De ene na de andere techleverancier besluit om producten uit te geven die minder chips bevatten dan ze eigenlijk zouden moeten hebben. De tekorten van chips zijn groot, maar niet onoverkomelijk. Er zijn veel initiatieven gestart om het tekort tegen te gaan, al is het de vraag of ze dit jaar nog gaan redden.

De vraag naar chips is zo groot, dat chipfabrikanten het niet meer aankunnen. Dat heeft niet alleen te maken met de durende pandemie die zorgt dat fabrikanten in eerste instantie stil kwamen te liggen en vervolgens te maken hadden met personeelstekorten. Het heeft ook te maken met de rijzende vraag naar gadgets. 

Kleine apparaten zoals smartphones, maar ook grote zaken zoals auto’s: allemaal maken ze gebruik van chips. Door de introductie van steeds meer smarthomeproducten stijgt de vraag naar chips daar ook. Om nog maar te zwijgen over zakelijke gadgets en datacenters.

©PXimport

Chiptekort

Uiteraard vraagt het ene product een heel ander type chip dan het andere, maar helaas zit het probleem in ongeveer alle grootten en typen chips. Het is door het chiptekort dat bijvoorbeeld de iPhone later kwam dan we gewend zijn, maar tegelijkertijd heeft autofabrikant Ford hele productielijnen moeten stilleggen omdat er gewoon geen chips waren. Er rolden dus geen auto’s van de band, omdat er bij de chipmakers onvoldoende chips werden gebakken.

Eén van de problemen met chips is dat ze veelal in China worden geproduceerd. Een land waar de Verenigde Staten al jaren mee overhoop ligt. Hierdoor investeert de Verenigde Staten enorm veel geld om zelf chips te maken: zo’n 46 miljard euro wordt er gestoken in het maken van chips en het onderzoek hiernaar.

Intel doet ook mee: het investeert 17 miljard euro om de grootste chipfabriek in Ohio neer te zetten. Samsung plaatst ondertussen in Texas een chipfabriek van 15 miljard euro. Goede, grote plannen, die echter pas in 2024 fysiek vorm krijgen. Dan pas zou de fabriek klaar zijn. 

©PXimport

Nieuwe fabrieken

Nieuwe chipfabrieken zijn nodig, vooral van nieuwe leveranciers. Op dit moment heeft het Chinese TSMC de fabrikage van meer dan de helft van de wereldwijde chips in handen. Op zich zijn er steeds meer merken die hun eigen chips ontwikkelen, zoals Apple en Google, maar die schakelen alsnog TSMC in voor het daadwerkelijke produceren. 

TSMC heeft dus enorm veel macht en dat is moeilijk. Het zijn dan ook wat logge organisatiestructuren, want als een telefoon- of automaker nu bedenkt dat het chips nodig heeft, dan moet het toch echt achterin de rij gaan staan.

Die rij is lang, dat is duidelijk. De enige oplossing is om meer fabrieken bij te bouwen en dat wordt volop gedaan. Niet alleen in de Verenigde Staten, want de EU probeert ook de samenwerking tussen Europese fabrikanten te verstevigen. Ook worden er producten uitgebracht met minder chips dan normaal: zo is Tesla hier al vrij vroeg mee gestart en schijnt er ook een PlayStation 5 te zijn die minder chips gebruikt, want tegelijkertijd zoeken fabrikanten van gadgets hun heil in creativiteit. 

Welke chips kunnen we achterwege laten, zonder dat de klant hier in functionaliteit al te veel last van heeft? Dat kan niet altijd soelaas bieden, waardoor we vooralsnog toch zien dat gadgets schaars worden en aanzienlijk duurder. 

©PXimport

Nieuwe ontwikkelingen

We moeten ook in ogenschouw nemen dat er ook juist veel initiatieven worden opgestart die meer chips benodigen. Het metaverse is daarvan het grootste voorbeeld, want chips zijn nodig in virtual realitybrillen, maar ook om bijvoorbeeld data te minen, iets dat veelvuldig gebeurt in bijvoorbeeld de wereld van cryptovaluta, wat ook weer alles te maken heeft met het metaverse. De blockchain kost veel energie, maar ook veel chips. Als dit soort projecten eerder groeien dan het aantal chips, dan zal het tekort alleen maar groter worden.

Kortom, mensen die dit jaar een smartphone, auto of gameconsole willen aanschaffen, zijn waarschijnlijk of duurder uit, of moeten langer op hun aankoop wachten. In sommige gevallen zelfs allebei. En in 2024? Dan is er door de bouw van de vele fabrieken zelfs kans op een chip-overschot. Nog even geduld hebben dus.

Mozilla brengt eind februari een update uit voor Firefox waarmee gebruikers meer grip krijgen op kunstmatige intelligentie in de browser. In de nieuwe versie van de desktopbrowser komt een speciaal menu waarin alle AI-functies centraal kunnen worden beheerd of volledig kunnen worden geblokkeerd.

Vanaf versie 148, die op 24 februari verschijnt, is het gedeelte 'AI-instellingen' terug te vinden in de browseropties. De belangrijkste toevoeging is een hoofdschakelaar waarmee alle huidige en toekomstige AI-toepassingen in één keer worden stopgezet. Wanneer deze functie is geactiveerd, krijgt de gebruiker geen meldingen of suggesties meer om AI-hulpjes te gebruiken. Mozilla geeft aan dat deze voorkeuren ook na updates bewaard blijven, zodat instellingen niet ongevraagd worden teruggezet naar de standaardwaarden.

Voor wie AI niet volledig wil bannen, biedt het menu ook de mogelijkheid om specifieke functies los van elkaar aan of uit te zetten. Het gaat hierbij onder meer om de automatische vertaalfunctie en een hulpmiddel dat beschrijvingen toevoegt aan afbeeldingen in pdf-bestanden voor een betere toegankelijkheid. Ook functies die tabbladen automatisch groeperen op basis van onderwerp of een samenvatting tonen voordat een link wordt aangeklikt, vallen onder deze nieuwe knoppen.

©Mozilla

Daarnaast biedt Firefox ruimte voor externe chatbots in de zijbalk van de desktopbrowser. Gebruikers kunnen daar zelf kiezen welke assistent zij willen gebruiken, waarbij diensten als ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot en Anthropic Claude worden ondersteund. Met deze centrale instellingen bepaal je zelf wanneer je een chatbot ziet, zodat deze niet ongevraagd je scherm vult.

De nieuwe AI-controles worden op 24 februari uitgerold naar alle Firefox-gebruikers op de desktop. Wie niet zo lang wil wachten, kan de functies al uitproberen in Firefox Nightly.

De thermostaat op 20 graden zetten? Dat zit er voor veel huishoudens niet meer in. De stijgende energieprijzen zorgen ervoor dat we zuiniger stoken dan ooit. Uit onderzoek blijkt dat Nederland inmiddels de koudste woonkamers van Europa heeft. In veel huizen blijft de temperatuur 's winters onder de 18 graden. Hoe zorg je ervoor dat je de juiste balans vindt tussen confortabele warmte en een betaalbare energierekening?

Voor de meeste mensen ligt de ideale temperatuur in de woonkamer tussen 19 en 21 graden. In de slaapkamer slaap je het best bij 16 tot 18 graden, en in de badkamer voelt 21 tot 23 graden het prettigst. Uit onderzoek blijkt dat we 20 graden het vaakst als 'ideaal' noemen, gevolgd door 19 en 21 graden.

Toch blijkt uit een onderzoek van Radiator Outlet dat maar een kwart van de huishoudens die 20 graden ook echt haalt. De meeste thermostaten staan op 19 graden, en drie op de tien huishoudens houden het zelfs bij 18 graden of kouder. Slimme thermostaatmaker tado° berekende zelfs een gemiddelde binnentemperatuur van 16,9 graden. Brrrr! De voornaamste reden? Open deur*: omdat mensen bang zijn voor een (nog) hogere energierekening. Waarom zijn onze huizen zo koud geworden, en hoe houd je het toch behaaglijk?

*Meteen dichtdoen – dat scheelt weer warmteverlies.

©Radiator Outlet

Waarom te laag stoken soms juist meer energie kost

De kou in huis komt vaak niet alleen door zuinig stoken, maar ook door de woning zelf. Veel huizen zijn matig geïsoleerd, waardoor de warmte snel verdwijnt. Om de energierekening binnen de perken te houden, draaien bewoners de thermostaat daarom lager dan ze eigenlijk willen: want niemand wil stoken voor de kat zijn viool.

Wat ook veel mensen doen: overdag alles uit en 's avonds de kachel weer aan. Dat lijkt slim, maar is dat niet altijd. De woning moet dan telkens opnieuw op temperatuur komen, wat extra gas kost. In goed geïsoleerde huizen is een constante, iets lagere stand vaak de betere keuze. In oudere of slecht geïsoleerde huizen loont het juist om alleen de ruimtes te verwarmen die je echt gebruikt, en deuren goed gesloten te houden zodat de warmte daar blijft waar je bent.

Wanneer kou ongezond wordt

Te ver besparen is geen goed idee. Zakt de binnentemperatuur structureel onder de 15 graden, dan neemt de kans op vocht en schimmel toe. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert minstens 18 graden voor gezonde volwassenen. Bij ouderen en jonge kinderen is dat extra belangrijk voor de weerstand. Ook een radiator die niet goed warm wordt, is een energielek: je stookt dan letterlijk voor buiten.

Warm blijven zonder de kachel hoger te zetten

Comfort hoeft niet alleen van de verwarming te komen. Wie zichzelf goed isoleert, voelt zich al snel warmer. Koude voeten geven je lichaam het signaal dat je het koud hebt, dus warme sokken of sloffen doen wonderen. Een plaid van fleece of wol houdt lichaamswarmte vast, en voor wie stilzit is een elektrische deken een slimme optie. Daarmee verwarm je jezelf in plaats van de hele kamer. Ook een ouderwetse kruik kan uitkomst bieden: leg die bij je voeten en je voelt de kou direct minder.

Lees ook: Review Comfy warmte van Beurer – Laat de winter maar komen!

©AK | ID.nl

Slim verwarmen loont

Niet elke kamer hoeft even warm te zijn. In de slaapkamer is 16 tot 18 graden juist goed voor je nachtrust. Met een slimme thermostaat kun je eenvoudig tijdschema's instellen: 's ochtends een warme badkamer, de rest van de dag lagere temperaturen in ongebruikte ruimtes. Zo verwarm je gericht en voorkom je onnodige stookkosten. Een slimme thermostaat is een investering, maar wel een die zich snel terugverdient.

Zo maak je het thuis comfortabeler

Tocht is vaak een grotere boosdoener dan een lage thermostaatstand. Loop een keer door het huis en voel langs muren, ramen en deuren. Een tochtstrip of tochtrol kost weinig, maar verhoogt het comfort meteen. Je kunt ook kiezen voor radiatoren die sneller warmte afgeven. Heb je zonnepanelen, dan kan een elektrische radiator met eigen thermostaat interessant zijn, omdat je je eigen stroom gebruikt. Dat voordeel geldt vooral als je de stroom direct verbruikt, bijvoorbeeld overdag. Zonder thuisbatterij of met aflopende salderingsregeling wordt het financieel minder aantrekkelijk.

Comfortabel wonen, toch zuinig stoken

Nederlanders stoken zuiniger dan ooit en wonen daardoor merkbaar kouder. Dat is begrijpelijk met de hoge energieprijzen, maar comfort en gezondheid hoeven daar niet onder te lijden. Houd de temperatuur rond de 18 graden, verwarm alleen de ruimtes waarin je leeft, maak je woning tochtvrij en trek lekker dikke sokken of sloffen aan: dan ben je al een heel eind. Met een slimme thermostaat wordt het nog comfortabeler. Behaaglijk wonen zonder de hoofdprijs te betalen – het kan echt.