Cybercriminelen hebben een lucratieve nieuwe bezigheid: gegevens gijzelen. Malware die data versleutelt en dan losgeld vraagt voor de decryptiesleutel. Voorkomen is beter dan recoveren (of kwijt zijn!). Hier zijn vijf tips tegen ransomware.

Blijf up-to-date

Windows-updates, Mac OS X-downloads, Linux-patches, browser-verbeteringen, Flash-fixes, PDF-patches, Java-updates, en meer. Pas ze allemaal toe, loop niet achter. Softwaregebruik brengt ook beheer met zich mee, vanwege de beveiliging. Want veel malware mikt op oudere gaten om binnen te komen, óók langs geüpdatete securitysoftware. Naast ronseling voor botnetten dreigt er ook een directer gevaar voor gebruikers: ransomware.

Die kwaadaardige software komt binnen om de data van gebruikers op slot te zetten met eigen encryptie. De bestanden zijn dan niet meer toegankelijk zijn voor de echte eigenaar. Denk bij updaten niet alleen aan besturingssystemen en applicaties op computers, maar ook aan firmware en software op apparaten als breedbandmodems en NAS-systemen (network attached storage). Na de recent opgerolde Windows-ransomware Cryptolocker is namelijk het NAS-gerichte Synolocker opgedoken.

Tip: zet update-instellingen zoveel mogelijk op automatisch, en controleer handmatig geregeld op updates.

©PXimport

Het alom bekende politievirus.

Dichttimmeren

Alles wat niet expliciet nodig is, uitschakelen! Dat is een les die Microsoft begin deze eeuw op harde wijze heeft geleerd. De oorspronkelijke release van Windows XP werd flink geplaagd door virussen en wormen. In Service Pack 2, standaard met firewall, heeft Microsoft veel services uitgeschakeld of afgeschermd voor de buitenwereld. Toch zijn er nog genoeg programma’s en ook apparaten die standaard diverse diensten aan hebben staan. Vaak zijn die via Universal Plug and Play in staat om zich ‘te adverteren’ langs een router/breedbandmodem, dus ook naar de boze buitenwereld van het internet toe.

Tip: voer een online-scan uit naar wat er allemaal openstaat op je IP-adres(sen).

Back-up, back-up, back-up!

Maak back-ups van je kostbare gegevens. Dit advies is bijna zo oud als de computerwereld, maar blijft onder consumenten - en soms ook bedrijven - helaas nog steeds nodig. De ruimte van harde schijven blijft toenemen en de kosten blijven dalen. Profiteer daarvan door een tweede schijf apart te hebben voor kopieën van je kostbare gegevens. Afgezien van de opslag zelf, hoeft dat geen geld te kosten: back-up tools zijn allang ingebouwd in besturingssystemen en goede alternatieven zijn ook gratis te krijgen.

Tip: stel een back-upprogramma in om op vaste tijdstippen back-ups te maken, en stel dat níet uit!

Niet alleen op NAS

Back-upbewuste mensen met veel data en meerdere computers hebben tegenwoordig vaak een NAS-apparaat (network attached storage) in huis (of in bedrijf). Zo’n opslagsysteem is via het netwerk toegankelijk voor alle computers die daar hun kostbare gegevens kwijtkunnen. Hetzij voor enkelvoudige opslag van bestanden, hetzij voor back-up van die data. Handig, zeker gezien de vele extra functies die NAS-systemen al jaren bieden: audiostreaming, BitTorrent-verkeer, toegang via internet voor een ‘persoonlijke cloud’, en meer.

Helaas zien cybercriminelen ook in dat een NAS een schat aan data herbergt. Zie maar de opkomst van Synolocker: een ransomwarevariant die speciaal is gemaakt voor NAS-apparaten van de bekende leverancier Synology. Dus is het zaak voor waakzame gebruikers om hun back-up te back-uppen. En die tweede opslagpool dan op een ander systeem (met ander besturingssysteem en software) te zetten en/of offline te houden.

Tip: sluit een externe harde schijf aan op de USB-poort die veel NAS-systemen hebben, maak op geregelde tijden een back-up en trek daarna de stekker van die USB-schijf eruit.

Betalen?

Tot slot een omstreden tip tegen ransomware. Voor als je de bovenstaande tips niet hebt opgevolgd en je data gegijzeld is door cyberafpersers. Misschien dan toch maar betalen? Want zelfs lichte encryptie is door de gemiddelde gebruiker niet te kraken. Of misschien pas na veel moeite en heel veel tijd. Maar veel ransomware gebruikt krachtige encryptie én werkt met een doomsday-klok: na een bepaalde periode wordt de gegijzelde data grondig gewist. Hierdoor is het effectief onkraakbaar. Hoe kostbaar zijn de gegijzelde gegevens?

Tip: denk heel goed na of afpersers betalen een goede stap is. Een klein politiekorps in de VS dacht onlangs in ieder geval van wel. De Nederlandse politie adviseert om nóóit te betalen.

Bij ID.nl zijn we gek op producten voor een mooie prijs of die iets bijzonders te bieden heeft. Een paar keer per week gaan we daarom op zoek naar zulke producten. Niets is zo veranderlijk als het weer; het ene moment schijn de zon en een week later vriest het en ligt er sneeuw. Hoe fijn is het dan als jouw huia automatisch wordt verwarmd op het moment dat het nodig is? Een slimme thermostaat is dan wel handig. Wij zonden vijf slimme startersets met radiatorkraan.

Om je huis wat energiezuiniger te maken is het gebruik van de CV-ketel en de verwarming een goed begin om deze wat beter reguleren. En in plaats van dat je dat zelf helemaal handmatig moet bijhouden, kun je kiezen voor een slimme thermostaat die dat voor je doet. Wij vonden vijf handige startersets met slimme thermostaat en extra apparatuur zoals radiatorkranen waarmee je direct aan de slag kunt.

Netatmo Slimme Thermostaat

Met deze uitgebreide Netatmo-bundel haal je in één keer een complete zoneregeling in huis. De set combineert de iconische Netatmo Slimme Thermostaat met maar liefst drie extra slimme radiatorkranen. Dit is de perfecte oplossing als je niet alleen je woonkamer, maar ook drie andere vertrekken (zoals een werkkamer, badkamer of slaapkamer) individueel wilt verwarmen.

Het design, ontworpen door Philippe Starck, is minimalistisch en tijdloos. De thermostaat zelf is eenvoudig te bedienen en werkt met vrijwel alle CV-ketels (aan/uit). De kracht zit echter in de combinatie met de radiatorkranen: deze meten de temperatuur per kamer en kunnen de radiator dichtdraaien als de gewenste temperatuur bereikt is, zelfs als de thermostaat in de woonkamer nog om warmte vraagt.

Dankzij de slimme Auto-Adapt functie leert het systeem de isolatie van je huis en de buitentemperatuur kennen, zodat het precies weet wanneer de verwarming aan moet om op tijd warm te zijn. Alles is aan te sturen via de gebruiksvriendelijke app of via spraak (Apple HomeKit, Google Assistant en Alexa). Met functies als open-raamdetectie en maandelijkse besparingsoverzichten helpt deze set je actief om energie te besparen zonder in te leveren op comfort.

TP‑Link KE100 KIT

Met deze set van TP‑Link maak je je radiatoren afzonderlijk aanstuurbaar. De doos bevat twee thermostatische radiatorkranen en een hub. Die hub vormt het hart van het systeem: je verbindt hem met je wifi en plaatst de radiatorkranen op de bestaande ventielen. Vervolgens kun je via de Kasa Smart‑app voor iedere ruimte een eigen temperatuur instellen. Dankzij het ingebouwde schema stel je vaste tijdstippen in waarop de radiatoren opwarmen of juist lager worden gezet. De apparaten communiceren draadloos met de hub, waardoor je ook meerdere kamers kunt bedienen.

Je kunt tot wel 32 radiatoren op één hub aansluiten. De set werkt samen met stemassistenten zoals Google Assistant, Amazon Alexa en Siri, zodat je de temperatuur per kamer kunt aanpassen zonder je telefoon erbij te pakken. Er is een vorstbeschermingsmodus die de radiator inschakelt als de temperatuur te laag wordt, handig bij koude winters. Via meegeleverde adapters passen de radiatorkranen op de meeste ventielen. En omdat ze op batterijen werken hoef je geen stroompunt in de buurt te hebben.

Imou TRV1 Kit

Dit starterspakket van Imou is bedoeld voor wie één of meerdere radiatoren los wil regelen en via internet wil bedienen. In de doos zit een thermostatische radiatorkraan en een gateway; de gateway verbindt de kraan met je thuisnetwerk via Zigbee. De kraan meet de temperatuur en stuurt het ventiel nauwkeurig aan tussen 5 °C en 35 °C, met stappen van een halve graad. Je programmeert via de Imou Life‑app een tijdschema of stelt handmatig de gewenste temperatuur in. De gateway heeft een bereik van honderd meter, zodat je de set eventueel met extra kranen kunt uitbreiden tot een maximaal aantal van 32 radiatoren.

Handige functies zijn open‑raamdetectie, antivriesstand en een kinderslot. Wanneer er een raam openstaat schakelt de kraan automatisch lager om energie te besparen. Batterijen leveren de stroom; Imou levert AA‑batterijen en diverse adapters mee. De set werkt samen met Amazon Alexa en Google Assistant zodat je via spraakcommando’s de verwarming aanstuurt. Dankzij de heldere led‑ring op de knop zie je in één oogopslag welke modus actief is. Hierdoor is het systeem geschikt voor wie op een eenvoudige manier per kamer wil verwarmen zonder ingrijpende installatie.

Hombli Smart Radiator Thermostat Starterkit

Hombli biedt een set met twee radiatorthermostaten en een bridge om de knoppen via de Hombli‑app te bedienen. Je plaatst de knoppen op de bestaande ventielen, waarna je met de bridge de verbinding maakt tussen de knoppen en je wifi‑netwerk. Met de app stel je per kamer een weekprogramma in, zodat je bijvoorbeeld ’s avonds in de woonkamer verwarmt en overdag juist in de werkkamer. De thermostaten hebben een energieverbruiksmonitor waarmee je ziet hoeveel warmte elke radiator gebruikt. Er is ook een geofencing‑optie: als je het huis verlaat, gaat de verwarming automatisch lager.

Open‑raamdetectie voorkomt onnodig stoken als er geventileerd wordt. De knoppen communiceren via bluetooth low energy; daardoor gaan de AA‑batterijen volgens Hombli tot anderhalf jaar mee. Je bedient het systeem met de app of via spraakassistenten zoals Google Assistant, Amazon Alexa en Siri. Omdat de bridge meerdere knoppen kan koppelen, kun je later uitbreiden naar extra radiatoren. Via de app kun je ook alle gekoppelde knoppen gelijktijdig aanpassen, waardoor het systeem geschikt is voor blok‑ of stadsverwarming.

Tado Slimme Radiatorknop Starterskit V3+

Deze starterskit van tado° is bedoeld voor woningen waar elke radiator apart geregeld moet worden zonder centrale thermostaat. De verpakking bevat één slimme radiatorkraan en een internetbridge. Je vervangt de bestaande knop door de slimme kraan en koppelt de bridge aan je router. Via de tado°‑app regel je de temperatuur per kamer en stel je uitgebreide programma’s in, zoals een week- of weekendprogramma. De app gebruikt geolocatie, open‑raamdetectie en weersinformatie om de verwarming automatisch aan te passen.

De set werkt met spraakbesturing via Amazon Alexa, Apple HomeKit en Google Assistant. Dankzij de internetbridge kun je extra radiatorkranen toevoegen om meer kamers aan te sturen. tado° adviseert om per radiator een slimme knop te plaatsen voor optimale werking. Volgens de fabrikant kun je tot 31 % energie besparen doordat de app de verwarming afstemt op je aanwezigheid. Batterijen zorgen voor de stroomvoorziening. Voor geavanceerde functies zoals automatische geofencing heb je een optioneel abonnement nodig, maar de basisbediening via de app blijft beschikbaar zonder extra kosten.

Amazon werkt aan een realityshow rondom de Fallout-franchise waarin deelnemers moeten zien te overleven in een schuilkelder.

Er gingen onlangs al geruchten over de realityshow die naar Amazon Prime Video moet komen, maar nu is de show officieel goedgekeurd en wordt er zelfs naar deelnemers gezocht. In het spelprogramma moeten spelers in een schuilkelder leven en meedoen aan een reeks competitieve spellen die de zeven kerneigenschappen uit de Fallout-reeks uitlichten: kracht, perceptie, charisma, intelligentie, uithoudingsvermogen, geluk en wendbaarheid.

Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.

Gebaseerd op de games

Amazon heeft de smaak goed te pakken wat betreft Fallout: in 2024 begon de fictieve, gelijknamige serie al op de streamingdienst, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Het tweede seizoen is eind vorig jaar begonnen – wekelijks wordt er een nieuwe aflevering op Amazon Prime Video getoond. Het ziet er naar uit dat Amazon nu wil inspelen op dit succes door ook aan een realityshow binnen deze franchise te werken.