Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! Dit zijn de beste freeware-tips van oktober.

Tip 01: Windows repareren

Geschikt voor: Windows 10

We zijn een fan van de programma’s van The Windows Club. Deze partij levert een schat aan handige hulpmiddelen voor je Windows-computer. FixWin is eveneens een topper uit de uitgebreide collectie tools. Het programma kan veel verschillende Windows-problemen oplossen zonder dat je uren hoeft te zoeken op internet. De problemen zijn onderverdeeld in categorieën als File explorer, Windows 10 en Internet Connectivity. Achter elke categorie zie je een lijst met veelvoorkomende problemen met achter elk onderdeel de knop Fix. Hiermee wordt het probleem (als het goed is) snel opgelost. Voordat je met FixWin aan de slag gaat is het goed om een herstelpunt aan te maken met Create restore point. Voor veilig gebruik geldt de leefregel: “Als iets niet stuk is, hoef je het ook niet te repareren”.

Tip 02: QR-code

Geschikt voor: Windows 10

Er zijn veel websites waar je qr-codes kunt maken, sommige zijn gratis en andere werken via een betaaldienst. QR-Code Generator vind je in de appstore van Windows 10, de basisversie kost niets. Je kunt hiermee niet alleen teksten laten omzetten naar een qr-code, maar ook een qr-code maken waarin een visitekaartje, website, wifi-code of sms-bericht verscholen wordt. Je vindt de benodigde functieknoppen hiervoor boven in beeld. Klik bijvoorbeeld op Text en voer een tekst in. De code wordt direct getoond en verandert terwijl je typt. Let op: hoe meer tekens je opgeeft, hoe complexer je qr-code wordt en dat komt het ‘scangemak’ niet ten goede. Controleer je creatie met een qr-codescanner op je smartphone of tablet en bewaar de qr-afbeelding met de knop Save.

©PXimport

Tip 03: Wifi verbeteren

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Heb je het idee dat je wifi beter kan presteren dan het nu doet? Dan kun je met WIFI Channel Picker eenvoudig controleren of je buurman geen stoorzender is (of omgekeerd). Het programma toont een lijst met alle netwerken in de buurt van je computer. Plaats een vinkje bij je netwerknaam en klik op Evaluate. WIFI Channel Picker geeft een suggestie voor het beste kanaal en laat ook zien welke netwerken op dit moment een nadelig effect kunnen hebben op je huidige wifi-instellingen.

Het niveau van deze tip is laag, maar dat geldt alleen voor het gebruik van WIFI Channel Picker. Het opvolgen van het advies van het programma is lastiger omdat je hiervoor een instelling in je wifi-router (meestal je modem) moet doen. Dit is niet eenvoudig voor een doorsnee gebruiker, dus raadpleeg hiervoor altijd de handleiding.

Tip 04: Grotere letters

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Als je goede ogen hebt en een beeldscherm zonder extreem hoge resolutie, zijn de letters in Windows meestal goed leesbaar. In alle andere situaties kan System Font Size Changer handig zijn. Het programma maakt het eenvoudig om de lettergrootte in Windows aan te passen. Je hebt keuze uit onder andere de grootte van menu’s, titels, tooltips en iconen. Gebruik de schuifregelaar om de vergroting in te stellen en activeer eventueel Bold om letters vet te maken. Klik op Apply om je wijzigingen door te voeren. Meestal moet je even uitloggen en weer opnieuw aanmelden om het resultaat zichtbaar te maken. Let op: als System Font Size Changer opstart, krijg je de mogelijkheid om een herstelbestand aan te maken. Bewaar dit bestand op een locatie die je kunt terugvinden. Als je ooit niet meer weet welke wijzigingen je met System Font Size Changer hebt gemaakt, dubbelklik je op het herstelbestand en worden je aanpassingen ongedaan gemaakt.

©PXimport

Tip 05: Wie zit er op de lijn?

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

In een ver verleden maakten mensen zich druk om een activatiesleutel van Windows of Microsoft Office die terug te leiden zou zijn naar een persoon. Tegenwoordig vindt (bijna) iedereen het normaal dat programma’s constant verbinding maken met servers op internet om gegevens uit te wisselen. Welke gegevens dit zijn? Zelfs voor de doorgewinterde expert is dit giswerk. SterJo NetStalker geeft inzicht in alle programma’s die verbinding maken met een server op internet. Het werkt als een soort spion voor de netwerkverbinding van je computer. Je ziet niet wat er ‘over de lijn’ wordt verstuurd, maar wel technische details en het serveradres. Bij een poging van een nieuw programma om een server te bereiken krijg je de mogelijkheid om het netwerkverkeer toe te staan (Trust) of het programma af te breken (Kill).

Tip 06: Verwijderen als een pro

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

IObit Uninstaller maakt het deïnstalleren van programma’s kinderlijk eenvoudig. Je kunt meerdere programma’s aanvinken waarna IObit Uninstaller ze voor je verwijdert volgens de standaard deïnstallatieprocedure van Windows. Vervolgens gaat IObit Uninstaller op zoek naar achtergebleven resten. Dit kunnen bestanden zijn, maar ook resten in het Windows Register. Dankzij IObit Uninstaller verwijder je programma’s echt grondig. IObit Uninstaller is al vaker genoemd in deze rubriek, maar brengen we nogmaals onder je aandacht vanwege een nieuwe functie in versie 7. Er is een ingebouwde ‘software patcher’ aanwezig. Hierbij kijkt IObit Uninstaller of je van belangrijke programma’s de laatste versie hebt. Werkt je met een verouderde programmaversie? Dan kan IObit Uninstaller het programma bijwerken naar de meest recente versie.

Ten tijde van schrijven was versie 7 alleen als beta beschikbaar en was lastig te vinden op de website van de makers. Haal de download op. IObit maakt goede programma’s, maar je moet altijd alert zijn tijdens de installatie om niet meer te installeren dan je wilt hebben. Als je even niet oplet tijdens de deïnstallatie of update van IObit Uninstaller, wordt IObit System Care op je systeem gezet. Dit vervelende trekje van IObit nemen we graag voor lief omdat IObit Uninstaller een uitstekend programma is om software en Windows 10-apps grondig te verwijderen.

©PXimport

Tip 07: Optimaliseren

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Er zijn van die programma’s waarbij we twijfelen of we ze moeten meenemen in deze rubriek. HDCleaner is zo’n programma. Omdat HDCleaner veel op internet wordt genoemd, toch een korte bespreking om de voordelen te noemen en risico’s te belichten. HDCleaner is een optimalisatieprogramma dat niet alleen slimme tweaks kan toepassen (via Optimizer), maar ook het Windows Register kan ‘optimaliseren’. Dit laatste is altijd een risico. Dit geldt niet voor HDCleaner in het bijzonder, maar voor alle programma’s die hier ingrijpen. Het Windows Register is het ‘hart’ van je computer en kun je beter met rust laten.

Om HDCleaner veilig te gebruiken, schakel je dus het beste Registry Cleaner uit. Plugin-Cleaner en Optimizer kun je wel gebruiken. Klik op Analyse now en laat je systeem onderzoeken. HDCleaner voert nu nog geen wijzigingen door. Klik Details om te zien welke aanpassingen HDCleaner voorstelt. Neem de lijsten kritisch door en klik pas dan op Optimize now.

Tip 08: Kleiner plaatje

Geschikt voor: Windows 10

Foto’s van je digitale camera, smartphone of tablet zijn groot. Dit is fijn als je van plan bent om ze af te drukken, maar niet als je ze wilt delen via sociale media of publiceren op je website. Resize Image is een handige app voor Windows 10 en bewaart je foto’s in een kleiner formaat. Start de app en klik op Select image om een fotobestand aan te wijzen. Je kunt meerdere fotobestanden selecteren door de Ctrl-toets ingedrukt te houden terwijl je de bestanden aanklikt met de linkermuisknop. Met de toetscombinatie Ctrl+A selecteer je alle afbeeldingen in een map. Kies vervolgens het uitvoerformaat, bijvoorbeeld Small, Medium of geef bij Custom zelf een formaat op. Wees voorzichtig met Resize original images (…). Hiermee overschrijft Resize Image je originele bestanden. Zonder deze instelling raak je je originele bestanden niet kwijt en maakt Resize Image kopieën in het nieuwe gewenste formaat.

©PXimport

Tip 09: Patches opruimen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Als je een programma installeert, blijft er vaak een zogenaamde ‘installer’ (een msi-bestand) achter op je computer. Dit installatiebestand is nodig als je een programma ooit wilt verwijderen. De ‘installer’ bestanden nemen veel schijfruimte in beslag. Met PatchCleaner kun je deze laten verwijderen of verplaatsen. Dit laatste is de veiligste optie. Laat de gevonden bestanden bijvoorbeeld verplaatsen naar een externe schijf. Als je ooit moeite hebt om een programma van je computer te verwijderen, kun je het msi-bestand aanwijzen op je externe schijf. Laat PatchCleaner je computer onderzoeken en wijs met Browse de locatie aan waar je de msi-bestanden wilt hebben. Bekijk bij Details welke bestanden PatchCleaner gevonden heeft. Verplaats de msi-bestanden met Move naar de andere locatie om ruimte vrij te maken. Op ons testsysteem leverde PatchCleaner meer dan 1 GB extra ruimte op.

Tip 10: Privacy in Windows 10

Geschikt voor: Windows 10

Het vinden van instellingen in Windows 10 die je privacy beïnvloeden is een crime. De opties zijn op veel plekken in Windows te vinden en soms kun je ze niet aanpassen zonder extra hulpmiddelen. WPD gaat deze chaos tegen. Het programma geeft je een compleet overzicht en maakt het eenvoudig om privacy-instellingen aan te passen. De wijzigingen kun je ook weer ongedaan maken. Dit laatste is nodig als je merkt dat een app of programma niet meer werkt doordat je de werking hebt geblokkeerd via WPD. De meeste instellingen vind je bij Privacy. Hier kun je met een aan/uit-schakelaar een optie eenvoudig deactiveren (of juist inschakelen), zoals Telemetry en het verzamelen van gegevens. Via Firewall kun je de verbinding uitschakelen met servers waar Windows-diensten mee communiceren. Met Apps verwijder je standaard apps uit de appstore. Let op: je kunt met WPD ook het onderdeel Windows Update uitschakelen, maar dat is niet verstandig.

Tip 11: Virustotal

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Aan de website www.virustotal.com ligt misschien wel de uitdrukking “twee weten meer dan één” ten grondslag. Op jouw computer zijn een handjevol beveiligingsmaatregelen actief die een download controleren. Bij www.virustotal.com kun je een bestand laten onderzoeken door tientallen beveiligingsprogramma’s. Zo weet je snel of een programma veilig is om te gebruiken of dat je het beter uit je hoofd kunt laten om er iets mee te doen. Het nadeel is dat het veel extra handelingen vereist om een download te laten onderzoeken, maar niet als het aan Winja ligt! Winja biedt vanuit Windows direct toegang tot www.virtustotal.com. Klik op Browse for file om een bestand op te geven dat je wilt laten onderzoeken. Bij Download en scan kun je een weblink plakken naar een downloadbestand. Dit is nog veiliger. Klik op Quick process scan voor een overzicht van alle programma’s die op dit moment actief zijn in Windows. Dit is vergelijkbaar met Windows Taakbeheer, maar dan kan Winja je proces ook laten doorlichten via virustotal.com.

De website van de makers toonde ten tijde van schrijven een waarschuwing omdat een certificaat niet in orde was. Als dit nog steeds niet is opgelost haal je Winja hier veilig binnen.

©PXimport

Tip 12: Popup killer

Geschikt voor: Google Chrome of Firefox

Pop-ups waren tien jaar geleden een groot probleem. Ongewild krijg je tijdens het surfen zomaar een extra browservenster voor je neus. De meeste browsers staan pop-ups niet meer toe en hebben een ingebouwde pop-up blocker. Deze werken alleen niet voor pop-ups op basis van HML 5-code. Die zijn niet detecteerbaar voor je pop-up blocker, doordat ze deel uitmaken van de webpagina en niet worden getoond in een extra browservenster. Met BehindTheOverlay kun je ‘exit pop-ups’ eenvoudig verwijderen. BehindTheOverlay is een uitbreiding voor Chrome en Firefox. Je krijg een extra knop in je browser waarmee je hinderlijke pop-ups direct afsluit zonder dat je opzoek hoeft naar het afsluitkruisje.

Gevaarlijk?

©PXimport

Meta gaat tests uitvoeren met betaalde abonnementen voor WhatsApp, Facebook en Instagram, zo heeft het bedrijf laten weten.

Dat liet Meta weten aan TechCrunch. In ruil voor betaalde abonnementen op bovengenoemde apps krijgen mensen toegang tot extra functies, al zijn die nog niet uit de doeken gedaan. De reguliere versies van de platforms moeten wel gratis beschikbaar blijven.

De precieze opties die mensen die betalen voor WhatsApp, Facebook of Instagram krijgen is niet bekend, maar Meta heeft het over "speciale features en meer controle over hoe men deelt en connecties maakt".

Manus en Vibes

Eén van de dingen die mogelijk onder de abonnementen gaan vallen, is Manus, een AI-agent die pas is aangeschaft door Meta voor ongeveer 2 miljard dollar. Manus moet geïntegreerd worden in Meta-producten, maar ook los beschikbaar komen. Op Instagram wordt er naar verluidt al gewerkt aan een shortcut naar de AI-tool.

Meta wil de abonnementen ook voor andere AI-features testen, zoals het genereren van videocontent in Vibes. Deze AI-videotool is nu nog gratis beschikbaar, maar het is de bedoeling dat extra opties via een abonnement beschikbaar komen.

Op Instagram zou een abonnement gebruikelijks wellicht de mogelijkheid kunnen geven om mensen die men volgt te bekijken die niet terug volgen. Ook zou het mogelijk een optie worden om een Story te bekijken zonder dat de persoon die het heeft geplaatst ziet dat deze door de persoon in kwestie is bekeken.

Meta wil de komende maanden de abonnementen testen, en niets is nog zeker - ook niet eventuele prijzen voor abonnementen. Duidelijk is in ieder geval dat het bedrijf hiermee gaat experimenteren.

Heb je nog een oudere pc of laptop, dan is het zonde om deze ongebruikt te laten. Je kunt hem namelijk eenvoudig omvormen tot een veelzijdige thuisserver. Wat dacht je van een mediaserver of een synchronisatietool, beide gratis, opensource en beschikbaar voor vrijwel elk platform?

Voorbereiding

Voor je begint, is het verstandig om je (oude) computer goed voor te bereiden met een schoon besturingssysteem. Installeer bij voorkeur Windows 10 of 11 opnieuw. Dit doe je via Instellingen / Systeem / Systeemherstel, waar je PC opnieuw instellen kiest en eventueel Alles verwijderen selecteert.

Update daarna het systeem via Instellingen / Windows Update / Naar updates zoeken en controleer ook of alle drivers up-to-date zijn. Dit kan handmatig door met rechts op de Windows-startknop te klikken, Apparaatbeheer te openen, met rechts op een apparaat te klikken en Stuurprogramma bijwerken te kiezen. Je kunt eventueel tijdelijk de gratis tool Driver Booster (let wel op voor extra software) installeren om snel verouderde drivers te detecteren, al raden we wel aan om ze handmatig te downloaden (van de websites van de fabrikant).

Plaats je pc liefst dicht bij de router of zeker op een plek met een stabiele verbinding, bij voorkeur via een ethernetkabel. Geef je computer ook een vast intern ip-adres, zodat het niet telkens wijzigt. Dit kun je instellen via Instellingen / Netwerk en internet: kies Ethernet (of Wi-Fi, en klik daarna op het juiste netwerk) en klik bij IP-toewijzing op Bewerken, waarna je Handmatig kiest en geschikte waarden invult.

Controleer bovendien of er genoeg opslagruimte beschikbaar is, zeker als je grote mediabestanden wilt bewaren. Schakel ten slotte energiebesparende slaapstanden uit wanneer de server continu actief moet blijven. Open Instellingen / Systeem / Aan/uit en zet alle opties bij Time-outs voor scherm, slaapstand en sluimerstand op Nooit.

Jellyfin installeren

We starten met een wat complexere installatie, deze van mediaserver Jellyfin. Hiermee bouw je een Netflix-achtige omgeving voor films, series en muziek. De server biedt vrijwel alle functies van een modern mediacenter, van metadata en transcodering tot streaming met ondersteuning voor meerdere gebruikers, zonder beperkingen of betaalde upgrades. Op https://demo.jellyfin.org kun je een online demo bekijken.

Spreekt dit je aan, dan kun je meteen aan de installatie beginnen. Download de serversoftware via https://jellyfin.org/downloads/windows, klik op AMD64 en haal het bijbehorende exe-bestand op. Installeer het met een dubbelklik. Tijdens de setup kies je bij voorkeur Basic Install (Recommended) om toegangsproblemen bij mappen te vermijden. Bevestig met Next (twee keer) en kies een lege installatie- en datamap. Klik opnieuw op Next (twee keer) en sluit af met Install en daarna Close.

Je kunt de server nu starten via het Windows-startmenu (Jellyfin Tray App) of via het bureaubladpictogram. In het Windows-systeemvak verschijnt dan het bijbehorende pictogram. Klik er met rechts op om de server te starten, te stoppen, te openen of om de logs te bekijken. Plaats hier een vinkje bij Autostart. Je kunt de server ook 'handmatig' openen door in je browser het adres http://localhost:8096 in te voeren.

Jellyfin: basisconfiguratie

Bij de eerste keer opstarten verschijnt een instelgids. Vul een korte servernaam in en kies de weergavetaal, bijvoorbeeld Nederlands. Klik op Volgende en maak een beheeraccount aan met een gebruikersnaam en wachtwoord (twee keer). Klik nogmaals op Volgende om je mediabibliotheken te beheren.

Klik op Mediabibliotheek toevoegen, kies het gewenste inhoudstype, zoals Films, Muziek, Series of Homevideo's en foto's, en geef een weergavenaam op. Klik daarna op het plusje bij Mappen en selecteer een of meer mediamappen voor deze bibliotheek. Je kunt ook verwijzen naar gedeelde netwerkmappen via het UNC-pad, zoals \\nas\media.

Bevestig met OK om de bibliotheek aan te maken. Op dezelfde manier kun je vervolgens extra mediabibliotheken toevoegen.

Jellyfin: bibliotheekinstellingen

Klik nu eerst op het knopje met de drie puntjes bij een toegevoegde bibliotheek. Naast voor de hand liggende opties als Hernoemen en Verwijderen vind je hier onder meer ook Bibliotheek beheren, met instellingen die deels afhangen van het gekozen inhoudstype. Sommige, zoals Voorkeurstaal voor downloads, spreken voor zich, maar een optie als Ingesloten titels boven bestandsnamen verkiezen vraagt wellicht enige toelichting. Deze is namelijk vooral handig als de bestandsnamen van je media de inhoud niet duidelijk weergeven.

Een andere optie is nog Nfo bij Metadata-opslag: activeer deze als je wilt dat Jellyfin de metadata en afbeeldingen opslaat in de mediamappen zelf in plaats van in de programmamap. Bij films kun je bovendien bepalen van welke diensten afbeeldingen mogen worden gedownload en of deze in de mediamappen bewaard moeten blijven. Er zijn verder opties voor het tonen van hoofdstukafbeeldingen en het zogeheten trickplay, wat bijvoorbeeld handig is tijdens het spoelen, maar wel meer rekenkracht vergt.

Jellyfin: gebruikersbeheer

Terug in het venster met je bibliotheken klik je op Volgende en stel je de voorkeurstaal (Dutch; Flemish) en regio in (Netherlands of Belgium). In het volgende scherm laat je het vinkje staan bij Externe verbindingen met deze server toestaan als je ook buiten je netwerk toegang wilt tot je mediaserver. Rond af met Voltooien en meld je aan.

Via de knop linksboven kun je diverse instellingen aanpassen. Open Controlepaneel voor allerlei technische informatie over je serverinstallatie. Bij Gebruikers kun je anderen, bijvoorbeeld gezinsleden, toegang geven tot Jellyfin. Klik op de plusknop, vul een naam en wachtwoord in en bepaal tot welke mediabibliotheken de gebruiker toegang heeft. Klik op het knopje met de drie puntjes naast een gebruiker en kies Gebruiker bewerken om de machtigingen nauwkeurig aan te passen. Het tabblad Ouderlijk toezicht is daarbij handig voor kinderen.

Jellyfin: extra opties

In het menu vind je nog een paar nuttige opties. Bij Afspelen / Transcoderen kun je hardwareversnelling inschakelen als je systeem dit ondersteunt. Onder Afspelen / Streamen kun je een bitsnelheidslimiet instellen om te voorkomen dat apparaten buiten je netwerk je uploadverbinding te zwaar belasten. Bij Geavanceerd / Netwerken staan diverse instellingen voor een optimale netwerkconfiguratie. Je kunt hier het poortnummer aanpassen waarop Jellyfin draait (standaard 8096 voor http en 8920 voor https), https activeren als er een certificaat beschikbaar is en bepalen welke apparaten of netwerken extern toegang krijgen tot je server. Bevestig alle aanpassingen onderaan met Opslaan.

Verder is er het onderdeel Plug-ins, waarmee je Jellyfin eenvoudig uitbreidt. Standaard zijn enkele plug-ins al aanwezig, maar via Alle vind je er nog zo'n dertig, zoals Open Subtitles en LrcLib Lyrics. Doorgaans volstaat het een plug-in te openen en op Installeren te klikken. Na een herstart verschijnt deze bij de geïnstalleerde plug-ins en kun je deze via Instellingen verder configureren.

Jellyfin: client-verbinding

Om je mediabibliotheken via een ander apparaat te benaderen, kun je een browser gebruiken met het adres http://<interne-ip-adres-server>:<serverpoort>, zoals http://192.168.0.138:8096. Open daarna een bibliotheek en kies wat je wilt afspelen. Je kunt dit ook anders doen: op www.jellyfin.org vind je namelijk verschillende client-apps voor smart-tv's, mediaspelers als Google Cast en Apple TV, en desktop- en mobiele apps voor onder meer Android, iOS en iPadOS.

We nemen de Jellyfin-app uit de Android Play Store als voorbeeld. Installeer de app en start deze op. Bevindt jouw Android-toestel zich in hetzelfde netwerk als de Jellyfin-server, tik dan op Server kiezen en selecteer de juiste server. Je kunt natuurlijk ook handmatig het (interne) ip-adres of de hostnaam van de server met de netwerkpoort invoeren.

Na een succesvolle aanmelding heb je toegang tot je gedeelde media. Via het pictogram Afspelen op kun je de inhoud ook streamen naar onder meer een Google Chromecast.

Syncthing: wat en hoe?

Wil je, bijvoorbeeld om privacyredenen, je data liever niet via cloudproviders synchroniseren, dan kun je dat doen binnen je eigen 'private cloud' met Syncthing. Je koppelt bijvoorbeeld je pc, laptop en NAS rechtstreeks via een beveiligde verbinding.

De tool werkt via peer-to-peer-synchronisatie: elk apparaat draait dezelfde software en communiceert via versleutelde verbindingen. Na het koppelen van apparaten met een unieke ID en het delen van een map zorgt Syncthing dat alle wijzigingen in realtime worden overgezet, zonder tussenkomst van externe servers of cloudaccounts. Alleen als een directe verbinding uitzonderlijk niet lukt, ondanks geavanceerde NAT-traversaltechnieken, schakelt Syncthing over op publieke relayservers. Je data blijven ook dan nog steeds end-to-end versleuteld en worden niet opgeslagen op die servers.

Syncthing installeren

Ga naar www.syncthing.net en klik op Syncthing Windows Setup of bezoek rechtstreeks www.github.com/Bill-Stewart/SyncthingWindowsSetup. Klik daar op Latest en download syncthing-windows-setup.exe. Start het met een dubbelklik. Klik op Next (twee keer) en kies een geschikte, lege installatiemap. Klik opnieuw op Next (twee keer) en laat de standaardinstellingen staan, tenzij je bijvoorbeeld de standaardpoort 8384 van de service wilt wijzigen. Klik nogmaals op Next en laat de vinkjes staan zodat Syncthing automatisch met Windows opstart. Bevestig met Installeren en vervolgens met Ja om de firewallregels toe te voegen. Sluit af met Finish en open je browser op het adres http://localhost:8384.

Syncthing: basisconfiguratie

Je komt nu in het Syncthing-dashboard met enkele gebruiksstatistieken. Open eerst Acties / Instellingen en ga naar het tabblad GUI om veiligheidshalve een gebruikersnaam en wachtwoord in te stellen voor toegang tot het dashboard. Bevestig met Opslaan en meld je aan.

Ga daarna opnieuw naar Instellingen en open het tabblad Verbindingen. Hier kun je onder meer de download- en uploadsnelheid beperken. Je laat hier bij voorkeur de opties NAT traversal inschakelen, Relaying inschakelen, Globale detectie en Lokale detectie aangevinkt staan. Bevestig opnieuw met Opslaan.

In het hoofdvenster klik je vervolgens op +Map toevoegen. Geef een naam op bij Maplabel, kies een (hoofdlettergevoelig) Map-ID en vul bij Maplocatie het volledige pad in, bijvoorbeeld C:\Gegevens. Klik op Opslaan. Bij de toegevoegde map kun je vervolgens detailinformatie bekijken, de map (opnieuw) scannen, bewerken of verwijderen.

Syncthing: client-verbinding

Nu moet je Syncthing nog vertellen met welke apparaten je de map wilt delen voor synchronisatie. Daarvoor heb je minstens één extra apparaat nodig. Clients bestaan voor verschillende platformen; voor iOS kun je Möbius Sync gebruiken.

We nemen Android als voorbeeld, met de app Syncthing-Fork uit de Play Store. Tik tijdens de eerste setup op Machtiging verlenen en activeer de gevraagde rechten voor datadeling, batterij-optimalisatie, locatie en meldingen.

In het hoofdvenster van Syncthing-Fork open je het tabblad Apparaten en tik je op de plusknop. Als server en client zich in hetzelfde netwerk bevinden, wordt het apparaat-ID van je server meestal automatisch gedetecteerd. Zo niet, open dan op je serverdashboard Acties / ID weergeven en vul het getoonde ID handmatig in of scan de QR-code. Geef op de client een apparaatnaam op en bevestig met het vinkicoontje.

Herhaal dit op je server door in het hoofdvenster op de groene knop +Apparaat toevoegen te klikken en het juiste apparaat-ID van het clienttoestel in te voeren. Bevestig met Opslaan.

Open daarna op je server de gedeelde map, kies Bewerken, ga naar het tabblad Delen, vink het clienttoestel aan en bevestig met Opslaan. Accepteer de meldingen om de synchronisatie te starten en kies op je client welke map voor downloads wordt gebruikt.

Externe connectie

Omdat Syncthing gebruikmaakt van NAT-traversaltechnieken en relayservers, kun je de server ook via internet bereiken. In je client-app geef je dan eventueel nog aan dat Syncthing via een mobiele dataverbinding mag werken, via Instellingen / Uitvoervoorwaarden.

Bij Jellyfin en veel andere thuisservers komt er helaas wat meer kijken om externe verbindingen mogelijk te maken. Je moet dit niet alleen in de server toestaan, maar ook op netwerk- en routerniveau instellen. In je router kun je bijvoorbeeld een poortdoorverwijzing (Port Forward of ook wel Virtual Server) maken naar het interne ip-adres van je server, eventueel met een andere poort. Zo kun je ook poort 80 koppelen aan <internet-ip-adres-jellyfin-server>:8096, zodat externe gebruikers poort 8096 niet hoeven te onthouden.

Maak bij voorkeur ook een gratis dynamische DNS-naam aan, zodat je netwerk bereikbaar blijft, zelfs bij een wisselend ip-adres, bijvoorbeeld via een ddns-provider als Dynu. Met de bijbehorende updater-tool houd je deze koppeling actief.

Nog betrouwbaardere, maar technisch complexere alternatieven zijn een VPN (eventueel Tailscale op basis van WireGuard) of een Cloudflare Tunnel.