ID.nl logo
Smartphone-verslaafd? Zo kom je er vanaf
© PXimport
Huis

Smartphone-verslaafd? Zo kom je er vanaf

We zijn massaal verslaafd aan onze smartphones. Volwassenen turen dagelijks gemiddeld drie uur naar hun telefoonscherm, tieners gaan zelfs met gemak over de vier uur heen. De smartphone houdt ons op de hoogte en zorgt voor vermaak, maar vormt ook een bron van afleiding. Dat is funest voor onze productiviteit en concentratie, en kan zelfs gevolgen hebben voor onze gezondheid. Het is daarom hoog tijd om ons smartphonegebruik onder de loep te nemen.

Voel jij je incompleet als je je smartphone niet bij je hebt? Stap je weer in de auto of op de fiets als je ‘m thuis bent vergeten? Raak je gespannen als er een notificatie binnenkomt, maar je niet kunt kijken? Dan ben je zeker niet de enige.

Verslaafd

Bijna de helft van alle Nederlanders zegt geen dag zonder telefoon te kunnen. Gemiddeld kijken we vijf keer per uur op onze smartphone en een op de vijf gebruikers beschouwt zichzelf telefoonverslaafd. We ergeren ons aan mensen die te veel met hun smartphone bezig zijn, maar hebben tegelijkertijd zelf de grootste moeite om hem weg te leggen.

Dat komt enerzijds omdat smartphones veel meer mogelijkheden hebben gekregen. Tien jaar geleden kon je met een mobiele telefoon niet veel meer dan bellen, sms’en en foto’s op postzegelformaat maken. Inmiddels speelt praktisch ons hele (sociale) leven zich af op een schermpje van 5 inch. Voor veel mensen is het checken van WhatsApp-berichten en de overige social media een vast ochtendritueel. Later op de dag is de smartphone altijd binnen handbereik om muziek en video’s te streamen, de agenda bij te houden en – op de momenten dat verveling toeslaat – games te spelen.

‘s Avonds nemen veel smartphonegebruikers hun telefoon mee naar bed om nog even een aflevering van die spannende Netflix-serie te kijken of te scrollen door de tijdlijn van Facebook en Instagram. Op zich is dat geen ramp, alleen gaan we er vaak langer mee door dan we vooraf hadden voorgenomen. Bovendien helpt het ook niet dat het blauwe licht wat een telefoonscherm uitstraalt ervoor zorgt dat er minder van het slaaphormoon melatonine wordt aangemaakt. En dat leidt weer tot slaapgebrek en stress.

Aandachttrekkers

Onze smartphones trekken continu onze aandacht en dat hebben sociale netwerken (en de adverteerders) maar al te goed door. Van alles op onze telefoons zijn socialmedia-apps waarschijnlijk het meest verslavend. Sommige critici beschouwen ze zelfs even schadelijk als drugs en alcohol. Hoewel daar weinig wetenschappelijk bewijs voor is, licht bijvoorbeeld bij facebooken hetzelfde beloningscentrum in het brein op als bij het gebruik van lichamelijk verslavende middelen.

Bovendien werken socialmedia-apps op een manier die vergelijkbaar is met een fruitmachine. Ze hebben een fris design en opvallende, rode notificatiebubbels die de aandacht trekken. Elke like, reactie of tag voelt als een beloning, waardoor je steeds opnieuw op zoek gaat naar die bevestiging. Omdat veel apps werken met notificaties blijf je steeds terugkomen. En eenmaal in de app kun je eindeloos scrollen en de tijdlijn verversen. Er is geen duidelijk punt om te stoppen.

Sociaal

Sociale media zijn echter niet alleen maar duivels. Ze zijn bijvoorbeeld ideaal om met verre familie, vrienden en gelijkgestemden in contact te komen. Bovendien blijkt uit onderzoek ook dat er een verband is tussen de grootte van iemands Facebook-netwerk en de dichtheid van breincellen die te maken hebben met sociale intelligentie. Oftewel: een groot online netwerk kan betekenen dat je ook in het echte leven sociaal bent.

Afkicken

Heb je toch het idee dat je smartphonegebruik de verkeerde kant op gaat, dan is de meest rigoureuze optie alle verslavende apps te verwijderen. Maar er zijn minder extreme manieren om van je telefoonverslaving af te komen. We laten je zien hoe je de verleidingen kunt weerstaan en hoe je de controle weer in eigen hand krijgt.

Telefoonvrij festival

Festivalorganisator Rob Simon zag zijn bezoekers de laatste jaren meer bezig met hun telefoon dan met dansen en genieten van de muziek. Eind vorig jaar besloot hij een telefoonvrij festival te organiseren. “Niet om mensen dwars te zitten, maar om ze dichter bij elkaar te brengen.” Simon vindt dat de smartphone niet past bij de ervaring van een festival, waar je komt om verrast te worden en nieuwe mensen te ontmoeten. Op Georgie’s Wintergarten in Amsterdam vroeg hij bezoekers om hun smartphones thuis te laten of in een kluisje te stoppen. Hij kreeg er veel positieve reacties op. Aangezien bellen en appen onmogelijk was, had het festivalterrein uit praktische overwegingen wel een herkenningspunt voor mensen die elkaar waren kwijtgeraakt.

©PXimport

Leg je telefoon weg

Een voor de hand liggende tip om je telefoongebruik te doseren, is door vaste momenten te kiezen waarop je je toestel níét gebruikt. Bijvoorbeeld als je in de badkamer bent, gaat (avond)eten of een wandeling met de hond maakt. Veel mensen grijpen op dit soort momenten zonder dat ze het doorhebben naar hun smartphone. Ze hebben de drang om continu en haast dwangmatig te checken of er nog nieuwe appjes, mails of Facebook-berichten zijn binnengekomen. Wees je daarvan eens bewust door regelmatig je smartphone weg te leggen. Op die manier doorbreek je gewoontes en gebruik je je telefoon alleen als het echt nodig is.

©PXimport

Werp drempels op

Heb je het idee dat je bepaalde apps te vaak gebruikt, zet ze dan in mapjes of verplaats ze naar de tweede of derde pagina. Het kost dan net wat meer tijd en moeite om de app te openen. Bovendien maakt het je bewuster van het gebruik ervan, omdat je vaker moet swipen en tikken. Probeer je ondertussen af te vragen of het een noodzakelijke actie is of dat je het alleen maar doet voor afleiding of tegen verveling. Je kunt je gebruik ook beperken door je toestel niet in je zak, maar in je tas te stoppen. Zo voorkom je dat alsmaar hersenloze pakken van je telefoon.

Niet storen-modus

Beperk de afleiding door op de momenten dat je je telefoon binnen handbereik of in zicht hebt liggen. Praktisch elk toestel namelijk heeft een zogenaamde niet storen-modus die inkomende berichten, oproepen en andere notificaties dempt. Je vindt een dergelijke optie in de telefooninstellingen onder het kopje Geluid of Berichtgeving. Meestal kun je oproepen van bepaalde (favoriete) contacten wel door laten komen en ook kun je een automatisch antwoord inschakelen voor als je écht niet kunt opnemen. Schakel de niet storen-modus automatisch in op de momenten dat je slaapt, op werk bent of met vrienden bent. Je zult merken dat je uiteindelijk rustiger wordt en je beter kunt concentreren.

©PXimport

Notificaties beperken

Vind je de niet storen-modus te ingrijpend, maar wil je wel het aantal inkomende notificaties beperken? Kijk dan eens welke apps voor veel afleiding zorgen. Ga op Android naar Instellingen / Apps en klik op de apps waarvan je geen meldingen meer wilt ontvangen. Druk vervolgens op Meldingen uitschakelen of Meldingen en geef aan dat de app je niet meer mag storen. Heb je een iPhone, dan bepaal je op dezelfde manier via Instellingen / Berichtgeving of apps notificaties mogen sturen. Zet het schuifje achter Sta berichtgeving toe uit en de desbetreffende app laat je voortaan met rust.

Gebruiksduur

©PXimport

In Google Play en de App Store staan diverse apps die je helpen erachter te komen of je al dan niet verslaafd bent aan je smartphone. Een goede optie is SPACE - Break phone addiction, deze app houdt precies in de gaten hoe vaak en hoelang je met je telefoon bezig bent. Ga je te ver, dan krijg je een waarschuwing. Ook kun je instellen dat op gezette tijden oproepen en notificaties worden geblokkeerd. De app laat je doelen stellen en je progressie monitoren over een periode van 60 dagen. Hoe beter je het doet, hoe meer sterren je verzamelt in de digitale melkweg.

Blokkeer apps

Inzicht in je gebruik kan een eyeopener zijn om minder vaak je smartphone te pakken. Maar het vergt alsnog flink wat discipline om niet op elk vrij moment de sociale media te checken of YouTube-filmpjes te bekijken. Apps als ( OFFTIME ) en Flipd laten je niet alleen zien welke apps ten koste gaan van je productiviteit, maar geven ook de optie om ze voor een bepaalde tijd te blokkeren. Vanuit de app zet je een timer aan en vervolgens kun je zonder afleiding werken of studeren. Flipd voegt daar zelfs een competitie-element aan toe door ook te laten zien hoe je vrienden het op dat gebied doen.

©PXimport

Digitale bomen planten

Forest maakt je op een originele manier bewuster van je (overmatige) smartphonegebruik. Bij deze app plant je zaadjes die uit kunnen groeien tot bomen. Hoe gek het ook klinkt, het aanleggen van een virtueel bos blijkt een goede motivator, want open je tussendoor andere apps, dan loop je het risico dat de boom sterft. Hetzelfde kan er gebeuren als je gaat bellen, al kun je wel zonder gevolgen telefoontjes opnemen. Forest blokkeert geen notificaties, dus of je er daadwerkelijk je verslaving mee beteugelt hangt af van je eigen motivatie en discipline. Een leuk extraatje is dat je credits verzamelt door je telefoon niet te gebruiken. Uiteindelijk kun je daarmee bomen in de echte wereld laten planten.

Zwart-wit modus

Uit onderzoek blijkt dat de kleur rood ons brein stimuleert. Het is dus niet toevallig dat nieuwe notificaties vaak worden aangeduid met een rood bolletje. De prikkel om continu je telefoon te pakken en meldingen te bekijken kun je wegnemen door je telefoonscherm op zwart-wit te zetten. Op de iPhone ga je hiervoor naar Instellingen / Algemeen / Toegankelijkheid / Aangepaste weergave. Schakel vervolgens Kleurfilters in. Op Android-toestellen moet je doorgaans eerst de Ontwikkelaarsopties inschakelen door zeven keer op het Build number te tikken in het scherm Instellingen / Over de telefoon. Ga vervolgens vanuit de Instellingen naar Ontwikkelaarsopties en schakel Simulate color space / Monochromacy in.

Extra afkicktips

Er zijn nog talloze andere manieren om bewuster met je telefoon om te gaan. Gebruik je smartphone bijvoorbeeld niet als wekker, maar koop een ouderwetse alarmklok. Door je telefoon uit de slaapkamer te bannen, kun je beter ontspannen en verbetert je nachtrust. Verwijder socialmedia-apps van je telefoon, zoals Facebook en Twitter. Wil je toch even je feed checken, gebruik dan je browser. Probeer te vermijden dat je niet elk moment dat je je verveelt naar je smartphone grijpt. Kijk om je heen, knoop een gesprek aan met een onbekende of lees een boek. Grote kans dat je daar veel meer voldoening uit haalt!

©PXimport

▼ Volgende artikel
Review Samsung Galaxy S25 – Goed, maar saai
© Rens Blom
Huis

Review Samsung Galaxy S25 – Goed, maar saai

De Samsung Galaxy S25 is een smartphone die we velen kunnen aanraden, want hij werkt als een trein en doet alles wat je wilt. Maar het is ook een smartphone die al heel snel vertrouwd aanvoelt, want serieuze innovaties ontbreken. Daar kan Samsungs nadruk op gave AI-functies geen verandering in brengen.

Uitstekend
Conclusie

De Samsung Galaxy S25 is een erg prettige en complete smartphone waar je jaren plezier van kunt hebben. De prijs vinden we dan ook gerechtvaardigd. Maar daar moeten we meteen bij zeggen dat het ook kan lonen om de S24 van het jaar ervoor te nemen, aangezien die op veel punten vergelijkbaar presteert en circa 200 euro goedkoper is dan de S25.

Plus- en minpunten
  • Relatief handzaam
  • Complete, premium gebruikerservaring
  • Lang updatebeleid
  • Basisvariant heeft slechts 128 GB opslag
  • Mogelijk per 2026 betalen voor ingebouwde AI-functies
  • Weinig innovatie t.o.v. de Galaxy S24

De Galaxy S25-serie bestaat op moment van schrijven uit drie modellen: de S25, S25 Plus en S25 Ultra. De S25 is het kleinste en goedkoopste model en komt in deze review aan bod. Lees hier onze review van de S25 Plus of hier onze review van de S25 Ultra.

©Rens Blom

Krappe basisvariant, lang updates

De S25 lijkt qua ontwerp veel op zijn grotere en duurdere broers, maar doet ook erg veel denken aan zijn voorganger: de S24. Die blijft voorlopig ook gewoon te koop, en is met zijn lagere prijs een interessant alternatief voor wie de S25 aan de dure kant vindt. De S25 draagt een adviesprijs van 849 euro voor het model met 128 GB opslagcapaciteit. Die variant raden we weinig mensen aan, want je kunt minder dan die 128 GB gebruiken. En als je jaren met de smartphone wilt doen, raakt de opslagcapaciteit door je foto's, video's, apps snel vol. Helemaal omdat elke update die de telefoon veiliger en beter maakt, ook ruimte inneemt. En je kunt heel wat updates verwachten, want Samsung belooft zeven jaar Android-upgrades en beveiligingsupdates. Een uitstekend updatebeleid dat vergelijkbaar is met Apple (iPhone) en Google (Pixel). Om daadwerkelijk jaren te kunnen doen met de S25, raden we je daarom niet de 128GB-variant maar de 256GB-versie aan. Die is eenmalig wat duurder, maar verzekert je op de lange termijn van meer opslagcapaciteit.

©Rens Blom

Drie goede camera's

Sowieso is de Galaxy S25 een smartphone waar je – als het goed is – jaren mee vooruit kunt. Het toestel heeft een degelijke behuizing van glas en aluminium, is waterdicht en stofbestendig en beschikt over krachtige, toekomstbestendige hardware. We noemen een razendsnelle Qualcomm Snapdragon 8 Elite-processor, maar liefst 12 GB werkgeheugen en ondersteuning voor technieken als wifi 7. De smartphone is erg snel in gebruik, doet alles wat je wilt en gaat een lange dag mee op een accubeurt. Opladen kan via de usb-c-poort of – langzamer – draadloos. Tel er drie goede camera's bij op en je hebt een complete telefoon waar je elke dag op kunt vertrouwen.

©Rens Blom

Van boven naar onder: hoofdcamera, groothoekcamera en drie keer zoom via de telelens.

©Rens Blom

Verschillende cameramodi op de S25, waaronder de maximale zoomfunctie (onderaan).

Lijkt erg veel op de S24

Bij dat laatste wringt de schoen echter ook. De Samsung Galaxy S25 is namelijk een hele typische Samsung-smartphone, en doet ons wel héél erg veel denken aan de S24 en de modellen ervoor. Het toestel oogt dusdanig herkenbaar dat niemand in onze omgeving doorhad dat we een nieuwe smartphone gebruikten. Ook qua scherm, accucapaciteit en oplaadsnelheid verschilt het nauwelijks van de S24. De camera's presteren íets beter, maar dat merk je eigenlijk alleen als je nu een (Samsung)smartphone van een paar jaar geleden gebruikt. Begrijp ons niet verkeerd: de Samsung Galaxy S25 is een hele fijne smartphone die we aan heel veel mensen kunnen aanraden als je een relatief handzame, nieuwe topsmartphone zoekt. Maar we moeten er ook bij zeggen dat de kans groot is dat je binnen een paar dagen vergeten bent dát je een nieuwe topsmartphone in je handen hebt.

©Rens Blom

De S25 is een fijne smartphone, maar de nieuwigheid is er al heel snel af.

De S25 is vertrouwd goed, zonder op te vallen. Hij gaat niet uitzonderlijk lang mee op een accubeurt, blaast je niet omver met zijn camera's, laadt de accu niet razendsnel op en heeft ook geen ontwerp dat de aandacht trekt. Dat is niet erg, maar maakt de S25 ook een beperkte upgrade ten opzichte van de S24. De S24 is weliswaar technisch íets minder goed en de softwareondersteuning stopt een jaar eerder, maar het actuele prijsverschil van circa 200 euro kan terecht een doorslaggevende factor zijn om voor het toestel van vorig jaar te gaan.  

Mogelijk betalen voor AI-functies

Samsung weet zelf natuurlijk ook dat de S24 en S25 veel op elkaar lijken. Het bedrijf zet in op kunstmatige intelligentie (AI) om de S25 meer te onderscheiden van zijn voorganger. Die had al wat AI-functies om je telefoonervaring slimmer en efficiënter te maken, en de S25 zet die trend voort. In de S25-software zijn meer handige foefjes gebouwd om de gebruikerservaring te verbeteren. Ons advies: verwacht daar niet te veel van. Sommige functies zijn handig, maar werken ook al op de S24 of komen via een software-update alsnog beschikbaar voor dit toestel. Andere AI-functies op de S25 werken nog niet in het Nederlands of voegen naar onze mening weinig toe.

©Rens Blom

Samsung houdt de deur open om zijn AI-functies per 2026 achter een betaalmuur te zetten.

Daar komt nog bij dat Samsung aangeeft dat zijn AI-functies ten minste tot eind 2025 gratis te gebruiken zijn. Of dat daarna zo blijft, laat het merk in het midden. Mogelijk moet je vanaf 2026 dus betalen om gebruik te kunnen (blijven) maken van geadverteerde AI-functies, nadat je al betaald hebt voor de smartphone. Samsung is er vooralsnog vaag over, wat naar ons idee geen verkoopargument is voor de AI-functies.

Conclusie: Samsung Galaxy S25 kopen?

De Samsung Galaxy S25 is een erg prettige en complete smartphone waar je jaren plezier van kunt hebben. De prijs vinden we dan ook gerechtvaardigd. Maar daar moeten we meteen bij zeggen dat het ook kan lonen om de S24 van het jaar ervoor te nemen, aangezien die op veel punten vergelijkbaar presteert en circa 200 euro goedkoper is dan de S25.  

▼ Volgende artikel
Wordt dit de populairste emoji van het jaar?
© Unicode
Huis

Wordt dit de populairste emoji van het jaar?

Apple heeft iOS 18.4 uitgebracht. Daarin zitten zoals altijd de nodige beveiligingsupdates, probleemoplossingen en verbeteringen, maar ook acht nieuwe emoji. Daarbij zit er een waarvan het ons niet zou verbazen als die binnen no time de meest gebruikte emoji aller tijden zou worden.

Nieuwe emoji's komen er niet zomaar. Iedereen mag een voorstel indienen bij het Unicode Consortium, de organisatie die digitale tekens wereldwijd standaardiseert. Zij beoordelen of het idee bruikbaar, relevant en onderscheidend genoeg is. Eén keer per jaar stellen ze een nieuwe set samen. De emoji's die nu zijn verschenen, horen allemaal bij de set Emoji 16.0. Heb je iOS 18.4 geïnstalleerd, dan kun je ze vanaf nu gebruiken. Het zijn een vingerafdruk, een radijsje, een kale boom, een harp, een schep, een spetter en de vlag van het piepkleine Kanaaleiland Sark staan. Leuk allemaal, maar het is natuurlijk de achtste nieuwe emoji die er met kop en schouders bovenuit steekt.

Die emoji, dat zijn wij allemaal

We hebben het dan over de emoji met donkere wallen en kringen onder zijn ogen. Die blik van: ik ben er nog, maar vraag me niet hoe. Het is de werkende ouder die op zijn enige uitslaapdag om vijf over half zes wordt gewekt door een vrolijke peuter die ontdekt heeft dat je met pannendeksels zo'n leuk geluid kunt maken. De horeca-medewerker die vijf minuten voor sluitingstijd nog een groep van vijftien man ziet binnenkomen. Een kantoormedewerker die zijn e-mail opent na een weekendje weg en 83 ongelezen berichten ziet. Het is januari. Het is maandag. Het zijn wij allemaal.

©Unicode

Kun jij hem al gebruiken?

Pas na een systeemupdate verschijnen de emoji's op je toestel. Het kan dus zijn dat je nog even moet wachten. Goed om te weten: Apple, Google en andere fabrikanten verwerken de nieuwe emoji's op hun eigen moment en in hun eigen stijl. Op een Android-toestel kan een emoji er dus net iets anders uitzien dan op een iPhone, ook al gaat het om hetzelfde Unicode-teken.