De opvolger van Windows 8.1, namelijk Windows 10, staat gepland voor een release op 29 juli. Die versie van Windows is nu nog in ontwikkeling en zo'n bètaversie is meestal niet geschikt voor gebruik. Maar Windows 10 is nu al een uitzondering. Het OS is snel, stabiel en uitermate bruikbaar.

Tip 01: Registeren

Een van de zaken die vermoedelijk gaat veranderen in Windows 10 is de manier waarop de nieuwe Windows verspreid wordt. Voor een belangrijk deel zal dat via Windows Update gaan, een manier die ook al bij de bèta kan worden gebruikt en zelfs de voorkeur heeft. Het is namelijk de enige manier waarop je direct de laatste versie krijgt. Installeren vanaf een dvd is ook mogelijk, maar dan moet je wel meerdere keren updaten om de versie van de bèta op je pc te krijgen. Welke methode je ook kiest, alles begint op de Microsoft Windows Insider-website. Klik op Aan de slag als je nog nooit op deze website ingelogd bent geweest en doorloop de stappen om een account aan te maken. Met je Windows Live-ID, zoals een Live- of Homail-account, kun je direct inloggen door op Aanmelden te klikken. Op de Insider-website is veel informatie te vinden over Windows 10, zelfs grotendeels in het Nederlands. Lees alles over Windows 10 in ons Windows 10 Dossier.

©PXimport

Tip 01 De Windows Insider-website is het startpunt om met Windows 10 aan de slag te gaan.

Systeemeisen

De systeemeisen van Windows 10 zijn niet veel anders dan die van Windows 7 en 8. Draait een van deze twee laatste versies van Windows stabiel op jouw pc, dan zal ook Windows 10 dat doen. Microsoft raadt de volgende eisen aan: een processor van 1 GHz en 16 MB vrije ruimte op de harde schijf, plus 1 GB RAM voor de 32-bitversie of 2 GB RAM voor de 64-bitversie. Hoewel Microsoft dus erg lage systeemeisen stelt, raden wij je meer rekenkracht aan, minimaal 4 GB RAM en het liefst wat meer.

©PXimport

Een keylogger in Windows 10

Er zijn een aantal zaken die je kunt doen om je privacy te waarborgen wanneer je Windows 10 gebruikt. Een van die zaken die lastiger aan te passen is in verband met je privacy, is de keylogger. Deze is bewust door Microsoft in de bètaversie van Windows 10 geplaatst om beter te kunnen onderzoeken hoe gebruikers met de pc en met Windows omgaan en (vreemd genoeg) om "zaken als de spellingscontrole en autocorrectie te kunnen verbeteren". Volgens Microsoft is dit noodzakelijk om Windows zo goed te maken als men wil. In de uiteindelijke versie zal de keylogger niet meer aanwezig zijn.

In het online Privacy Statement vertelt Microsoft wat voor gegevens het verzamelt en wat het ermee doet. Hoewel er op het internet wel een paar meldingen te vinden zijn hoe je de keylogger uitschakelt, is er geen enkele succesvol bewezen. Ook overtreed je de gebruikersovereenkomst van Windows 10 wanneer je de keylogger uitschakelt, Microsoft heeft het verplicht gesteld. Het is dus kiezen tussen twee kwaden. Wees je hiervan steeds bewust bij het gebruiken van de bètaversie van Windows 10. Ben je je een beetje bewust van je privacy, log dan niet zomaar overal in (of verander je wachtwoord nadat je dit hebt gedaan) en gebruik je internetbankieromgeving niet. We verwachten niet dat Microsoft kwade bedoelingen heeft, maar je kunt maar beter voorzichtig zijn.

©PXimport

Tip 02: Upgraden

Om echt met Windows 10 te beginnen, klik je op Aan de slag - pc en daarna Download de Preview. Nu moet je kiezen: wil je de computer die je nu gebruikt upgraden of wil je een andere pc upgraden naar Windows 10? Wil je je eigen pc upgraden, klik dan op Start upgrade now en daarna op Uitvoeren. Wacht even en klik dan op Opnieuw opstarten. Windows wordt nu opnieuw gestart en als je weer bent ingelogd, verschijnt het venster van Windows Update.

Er is één grote update geselecteerd, de Upgrade naar Windows 10 Technical Preview. Klik op Aan de slag. De update wordt nu gedownload en na een tijdje komt de melding dat Windows 10 klaar staat. Klik opnieuw op Aan de slag. Bevestig dat je akkoord bent met de licentie en laat de pc op compatibiliteitsproblemen controleren. Worden er geen problemen gevonden, dan klik je op Nu opnieuw opstarten. Daarna is de pc geüpgraded naar Windows 10. Om een pc met Windows 8 direct te kunnen upgraden naar de Technical Preview, moet wel de Windows 8.1 Update geïnstalleerd zijn. Ontbreekt die nog, installeer deze dan eerst via Windows Update, daarna kun je de upgrade naar Windows 10 starten.

©PXimport

Tip 02 Upgraden naar Windows 10 kan via Windows Update.

Eerst een back-up

Wij kunnen natuurlijk wel roepen dat Windows 10 nu al klaar is voor alledaags gebruik, dat wil niet zeggen dat we dat niet doen zonder extra voorzorgsmaatregelen te hebben genomen. De belangrijkste daarvan is een back-up. Doe dit vóórdat je begint met upgraden naar Windows 10! Maak in ieder geval een back-up van al je persoonlijke gegevens. Windows 8 beschikt niet meer over een echt back-upprogramma. Gebruik daarom bijvoorbeeld True Image Home van Acronis of het gratis Clonezilla. Hiermee kun je niet alleen al je persoonlijke bestanden back-uppen, maar ook hele partities. Je kan er ook voor kiezen om de Windows 7- of 8-installatie op een externe schijf of NAS veilig te stellen. Je kunt dan later eenvoudig weer terugkeren naar de huidige situatie.

©PXimport

Tip 03: Liever een dvd

Wil je een andere pc upgraden dan die waarmee je ingelogd bent bij Windows Insider, dan kun je niet de live upgrade van tip 2 uitvoeren, maar moet je 'ouderwets' met een dvd aan de slag. Download eerst het ISO-bestand, brand dat op een dvd en stop de dvd in de pc die je wilt upgraden naar Windows 10. Het gebruik van de dvd biedt wel mogelijkheden dan de standaard upgrade via Windows Update, maar vergt ook meer handelingen.

Om het ISO-bestand te downloaden, moet je allereerst inloggen op de Windows Insider-website. Klik dan op Aan de slag - pc. Het lijkt nu alsof je niet anders kan dan direct upgraden, maar boven de grote knop staat met kleine paarse letters ISO-bestanden downloaden. Klik daarop en kies in de lijst met taalversies Nederlands. Je hebt dan twee opties, wil je de 32bit-versie van Windows installeren, klik dan op Download achter de versie met de aanduiding (x86). Wil je de 64bit-versie, klik dan op Download achter de versie met de aanduiding (x64). Bewaar het bestand op je pc. De licentiecode die boven in beeld staat kun je vergeten, die heb je niet nodig en is voor alle gebruikers nog hetzelfde.

©PXimport

Tip 01 De Windows Insider-website is het startpunt om met Windows 10 aan de slag te gaan.

Tip 04: Vanaf dvd

Heb je het ISO-bestand gedownload en wil je daarmee een pc upgraden naar Windows 10, dan moet je de image eerst op een dvd branden. Plaats een lege dvd-r in de dvd-brander in de pc en open de Windows Verkenner. Blader nu naar de plaats op de computer waar je het Windows 10 ISO-bestand hebt opgeslagen. Meestal is dit de map Downloads, tenzij je zelf een andere locatie hebt gekozen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies Schijfkopiebestand branden. Bevestig dat je het image op de lege dvd wilt branden en zet een vinkje bij Image na branden controleren. Klik dan op Branden en wacht tot de dvd klaar is.

Haal de dvd uit de dvd-brander en plaats deze in de computer die je wilt upgraden naar Windows 10. Start die pc en druk op DEL of F2 om de BIOS-instellingen te openen. Regel bij Bootvolgorde dat de pc opstart vanaf de dvd. Bewaar de nieuwe instellingen en start de pc opnieuw op. Druk dan op Enter zodra het installatieprogramma van Windows daarom vraagt.

©PXimport

Tip 04 Om Windows 10 op een andere pc te installeren, brand je het ISO-bestand op een lege dvd.

Tip 05: Usb-stick maken

Wil je Windows 10 installeren op een Windows-tablet of een ander apparaat zonder dvd-speler, dan kun je de installatiebestanden van Windows overzetten op een usb-geheugenstick en daar vanaf opstarten. Hiervoor heb je wel een usb-stick nodig met flink wat ruimte: minimaal 4GB. Vaak is een 4GB-geheugenstick dan net te klein. Verder heb je het Windows 10 ISO-bestand nodig en de Windows USB/DVD Download Tool.

Plaats de usb-stick in de computer. Installeer en start de Windows USB/DVD Download Tool. Selecteer bij stap 1 het Windows 10 ISO-bestand, bij stap 2 USB device en bij stap 3 de usb-stick. Bevestig dat deze helemaal leeggemaakt mag worden. Start dan het schrijven van alle bestanden naar de usb-stick en wacht tot de stick klaar is. Plaats dan de usb-stick in de computer of tablet die je wilt upgraden en laat deze vanaf de usb opstarten. Dit regel je in het BIOS. Vervolgens kun je de installatie van Windows 10 starten.

©PXimport

Tip 05 Met de Windows USB/DVD Download Tool kun je van een gewone usb-stick een Windows 10-installatiestick maken.

Tip 06: Dvd-installatie

Heb je weleens eerder een Windows-versie geïnstalleerd, dan is de installatie van Windows 10 vanaf dvd of usb-stick een feest der herkenning. Dat je tijdens de preview-periode geen licentiecode nodig hebt, is zo ongeveer het enige verschil met eerdere installaties. De installatie vanaf dvd en usb-stick is echter wel voor iets gevorderdere gebruikers, je hebt nu namelijk meer mogelijkheden om Windows direct al niet-standaard in te richten, dan wanneer je een upgrade vanaf Windows Update uitvoert. Een van de belangrijkste keuzes is of je kiest voor Upgrade of Aangepast.

Met Aangepast kun je een schone installatie uitvoeren door eerst de oude Windows-partities te verwijderen en dan de vrije ruimte aan Windows 10 te geven om in te richten. Doe dit alleen wanneer je zeker weet dat er geen persoonlijke gegevens op deze partities staan! Ben je zeker van je keuze voor Aangepast, kies dan Aangepast: Alleen Windows installeren. Selecteer de Windows-partitie en de herstel-partitie en klik voor beide op Verwijderen. Selecteer dan de Niet-toegewezen ruimte en kies voor Volgende. Omdat de Windows-partitie nu helemaal leeggemaakt is, moet je ook je gebruikersaccount opnieuw instellen.

©PXimport

Tip 06 De belangrijkste keuze tijdens de installatie van Windows 10 is die tussen een schone installatie of installatie met behoud van alle huidige instellingen en programma's.

Tip 07: Snel de nieuwste

Heb je Windows 10 vanaf usb-stick of dvd geïnstalleerd, dan loopt deze direct na de installatie alweer achter. Je kunt dit linksonder op het Bureaublad zien, net boven de klok. Het nummer dat je daar ziet, is het buildnummer van de Windows-bètaversie die je net hebt geïnstalleerd. Tot Windows 10 klaar is, maakt Microsoft meerdere van dat soort builds per dag. In elk geval één daarvan is vrijgegeven voor Windows 10-gebruikers die nieuwer is dan de dvd die je kunt downloaden op Windows Insider.

©PXimport

Tip 07 Kies voor Snel om altijd de laatste versie van Windows 10 te hebben.

Om ook deze nieuwste versie te krijgen, klik je op Start en open je het onderdeel Instellingen. Dit is de nieuwe versie van het Configuratiescherm. Klik op Bijwerken en herstellen / Windows Update. Klik dan op Geavanceerde opties en kies bij Kies hoe preview-versies worden geïnstalleerd voor Snel. Ga nu een scherm terug en start Naar updates zoeken. Installeer nu alle updates die Windows vindt. Herhaal dit tot er geen nieuwe updates meer zijn. Een van de updates is buildnummer 10041 of later. Ook als je Windows 10 niet vanaf usb-stick of dvd hebt geïnstalleerd, is het aan te bevelen tijdens de bètaperiode deze instelling voor het Snel krijgen van nieuwe versies in te schakelen. De verwachting is dat Microsoft nog wel meer nieuwere builds op deze manier zal verspreiden.

Wat weten we van Windows 10?

Eerst de feiten voor zover we die kennen. De opvolger van Windows 8 heet Windows 10. De versie komt vermoedelijk deze zomer uit, maar een datum heeft Microsoft nog niet bekendgemaakt. Welke versies van Windows 10 er komen, is evenmin al bekend. Verwacht wordt dat het niet anders zal zijn dan bij Windows 8: een versie voor bedrijven, een voor 'professionals' en een voor thuisgebruikers. Toch zijn er ook hele opvallende verschillen. De belangrijkste is dat Windows 10 een gratis upgrade wordt voor alle gebruikers van Windows 7, 8 en 8.1.

Dit moet binnen het eerste jaar plaatsvinden, daarna zul je ervoor moeten betalen. Het verhaal gaat dat zelfs mensen met een illegale versie van Windows zullen kunnen upgraden, maar dat is nog onzeker. Ondersteuning krijgen ze in elk geval niet. Met Windows 10 wil Microsoft enkele fouten van Windows 8 herstellen, zoals de mislukte Metro-interface. Ook willen ze Windows gelijktrekken voor alle platformen, dus straks is er voor de smartphone, tablet en pc dezelfde Windows-versie.

Tip 08: Antimalware

Hoewel Windows 10 opnieuw veiliger is dan zijn voorganger, blijft ook nu antivirussoftware nodig om de pc te beschermen tegen malware en hackers. Omdat Windows 10 nog een bèta is, werkt niet alle antivirussoftware foutloos, de keuze is dus iets beperkter dan normaliter. In de buildversie 10041 hadden wij problemen met de Internet Security-suites van G Data, Kaspersky en F-Secure.

De minste, of eigenlijk geen problemen, hadden we met de beveiligingssoftware van Symantec en BitDefender. Beide fabrikanten bieden een proefversie van dertig dagen aan, die na elkaar kunt gebruiken om in elk geval zestig dagen veilig te computeren. Daarna is het mogelijk dat er alweer zo veel veranderd is, dat mogelijk je eigen vertrouwde antivirussoftware of een van de andere merken het goed doet. De proefversie downloadt je die via de website van de makers.

©PXimport

Tip 08 Zonder antimalware is Windows 10 niet veilig, maar niet alle antimalwareprogramma's werken foutloos op de bèta van Windows 10.

Tip 09: Mappen koppelen

Net als eerdere versies van Windows, maakt Windows 10 voor elke gebruiker een reeks mappen om de eigen documenten, foto's, video's en andere bestanden in te plaatsen. Windows 10 gebruikt hiervoor standaard de profielmap C:\Users en dan de inlognaam. Maar veel computers zijn zo ingericht dat die eigen bestanden ergens anders staan, bijvoorbeeld op een aparte partitie.

Gelukkig is het ook in Windows 10 gewoon mogelijk de Microsoft-koppelingen naar deze standaardmappen om te leiden naar je eigen bestanden. Open via de toetscombinatie Windows-toets + E de Windows Verkenner. Klik nu eerst boven in de adresbalk op een van de 'broodkruimels', een van de pijlpunten. Selecteer dan de map met de eigen loginnaam. In de Verkenner zie je nu alle standaardmappen zoals Afbeeldingen, Bureaublad, Documenten enzovoort. Klik met de rechtermuisknop op de eerste map die je wilt omleiden naar je eigen locatie en kies Eigenschappen. Open het tabblad Locatie en kies Verplaatsen. Blader nu naar je eigen map en kies dan Map selecteren. Bevestig eventueel het verplaatsen van bestanden.

©PXimport

Tip 09 Net als in vorige Windows-versies kun je de standaardmappen koppelen aan je eigen opslaglocaties.

Tip 10: Terug naar Start

De grootste fout in Windows 8 was het verwijderen van het startmenu. Microsoft heeft het geprobeerd, maar komt er nu op terug. In Windows 10 keert het startmenu in volle glorie terug. Hoe precies? Het lijkt een van de onderdelen waar nog het hardst aan wordt gesleuteld, want in elke bètaversie is het menu weer anders. Duidelijk is wel dat het eruitziet als het Metroscherm uit Windows 8, maar dan in 'menuformaat'. Klik op het Windows-logo of druk op de startknop om het menu te openen. Links zie je het onderdeel met de meest gebruikte programma's en onderdelen. Erboven staan een aantal vaste onderdelen, zoals de Verkenner, Documenten en Instellingen. Rechtsboven zit de knop voor Slaapstand, Afsluiten en Opnieuw opstarten.

©PXimport

Tip 10 Het startmenu komt in Windows 10 weer terug.

Tip 11: Start aanpassen

Het hele rechterdeel van het startmenu is bedoeld om die programma's en tegels te plaatsen die jij wilt. Standaard is er al een selectie gemaakt, maar die kun je helemaal aanpassen. Om een tegel te verwijderen, klik je er met de rechtermuisknop op en kies je Van startscherm losmaken. Wil je de tegel wel houden maar kleiner of juist groter, kies dan Formaat wijzigen en kies het gewenste formaat. Wil je een ander programma opnemen in het startmenu, klik dan op Alle apps voor een lijst met alle geïnstalleerde programma's en Windows-apps. Klik opnieuw met de rechtermuisknop op een programma en kies Aan startscherm vastmaken. Staat een tegel niet op de goede plek, klik er dan met de muis op en sleep het naar de goede positie. Dit kan met zowel apps die je zelf hebt toegevoegd, als met apps die al standaard in het menu staan.

©PXimport

Tip 11 Plaats alleen apps in het startmenu als je ze ook echt gebruikt.

Tip 12: Terug naar Metro

Heb je een Windows-tablet (waarin je wel een schermvullend startmenu krijgt) of vond je het grote menu in Windows 8 wél handig, dan kun je het startscherm ook beeldvullend maken. Klik dan op de dubbele pijl in de rechterbovenhoek van het startmenu. Het startscherm is nu transparant, wat het gemakkelijker te gebruiken maakt. In het startscherm kun je de tegels in groepen onderverdelen. Sleep een tegel naar een lege plek en er wordt een iets donkerdere scheiding zichtbaar tussen de losse tegel en de andere tegels. Zet je de muis op die scheiding, dan kun je de groep (na het slepen van meerdere tegels) een naam geven. Ook voor gebruikers van het startmenu is dit een handige tip, want schakel je nu weer terug naar het startmenu via de dubbele pijl rechtsboven, dan zie je die aangemaakte groepen terug in het startmenu, waar je ze met de muis eenvoudig kunt verplaatsen.

©PXimport

Tip 12 In het startscherm kun je de apps eenvoudig in groepen verdelen. Ook handig in het startmenu.

Tip 13: Afmelden

Twee opties die in vorige Windows-versies bij het menu voor afsluiten en opnieuw opstarten zaten, zitten daar nu niet meer, namelijk afmelden en vergrendelen. Deze zijn verplaatst naar de linkerkant van het startmenu. Klik op de foto van je eigen account en je ziet ze direct staan: Afmelden en Vergrendelen. Ook handig is dat er nu een koppeling naar alle instellingen rondom je eigen account is. Klik op Accountinstellingen wijzigen en je komt in het onderdeel Accounts in het nieuwe Configuratiescherm terecht. Dit menu is er trouwens zowel in het startscherm als in het startmenu.

©PXimport

Tip 13 De pc vergrendelen of van gebruiker wisselen doe je nu links in het startmenu.

Tip 14: Nieuwe verkenner

De Windows Verkenner is op een aantal belangrijke onderdelen vernieuwd ten opzichte van de Verkenner in vorige versies van Windows. Start de Windows Verkenner via Verkenner in het startmenu of met de toetscombinatie Windows-toets + E. Links in de Verkenner staan onveranderd het Netwerk en Deze pc en OneDrive, de cloudopslag van Microsoft. Bestanden die je op de OneDrive plaatst, worden gesynchroniseerd met de Microsoft-servers in de cloud én met alle andere apparaten waarop je OneDrive hebt en met hetzelfde Windows-Live-account bent ingelogd.

Nieuw is dat boven in de linkerkantlijn de Snelle toegang staat. Daar staan koppelingen naar de meest gebruikte mappen en locaties, wat in de vorige Windows nog de Favorieten waren. Windows voegt er zelf mappen aan toe op basis van jouw computergebruik. De mappen die altijd blijven staan, herken je aan de punaise rechts ernaast. Staat er een map vastgepint die je niet zo veel gebruikt, klik dan met de rechtermuisknop op de map en kies Van Snelle toegang losmaken. Wil je juist een map toevoegen, klik dan met de rechtermuisknop op de map en kies Aan Snelle toegang vastmaken.

©PXimport

Tip 14 Je kunt veelgebruikte mappen vastpinnen in de Verkenner.

Tip 15: Ook bestanden

Behalve snelle toegang tot mappen geeft Windows 10 ook snelle toegang tot bestanden. Klik links op Snelle toegang en rechts zie je nu bovenin de Recente bestanden en onderin de Veelgebruikte mappen. Dit is handig om snel een bestand te openen, want het maakt niet uit waar het precies staat. Wil je een bestand liever niet hier hebben staan, klik dan met de rechtermuisknop op het bestand en kies Niet in recente bestanden weergeven. Wil je alle bestanden in het overzicht selecteren, klik dan bovenin op Recente bestanden.

©PXimport

Tip 15 Ook veelgebruikte bestanden worden automatisch snel toegankelijk gemaakt in de Verkenner, tenzij je dat niet wilt.

Tip 16: Privacy graag

Wil je niet dat anderen zien wat jouw laatst gebruikte bestanden en je meest belangrijke mappen zijn, dan kun je deze nieuwe functies uitschakelen. Open in de Verkenner het menu Beeld / Mapopties. Haal daar de vinkjes weg bij Recentelijk gebruikte bestanden weergeven in Snelle toegang en Recentelijk gebruikte mappen weergeven in Snelle toegang. Om de gegevens te wissen die al zijn opgeslagen over jouw bestand- en mappengebruik, klik je op Wissen bij Geschiedenis van Verkenner wissen.

Microfoon uit

Een keylogger is zorgwekkend. Maar nog vervelender is dat de algemene voorwaarden van Windows 10 toestaan dat Microsoft ook de microfoon mag aanspreken. Daarom zetten we de microfoon liever even uit. Klik hiervoor op de startknop en typ Device Manager in. Klap het menuutje onder Audio inputs and outputs open, klik met rechts op Microphone en kies Disable, bevestig met Yes. Overigens zijn de keylogger en de afluisterrechten alleen van toepassing op de testversie van Windows 10. De definitieve versie zullen deze niet bevatten.

Tip 17: Alles vinden

De zoekfunctie van Windows 10 moet volgens Microsoft het antwoord vinden op elke vraag. Het is bedoeld om te zoeken in documenten op je pc, maar ook online, in je OneDrive, contactpersonen, instellingen en je mail. Het zoekscherm zit direct naast de startknop; het vak met de tekst Zoeken op internet en in Windows. De resultaten worden in een lijst getoond en netjes geordend. Klik je nu met de muis in het zoekvak, dan verschijnt de melding dat deze functie nog niet in ons land/regio beschikbaar is. Dit geldt echter niet voor de zoekfunctie, maar voor Cortana, de spraakgestuurde assistent in sommige versies van Windows Phone. Cortana wordt ook geïntegreerd in Windows 10 op de pc, maar doet het in elk geval nog niet in de Nederlandse bèta van Windows 10. Of dat in de uiteindelijke release anders zal zijn, is onbekend.

Tip 18: Apps

Met Metro in Windows 8, kwamen er ook apps voor Windows. Nog niet in de aantallen en kwaliteit van iOS en Android, maar er waren apps en je kon ze downloaden en gebruiken. Het onhandige Metro-startmenu maakte dat weinig apps ook echt gebruikt werden. In Windows 10 laat Microsoft de apps en gewone applicaties helemaal door elkaar lopen. Ze staan allemaal als gelijkwaardige programma's in het startmenu onder Alle apps. Om een nieuwe app toe te voegen, open je via Start de Store. De Store opent nu ook niet meer beeldvullend, maar in een kleiner, bescheiden venster. Je kunt er zoeken en gericht bladeren door categorieën. Wil je een app installeren, klik dan op de app en kies daarna Installeren. Je kunt vervolgens elke app toevoegen aan het startmenu of startscherm om deze snel te openen.

©PXimport

Tip 18 Via de Store kun je apps voor Windows installeren.

Tip 19: Meerdere desktops

Een hele nieuwe functie in Windows 10 is de Taakweergave. Hiermee kun je meerdere bureaubladen maken en deze gebruiken om programma's of taken die bij elkaar horen, te clusteren. Klik op Taakweergave, het pictogram op de taakbalk, rechts van het zoekvenster. De programma's die geopend zijn, zoomen nu uit. Net boven de klok in de taakbalk is nu een plusteken zichtbaar. Klik daar op Nieuw bureaublad. Onder in het beeld staan nu twee bureaubladen, met een eigen nummer. Bureaublad 1 is het oorspronkelijke bureaublad, Bureaublad 2 is nieuw. Klik op Bureaublad 2 en je ziet weer een lege desktop. Open nu minimaal twee programma's en klik weer op Taakweergave, Bureaublad 1. Je ziet dat je terug bent bij de programma's op het eerste bureaublad, terwijl de programma's die je net op het tweede bureaublad opende, daar nog altijd staan. Klik weer op Taakweergave en zet de muis boven het miniatuur van Bureaublad 2. Je ziet nu alle programma's die je daar geopend hebt uitgezoomd in het scherm staan. Je kunt met één klik naar dat bureaublad en de geopende applicatie gaan.

©PXimport

Tip 19 Taakweergave is handig om programma's te ordenen of privé en zakelijke programma's van elkaar te scheiden.

Tip 20: Hoe verder?

Windows 10 is nog niet af, maar de huidige versie van het nieuwe besturingssysteem is al zo veel handiger te gebruiken dan Windows 8 en 8.1, dat het zeker de moeite waard is over te stappen. Hopelijk geeft Microsoft bovendien tussentijds nog een paar updates vrij en wordt Windows nog beter. Rond de zomer zullen we het definitieve product bekijken. Wij kunnen niet wachten, en eigenlijk hoeft dat ook al niet meer, want deze bètaversie is prima voor alledaags gebruik.

©PXimport

Tip 20 Je hoeft zeker niet tot de zomer te wachten om met deze nieuwe Windows-versie aan de slag te gaan.

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Heb je geen grote keuken maar zou je toch graag een vaatwasser willen? Wij vonden vijf betaalbare vrijstaande vaatvassers met een compact formaat voor je.

In niet iedere keuken is plek voor een vaatwasser en zeker als je geen inbouwruimte meer hebt, kan het lastig zijn om er eentje kwijt te kunnen. Maar er zijn ook vaatwassers met afwijkende formaten die een stuk kleiner zijn en daardoor ook makkelijk passen in een keuken die niet zo heel groot is. Wij vonden vijf betaalbare modellen voor je.

Tomado TDW5501B mini-vaatwasser

De Tomado TDW5501B is een compacte, vrijstaande vaatwasser die geschikt is voor zes couverts. Volgens de specificaties is de breedte 55 cm en bedraagt het geluidsniveau 47 dB. Het apparaat heeft verschillende programma’s, waaronder een kort programma, een eco‑stand en een intensief programma. De energieklasse is D, maar in ruil daarvoor krijg je een machine die weinig ruimte inneemt en eenvoudig op het aanrecht kan worden aangesloten. De startuitstel‑optie maakt het mogelijk de wasbeurt later te laten beginnen. De TDW5501B is ontworpen voor huishoudens met weinig ruimte die toch een volwaardige vaatwasbeurt willen.

Tomado TDW5501W

De TDW5501W is het witte broertje van de TDW5501B. Dit model heeft eveneens een breedte van 55 cm en biedt plaats aan zes couverts. Het geluidsniveau is 47 dB en de energieklasse D, net als bij de zwarte variant. Er zijn meerdere programma's, waaronder een eco- en een kort programma. De vaatwasser is vrijstaand, maar vanwege het lage formaat zet je 'm het best op een aanrecht en sluit je hem aan via een slang op de kraan. Dankzij de startuitstel‑functie kun je zelf bepalen wanneer hij begint met spoelen.

Beko DTC36610W

De Beko DTC36610W is een compacte vrijstaande vaatwasser voor huishoudens met beperkte ruimte. De machine is 55 cm breed en heeft een geluidsniveau van 49 dB. Met energieklasse A+ is hij zuiniger dan veel andere mini‑vaatwassers. Het apparaat is geschikt voor zes couverts en biedt verschillende programma’s om lichte en intensieve vaat schoon te krijgen. Omdat hij niet ingebouwd hoeft te worden, kun je hem gemakkelijk op het aanrecht of in een kleine keuken plaatsen.

Inventum VVW4530AW

De Inventum VVW4530AW is een smalle vrijstaande vaatwasser met een breedte van slechts 44,8 cm. Het toestel is geschikt voor tien couverts en beschikt over een verstelbare bovenkorf en startuitstel, zodat je de indeling en het wasprogramma kunt aanpassen. De energieklasse is E en het geluidsniveau bedraagt 47 dB. Het voordeel van deze vaatwasser is dat hij de normale hoogte heeft van een gewoon model, je schuift hem daardoor eenvoudig onder een werkblad of plaatst hem vrij.

Inventum VVW5520

De Inventum VVW5520 is een mini-vaatwasser voor zes couverts. Het apparaat is onderbouw (dus vrijstaand) en heeft een breedte van 55 cm, een diepte van 50 cm en een hoogte van 44 cm. Het geluidsniveau is 47 dB en de energieklasse D. In de specificaties worden een resttijdindicator, condensdroging en uitgestelde start genoemd. De machine is bedoeld voor kleine huishoudens die niet de ruimte of behoefte hebben aan een grote vaatwasser, bijvoorbeeld als je op kamers woont, een klein gezin hebt of een kleine keuken.