Zo maak je van een iPhone een kindvriendelijke dumbphone

De eerste telefoon van je kind is voor veel ouders best een lastig ding. Bij een simpele telefoon zijn de mogelijkheden beperkt, maar tegelijkertijd mis je dan ook functies die in de praktijk juist handig zijn. Je wilt dat je kind kan bellen, berichten kan sturen en zelfstandig de weg kan vinden. Ook is het fijn als je een toestel kunt terugvinden wanneer je kind het kwijtraakt. Dat kan allemaal met een smartphone, maar zo'n toestel geeft tegelijk makkelijk toegang tot internet, sociale media, games en andere afleiding. Dilemma dus.

In dat geval kan een oude iPhone verrassend goed van pas komen. Misschien heb je er nog een in een la liggen, en anders kun je online vaak voor weinig geld een ouder model vinden. Voor dit doel hoeft het toestel niet nieuw of snel te zijn. Je maakt de iPhone namelijk niet slimmer met extra apps, maar juist eenvoudiger. Dat kan met Hulpbedieningstoegang, een toegankelijkheidsfunctie die standaard in iOS zit. Daarmee bepaal jij welke apps je kind kan gebruiken en welke functies op het toestel blijven staan. Zo houd je de handige mogelijkheden van een iPhone, terwijl internet, sociale media, games en andere afleiding niet beschikbaar zijn.

Apple heeft met Schermtijd al ouderlijk toezicht ingebouwd in de iPhone. Daarmee kun je app-limieten instellen, websites beperken en aankopen blokkeren. Voor oudere kinderen werkt dat vaak prima. Maar bij jonge kinderen heb je aan Schermtijd alleen niet genoeg, zeker als je ze nog geen vrije toegang tot internet wilt geven.

Dat zit zo: Safari kun je via Schermtijd verbergen of zo instellen dat alleen bepaalde websites toegankelijk zijn, maar links kunnen ook vanuit berichten of andere apps worden geopend. Dat vraagt om zorgvuldig instellen en controleren. Hoe meer instellingen en uitzonderingen je moet nalopen, hoe groter de kans dat je iets mist. Het is dus logisch dat je liever één duidelijke kinderstand wilt, waarin alleen de gekozen apps beschikbaar zijn.

Er bestaan ook dumbphone-apps van derden. Die maken de interface eenvoudiger of verbergen apps, maar dat voelt wat tegenstrijdig: je installeert extra software om functies weg te halen. Met Hulpbedieningstoegang hoeft dat niet. Die functie staat al op de iPhone en doet precies wat je hier nodig hebt: de iPhone eenvoudiger maken, zonder de handige functies kwijt te raken.

Hulpbedieningstoegang heet in het Engels Assistive Access. Apple introduceerde de functie in iOS 17 voor mensen met een cognitieve beperking: mensen die bijvoorbeeld baat hebben bij minder prikkels, grotere knoppen en duidelijke keuzes. Zodra je Hulpbedieningstoegang inschakelt, zie je geen gewone iPhone-interface meer, maar een sterk vereenvoudigde omgeving met alleen de apps die je vooraf hebt gekozen.

Juist daardoor werkt de functie ook goed als basis voor een kindvriendelijke dumbphone. Jij kiest welke apps je kind kan gebruiken. Apps die je niet toevoegt, verschijnen niet in Hulpbedieningstoegang. Laat je Safari, Chrome en andere browsers weg, dan krijgt je kind dus geen gewone browser op het toestel.

Gebruik je een oude iPhone, controleer dan eerst of het toestel iOS 17 of nieuwer ondersteunt. Hulpbedieningstoegang werkt namelijk pas vanaf iOS 17. Werk de iPhone daarna bij en regel het Apple-account voordat je Hulpbedieningstoegang inschakelt. Voor jongere kinderen is een kinderaccount van Apple via Apple Gezin vaak logischer dan een gewoon account, omdat je daarmee als ouder meer grip houdt op instellingen, aankopen en toestemming.

Zet ook Zoek mijn en Locatievoorzieningen alvast aan. Dan kun je de iPhone makkelijker terugvinden als je kind hem op school of bij een vriendje laat liggen. Dat is vooral handig bij een eerste telefoon, omdat kinderen nog moeten wennen aan het meenemen en bewaren van hun toestel.

Loop tot slot de contactenlijst na. Als je Berichten en Oproepen beperkt tot contacten of favorieten, moet die lijst kloppen. Zet er bijvoorbeeld ouders, verzorgers, opa's en oma's of een paar vaste noodcontacten in voordat je de vereenvoudigde omgeving start.

Wil je een iPhone op deze manier voor een kind instellen, dan open je Instellingen en ga naar Toegankelijkheid. Scrol helemaal naar beneden, naar het onderdeel Algemeen, en tik op Hulpbedieningstoegang. Kies Configureer hulpbedieningstoegang en tik op Ga door.

Daarna kies je hoe de apps worden weergegeven. Je kunt kiezen tussen rijen en een raster. Voor kinderen is het raster meestal het duidelijkst, omdat de knoppen groter zijn en meer op losse tegels lijken.

Vervolgens bepaal je welke apps beschikbaar worden. Met het groene plusje voeg je apps toe. Denk bijvoorbeeld aan Oproepen, Berichten, Kaarten, Camera, Foto's en Muziek. Je hoeft niet meteen veel toe te voegen. Juist door de selectie klein te houden, zorg je dat alles overzichtelijk blijft voor je kind. Wordt je kind ouder, dan kun je een extra app toevoegen. Denk aan WhatsApp, Spotify of een betaalapp, afhankelijk van wat past bij de situatie. Daarvoor stop je Hulpbedieningstoegang, pas je de instellingen aan en start je de modus opnieuw.

Bij sommige apps krijg je extra instellingen te zien. Voeg je Oproepen of Berichten toe, dan kun je bepalen met wie je kind contact mag hebben: iedereen, alleen contacten of alleen geselecteerde personen. Bij Muziek kun je werken met vooraf gekozen afspeellijsten. Bij Camera en Foto's kun je instellingen beperken, afhankelijk van wat je wel en niet wilt toestaan.

Wil je geen browser, voeg Safari dan niet toe. Hetzelfde geldt voor Chrome of andere apps waarmee je kind vrij het web op kan. Zo maak je van de iPhone een telefoon zonder sociale media voor je kind, terwijl bellen, berichten sturen en navigeren gewoon mogelijk blijven. Een iPhone in Hulpbedieningstoegang werkt daardoor meer als een eenvoudige telefoon met handige extra's dan als een complete smartphone.

Tot slot stel je een aparte toegangscode voor Hulpbedieningstoegang in. Die code gebruik je om de vereenvoudigde omgeving te starten, te stoppen of later aan te passen. Kies daarvoor wel een andere code dan de gewone ontgrendelcode van de iPhone.

Wil je terug naar de normale iPhone-interface? Druk dan drie keer snel op de zijknop bij een iPhone met Face ID, of drie keer op de thuisknop bij een iPhone met Touch ID. Daarna kies je Stop hulpbedieningstoegang en voer je de ingestelde code in.

Hulpbedieningstoegang is handig, maar niet perfect. De interface voelt soms trager dan de normale iPhone-omgeving. Voor een kind dat vooral belt, berichten stuurt of Kaarten gebruikt, hoeft dat geen probleem te zijn. Bedien je de iPhone zelf even, dan merk je het verschil waarschijnlijk wel.

Let daarnaast op dat Hulpbedieningstoegang anders werkt dan Schermtijd. Schermtijdlimieten worden in deze modus niet op dezelfde manier afgedwongen. Voeg je later apps toe zoals Safari, YouTube of WhatsApp, controleer dan dus goed wat er binnen Hulpbedieningstoegang wel en niet wordt beperkt.

Ook systeemmeldingen en software-updates vragen aandacht. Apple geeft aan dat je Hulpbedieningstoegang moet stoppen om systeemmeldingen te bekijken en iOS-updates uit te voeren. Plan daarom af en toe een controlemoment in. Dan kun je meteen checken of de appselectie nog passend is of dat er misschien iets uit of bij kan.

Tot slot zijn niet alle apps even geschikt voor deze modus. Sommige apps zijn speciaal aangepast voor Hulpbedieningstoegang, zoals Oproepen, Camera, Berichten, Muziek en Foto's. Andere apps kun je wel toevoegen, maar die draaien in hun gewone vorm. Daardoor zijn ze niet altijd even overzichtelijk.

Met Hulpbedieningstoegang verander je een iPhone in een eenvoudige kindertelefoon met moderne functies. Je kind kan bellen, berichten sturen en navigeren, terwijl jij bepaalt welke apps zichtbaar zijn. Omdat je Safari en andere browsers kunt weglaten, geef je je kind wel een telefoon, maar nog geen volledige smartphone. Dat komt later wel. Maar nu nog even niet.