Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de 7 beste freeware-tips van augustus.

Tip 01: Beveiligingsexpert

Geschikt voor: Windows 10

Je kent misschien wel zo’n nors persoon in je omgeving: je vraagt iets, krijgt een snauw en het wordt geregeld. Dit is ongeveer wat Blackbird doet met de privacyinstellingen van Windows 10. Blackbird weet welke onderdelen ongewenst zijn en draait deze vakkundig de nek om. Er zijn geen opties, Blackbird doet wat er gedaan moet worden. In de meeste gevallen moeten we Blackbird gelijk geven. Veel aanpassingen zijn te technisch voor een normale sterveling om te begrijpen en dan kun je het beter aan een expert overlaten. Zo wordt de functie Wi-Fi sense uitgeschakeld en dat geldt ook voor Cortana, Bing-integratie, locatiebepaling, het verzamelen/doorsturen van metadata en het delen van Windows Updates met andere computers. Zelfs OneDrive moet eraan geloven. Dit is slechts een greep uit de wijzigingen die Blackbird voor je doorvoert. Hoewel iedereen Blackbird kan bedienen, heeft het programma een hoge moeilijkheidsgraad. Je moet namelijk weten hoe je dos-commando’s uitvoert als je aanpassingen ongedaan wilt maken. De documentatie is goed (lees vooral de readme.txt!), elke expert kan de dos-opdrachten uitvoeren om bijvoorbeeld OneDrive weer te activeren als je dit onderdeel toch wel wilt gebruiken. Maak voordat je met Blackbird aan de slag gaat eerst een systeemherstelpunt.

©PXimport

Tip 02: Niet afsluiten!

Geschikt voor: Windows 10

Oeps … je computer gaat weer eens opnieuw opstarten. Soms ben je zelf de schuldige omdat je te snel met je muis op iets als ‘deze computer wil opnieuw opstarten’ hebt geklikt en een ander keer is Windows Update de boosdoener. Dankzij ShutdownBlocker behoort dit tot de verleden tijd. ShutdownBlocker blokkeert de opdracht om opnieuw op te starten en je pc uit te schakelen. Zo kun je fijn verder werken tot je er bewust voor kiest om je systeem af te sluiten of opnieuw te starten. Zodra je ShutdownBlocker start, is de blokkade automatisch actief. Maak deze ongedaan met de knop Allow en weer actief met de knop Block. Het is aan te raden om ShutdownBlocker automatisch te starten met Windows, dan heb je er geen omkijken meer naar. Klik op Settings en plaats een vinkje bij Activate with Windows.

©PXimport

Tip 03: Taakoverzicht

Geschikt voor: Windows 10

Gebruik je meerdere (web)diensten waar je taken kunt bijhouden? Dan is One Task een aanrader! De Windows 10-app ondersteunt alle bekende taakdiensten. De taken worden samengevoegd in één overzicht. Uiteraard worden alle instellingen gesynchroniseerd met de online diensten: je kunt dus alles door elkaar gebruiken. One Task ondersteunt taken uit Outlook, van Office 365 en via Google Tasks. Ook de taken uit de nieuwe Microsoft-dienst To-Do komen keurig in het One Task-overzicht terecht zodra je je Microsoft-account koppelt.

©PXimport

Tip 04: Foto screensaver

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Alle Windows-versies hebben een simpele schermbeveiliging aan boord waarmee je je eigen foto’s kunt tonen als je je computer een paar minuten gebruikt. JPEG Saver biedt deze mogelijkheid ook, maar dan veel uitgebreider. Je kunt meerdere mappen kiezen waaruit je foto’s wilt zien. Ook voor mensen met meerdere monitors zijn er handige opties te vinden en je kunt extra elementen (zoals een klok) op je foto’s laten zien. Elke foto wordt automatisch gewisseld met een speciaal effect. Voor een vliegende start ga je in Windows 10 naar Instellingen (Windows-toets+I) / Persoonlijke instellingen / Vergrendelingsscherm / Instellingen voor schermbeveiliging. Selecteer JPEG Saver als schermbeveiliging en klik op Instellingen. Geef bij Folders op waar je foto’s te vinden zijn. Verander bij Main de vertraging van de diashow (bijvoorbeeld naar vijf seconden), en kies bij Mode voor Random om je foto’s in willekeurige volgorde weer te geven. Bekijk een voorbeeldweergave met de knop Preview.

PS Met een screensaver bespaar je geen energie. Gebruik het enkel omdat je zo’n diashow gewoon leuk vindt.

©PXimport

Tip 05: Wachtwoordsnoeper

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Heb je een wachtwoord nodig dat je ooit hebt gebruikt op je computer? De kans is groot dat Magical Jelly Bean PasswdFinder het terugvindt! Dit klinkt eng en dat is het ook, maar het werkt wel. Start Magical Jelly Bean PasswdFinder en wacht af. Het programma zoekt en toont alle aangetroffen inlog-informatie in een overzicht. Naast wachtwoorden uit je browsers weet Magical Jelly Bean PasswdFinder ook wachtwoorden te achterhalen van mailprogramma’s. Dit werkt dusdanig grondig dat we zelfs wachtwoorden terugvonden uit Windows Live Mail dat al jaren niet meer aanwezig was op onze testcomputer. Ook de inloggegevens uit verwijderde Thunderbird-accounts werden gevonden.

Het spreekt voor zich dat Magical Jelly Bean PasswdFinder alleen voor persoonlijk gebruik kan worden ingezet op je eigen computer. Gezien het karakter van Magical Jelly Bean PasswdFinder moet je niet vreemd opkijken als je beveiligingsprogramma ‘schrikt’ en waarschuwingen toont. Magical Jelly Bean PasswdFinder is veilig te gebruiken.

©PXimport

Tip 06: Deinstalleren

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

BCUninstaller staat voor ‘Bulk Crap Uninstaller’ en daarmee is alles gezegd. Het programma maakt het eenvoudig om meerdere programma’s snel te verwijderen van je computer. Plaats links in beeld een vinkje bij Select using checkboxes. Hiermee wordt het mogelijk om meerdere programma’s aan te vinken die je wilt verwijderen. Dit scheelt veel tijd ten opzichte van de standaardprocedure van Windows. BCUninstaller toont een lijst met alle programma’s die aanwezig zijn op je computer. Vink de programma’s aan die je wilt verwijderen. Ook de apps van de Windows Store (Windows 10) zijn zichtbaar. Klik op Uninstall om BCUninstaller aan het werk te zetten. Het programma vraagt om een herstelpunt aan te maken: dit is altijd verstandig! Vervolgens worden alle de-installatieprocedures automatisch in gang gezet. BCUninstaller gebruikt hiervoor de standaardprocedure die werd meegeleverd met het programma dat je probeert te verwijderen. Als deze ontbreekt of defect is, helpt BCUninstaller je om de mappen, bestanden en andere resten handmatig te verwijderen.

©PXimport

Tip 07: Visualiseer je wifi

Geschikt voor: macOS X, Windows 7, 8(.1), 10

NetSpot helpt bij het visualiseren van je wifi-netwerk. Vooral de betaalde (en veel te dure!) Pro-versie kan je wifi-signaal letterlijk binnenshuis in kaart brengen. De gratis versie is beperkter, maar heeft biedt nog steeds veel handige functies om je wifi te verbeteren. Voorheen was inSSIDer ons favoriete programma om alle netwerken in de buurt te visualiseren, maar inSSIDer is helaas niet meer gratis. Met NetSpot Free kun je hetzelfde: de technische details van draadloze netwerken binnen je bereik bekijken. Je ziet de verbindingsmogelijkheden van je draadloze toegangspunt (802.11b/g/n etc.). Belangrijker om te weten is de sterkte waarmee je wifi -signaal ontvangt en de kanaalkeuze. Als je wifi steeds wegvalt, kun je terwijl je NetSpot Free open hebt je toegangspunt (of computer) verplaatsen om het bereik te optimaliseren. De kanaalkeuze zie je in een grafiek, ook van netwerken waarmee je niet verbonden bent. Zo zie je snel of het netwerk van de buren jouw netwerk (en omgekeerd) mogelijk stoort. Met deze kennis kun je je wifi -kanaal aanpassen (niet voor beginners!) in je wifi -modem of draadloos toegangspunt naar een ‘rustiger’ kanaal.

©PXimport

Gevaarlijk?

©PXimport

Niet te snel klikken

©PXimport

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!