Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de 7 beste freeware-tips van augustus.

Tip 01: Beveiligingsexpert

Geschikt voor: Windows 10

Je kent misschien wel zo’n nors persoon in je omgeving: je vraagt iets, krijgt een snauw en het wordt geregeld. Dit is ongeveer wat Blackbird doet met de privacyinstellingen van Windows 10. Blackbird weet welke onderdelen ongewenst zijn en draait deze vakkundig de nek om. Er zijn geen opties, Blackbird doet wat er gedaan moet worden. In de meeste gevallen moeten we Blackbird gelijk geven. Veel aanpassingen zijn te technisch voor een normale sterveling om te begrijpen en dan kun je het beter aan een expert overlaten. Zo wordt de functie Wi-Fi sense uitgeschakeld en dat geldt ook voor Cortana, Bing-integratie, locatiebepaling, het verzamelen/doorsturen van metadata en het delen van Windows Updates met andere computers. Zelfs OneDrive moet eraan geloven. Dit is slechts een greep uit de wijzigingen die Blackbird voor je doorvoert. Hoewel iedereen Blackbird kan bedienen, heeft het programma een hoge moeilijkheidsgraad. Je moet namelijk weten hoe je dos-commando’s uitvoert als je aanpassingen ongedaan wilt maken. De documentatie is goed (lees vooral de readme.txt!), elke expert kan de dos-opdrachten uitvoeren om bijvoorbeeld OneDrive weer te activeren als je dit onderdeel toch wel wilt gebruiken. Maak voordat je met Blackbird aan de slag gaat eerst een systeemherstelpunt.

©PXimport

Tip 02: Niet afsluiten!

Geschikt voor: Windows 10

Oeps … je computer gaat weer eens opnieuw opstarten. Soms ben je zelf de schuldige omdat je te snel met je muis op iets als ‘deze computer wil opnieuw opstarten’ hebt geklikt en een ander keer is Windows Update de boosdoener. Dankzij ShutdownBlocker behoort dit tot de verleden tijd. ShutdownBlocker blokkeert de opdracht om opnieuw op te starten en je pc uit te schakelen. Zo kun je fijn verder werken tot je er bewust voor kiest om je systeem af te sluiten of opnieuw te starten. Zodra je ShutdownBlocker start, is de blokkade automatisch actief. Maak deze ongedaan met de knop Allow en weer actief met de knop Block. Het is aan te raden om ShutdownBlocker automatisch te starten met Windows, dan heb je er geen omkijken meer naar. Klik op Settings en plaats een vinkje bij Activate with Windows.

©PXimport

Tip 03: Taakoverzicht

Geschikt voor: Windows 10

Gebruik je meerdere (web)diensten waar je taken kunt bijhouden? Dan is One Task een aanrader! De Windows 10-app ondersteunt alle bekende taakdiensten. De taken worden samengevoegd in één overzicht. Uiteraard worden alle instellingen gesynchroniseerd met de online diensten: je kunt dus alles door elkaar gebruiken. One Task ondersteunt taken uit Outlook, van Office 365 en via Google Tasks. Ook de taken uit de nieuwe Microsoft-dienst To-Do komen keurig in het One Task-overzicht terecht zodra je je Microsoft-account koppelt.

©PXimport

Tip 04: Foto screensaver

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Alle Windows-versies hebben een simpele schermbeveiliging aan boord waarmee je je eigen foto’s kunt tonen als je je computer een paar minuten gebruikt. JPEG Saver biedt deze mogelijkheid ook, maar dan veel uitgebreider. Je kunt meerdere mappen kiezen waaruit je foto’s wilt zien. Ook voor mensen met meerdere monitors zijn er handige opties te vinden en je kunt extra elementen (zoals een klok) op je foto’s laten zien. Elke foto wordt automatisch gewisseld met een speciaal effect. Voor een vliegende start ga je in Windows 10 naar Instellingen (Windows-toets+I) / Persoonlijke instellingen / Vergrendelingsscherm / Instellingen voor schermbeveiliging. Selecteer JPEG Saver als schermbeveiliging en klik op Instellingen. Geef bij Folders op waar je foto’s te vinden zijn. Verander bij Main de vertraging van de diashow (bijvoorbeeld naar vijf seconden), en kies bij Mode voor Random om je foto’s in willekeurige volgorde weer te geven. Bekijk een voorbeeldweergave met de knop Preview.

PS Met een screensaver bespaar je geen energie. Gebruik het enkel omdat je zo’n diashow gewoon leuk vindt.

©PXimport

Tip 05: Wachtwoordsnoeper

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Heb je een wachtwoord nodig dat je ooit hebt gebruikt op je computer? De kans is groot dat Magical Jelly Bean PasswdFinder het terugvindt! Dit klinkt eng en dat is het ook, maar het werkt wel. Start Magical Jelly Bean PasswdFinder en wacht af. Het programma zoekt en toont alle aangetroffen inlog-informatie in een overzicht. Naast wachtwoorden uit je browsers weet Magical Jelly Bean PasswdFinder ook wachtwoorden te achterhalen van mailprogramma’s. Dit werkt dusdanig grondig dat we zelfs wachtwoorden terugvonden uit Windows Live Mail dat al jaren niet meer aanwezig was op onze testcomputer. Ook de inloggegevens uit verwijderde Thunderbird-accounts werden gevonden.

Het spreekt voor zich dat Magical Jelly Bean PasswdFinder alleen voor persoonlijk gebruik kan worden ingezet op je eigen computer. Gezien het karakter van Magical Jelly Bean PasswdFinder moet je niet vreemd opkijken als je beveiligingsprogramma ‘schrikt’ en waarschuwingen toont. Magical Jelly Bean PasswdFinder is veilig te gebruiken.

©PXimport

Tip 06: Deinstalleren

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

BCUninstaller staat voor ‘Bulk Crap Uninstaller’ en daarmee is alles gezegd. Het programma maakt het eenvoudig om meerdere programma’s snel te verwijderen van je computer. Plaats links in beeld een vinkje bij Select using checkboxes. Hiermee wordt het mogelijk om meerdere programma’s aan te vinken die je wilt verwijderen. Dit scheelt veel tijd ten opzichte van de standaardprocedure van Windows. BCUninstaller toont een lijst met alle programma’s die aanwezig zijn op je computer. Vink de programma’s aan die je wilt verwijderen. Ook de apps van de Windows Store (Windows 10) zijn zichtbaar. Klik op Uninstall om BCUninstaller aan het werk te zetten. Het programma vraagt om een herstelpunt aan te maken: dit is altijd verstandig! Vervolgens worden alle de-installatieprocedures automatisch in gang gezet. BCUninstaller gebruikt hiervoor de standaardprocedure die werd meegeleverd met het programma dat je probeert te verwijderen. Als deze ontbreekt of defect is, helpt BCUninstaller je om de mappen, bestanden en andere resten handmatig te verwijderen.

©PXimport

Tip 07: Visualiseer je wifi

Geschikt voor: macOS X, Windows 7, 8(.1), 10

NetSpot helpt bij het visualiseren van je wifi-netwerk. Vooral de betaalde (en veel te dure!) Pro-versie kan je wifi-signaal letterlijk binnenshuis in kaart brengen. De gratis versie is beperkter, maar heeft biedt nog steeds veel handige functies om je wifi te verbeteren. Voorheen was inSSIDer ons favoriete programma om alle netwerken in de buurt te visualiseren, maar inSSIDer is helaas niet meer gratis. Met NetSpot Free kun je hetzelfde: de technische details van draadloze netwerken binnen je bereik bekijken. Je ziet de verbindingsmogelijkheden van je draadloze toegangspunt (802.11b/g/n etc.). Belangrijker om te weten is de sterkte waarmee je wifi -signaal ontvangt en de kanaalkeuze. Als je wifi steeds wegvalt, kun je terwijl je NetSpot Free open hebt je toegangspunt (of computer) verplaatsen om het bereik te optimaliseren. De kanaalkeuze zie je in een grafiek, ook van netwerken waarmee je niet verbonden bent. Zo zie je snel of het netwerk van de buren jouw netwerk (en omgekeerd) mogelijk stoort. Met deze kennis kun je je wifi -kanaal aanpassen (niet voor beginners!) in je wifi -modem of draadloos toegangspunt naar een ‘rustiger’ kanaal.

©PXimport

Gevaarlijk?

©PXimport

Niet te snel klikken

©PXimport

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.

Game of Thrones kennen we als een reeks brute, grootschalige verhalen, maar A Knight of Seven Kingdoms is het tegenovergestelde. Wat blijkt? Met een schattig, kleinschalig verhaal voelt Westeros alleen maar groter.

Het regent. Op een heuvel, onder een boom, zien we een kast van een vent in de weer met een schop. Een ridder, lijkt het. Hij graaft een graf. Tegelijkertijd praat de ridder in zichzelf: er is in de buurt een toernooi, en we kijken waarschijnlijk naar de winnaar. De muziek zwelt op, terwijl onze held vastberaden in de verte staart. De iconische Game of Thrones-muziek lijkt ons te gaan overspoelen, klaar om naar een prachtig geanimeerde intro te gaan. In plaats daarvan, knippen we naar een shot waarin onze held achter een boom staat te poepen.

De boodschap is duidelijk: de serie heeft schijt aan de verwachtingen die je van Game of Thrones hebt. De serie stond er ooit immers om bekend dat het brak met de conventies van mainstream fantasy. Nu de reeks daar inmiddels zelf toe behoort, is het aan A Knight on Seven Kingdoms om er weer een flinke draai aan te geven.

Een ridder van de heg

Nog een spin-off? George R. R. Martin is toch die schrijver die nooit schrijft? Tja, dat valt wel mee. Hoewel de beste man zich al tien jaar uit een hoekje probeert te schrijven met het langverwachte Winds of Winter, heeft hij een hoop andere verhalen in Westeros verteld.

Zo komen de verhalen van House of the Dragon uit het boek Fire and Blood, waarin we volgen hoe de Targaryen-familie zichzelf met generaties aan ruzies ten val brengt. Maar George R. R. Martin heeft de schaal ook wel eens flink verkleind: in het korte boek The Hedge Knight, dat nog stamt uit de vorige eeuw, volgen we een ridder en zijn schildknaap.

©HBO Max

Daarin volgen we de ridder Dunk - niet onze eigen Dunke, maar Ser Duncan The Tall. Hij is een ‘hagenridder’: een ridder zonder verwantschap aan een heer. Of, in andere woorden: een freelancer die, als hij niet werkt, in de heg mag slapen. Dunk blijft niet lang een zzp’er: hij ontmoet de kale stadsjongen Egg, die dolgraag zijn schildknaap wil zijn.

Vrede!?

De verhalen van dit geliefde tweetal bieden de basis van A Knight of the Seven Kingdoms. De twist? Er is vrede in Westeros - ja, het kan echt - en we volgen een nobody, dus er is ineens ruimte voor een gezellig, klein verhaal. Dat wordt gereflecteerd in de afleveringen: geen dik uur, maar een comfortabel halfuurtje.

©HBO Max

De ridder Dunk wil dolgraag bewijzen dat hij een eervolle ridder is, maar dat is in het brute Westeros best een uitdaging. Al helemaal als je een lompe lieverd als Dunk bent. Dan komt zo’n slimme, wereldwijze schildknaap als Egg ineens goed van pas.

Het wordt al helemaal lastig als je niet eens kan bewijzen dat je een ridder bent. Dan mag je namelijk niet eens meedoen aan een toernooi - eentje waarbij Dunk overigens zijn paard en zijn spullen kwijtraakt, mocht hij verliezen.

Meneer, mag ik meedoen?

Met dat toernooi wordt een van de Game of Thrones-clichés lekker op zijn kop gezet. In de oorspronkelijke serie zagen we in aflevering vier een heftig toernooi en House of the Dragon opende er zelfs mee: het is vaak een goede manier om zonder grote verhaalconsequenties te laten zien hoe gewelddadig Westeros is.

©HBO Max

In A Knight of the Seven Kingdoms komen we dat toernooi niet eens bínnen. Eerst moet Dunk maar eens bewijzen dat hij een ridder is, uitzoeken hoe zo’n toernooi werkt en een heer overtuigen hem te helpen - maar ook dansen, touwtje trekken en een poppenspel aanschouwen. Het is een fantastische stap terug van al die grootschalige oorlogen.

Doordat het verhaal zo’n piepkleine focus heeft, begin je om iedereen te geven: iemand die z’n paard verkoopt in A Knight of Seven Kingdoms is vele malen pijnlijker dan een draak die wordt doodgeschoten in Game of Thrones. We bevinden ons nog steeds in de brute wereld, maar het komt allemaal wat harder aan omdat we ook zien hoe grappig en gezellig het kan zijn.

©HBO Max

Een fossiele brandstof

Toch loopt ook A Knight of Seven Kingdoms een zeker risico. De kwaliteit van Game of Thrones kelderde toen de makers het bronmateriaal inhaalden. Ook die van House of the Dragon nam wat af, toen showrunner Ryan Condal besloot George R.R. Martin niet langer te raadplegen en de grote climax werd doorgeschoven naar het volgende seizoen.

Er zijn momenteel drie korte boeken rondom Dunk en Egg, waarvan dit eerste seizoen het eerste boek beslaat. George R.R. Martin zegt nog twaalf verhalen in zijn hoofd te hebben, maar volgens HBO-baas Casey Bloys moeten de seizoenen van A Knight of Seven Kingdoms jaarlijks verschijnen: dat klinkt goed, maar dan mag Martin wel even doorschrijven. Zijn verhalen voelen nu als een fossiele brandstof: het is een enorm waardevolle bron, maar die wordt niet echt meer aangevuld.

©HBO Max

Gelukkig lijken showrunner Ira Parker en George R.R. Martin goed bevriend. De schrijver heeft Parker een outline gegeven van de twaalf verhalen, dus in theorie kan de serie daarmee verder - maar laten we niet vergeten dat dit bij de laatste seizoenen van Game of Thrones óók het geval was.

Bombastisch gefluit

Toch verdient Ira Parker ons optimisme, want A Knight of Seven Kingdoms is een fenomenale toevoeging aan de wereld van A Song of Ice and Fire. Verhalen hebben contrast nodig: door het klein te houden, voelt de wereld groot. Door het lief te houden, komen de gemene momenten keihard aan.

©HBO Max

De muziek is hier een spectaculair voorbeeld van. De bombastische muziek wordt ons aan het begin als wortel voorgehouden, maar dat is het ook wel - in plaats daarvan moeten we het doen met een gezellig gitaartje, iemand die fluit en het gezang van de vogeltjes.

Als het balletje dan eenmaal gaat rollen, neemt de muziek toch een bombastischer formaat aan - maar op dat moment voelt het verdiend. En, het allerbelangrijkste: in die epische muziek zit óók gewoon nog dat schattige gefluit.

Afleveringen van A Knight of Seven Kingdoms verschijnen wekelijks op HBO Max.