De cloudopslag van bijvoorbeeld Dropbox of OneDrive is niet alleen handig voor documenten en foto's, je kunt er ook programma's in bewaren. Het gaat hier over zogenoemde portable versies van bekende freeware. We hebben 15 handige portable programma's op een rijtje gezet.

Tip 01: Installeren of niet?

Alle programma's in dit artikel zijn portable te gebruiken. Dit houdt in dat er geen aparte installatie nodig is. Het programma downloaden en uitpakken is voldoende. Alle bestanden vind je terug in één map (eventueel met extra submappen). Je kunt de programma's starten via Windows Verkenner door op het uitvoerbestand te dubbelklikken. Het uitvoerbestand herken je aan de extensie .exe, bijvoorbeeld PhotoFiltre7.exe. Lees ook: Zo beveilig je eenvoudig je cloud-opslag.

Omdat er geen installatie is, kun je alles wat met het programma te maken heeft met je meenemen, omdat alles in één map wordt bewaard. Dit heeft als voordeel dat je het programma kunt gebruiken vanaf een usb-stick of cloudopslag van bijvoorbeeld Dropbox, OneDrive en Google Drive (en in theorie in elke willekeurige cloudopslagdienst). Dankzij de cloudopslag zijn je portable programma's op al je computers beschikbaar.

©PXimport

Tip 01 Een portable programma heeft geen installatieprocedure: uitpakken en je kunt direct aan de slag!

Tip 02: Opslaan

We gaan ervan uit dat je al een clouddienst gebruikt zoals Dropbox, Google Drive of OneDrive en dat de clouddienst geïnstalleerd is op je computer. Dit houdt in dat je de map van de clouddienst ziet in Windows Verkenner. Als je meerdere clouddiensten hebt, mag je kiezen welke je voor je portable programma's wilt gebruiken. OneDrive ligt voor de hand, omdat dit standaard aanwezig is in nieuwe Windows-versies.

Open de clouddienstmap in Windows Verkenner en maak de submap Portable apps direct starten aan.

Dit wordt de basismap. Voor elk portable programma maak je hierin een nieuwe submap aan. Zorg ervoor dat je de submappen een goede omschrijving geeft, zodat je snel herkent waarvoor een programma dient. Voor het fotobewerkingsprogramma PhotoFiltre (zie tip 4) kun je de map PhotoFiltre aanmaken, maar de naam Foto's bewerken met PhotoFiltre is ook mogelijk.

©PXimport

Tip 02 Maak de map 'Portable apps direct starten' aan in de cloudopslagmap op je computer.

Tip 03: Zip-archief

De meeste portable programma's zijn verpakt in een zip-archief. Na het downloaden klik je er met de rechtermuisknop op en kies je Alles uitpakken. Geef op waar je de bestanden wilt bewaren: de eigen submap in de map Portable apps direct starten.

Bij sommige portable programma's lijkt het alsof je te maken hebt met een installatieprocedure, maar in de praktijk worden alleen de programmabestanden uitgepakt.

©PXimport

Tip 03 Pak het portable programma uit naar een eigen submap in 'Portable apps direct starten'.

Snelkoppeling

Als je een programma installeert maakt de installatieprocedure automatisch snelkoppelingen aan, bijvoorbeeld op je bureaublad. Bij portable programma's ontbreken die. Je start de programma's via Windows Verkenner. Een snelkoppeling kan toch handig zijn en is eenvoudig zelf te maken.

Open de programmamap in Windows Verkenner en klik met de rechtermuisknop op het uitvoerbestand van het programma, bijvoorbeeld programmanaam.exe. Kies Vastmaken aan start (Windows 8.1) om het programma als tegel toe te voegen aan het startscherm. Met Kopiëren naar / Bureaublad snelkoppeling maken wordt de snelkoppeling op je bureaublad geplaatst en kun je het programma vanaf daar starten.

©PXimport

Plaats een snelkoppeling op je bureaublad van je favoriete portable programma's.

Tip 04: Fotobewerken

Voor de meeste fotografen is Photoshop een noodzakelijk verlengstuk van de camera, maar hier hangt een stevig prijskaartje aan. Voor privégebruik zijn er goede gratis alternatieven en daar is PhotoFiltre er een van. Je kunt met PhotoFiltre foto's bewerken met eenvoudige effecten of geavanceerde bewerkingen uitvoeren via lagen (layers). Net als voor Photoshop vereist PhotoFiltre enige tijd en inspanning om er optimaal mee te werken. De basisfuncties zijn snel te doorgronden.

Uitvoerbestand: PhotoFiltre7.exe

©PXimport

Tip 04 PhotoFiltre is een volwaardig fotobewerkingsprogramma.

Tip 05: Alles afspelen

VLC media player is misschien wel de bekendste mediaspeler en dat word je niet zomaar! Het programma moet het niet hebben van de vormgeving, deze is zacht uitgedrukt nogal ouderwets. Maar het programma blinkt uit in functionaliteit en speelt alle bekende videobestanden die je op internet vindt probleemloos af. VLC media player is daarom zeer geliefd bij filmfanaten.

Uitvoerbestand: vlc.exe

©PXimport

Tip 05 VLC media player speelt alle soorten videobestanden probleemloos af.

Tip 06: Ondertiteling

De vorige tip is handig als je een compleet filmbestand hebt, maar wat als je geen ondertiteling ziet? In dat geval heb je Sublight nodig. Sublight zoekt snel de juiste Nederlandse ondertiteling bij een film. Je kunt het filmbestand slepen naar het Sublight-venster of in Sublight een handmatige zoekopdracht geven. Sublight bewaart het bestand met ondertiteling automatisch met de juiste bestandsnaam. Hierdoor pakt een goed afspeelprogramma je ondertiteling automatisch op.

Uitvoerbestand: Sublight.exe

©PXimport

Tip 06 Sublight zoekt de juiste ondertiteling bij een videobestand.

Standaardprogramma

Als je een programma installeert zorg de installatieprocedure er voor dat er automatisch een bestandskoppeling wordt gemaakt. Hierdoor weet Windows bijvoorbeeld wanneer je dubbelklikt op een mkv-bestand dat je het programma VLC wilt gebruiken om de film af te spelen. Bij een portable programma dien je die koppeling handmatig te maken. We nemen een mkv-bestand als voorbeeld. Klik in Windows Verkenner met de rechtermuisknop op een willekeurig mkv-bestand. Kies Openen met / Standaardprogramma selecteren. Je ziet een lijst met programma's (of apps) die het bestand aankunnen, maar omdat we de portable versie van VLC willen gebruiken, staat dit programma niet in de lijst. Blader zelf naar het exe-bestand van het portable VLC-programma en klik dit aan om mkv-bestanden vanaf nu mee te openen.

Tip 07: Scan naar pdf

De meeste mensen zullen hun scanner alleen nog gebruiken voor een incidenteel kopietje of als er ooit een van oorsprong papieren document gemaild moet worden. Voor dit laatste is WinScan2PDF uitermate geschikt. Zoals de programmanaam al doet vermoeden digitaliseert WinScan2PDF documenten naar pdf-bestanden. Klik op Select source en kies je scanner. Met de knop Scan wordt de scan gemaakt en bewaar je het eindresultaat als pdf-bestand.

Uitvoerbestand: WinScan2PDF.exe

©PXimport

Tip 07 WinScan2PDF scant documenten direct naar een pdf-bestand.

Tip 08: Anoniem op internet

Als je surft op internet laat je sporen achter op je eigen computer, bij reclamenetwerken en op de servers van de websites die je bezoekt. Voor wie dit tijdelijk wil voorkomen, kan aan de slag met Tor Browser Portable. Het programma regelt zonder ingewikkelde instellingen een anonieme internetverbinding. Vervolgens wordt een aangepaste versie van Firefox opgestart (eveneens inbegrepen in Tor Browser) waarna je anoniem over het web surft. Tor Browser is ook handig om websites te bezoeken met regiobeperkingen. Je kunt Tor Browser naast je favoriete browser gebruiken.

Uitvoerbestand: TorBrowserPortable.exe

©PXimport

Tip 08 Tor Browser laat je anoniem surfen op internet.

Tip 09: E-books

Heb je een e-reader en loop je tegen beperkingen op van het beheerprogramma van de makers van het apparaat? Dan moet je Calibre Portable zeker eens proberen! Calibre Portable beheert je digitale boekenkast en kan communiceren met alle bekende e-readers. Ook kun je Calibre Portable gebruiken om boeken om te zetten naar een ander formaat. Je kunt met e-reader ook e-books lezen op je computer, maar echt prettig is dit niet in de praktijk. Dit ligt niet aan de functies van Calibre Portable, maar aan het computerbeeldscherm. De speciale schermen van e-readers zijn beter geschikt om boeken te lezen.

Uitvoerbestand: calibre-portable.exe

©PXimport

Tip 09 Calibre is een uitstekend programma om je e-reader en verzameling e-books te beheren.

Tip 10: Taakbeheer 2.0

Gevorderde Windows-gebruikers zijn bekend met de toetscombinatie Ctrl+Shift+Esc. Hiermee wordt Windows Taakbeheer gestart en zie je welke processen er allemaal actief zijn. Windows Taakbeheer is ook handig om een vastgelopen programma geforceerd te sluiten. Daphne is een uitgebreid alternatief voor Windows Taakbeheer. De opzet is eenvoudiger, maar de mogelijkheden zijn uitgebreider. Je kunt processen bijvoorbeeld op een voorgedefinieerde tijd laten beëindigen. Uiteraard kun je processen ook direct beëindigen. Klik op met de rechtermuisknop op een item in de lijst en kies Kill.

Uitvoerbestand: DaphnePortable.exe

©PXimport

Tip 10 Daphne is een overzichtelijk alternatief voor Windows Taakbeheer.

Tip 11: Automatisch starten

Tijdens het opstarten van je computer worden er allerlei programma's geladen. De meeste zijn nodig, bijvoorbeeld om je systeem veilig te houden, maar sommige zijn overbodig. Denk hierbij aan freeware die je ooit geïnstalleerd hebt, maar bijna nooit gebruikt. Door overbodige programma's uit je opstartproces te halen, start Windows mogelijk sneller op. Autoruns is een handig hulpje om dit voor elkaar te krijgen. Kijk bij Logon om na te gaan wat er zoal automatisch wordt geladen. Schakel een onderdeel uit door het vinkje te verwijderen. Je kunt een programma altijd opnieuw aanvinken om je aanpassing ongedaan te maken. Gebruik de rechtermuisknop en kies Search online om onbekende programma's op te zoeken op internet.

Uitvoerbestand: Autoruns.exe

©PXimport

Tip 11 Met Autoruns bepaal je welke programma's er mogen opstarten met Windows.

Tip 12: Extreem verwijderen

Als je programma's verwijdert van je computer via de standaardprocedure is de kans groot dat er resten achterblijven. Dit kunnen bestanden zijn, maar ook instellingen in het Windows-register. Dankzij Revo Uninstaller kun je een programma volledig laten verwijderen. Revo Uninstaller voert eerst de standaard de-installatieprocedure uit en zoekt dan naar achtergebleven resten. Deze kun je vervolgens aanvinken en verwijderen.

Uitvoerbestand: Revouninstaller.exe

©PXimport

Tip 12 Revo Uninstaller verwijdert programma's en gaat vervolgens op zoek naar achtergebleven resten.

Tip 13: Ruimtevreters

Grote bestanden zijn lastig te vinden en dat is jammer, zeker als de opslagruimte van een snelle SSD beperkt is. TreeSize helpt je hierbij. Kies via Scan / Select directory een map of schijf die je wilt laten onderzoeken. TreeSize Free spoort je ruimtevreters op en toont de grootste boven in beeld. Je kunt in een mapstructuur verder klikken om dieper te graven naar mappen die veel ruimte in beslag nemen. Gebruik de rechtermuisknop op een map en kies Open om de betreffende map in Windows Verkenner weer te geven.

Uitvoerbestand: TreeSizeFree.exe

©PXimport

Tip 13 TreeSize vereenvoudigt het opsporen van grote bestanden in submappen.

Tip 14: Afsluithulp

Soms is het handig om je computer nog even aan te laten (bijvoorbeeld als je wacht tot een download binnen is), maar de hele nacht laten draaien is zonde. Dankzij Shutter Lite kun je je systeem vertraagd laten afsluiten, in stand-by krijgen en meer. Shutter Lite werkt met twee onderdelen: gebeurtenis en actie. De gebeurtenis kan een tijd zijn (on time), stopwatch (countdown) en andere 'trigger'. De actie is bijvoorbeeld het systeem uitschakelen of stand-by activeren.

Uitvoerbestand: Shutter.exe

Tip 15: Niet sluiten

Hoe vaak op een dag start jij je browser, mailprogramma of Spotify opnieuw? De meeste mensen doen dit (onbewust) meerdere keren. Dankzij het mini-programmaatje NoClose kun je het bekende kruisje in de rechterbovenhoek uitschakelen. Druk in een programma op Ctrl+1 om het kruisje uit te schakelen. Door deze toetscombinatie nogmaals te gebruiken, komt het kruisje weer terug. NoClose werkt in veel programma's, maar niet overal.

Uitvoerbestand: NoClose.exe

Tip 16: Bleekmiddel

Voor de CCleaner-fans noemen we het kort: er is een portable versie van dit populaire schoonmaakprogramma. Voor wie eens wat anders wil dan CCleaner kan aan de slag met BleachBit Portable. Het programma verwijdert sporen en tijdelijke bestanden van programma's van Adobe, Microsoft en alle bekende browsers. Het fijne aan BleachBit Portable is dat alle opties standaard zijn uitgeschakeld. Je kunt per programma aangeven wat je wilt opschonen door vinkjes te plaatsen of alle opties van een programma in één keer activeren. Dit laatste is uiteraard alleen aan te raden als je zeker weet wat je laat opruimen.

Uitvoerbestand: bleachbit.exe

©PXimport

Tip 16 BleachBit Portable haalt de bezem door overbodige bestanden, bestandsresten en internetsporen.

Tip 17: Prikbordhulp

Zodra je in Windows iets kopieert (bijvoorbeeld een bestand of stukje tekst), wordt het op je klembord gezet. Vervolgens kun je het plakken op een andere locatie of in een ander programma. Standaard heeft het Windows-klembord plek voor één dingetje. Kopieer je iets nieuws? Dan ben je het voorgaande kwijt. Ditto geeft je klembord extra geheugen zodat je er mee op kunt zetten. Zorg er voor dat Ditto automatisch start met Windows via Options / General / Start Ditto on Windows startup. Met de toetscombinatie Ctrl+~ laat Ditto de inhoud van het extra klembordgeheugen zien in een lijstje. Dubbelklik op een onderdeel om het opnieuw op je klembord te zetten.

Uitvoerbestand: Ditto.exe

Tip 18: Alle instellingen

Veel Windows-instellingen zijn diep verscholen in het besturingssysteem of staan verspreid over allerlei onderdelen in je configuratiescherm. Ultimate Windows Tweaker maakt de instellingen onder de 'motorkap' inzichtelijk. Hierbij toont Ultimate Windows Tweaker handige tabbladen om bijvoorbeeld prestaties te optimaliseren (via het tabblad Performance) of andere verbeteringen toe te passen.

Sleutelen aan geavanceerde instellingen is niet voor beginners. Wijzig nooit instellingen die je niet kent of niet ongedaan kunt maken. Maak met de knop Restore point altijd eerste een herstelpunt voordat je met Ultimate Windows Tweaker aan de slag gaat.

Uitvoerbestand: Ultimate Windows Tweaker 3.exe

©PXimport

Tip 18 Ultimate Windows Tweaker is een systeemhulpprogramma voor Windows.

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.