Met Windows 10 wordt een aantal standaard apps meegeleverd. De meeste zijn niet echt de moeite van het openen waard. Kaarten daarentegen kan zo af en toe best van pas komen. Bijvoorbeeld voor scholieren die de wereldkaart aan het verkennen zijn.

Natuurlijk: Google Earth en Google Maps zijn de standaard als het gaat om gratis en bruikbaar kaartmateriaal, inclusief 3D-steden en satellietfoto’s. Maar de standaard kaarten-app van Windows is ook best aardig om eens in rond te neuzen. Je zou hem voor navigeren kunnen gebruiken, maar het is anno 2020 wat zinloos om met een laptop op schoot over ’s heeren wegen te cruisen. Die tijd ligt echt ver achter ons gelukkig. Waarschijnlijk heeft Microsoft de app ooit ontwikkeld voor gebruik op smartphones en eventueel tablets. En is het van dat min of meer mislukte avontuur een overblijfsel. Maar vergeet die navigatiemodus gewoon.

Veel leuker is het om lekker rond te neuzen op wegenkaarten die nagenoeg de hele wereld bedekken. Om weg te dromen van die roadtrip naar Peking die je hoogstwaarschijnlijk nooit zult ondernemen bijvoorbeeld. Of meer praktisch, om kinderen een wat meer solide gevoel van geografie te geven. Start de app Kaarten en tik bijvoorbeeld de naam van je woonplaats in het zoekveld. Zoom in naar straatniveau of zoom ver uit voor een ruimtelijk overzicht. Breng heel Nederland of desnoods compleet Europa in beeld.

Verkeer en 3D-steden

Wil je voor je vertrekt even het actuele verkeersbeeld in de buurt checken, klik dan rechtsboven in het venster van Kaarten op het naar beneden gerichte dakje naast Weg. Schakel dan de optie Verkeer in en je ziet in één oogopslag waar het foute boel is. Het rechter verticale knoppenbalkje beschikt over een aantal handige knoppen. Ten eerste is er de kompasknop, die zet je kaart weer zodanig neer dat het noorden bovenaan komt te staan.

Dan is er de rasterknop. Klik je hier op dan krijg je een 3D-view van de kaart te zien. In veel steden zijn 3D-contouren van bebouwing dan zichtbaar. Sommige steden (en dat is echt veel minder dan in Google Earth helaas) beschikt over een volledige 3D-opbouw. Om te zien welke steden, klik je rechtsboven in het Kaarten-venster op de knop … Kies een stad en deze wordt getoond met 3D-gebouwen. Verder heeft de app Kaarten in een enkele stad ook Streetside (te vinden in hetzelfde menu waar je ook verkeersinfo aanzette). Dat is vergelijkbaar met Streetview van Google. We kwamen de optie in ieder geval in New York tegen.

©PXimport

Waar ben ik?

De knop in de vorm van een cirkel met een vette stip in het midden (weer in de verticale zwevende knoppenbalk) leidt je in een klik naar je huidige locatie. Die wordt bepaald aan de hand van je IP-adres, dus wijkt mogelijk iets af van de werkelijkheid. De optie werkt helemaal niet als je de app in de privacy-settings geen toegang geeft tot locatiegegevens, maar dat is aanpasbaar. Kaarten is vooral een ‘leuke’ app, die prima van pas komt als je even snel een plaats op wilt zoeken, onder het motto ‘ waar ligt dat ook alweer?’. En voor studiedoeleinden.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.