Het coronavirus heeft ervoor gezorgd dat veel fabrieken tijdelijk dicht moesten of anders moesten gaan werken, waardoor de productie niet zo snel was als normaal. Het gevolg? Enorme tekorten in chips, waardoor gadgets zoals de iPhone 12 langer op zich lieten wachten. En het raakt ons weldra ook in de portemonnee.

De prijzen van technologische snufjes beloven later dit jaar enorm omhoog te schieten, want mobiele telefoons, televisies en zelfs auto’s maken volop gebruik van chips. De tekorten lopen inmiddels enorm op, want naast dat er door het coronavirus veel productieprocessen tijdelijk werden stilgelegd, is er ook schaarste in de bronnen die nodig zijn om chips te maken. Een groot probleem, want fabrieken zijn te heropenen en dan kan de productie doorgaan, maar grondstoffen zijn minder makkelijk te organiseren.

Daarnaast neemt de behoefte aan chips ook niet af, die neemt alleen maar toe. Elektrische auto’s hebben veel chips nodig, zeker als ze ook zelfrijdende mogelijkheden hebben. Daarnaast is het niet alleen zo dat producten meer chips nodig hebben, er zijn ook meer producten nodig. Er is een grotere vraag naar televisies en laptops omdat mensen meer tijd thuis spenderen. 

De hersens van onze technologie

Autobedrijven als Ford, Nissan en General Motors hebben in hun fabrieken diensten moeten schrappen, omdat er niet genoeg materiaal is om auto’s van te maken. Het is volgens Sony ook de reden dat PlayStation 5 zo moeilijk leverbaar is, want er zijn te weinig chips om de apparaten te maken. 

Juist omdat chips het hart zijn van de technologie, is het ook niet makkelijk om het product te maken en ze later toe te voegen. Of het nu om een grote auto gaat of een kleiner apparaat om op te gamen. Zelfs Samsung, dat zelf chips maakt, kan zijn nieuwe vlaggenschip niet op tijd in de schappen krijgen.

©PXimport

Samsungtopman Koh Dong-Jin heeft aangegeven dat het niet alleen te maken heeft met het coronavirus of schaarste in de keten. Hij denkt dat er een enorme disbalans bestaat in wie er vooraan in de rij staat als het gaat om het ontvangen van de weinige toevoer van grondstoffen. 

De topman duidt daarbij waarschijnlijk op zijn grote concurrent Apple, die blijft groeien en door veel bedrijven wordt gezien als eerste in de rij. Achteraan in de rij staan de autofabrikanten, die door hun manier van werken relatief laat waren aangesloten.

Voorraden opbouwen

Dat is niet het enige, want er is een andere katalysator. Huawei heeft door de sancties van de Verenigde Staten gedacht: we moeten een voorraad chips aanleggen, want vanuit de Verenigde Staten krijgen we de komende tijd helemaal niets. Toen Apple dit ter ore kwam, heeft het hierop gereageerd door zelf ook een voorraad chips aan te leggen. De kans is groot dat Koh Dong-Jin verwijst naar deze activiteiten.

Hoe los je het op? Je zou kunnen voorstellen om meer fabrieken neer te zetten, maar het schijnt zo’n twee jaar in beslag te nemen om zo’n fabriek in te lijven. Met vooralsnog geen groeispurt in de pijplijn voor de productie van chips, besluiten chipfabrikanten om de prijzen dus flink omhoog te gooien en dat zien we als consument terug in de aanschaf van techproducten in de komende periode. 

Daarnaast moeten mensen in chipfabrieken waarschijnlijk meer uren draaien, of worden er meer mensen aangenomen om te werken in de fabriek. Dit gaat vaak om Aziatische werknemers, waar de meeste chipfabrieken staan. 

De Verenigde Staten heeft er ook een aantal, maar dit is slechts 12 procent van de wereldwijde halfgeleiderproductie. President Biden heeft wel toegezegd 37 miljard dollar investeren in de bouw van chipfabrieken. Hoewel die dus niet morgen af zijn, zal de vraag naar chips enkel stijgen.

Vindingrijke oplossingen

Daarnaast is er nog een optie om iets te doen aan de chiptekorten. Zo heeft Elon Musk tijdens zijn investeerderscall deze week aangegeven dat Tesla zijn firmware heeft aangepast, zodat het bedrijf een alternatieve chip kon gebruiken. Hierdoor heeft Tesla minder last van de tekorten. 

Kortom, er is vindingrijkheid nodig om de kosten laag te houden en toch al die extra technologische gadgets en auto’s op de markt te kunnen brengen. Het is alleen de vraag of de traditionele autowereld en de soms ietwat arrogante smartphoneleveranciers hier ook aan willen, mede om te zorgen dat we straks niet aanzienlijk meer hoeven te betalen voor telefoons, smartwatches en bolides.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.