Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de 7 beste freeware-tips van augustus.

Tip 01: Beveiligingsexpert

Geschikt voor: Windows 10

Je kent misschien wel zo’n nors persoon in je omgeving: je vraagt iets, krijgt een snauw en het wordt geregeld. Dit is ongeveer wat Blackbird doet met de privacyinstellingen van Windows 10. Blackbird weet welke onderdelen ongewenst zijn en draait deze vakkundig de nek om. Er zijn geen opties, Blackbird doet wat er gedaan moet worden. In de meeste gevallen moeten we Blackbird gelijk geven. Veel aanpassingen zijn te technisch voor een normale sterveling om te begrijpen en dan kun je het beter aan een expert overlaten. Zo wordt de functie Wi-Fi sense uitgeschakeld en dat geldt ook voor Cortana, Bing-integratie, locatiebepaling, het verzamelen/doorsturen van metadata en het delen van Windows Updates met andere computers. Zelfs OneDrive moet eraan geloven. Dit is slechts een greep uit de wijzigingen die Blackbird voor je doorvoert. Hoewel iedereen Blackbird kan bedienen, heeft het programma een hoge moeilijkheidsgraad. Je moet namelijk weten hoe je dos-commando’s uitvoert als je aanpassingen ongedaan wilt maken. De documentatie is goed (lees vooral de readme.txt!), elke expert kan de dos-opdrachten uitvoeren om bijvoorbeeld OneDrive weer te activeren als je dit onderdeel toch wel wilt gebruiken. Maak voordat je met Blackbird aan de slag gaat eerst een systeemherstelpunt.

©PXimport

Tip 02: Niet afsluiten!

Geschikt voor: Windows 10

Oeps … je computer gaat weer eens opnieuw opstarten. Soms ben je zelf de schuldige omdat je te snel met je muis op iets als ‘deze computer wil opnieuw opstarten’ hebt geklikt en een ander keer is Windows Update de boosdoener. Dankzij ShutdownBlocker behoort dit tot de verleden tijd. ShutdownBlocker blokkeert de opdracht om opnieuw op te starten en je pc uit te schakelen. Zo kun je fijn verder werken tot je er bewust voor kiest om je systeem af te sluiten of opnieuw te starten. Zodra je ShutdownBlocker start, is de blokkade automatisch actief. Maak deze ongedaan met de knop Allow en weer actief met de knop Block. Het is aan te raden om ShutdownBlocker automatisch te starten met Windows, dan heb je er geen omkijken meer naar. Klik op Settings en plaats een vinkje bij Activate with Windows.

©PXimport

Tip 03: Taakoverzicht

Geschikt voor: Windows 10

Gebruik je meerdere (web)diensten waar je taken kunt bijhouden? Dan is One Task een aanrader! De Windows 10-app ondersteunt alle bekende taakdiensten. De taken worden samengevoegd in één overzicht. Uiteraard worden alle instellingen gesynchroniseerd met de online diensten: je kunt dus alles door elkaar gebruiken. One Task ondersteunt taken uit Outlook, van Office 365 en via Google Tasks. Ook de taken uit de nieuwe Microsoft-dienst To-Do komen keurig in het One Task-overzicht terecht zodra je je Microsoft-account koppelt.

©PXimport

Tip 04: Foto screensaver

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Alle Windows-versies hebben een simpele schermbeveiliging aan boord waarmee je je eigen foto’s kunt tonen als je je computer een paar minuten gebruikt. JPEG Saver biedt deze mogelijkheid ook, maar dan veel uitgebreider. Je kunt meerdere mappen kiezen waaruit je foto’s wilt zien. Ook voor mensen met meerdere monitors zijn er handige opties te vinden en je kunt extra elementen (zoals een klok) op je foto’s laten zien. Elke foto wordt automatisch gewisseld met een speciaal effect. Voor een vliegende start ga je in Windows 10 naar Instellingen (Windows-toets+I) / Persoonlijke instellingen / Vergrendelingsscherm / Instellingen voor schermbeveiliging. Selecteer JPEG Saver als schermbeveiliging en klik op Instellingen. Geef bij Folders op waar je foto’s te vinden zijn. Verander bij Main de vertraging van de diashow (bijvoorbeeld naar vijf seconden), en kies bij Mode voor Random om je foto’s in willekeurige volgorde weer te geven. Bekijk een voorbeeldweergave met de knop Preview.

PS Met een screensaver bespaar je geen energie. Gebruik het enkel omdat je zo’n diashow gewoon leuk vindt.

©PXimport

Tip 05: Wachtwoordsnoeper

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Heb je een wachtwoord nodig dat je ooit hebt gebruikt op je computer? De kans is groot dat Magical Jelly Bean PasswdFinder het terugvindt! Dit klinkt eng en dat is het ook, maar het werkt wel. Start Magical Jelly Bean PasswdFinder en wacht af. Het programma zoekt en toont alle aangetroffen inlog-informatie in een overzicht. Naast wachtwoorden uit je browsers weet Magical Jelly Bean PasswdFinder ook wachtwoorden te achterhalen van mailprogramma’s. Dit werkt dusdanig grondig dat we zelfs wachtwoorden terugvonden uit Windows Live Mail dat al jaren niet meer aanwezig was op onze testcomputer. Ook de inloggegevens uit verwijderde Thunderbird-accounts werden gevonden.

Het spreekt voor zich dat Magical Jelly Bean PasswdFinder alleen voor persoonlijk gebruik kan worden ingezet op je eigen computer. Gezien het karakter van Magical Jelly Bean PasswdFinder moet je niet vreemd opkijken als je beveiligingsprogramma ‘schrikt’ en waarschuwingen toont. Magical Jelly Bean PasswdFinder is veilig te gebruiken.

©PXimport

Tip 06: Deinstalleren

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

BCUninstaller staat voor ‘Bulk Crap Uninstaller’ en daarmee is alles gezegd. Het programma maakt het eenvoudig om meerdere programma’s snel te verwijderen van je computer. Plaats links in beeld een vinkje bij Select using checkboxes. Hiermee wordt het mogelijk om meerdere programma’s aan te vinken die je wilt verwijderen. Dit scheelt veel tijd ten opzichte van de standaardprocedure van Windows. BCUninstaller toont een lijst met alle programma’s die aanwezig zijn op je computer. Vink de programma’s aan die je wilt verwijderen. Ook de apps van de Windows Store (Windows 10) zijn zichtbaar. Klik op Uninstall om BCUninstaller aan het werk te zetten. Het programma vraagt om een herstelpunt aan te maken: dit is altijd verstandig! Vervolgens worden alle de-installatieprocedures automatisch in gang gezet. BCUninstaller gebruikt hiervoor de standaardprocedure die werd meegeleverd met het programma dat je probeert te verwijderen. Als deze ontbreekt of defect is, helpt BCUninstaller je om de mappen, bestanden en andere resten handmatig te verwijderen.

©PXimport

Tip 07: Visualiseer je wifi

Geschikt voor: macOS X, Windows 7, 8(.1), 10

NetSpot helpt bij het visualiseren van je wifi-netwerk. Vooral de betaalde (en veel te dure!) Pro-versie kan je wifi-signaal letterlijk binnenshuis in kaart brengen. De gratis versie is beperkter, maar heeft biedt nog steeds veel handige functies om je wifi te verbeteren. Voorheen was inSSIDer ons favoriete programma om alle netwerken in de buurt te visualiseren, maar inSSIDer is helaas niet meer gratis. Met NetSpot Free kun je hetzelfde: de technische details van draadloze netwerken binnen je bereik bekijken. Je ziet de verbindingsmogelijkheden van je draadloze toegangspunt (802.11b/g/n etc.). Belangrijker om te weten is de sterkte waarmee je wifi -signaal ontvangt en de kanaalkeuze. Als je wifi steeds wegvalt, kun je terwijl je NetSpot Free open hebt je toegangspunt (of computer) verplaatsen om het bereik te optimaliseren. De kanaalkeuze zie je in een grafiek, ook van netwerken waarmee je niet verbonden bent. Zo zie je snel of het netwerk van de buren jouw netwerk (en omgekeerd) mogelijk stoort. Met deze kennis kun je je wifi -kanaal aanpassen (niet voor beginners!) in je wifi -modem of draadloos toegangspunt naar een ‘rustiger’ kanaal.

©PXimport

Gevaarlijk?

©PXimport

Niet te snel klikken

©PXimport

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.