Voor een topmodel smartphone betaal je al gauw meer dan 600 euro, of een hoog maandbedrag als de provider je een toestel laat leasen. Niet zo gek dus als je liever op zoek gaat naar een smartphone met een lager prijskaartje. In deze test hebben wij daarom enkele smartphones naast elkaar gelegd in een prijsklasse van 200 tot 400 euro.

HTC One S

De HTC One S is het kleine broertje van de One X en de One X+, de toptoestellen van HTC uit 2012. De HTC One S is op alle fronten een bescheiden smartphone. Zo heeft het scherm van 4,3 inch (10,9 cm) een praktische tussenmaat en heeft het toestel aardige specificaties, zoals een dualcore-processor, een goede camera, geluidsversterking van Beats Audio (inclusief oortelefoon) en een helder scherm, waarvan de resolutie overigens iets hoger had gemogen.

Opvallend is dat de One S erg licht en solide aanvoelt, steviger dan de One X(+). Dat komt omdat de behuizing grotendeels uit een blok aluminium bestaat. Dit heeft wel als keerzijde dat je de batterij niet kan vervangen. In de praktijk gaat het toestel iets langer dan een dag mee op een batterijlading. Een ander puntje van de behuizing is dat deze redelijk krasgevoelig is, dus wees er wel voorzichtig mee.

Een paar triviale minpuntjes dus, een groter minpunt is de ‘skin’ die HTC over Android heeft uitgerold: HTC Sense. Het komt de gebruiksvriendelijkheid niet ten goede met een verouderd uiterlijk, onhandige plaatsing van knoppen en een hele hoop ongewenste voorgeïnstalleerde apps. Zonde, want het is een molensteen voor de kracht en het uiterlijk van het toestel zelf. Binnenkort wordt een update verwacht naar de nieuwste versie van Sense (versie 5), waarbij de interface behoorlijk op de schop gaat. Dat is positief, want dan kunnen de HTC-smartphones qua uiterlijk eindelijk weer een beetje meekomen.

©PXimport

HTC One S

Prijs los toestel € 335,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 13 x 6,5 x 0,7, 120 gram

Pluspunten

Solide behuizing

Handzaam formaat

Beats Audio

Minpunten

HTC Sense

Batterij niet vervangbaar

Geen ruimte voor geheugenkaart

SCORE 7/10

Nokia Lumia 620

Zowel Nokia als HTC heeft een Windows Phone 8-toestel op de markt gebracht met een vergelijkbare prijs en formaat. Allebei met specifieke voors en tegens. De Nokia Lumia 620 heeft een bescheiden 4inch-scherm, dat een slagje helderder en scherper is dan de tegenhanger van HTC, de resolutie had echter wat hoger gemogen. Dit valt vooral op bij het bekijken van video’s en foto’s.

De plaatjes die de camera schiet zijn niet om over naar huis te schrijven. Omdat het scherpstellen vrij traag gaat zijn foto’s algauw bewogen of flets. Wanneer je een fotootje schiet en hierbij goed hebt scherpgesteld, is het resultaat aardig.

Natuurlijk zijn een paar aanmerkingen, maar voor de 240 euro die je voor de Lumia 620 neerlegt, ben je dat snel weer vergeten. Wie een simpele, prettige en betaalbare smartphone zoekt is prima uit bij de Lumia 620. Bovendien krijg je een hele rits handige Nokia-apps erbij, die je ook op de duurdere Nokia-toestellen met Windows Phone vindt, zoals Here Drive+ (navigatie), Maps, Music en City Lens, wat het magere aanbod in de applicatiewinkel van Windows Phone verzacht. Je kan de kleur van het toestel aanpassen door de cover te verwisselen.

©PXimport

Nokia Lumia 620

Prijs los toestel € 240,-

Besturingssysteem Windows Phone 8

Eigenschappen 11,5 x 6,1 x 1,1 cm, 127 gram

Pluspunten

Uitstekende prijs-kwaliteitverhouding

Nokia apps

Compact formaat

Minpunten

Lage schermresolutie

Camerascherpstelling

SCORE 8/10

HTC 8S

De 8S oogt eigenzinnig, dankzij het onderste randje dat een andere kleur heeft. Dit gedeelte klik je overigens los voor de plaatsing van de sim- en microSD-kaart.

Net als bij de Lumia 620 is de prijs-kwaliteitverhouding uitstekend en heb je een aangenaam, simpel toestel. De scherm- en fotokwaliteit zijn een stuk minder dan bij de Nokia. Echter, als je jouw smartphone ook wilt gebruiken voor het luisteren naar muziek, dan ben je beter af met de 8S, omdat geluidskwaliteit iets versterkt wordt met Beats Audio (helaas niet met oortelefoon). De accuduur van de 8S is beter dan die van Lumia.

Ook HTC voegt wat zelfgemaakte apps toe, waaronder een weeroverzicht en een app om ruimte vrij te maken. Dit laatste is geen overbodige luxe, aangezien er maar 4 GB opslagruimte is (optioneel uit te breiden met een geheugenkaartje). Kwalitatief ben je qua standaard-apps veel beter uit met de Nokia-apps.

©PXimport

HTC 8S

Prijs los toestel € 240,-

Besturingssysteem Windows Phone 8

Eigenschappen 12 x 6,3 x 1 cm, 113 gram

Pluspunten

Ligt fijn in de hand

Prijs-kwaliteitverhouding

Geschikt als mp3-speler

Minpunten

Lage schermresolutie

Doffe kleuren op foto’s

Opslaggeheugen

HTC-apps

SCORE 7/10

LG Optimus L9

Wil je voor zo min mogelijk geld het liefst een smartphone met een flink schermformaat? Kijk dan eens naar de Optimus L9. Het toestel oogt behoorlijk luxe, door het schermformaat, de schermhelderheid en de afwerking met textuur aan de achterkant en een mooie zilveren rand.

Kijk je echter wat langer naar het toestel, dan kan je de lage prijs in beter perspectief plaatsen. Zo is het scherm ondanks de helderheid wat korrelig, zijn de resultaten van de 5 megapixel-camera bepaald geen verademing en is de processorsnelheid niet genoeg voor de topgames uit de Play Store. Minpuntjes die overigens makkelijk voor lief genomen kunnen worden, gezien de prijs.

LG heeft Android onder handen genomen om een eigen uitstraling te krijgen. Boordevol felle kleuren en schreeuwende icoontjes. Het is even wennen en qua veranderde interface niet altijd een stap vooruit. Gelukkig heeft LG er weinig onzinnige apps op voorgeïnstalleerd, alleen de eigen LG-applicatiewinkel is overbodig.

©PXimport

LG Optimus L9

Prijs los toestel € 250,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 13,2 x 6,9 x 0,9 cm, 124 gram

Pluspunten

Licht

Mooie afwerking

Schermformaat

Prijs

Minpunten

Processorsnelheid

LG-interface

SCORE 8/10

Huawei Ascend P1

Qua uiterlijk doet de Huawei Ascend P1 sterk denken aan de Galaxy S II van Samsung, die inmiddels alweer een jaar of twee uit is. De Ascend P1 van het Chinese Huawei is echter nog niet zo verouderd, hoewel de opvolger, de P2, onlangs aangekondigd is en in sinds kort ook in de winkels ligt. Dit kan een positief effect hebben op de prijs van de P1.

Maar waarom zou je de P1 verkiezen over de Galaxy S II (of de herziene versie Galaxy S II Plus)? Allereerst vanwege de specs en het heldere beeld, ten tweede vanwege de skin. Je krijgt namelijk als gebruiker de keuze om de Huawei-laag over Android te houden, maar je kan ook het gewone uiterlijk van Android kiezen. Een mogelijkheid die meer smartphonefabrikanten in hun toestellen mogen bouwen!

Naast deze feature is de Huawei Ascend P1 een prima middenmoter, die vlot werkt en een helder beeldscherm heeft. Ook de camera schiet kleurrijke plaatjes en heeft een dubbele led-flitser. Een nadeel is wel dat de camera wel behoorlijk uitsteekt en daardoor extra krasgevoelig is. Het opslaggeheugen is met 4 GB behoorlijk beperkt, gelukkig kan je er wel een geheugenkaart bijplaatsen.

Klik hier voor de volledige Huawei Ascend P1 review.

(Review op persoonlijke noot redacteur)

©PXimport

Huawei Ascend P1

Prijs los toestel € 339,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,9 x 6,4 x 0,7 cm, 110 gram

Pluspunten

Keuze tussen twee interfaces

Vlot

Licht

Minpunten

Camera krast snel

Weinig opslaggeheugen

Ascend P2 is beter alternatief

SCORE 6/10

Samsung Galaxy S III Mini

De naam Galaxy S III Mini doet vermoeden dat het alleen om een kleine versie van de populaire Galaxy S III gaat. Dat is wat misleidend, want hoewel het qua uiterlijk inderdaad zo is, is het ook qua specs allemaal een stuk minder bij de Mini. Processor, accu, opslaggeheugen en camera zijn allemaal wel een flinke slag omlaag gebracht. Overigens zijn de softwarefuncties die we kennen van de Galaxy S III wél aanwezig. Bijvoorbeeld de Slim Sluimeren-functie die de slaapstand beheert op basis van je blik op het scherm.

Zoals de naam al doet vermoeden is het een klein en handzaam toestel. Ben je dus op zoek naar een betaalbare Android-smartphone met een klein formaat, dan is de Galaxy S III Mini een uitstekende keuze, hoewel we in de specificaties toch wat teleurgesteld zijn.

©PXimport

Samsung Galaxy S III Mini

Prijs los toestel € 290,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,1 x 6,3 x 1 cm, 112 gram

Pluspunten

Handzaam formaat

Samsung-toepassingen

Minpunten

(Misleidende) specificaties

SCORE 7/10

Samsung Galaxy S II Plus

De Galaxy S II is alweer twee jaar geleden verschenen. Een toptoestel, dat zelfs in 2013 nog prima mee kan komen. De Plus-versie verschilt bijzonder weinig met de originele Galaxy S II. Er is een andere processor aanwezig, met dezelfde kloksnelheid en hetzelfde aantal processorkernen, alleen energiezuiniger. Gek genoeg is het opslaggeheugen omlaag geschroefd naar 8 GB (van 16 GB op de S II). Ook komt de S II Plus standaard met Android 4.1 uit de doos, hoewel er voor de S II ook al een update beschikbaar is. Grootste verschil? De S II zal binnenkort niet meer verkrijgbaar zijn.

De specs van het toestel zijn verder zo goed, dat ze twee jaar later nog mee kunnen komen in de middensectie. Niet alleen dankzij de recente versie van Android, maar ook de dualcore-processor laat andere toestellen uit deze test achter zich. Het 4,3 inch scherm heeft alleen niet de hoogste resolutie en ook de camera blinkt bepaald niet uit.

©PXimport

Samsung Galaxy S II Plus

Prijs los toestel € 309,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,5 x 6,6 x 0,9 cm, 121 gram

Pluspunten

TouchWiz-functies

Lichtgewicht

Minpunten

Schermresolutie

Matige camera

Minder opslaggeheugen dan Galaxy S II.

SCORE 6/10

LG Nexus 4

Google maakt in samenwerking met smartphone-fabrikanten zogenoemde Nexus-toestellen. Deze smartphones (en tablets) draaien Android zoals Google het bedoeld heeft, zonder skin of andere aanpassingen van de fabrikant zelf. Voordeel hiervan is dat het minder belastend is voor het systeem en dat je updates van Android het eerste krijgt.

Voor zo'n 350 euro heb je een smartphone die op alle fronten mee kan komen in een test met smartphones uit het hogere prijssegment. De Nexus 4 is prachtig vormgegeven met een minimalistisch uiterlijk, gebogen afgerond scherm en een glazen achtergrond met reflecterende blokjes. Hierdoor voelt het toestel ook erg stevig aan.

De Nexus 4 beschikt over een quadcore-processor en een IPS-scherm van 4,7 inch met aardig hoge resolutie (1280x768). Een praktisch formaat voor wie geen reusachtige smartphone zoekt, maar wel goede foto’s, games en video’s wil hebben.

Klik hier voor de volledige LG Nexus 4 review.

(Review op persoonlijke noot redacteur)

©PXimport

LG Nexus 4

Prijs los toestel € 350,-

Besturingssysteem Android 4.2

Eigenschappen 13,9 x 6,9 x 0,9 cm, 139 gram

Pluspunten

Recentste versie van Android

Vormgeving

Bouwkwaliteit

Scherm

Minpunten

Verkrijgbaarheid

Batterij niet vervangbaar

Geen ruimte voor geheugenkaart

SCORE 9/10

Sony Xperia SP

De Xperia SP is een opvallende verschijning. Allereerst het transparante randje onder de smartphone. Functieloos, maar wel eigenzinnig. Bovendien licht het prachtig op op basis van de kleuren op het scherm.

De smartphone voelt stevig en degelijk aan, mede dankzij de metalen plaat die zich achter de achterklep bevindt. Deze weerhoudt je er echter wel van om de batterij te vervangen. Ander smetje is dat de achterklep (die in zijn geheel verwijderd kan worden voor plaatsing van de sim- en geheugenkaart) een beetje speling heeft, waardoor hij rond de flitser in te drukken is. Dit valt op omdat de rest van de smartphone juist zo stevig in elkaar zit.

Het scherm is van een aardig groot formaat, en helder en kleurrijk, wat een plus is voor het bekijken van foto’s en video’s. Ook de camera mag er wezen, wat we eigenlijk ook wel mogen verwachten van Sony. In aantal megapixel (zeven) valt het wat tegen, maar de kleuren worden mooi afgevangen. Alleen zijn de resultaten steeds korreliger naarmate de lichtomstandigheden voor de camera moeilijker worden.

©PXimport

Sony Xperia SP

Prijs los toestel € 399,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 13,1 x 6,8 x 1 cm, 155 gram

Pluspunten

Stevig

Goede specs

Helder en kleurrijk beeld

Oplichtende rand

Minpunten

Zwaar

Batterij niet vervangbaar

SCORE 9/10

Xperia T

De vorm van de Xperia T is erg apart, het lijkt alsof de smartphone uit twee aan elkaar geplakte onderdelen (het scherm en de plastic achterkant) bestaat, die niet helemaal goed op elkaar passen. Ook het klepje aan de zijkant voor de sim- en microSD-kaart is niet fraai afgewerkt.

Schrijf deze smartphone niet meteen af na het lezen van dit intro. De schoonheid zit bij de Xperia T van binnen. Het 4,5inch-scherm heeft een fijne resolutie en weergave. Ook als je een goede camerafunctie belangrijk vindt, is de Xperia T een prima keuze. Vooral in donkere omgevingen levert de camera goede prestaties, hoewel de camerasnelheid op de hoogste resolutie wat tegenvalt.

Dat is echter geen manco, want met 13 megapixel heeft deze camera veruit de hoogste resolutie. Als je de resolutie iets lager zet, schiet je je foto’s een stuk sneller. De Xperia T heeft een dualcore-processor. Dit is snel genoeg, maar het is geen racemonster. Gelukkig komt het de batterijduur wel iets ten goede, maar aan dagelijks opladen valt bijna niet te ontkomen. De batterij is helaas niet te vervangen.

©PXimport

Sony Xperia T

Prijs los toestel € 345,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,9 cm x 6,7 cm x 1 cm, 139 gram

Pluspunten

Schermresolutie

Camera

Minpunten

Te veel voorgeïnstalleerde apps

Klepje voor simkaart

SCORE 6/10

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.