Een bescheiden bluetoothspeaker van een bekend merk heb je al voor zo’n honderd euro. Sterker nog, sommige fabrikanten duiken zelfs ruimschoots onder deze magische prijsgrens. De vraag is natuurlijk of de geluidskwaliteit van deze goedkope audioproducten acceptabel genoeg is. Daarom hebben we de beste bluetooth speakers voor je getest.

Compacte bluetoothspeakers zijn erg in trek. Begrijpelijk, want je neemt ze gemakkelijk mee naar een vakantiehuisje of de camping. Niet voor niets hebben de meeste modellen tegenwoordig een interne accu, zodat je ook op plekken zonder stroomvoorziening van muziek kunt genieten. Bovendien gebruik je ze net zo gemakkelijk in de slaapkamer, garage, (bij)keuken of tuin. Vanaf een smartphone of tablet breng je eenvoudig een bluetoothverbinding tot stand, waarna je bijvoorbeeld naar een lokaal opgeslagen muziekalbum of Spotify-afspeellijst luistert.

Extra functies

In de overvolle markt van bluetoothspeakers proberen fabrikanten zich met allerlei extra’s te onderscheiden. Zo ondersteunt de geteste Teufel Bamster de veelgeprezen aptx-codec. Mits het gebruikte mobiele toestel met deze technologie overweg kan en je hoogwaardige audiobestanden afspeelt, komt de geluidskwaliteit overeen met die van cd’s. Verder voegen bepaalde fabrikanten kleurrijke ledverlichting toe, zoals Anker met zijn Soundcore Flare. Sommige bluetoothspeakers met een usb-poort gebruik je desgewenst ook als powerbank, zodat je onderweg mobiele apparatuur kunt opladen. Ook spraakbediening via diensten als Siri en Google Assistent zien we steeds vaker op bluetoothspeakers terug. Tot slot hebben de meeste producten een 3,5mm-geluidsingang, zodat je ook apparatuur via een snoertje kunt aansluiten. Denk bijvoorbeeld aan een ‘ouderwetse’ mp3-speler.

Anker Soundcore Flare

De Soundcore Flare is een bluetoothspeaker volgens het 360graden-principe. Het maakt hierbij weinig uit aan welke zijde de luisteraar van de cilindervormige behuizing plaatsneemt, want overal is er acceptabel geluid hoorbaar. Dat blijkt ook wel in de praktijk. De speaker klinkt in het hoog uiterst helder, al verliest de Soundcore Flare op een hoog volume wel wat controle. Voor het toevoegen van extra bas bevat de bovenzijde een drukknop, waarna er inderdaad iets meer laag hoorbaar is. Verwacht daar niet te veel van, want in een compacte speaker van zo’n vijftien centimeter hoog is het praktisch onmogelijk om alle audiofrequenties goed te vertegenwoordigen. Ondanks de aanwezigheid van twee passieve radiatoren blijft het basniveau dan ook wat achter.

Via een mobiele app kunnen luisteraars de audioweergave nog wat verder finetunen. De afwerking is voor een bluetoothspeaker in deze prijsklasse netjes verzorgd. Twee fullrange-audiodrivers met een doorsnede van bijna 4,5 centimeter schuilen achter een stoffen doek. Bovenop bevinden zich in een rubberen toplaag enkele bedieningstoetsen en een drukknop om de ledverlichting te activeren. Een leuk extraatje, want felle kleuren reageren min of meer op de maat van de muziek. Verder is de behuizing waterdicht, zodat je hem ook probleemloos buitenshuis gebruikt. De aanwezige accu houdt het zo’n twaalf uur vol, mits je de speaker niet te hard zet.

©PXimport

Anker Soundcore Flare

Prijs
€ 69,95
Websitewww.soundcore.com7Score70

Fresh ’n Rebel Rockbox Bold L

De Rockbox Bold L is binnen dit deelnemersveld de enige bluetoothspeaker die voor iets meer dan honderd euro over de toonbank gaat. Met een gewicht van ruim een kilo betreft het dan ook een behoorlijk zwaarlijvig exemplaar, al richt Fresh ’n Rebel zich evengoed op de mobiele luisteraar. De waterdichte behuizing heeft namelijk een accu met een speeltijd van ongeveer vijftien uur en een rubberen draagriem. Bovenop bevat het apparaat voor de bediening vijf drukknoppen, terwijl de aan-uit- en bluetoothknop zich aan de zijkant bevinden. Achter een stevig rubberen klepje zien we verder nog een 3,5mm-geluidsingang, oplaadpoort en usb-aansluiting. Via laatstgenoemde aansluiting laad je mobiele apparaten zo nodig onderweg op, dus de speaker doet ook dienst als powerbank.

De Rockbox Bold L verzorgt een gedetailleerd geluid, maar kent wel een eigenzinnig karakter. Naast de behoorlijk diepe laagweergave kenmerkt de audioweergave zich door felle hoge tonen. Zeker op een hoog volumeniveau klinken sommige vocalen erg schel, waardoor we al snel de neiging hebben om de speaker een tandje zachter te zetten. Overigens geldt dat lang niet voor alle nummers, maar het is wel iets om rekening mee te houden. Hiphop- en danceliefhebbers zullen het stevige basniveau ongetwijfeld waarderen. Deze bluetoothspeaker kan bovendien erg luid spelen.

©PXimport

Fresh ’n Rebel Rockbox Bold L

Prijs
€ 109,99
Websitewww.freshnrebel.com7Score70

House of Marley No Bounds Sport

Het Amerikaanse merk House of Marley is in samenspraak met de kinderen van de legendarische reggaezanger opgericht. De focus ligt op een ecologisch verantwoorde productie met een uitgekiend design. Het uiterlijk van de No Bounds Sport oogt dan ook erg strak. Net als de geteste Anker Soundcore Flare is de waterdichte behuizing cilindervorming en produceert deze speaker 360graden-geluid. De voet is van kurk, wat zorgt voor een goede demping van ongewenste trillingen. Deze voet is afneembaar, waarna je toegang hebt tot een opbergvak voor het usb-oplaadsnoer. Leuk bedacht, maar het is in de praktijk wel wat gedoe om de kabel in dit opbergvak te manoeuvreren.

Op het stoffen doek bevindt zich een band van kunstleder met een klein Rastafari-vlaggetje. Op deze band zijn twee led-indicatoren, een bluetoothknop en een aan-uitschakelaar beschikbaar. Achter een rubberen klepje huizen de oplaadpoort en 3,5mm-geluidsingang. Tot slot heeft de bovenzijde een draaischijf en drukknoppen om onder meer het volume te reguleren. Twee piepkleine audiodrivers zetten een helder geluid neer, waarbij er helaas wel erg weinig laag hoorbaar is. Zet je het volume wat harder, dan gaat de speaker ook wat galmen. House of Marley belooft op een volle acculading een speeltijd van zo’n twaalf uur. De fabrikant levert een aluminium haak mee, zodat je de speaker eventueel aan een tas kunt bevestigen.

©PXimport

House of Marley No Bounds Sport

Prijs
€ 85,27
Websitewww.marley.nl6Score60

JBL Link 10

JBL staat met zijn audioproducten altijd garant voor flink wat bas, maar dat valt bij deze Link 10 wel mee. Zeker wanneer je niet al te luid speelt, is de audiobalans tussen het hoog, midden en laag prima in orde. Op een hoog volume klinkt de Link 10 helaas wel wat blikkerig. Vanwege het waterbestendige ontwerp en de aanwezige accu met een speeltijd van zo’n vijf uur gebruik je dit apparaat probleemloos buitenshuis. Het betreft wederom een 360graden-model dat je rechtop neerzet.

Vergeleken met de meeste andere bluetoothspeakers vraagt de configuratie iets meer aandacht. De cilindervormige behuizing heeft namelijk een wifi-module ingebouwd en er is ondersteuning voor Chromecast Audio. Hoewel er bovenop een bluetoothknop voorhanden is, dien je het apparaat eerst met de Google Home-app in te stellen. Eventueel gebruik je de Link 10 samen met andere Chromecast Audio-apparaten in een multiroom-audio-opstelling. De bovenzijde bevat een rubberen toplaag met afspeeltoetsen en een heuse Google Assistent-knop. Via Nederlandstalige spraakopdrachten skip je bijvoorbeeld naar het volgende nummer of vraag je het lokale weerbericht op. Dit werkt in de praktijk uitstekend. Het design is vrij sober, want JBL stelt alleen een witte en zwarte uitvoering beschikbaar. Verder bevat het apparaat led-indicatoren voor wifi, het volumeniveau en de resterende acculading. Een minpunt is het ontbreken van een 3,5mm-geluidsingang.

©PXimport

JBL Link 10

Prijs
€ 99,-
Websitewww.jbl.nl7Score70

Makita DMR200

Ook tijdens het klussen luister je natuurlijk graag naar goede muziek en dan komt deze DMR200 van het Japanse gereedschapsmerk Makita goed van pas. Zoals je mag verwachten, is de behuizing zeer robuust en kan dit apparaat wel tegen een stootje. Aan z’n stevige handvat met rubberen afwerking neem je deze bluetoothspeaker eenvoudig mee. Handig is dat de behuizing een stofvrij opbergvak voor je smartphone bevat.

Aan de hand van duidelijke drukknoppen boven op de speaker pas je het volume aan of ga je naar het volgende nummer. Binnen in de behuizing is er ruimte voor een accu, maar Makita levert die helaas niet standaard mee. Als optionele accessoires zijn er verschillende (boormachine)accu’s en laders verkrijgbaar. Achter rubberen klepjes aan de zijkant bevinden zich nog een 3,5mm-geluidsingang en usb-poort voor het opladen van mobiele apparatuur. Achter een stevig rooster zijn een woofer en tweeter verantwoordelijk voor de audiokwaliteit. Hierover kunnen we kort zijn, want de DMR200 ligt prima in het gehoor. Fijn is dat de speaker ook op een hoger volumeniveau niet uit de bocht vliegt, zodat klussers het apparaat in de garage lekker luid kunnen zetten. Voor een omvangrijke loods of bouwplaats heeft de DMR200 overigens te weinig power. Dankzij de kenmerkende zwartblauwe afwerking misstaat deze werkluidspreker niet tussen je overige Makita-gereedschap.

©PXimport

Sony SRS-XB21

Op de productdoos van de SRS-XB21 pronkt in koeienletters de term ‘Extra Bass’. We zijn benieuwd in hoeverre Sony deze belofte waarmaakt. Zodra we muziek op de compacte speaker afspelen, ervaren we inderdaad een behoorlijk diepe laagweergave. Daar kan menig andere bluetoothspeaker van dit formaat niet aan tippen. Gunstig is dat ook het midden en hoog op een normaal volumeniveau duidelijk naar voren komen. Houd wel rekening met schel klinkende zangeressen naarmate je het volumeniveau opvoert. De SRS-XB21 kan weliswaar erg luid spelen, al raden we dat niet aan. Er treedt dan namelijk wel erg veel vervorming op.

De waterdichte behuizing bevat aan de onderzijde vier smalle voetjes voor minimaal contact met de ondergrond. Van ongewenste trillingen is dan ook nauwelijks sprake. Sony heeft de behuizing voorzien van een volledig stoffen afwerking, waarbij de bovenzijde een korte strook met bedieningstoetsen bevat. De achterzijde heeft een opvallend groot afdekklepje met een oplaadpoort en 3,5mm-audioingang. Daarnaast zijn er nog knopjes waarmee je de witte verlichting kunt activeren en extra speakers kunt koppelen. Een nuttig extraatje is dat de SRS-XB21 een nfc-chip heeft ingebouwd, zodat je met mobiele apparaten vlot contact maakt. De aanwezige accu houdt het ongeveer twaalf uur vol. Via de Music Center-app pas je onder meer enkele geluidsinstellingen aan, zoals het terugschroeven van de basweergave. Ondanks de vele mogelijkheden is deze compacte bluetoothspeaker aantrekkelijk geprijsd.

©PXimport

Sony SRS-XB21

Prijs
€ 64,-
Websitewww.sony.nl9Score90

Teufel Bamster

Zoals we van Teufel gewend zijn, kun je de Bamster uitsluitend via de webwinkel van het Duitse audiomerk bestellen. De langgerekte behuizing heeft een schuine onderkant, waardoor de twee actieve audiodrivers en passieve basradiatoren onder het metalen rooster iets achterover hellen. Zeker bij plaatsing op een tafel of bureau bereiken de geluidsgolven via een korte route je oren. Aan de zijkant bevindt zich een volumewiel, dat je dankzij rode ledverlichting ook nog in het donker kunt terugvinden. Deze zogenoemde ledring geeft ook aan wanneer de accu bijna leeg is. Aan de achterkant is er plek voor een oplaadpoort, 3,5mm-geluidsingang, bluetooth-knop en aan-uitschakelaar.

Deze bluetoothspeaker ondersteunt de hoogwaardige aptx-codec, zodat je muziek in cd-kwaliteit kunt afspelen. Hiervoor heb je wel geschikte afspeelapparatuur en lossless-audiobestanden nodig. Wat betreft de geluidskwaliteit behoort de Bamster tot de betere modellen in dit deelnemersveld, waarbij de focus ligt op een diepe laagweergave. Bedenk wel dat deze luidspreker niet gefabriceerd is om luid te spelen, want de liedjes klinken in dat geval uiterst rommelig en vervormd. Voor kleine ruimtes en als metgezel op reis voldoet de Bamster prima. Mooi meegenomen is dat de accu een luistertijd biedt tot ongeveer twaalf uur.

©PXimport

Teufel Bamster

Prijs
€ 99,99
Websitewww.teufelaudio.nl8Score80

Ultimate Ears Wonderboom

De Wonderboom van het Amerikaanse merk Ultimate Ears is weliswaar klein van stuk, maar desondanks liegt de geluidskwaliteit er niet om. Deze waterdichte bluetoothspeaker ligt verrassend prettig in het gehoor, zonder tonen te overdrijven. Welk liedje we ook op dit apparaat loslaten, de nummers klinken erg dynamisch waardoor de muziek niet snel gaat vervelen. Schroef je met behulp van de enorme toetsen het volume flink op, dan komen er overigens wel tekortkomingen aan het licht. De nummers klinken dan ietwat blikkerig en schel. Overigens is dat bepaald geen schande voor een compacte luidspreker in deze prijsklasse.

De bovenkant kent een rubberen toplaag met een aan-uit- en bluetoothknop. Slordig is dat er precies in het midden ook nog een verborgen knop zit om de muziek te pauzeren of liedjes te skippen (tweemaal drukken). Dat had Ultimate Ears wel iets duidelijker mogen aangeven. Andere nadelen zijn het ontbreken van een 3,5mm-geluidsingang en speakerphone-functie. De Wonderboom is een lage 360graden-luidspreker met een relatief dikke diameter van ruim negen centimeter. Achter geweven stof schuilen twee fullrange-audiodrivers en evenzoveel passieve basradiatoren. De accu houdt het op een normaal volumeniveau maximaal tien uur vol. Voor de liefhebber is de Wonderboom in allerlei exotische kleuren te koop.

©PXimport

Ultimate Ears Wonderboom

Prijs
€ 64,-
Websitewww.ultimateears.com8Score80

Conclusie

Als je muziek op een normaal volume afspeelt, zijn er voor minder dan honderd euro verschillende goede bluetoothspeakers verkrijgbaar. Die zijn alleen niet al te groot, waardoor ze vanwege natuurkundige wetten op een hoog volume veelal onzuiver spelen. Bedenk dus goed waarvoor je een bluetoothspeaker in een laag prijssegment wilt gebruiken. Voor feesten en partijen zijn ze bijvoorbeeld ongeschikt, maar in een doorsnee kamer of op vakantiebestemmingen kun je er prima mee uit de voeten. Vanwege de uitstekende prijs-kwaliteitverhouding bekronen we de Sony SRS-XB21 met het keurmerk Best getest. Het is uiterst knap hoe het Japanse merk een fraai design, slimme functies en een prima geluidskwaliteit weet te combineren, terwijl je voor deze kleinschalige speaker bepaald niet de hoofdprijs betaalt. De eveneens prima klinkende Ultimate Ears Wonderboom kost weliswaar exact hetzelfde, maar biedt vergeleken met de SRS-XB21 minder mogelijkheden. Toch is dat de interessantste optie voor wie per se een 360graden-speaker wenst. De Wonderboom verdient dan ook het keurmerk Redactietip. Klus je vaak? In dat geval is de Makita DMR200 een absolute aanrader!

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 599 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 599 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.