Met de meeste Linux- en Unix besturingssystemen wordt XScreenSaver meegeleverd, bestaande uit een grote verzameling grafische demo’s. Inmiddels is de hele verzameling ook alweer een tijd beschikbaar voor iOS en iPadOS, leuk om eens uit te proberen!

Eerst even het ‘slechte’ nieuws: zowel iPad als iPhone kennen geen screensaver-functie. Zou immers zonde van de batterijcapaciteit zijn! In plaats van een mooie animatie springen deze apparaten dus over naar slaapstand en bijbehorend zwart scherm. Geen nood: de grafische hoogstandjes uit de app XScreenSaver doen het er wel op, dus je kunt er zonder meer uren naar kijken. 

Wil je de ‘echte’ screensaverfunctionaliteit, dan moet je uitwijken naar een Linux- of Unix-systeem. Of installeer het ook beschikbare XScreenSaver voor macOS. In dit artikel focussen we ons echter op de iPad/iOs-app XScreenSaver (er is trouwens ook een versie voor Android!). Want ondanks het feit dat dit feitelijk meer een grafische demo is, valt er aan de meeste individueel beschikbare ‘screensavers’ nog aardig wat te tweaken. 

Ook toepassingen zijn er in deze meer gelimiteerde vorm te bedenken. Sluit je iPad of iPhone aan op een tv en zorg voor psychedelisch party-achtergrondbehang. Als straks iOS/iPadOS 16 verschijnt, word daarbij ook nog eens het volledige potentieel van het externe scherm gebruikt.

Alweer 30 jaar oud

XScreenSaver stamt uit 1992 – 30 jaar oud dus alweer - en is ontwikkeld door Jamie Zawinski. Sinds die tijd wordt het nog altijd door dezelfde maker actief onderhouden. Het is altijd open source en dus gratis gebleven, ook in app-vorm. 

Zawinski is trouwens min of meer een legende in het IT-wereldje. Hij werkte onder meer aan de Netscape browser en aanpalend mailprogramma. Ook heeft hij sinds 1999 een nachtclub in San Francisco. Al met al een van de meer kleurrijke figuren dus. Iets wat zich zonder meer weerspiegelt in XScreenSaver. 

Na installatie van de app krijg je een lange lijst met beschikbare screensavers te zien. Overal wordt het jaartal van uitgifte bij vermeld, waardoor je ook mooi kunt zien wanneer de eerste 3D-videokaarten op de markt verschenen. Creatief programmeren zorgde er echter van het allereerste begin voor dat ook 2D-screensavers heerlijk zijn om naar te kijken.

Technisch-wetenschappelijk kijkgenot

Moderne hardware – inclusief tablets en smartphones – draaien meestal hun hand niet om voor het achterliggende rekenwerk, wat boterzachte animaties tot gevolg heeft. Je start een screensaver door simpelweg op de naam te tikken. Wil je eerst de instellingsmogelijkheden bekijken, dan tik je op de omcirkelde i. Per screensaver valt er van alles in te stellen. 

Veel van de screensavers hebben bovendien een wetenschappelijk achtergrond. Denk aan fractals, tandwielstelsels, zwaartekrachtvelden en meer. Verder geldt dat voor de meeste beschikbare screensavers een link naar meer uitleg en de achtergrond ervan beschikbaar. Kortom: als je wilt kun je er ook nog iets van leren.

©PXimport

Voor de computernerd is bijvoorbeeld de screensaver m6502 alleraardigst. Deze emuleert een 6502 cpu, een roemruchte 8-bitter die z’n hoogtijdagen in het homecomputertijdperk beleefde. Aardig detail: hij wordt nog steeds geproduceerd en gebruikt in bijvoorbeeld speelgoed. Hoe dan ook, de screensaver-versie is dus een emulator die continu programma’s uitvoert. 

Via de instellingen kun je het gewenste aantal instructies per seconde opgeven; in principe zijn die prima zoals ze staan. Tenzij je een ultrasnelle CPU wilt emuleren natuurlijk. Het beeld wordt getoond op een eveneens geëmuleerde beeldbuis-tv, inclusief wat ruis.

©PXimport

Terminal met nieuwswaarde

Phosphor is minstens zo retro als de hiervoor genoemde screensaver. Het betreft een terminal-emulator die random-teksten uit Wikipedia laat zien. Bijzonder aardig detail is, dat als je XScreenSaver op macOS of Unix hebt draaien, deze ook als programma gestart kan worden. In dat geval gedraagt het zich als een volwaardige VT-100 terminal! 

In plaats van de standaard ingestelde Wikipedia-artikelen kun je in de settings ook je eigen URL invoeren. Waarbij je al snel zult merken dat je dan in de meeste gevallen HTML-code te zien krijgt. Wat prima blijkt te werken is een RSS-feed als URL in het daarvoor bestemde veld in de settings in te voeren, probeer bijvoorbeeld maar eens https://www.nu.nl/rss/Algemeen voor een continue stroom aan algemeen nieuws van nu.nl.

©PXimport

Overigens is er ook de Apple ][ emulator, als screensaver gestart gewapend met een slideshow en ook random ingetikte programma’s die vervolgens uitgevoerd worden. Start je deze deze screensaver op bijvoorbeeld je Mac als losse app, dan gedraagt ook dit stukje software als een volwaardige terminal. Altijd handig om achter de hand te hebben, zo af en toe.

Fractals

Zoals al gemeld ontbreekt het aan fractals verre van in XScreenSaver. Kijk bijvoorbeeld eens naar IMS Map, voor wolkachtige patronen. Je kunt trouwens van alle getoonde beelden op de bekende manier screenshots maken; daarmee zijn (onderdelen van) gegenereerde graphics wellicht ook weer te gebruiken in eigen creaties. 

Hopalong is een ‘klassieke’ fractalgenerator, goed voor lang tijdverdrijf. C Curve genereert lijngebaseerde fractals, die heel simpel beginnen maar al snel uitgroeien tot complexe figuren.

©PXimport

Van nul tot nu

In XScreenSaver trekt een ruim stuk computergeschiedenis aan je ogen voorbij. Voor de ‘oude rotten’ zal het tenminste deels een feest van herkenning zijn, en voor ieder ander is het gewoon leuk om naar te kijken in een verloren uurtje. Waarbij je je moet bedenken dat álle screensavers in een app zijn gevat van slechts 20 MB groot. Daar is op ieder apparaat dus wel een permanent plekje voor te vinden, gokken we!

In de State of Play-presentatie die vanavond wordt uitgezonden zullen zeer waarschijnlijk geen nieuwe beelden zitten van het langverwachte spel Marvel's Wolverine.

Ontwikkelaar Insomniac Games gaf vorig jaar al aan dat het pas aankomend voorjaar meer uit de doeken zou doen over Wolverine. Toen eerder deze week de nieuwe State of Play werd aangekondigd, hoopten veel fans echter dat de ontwikkelaar zijn plannen gewijzigd had en toch wat meer van de nieuwe Marvel-game zou tonen.

Dat lijkt echter zeer onwaarschijnlijk. Een fan vroeg deze week op social media aan Insomniac Games wanneer er meer info over de game zal verschijnen, waarop Insomniac wederom antwoordde met "lente 2026". Dat maakt het dus zo goed als bevestigd dat de game vanavond tijdens de State of Play niet getoond gaat worden.

Over Marvel's Wolverine

Insomniac Games, de ontwikkelaar van de moderne Spider-Man-spellen, werkt al een aantal jaar aan Wolverine, een game rondom de Marvel-anti-held. Hoewel vroege beelden van de game al geruime tijd op internet stonden, werd afgelopen najaar de eerste volledige trailer van het spel getoond. Die is hieronder nog eens te zien.

Wolverine - oftewel Logan - zal gespeeld worden door Liam McIntyre, die eerder onder andere in Spartacus speelde. De game doet diverse exotische locaties aan, waaronder Japan en Canada, en uit de eerste beelden blijkt dat er veel geweld en bloed in de game zit. Wolverine maakt daarbij logischerwijs gebruik van de iconische messen die uit zijn handen komen.

De aankomende State of Play

Zoals gezegd werd eerder deze week de nieuwe State of Play aangekondigd, die vanavond om 23:00 uur wordt uitgezonden. De livestream kan dan hier bekeken worden.

Op PlayStation Blog schrijft Sony dat de presentatie meer dan zestig minuten beslaat en "nieuws, gameplay-updates en aankondigingen van gamestudio's verspreid over de wereld" bevat voor aankomende PlayStation 5-games. Daarbij zullen er zowel games van PlayStation Studios zelf als andere bedrijven de revue passeren.

Sony brengt dit jaar in ieder geval Saros, Marathon en Marvel's Wolverine uit. Van die laatste game weten we nu dus dat hij waarschijnlijk niet getoond gaat worden. Verder werd vorige week een nieuwe Horizon-game met een focus op multiplayergameplay aangekondigd, genaamd Horizon Hunters Gathering. We weten ook dat The Last of Us-ontwikkelaar Naughty Dog aan hun nieuwe game Intergalactic: The Heretic Prophet werkt, en volgens geruchten wordt er bij PlayStation Studios ook een nieuwe God of War-game ontwikkeld met metroidvania-elementen.

Wie je adres intikt, kan je huis open en bloot bekijken in Street View van Google Maps. Dat voelt niet bepaald privacyvriendelijk. Vind je het geen prettig idee dat iedereen zomaar een blik op je woning kan werpen? Dan kun je Google vragen om je huis permanent te laten vervagen.

Sleep het poppetje voor de deur

Google Maps biedt een functie waarmee je specifieke beelden – zoals nummerplaten, objecten of zelfs hele huizen – kunt laten blurren om privacyredenen. Je moet hiervoor een aanvraag indienen en zodra Google die goedkeurt, is de vervaging definitief en zelfs niet meer terug te draaien. Open Google Maps bij voorkeur op je computer, want op mobiele apparaten is deze optie voorlopig nog niet beschikbaar. Zoek vervolgens je adres via de zoekbalk bovenaan en druk op Enter om de woning vanuit de lucht in beeld te brengen. Klik op het Pegman-pictogram, het gele poppetje rechtsonder in het scherm. Sleep het poppetje naar de straat waar je huis staat. De straten die langs deze weg beschikbaar zijn in Street View, lichten blauw op.

Probleem melden

Zodra je dit doet, verschijnt het bekende 360°-beeld van jouw straat. Navigeer door de beelden totdat je woning volledig in beeld is. Zet het huis zo centraal mogelijk in het scherm; dat maakt de volgende stap eenvoudiger. Onderaan het beeld zie je in een dunne, donkere strook de opnamedatum, maar ook de knop waar het ons om te doen is: Probleem melden.

Aanvraag

Je komt nu op de Google-pagina Ongepaste Street View melden. Versleep eerst de weergave zodat je woning netjes binnen het rode kader past. Vervolgens geef je aan waarom je de vervaging aanvraagt. Er zijn drie opties: een gezicht, mijn huis of mijn voertuig/een kentekenplaat. Kies uiteraard de tweede mogelijkheid. Het is ook mogelijk om vervaging aan te vragen voor een privéweg of een oprit. Vul zeker je e-mailadres in en klik op Versturen. Na het verzenden ontvang je een e-mail van Google over je aanvraag. Als alles duidelijk is, wordt de vervaging binnen enkele dagen tot weken doorgevoerd. Houd er rekening mee dat je de aanvraag soms meerdere keren moet indienen als je woning vanuit verschillende hoeken zichtbaar is.

Ook fijn, qua privacy: