Voor een topmodel smartphone betaal je al gauw meer dan 600 euro, of een hoog maandbedrag als de provider je een toestel laat leasen. Niet zo gek dus als je liever op zoek gaat naar een smartphone met een lager prijskaartje. In deze test hebben wij daarom enkele smartphones naast elkaar gelegd in een prijsklasse van 200 tot 400 euro.

HTC One S

De HTC One S is het kleine broertje van de One X en de One X+, de toptoestellen van HTC uit 2012. De HTC One S is op alle fronten een bescheiden smartphone. Zo heeft het scherm van 4,3 inch (10,9 cm) een praktische tussenmaat en heeft het toestel aardige specificaties, zoals een dualcore-processor, een goede camera, geluidsversterking van Beats Audio (inclusief oortelefoon) en een helder scherm, waarvan de resolutie overigens iets hoger had gemogen.

Opvallend is dat de One S erg licht en solide aanvoelt, steviger dan de One X(+). Dat komt omdat de behuizing grotendeels uit een blok aluminium bestaat. Dit heeft wel als keerzijde dat je de batterij niet kan vervangen. In de praktijk gaat het toestel iets langer dan een dag mee op een batterijlading. Een ander puntje van de behuizing is dat deze redelijk krasgevoelig is, dus wees er wel voorzichtig mee.

Een paar triviale minpuntjes dus, een groter minpunt is de ‘skin’ die HTC over Android heeft uitgerold: HTC Sense. Het komt de gebruiksvriendelijkheid niet ten goede met een verouderd uiterlijk, onhandige plaatsing van knoppen en een hele hoop ongewenste voorgeïnstalleerde apps. Zonde, want het is een molensteen voor de kracht en het uiterlijk van het toestel zelf. Binnenkort wordt een update verwacht naar de nieuwste versie van Sense (versie 5), waarbij de interface behoorlijk op de schop gaat. Dat is positief, want dan kunnen de HTC-smartphones qua uiterlijk eindelijk weer een beetje meekomen.

©PXimport

HTC One S

Prijs los toestel € 335,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 13 x 6,5 x 0,7, 120 gram

Pluspunten

Solide behuizing

Handzaam formaat

Beats Audio

Minpunten

HTC Sense

Batterij niet vervangbaar

Geen ruimte voor geheugenkaart

SCORE 7/10

Nokia Lumia 620

Zowel Nokia als HTC heeft een Windows Phone 8-toestel op de markt gebracht met een vergelijkbare prijs en formaat. Allebei met specifieke voors en tegens. De Nokia Lumia 620 heeft een bescheiden 4inch-scherm, dat een slagje helderder en scherper is dan de tegenhanger van HTC, de resolutie had echter wat hoger gemogen. Dit valt vooral op bij het bekijken van video’s en foto’s.

De plaatjes die de camera schiet zijn niet om over naar huis te schrijven. Omdat het scherpstellen vrij traag gaat zijn foto’s algauw bewogen of flets. Wanneer je een fotootje schiet en hierbij goed hebt scherpgesteld, is het resultaat aardig.

Natuurlijk zijn een paar aanmerkingen, maar voor de 240 euro die je voor de Lumia 620 neerlegt, ben je dat snel weer vergeten. Wie een simpele, prettige en betaalbare smartphone zoekt is prima uit bij de Lumia 620. Bovendien krijg je een hele rits handige Nokia-apps erbij, die je ook op de duurdere Nokia-toestellen met Windows Phone vindt, zoals Here Drive+ (navigatie), Maps, Music en City Lens, wat het magere aanbod in de applicatiewinkel van Windows Phone verzacht. Je kan de kleur van het toestel aanpassen door de cover te verwisselen.

©PXimport

Nokia Lumia 620

Prijs los toestel € 240,-

Besturingssysteem Windows Phone 8

Eigenschappen 11,5 x 6,1 x 1,1 cm, 127 gram

Pluspunten

Uitstekende prijs-kwaliteitverhouding

Nokia apps

Compact formaat

Minpunten

Lage schermresolutie

Camerascherpstelling

SCORE 8/10

HTC 8S

De 8S oogt eigenzinnig, dankzij het onderste randje dat een andere kleur heeft. Dit gedeelte klik je overigens los voor de plaatsing van de sim- en microSD-kaart.

Net als bij de Lumia 620 is de prijs-kwaliteitverhouding uitstekend en heb je een aangenaam, simpel toestel. De scherm- en fotokwaliteit zijn een stuk minder dan bij de Nokia. Echter, als je jouw smartphone ook wilt gebruiken voor het luisteren naar muziek, dan ben je beter af met de 8S, omdat geluidskwaliteit iets versterkt wordt met Beats Audio (helaas niet met oortelefoon). De accuduur van de 8S is beter dan die van Lumia.

Ook HTC voegt wat zelfgemaakte apps toe, waaronder een weeroverzicht en een app om ruimte vrij te maken. Dit laatste is geen overbodige luxe, aangezien er maar 4 GB opslagruimte is (optioneel uit te breiden met een geheugenkaartje). Kwalitatief ben je qua standaard-apps veel beter uit met de Nokia-apps.

©PXimport

HTC 8S

Prijs los toestel € 240,-

Besturingssysteem Windows Phone 8

Eigenschappen 12 x 6,3 x 1 cm, 113 gram

Pluspunten

Ligt fijn in de hand

Prijs-kwaliteitverhouding

Geschikt als mp3-speler

Minpunten

Lage schermresolutie

Doffe kleuren op foto’s

Opslaggeheugen

HTC-apps

SCORE 7/10

LG Optimus L9

Wil je voor zo min mogelijk geld het liefst een smartphone met een flink schermformaat? Kijk dan eens naar de Optimus L9. Het toestel oogt behoorlijk luxe, door het schermformaat, de schermhelderheid en de afwerking met textuur aan de achterkant en een mooie zilveren rand.

Kijk je echter wat langer naar het toestel, dan kan je de lage prijs in beter perspectief plaatsen. Zo is het scherm ondanks de helderheid wat korrelig, zijn de resultaten van de 5 megapixel-camera bepaald geen verademing en is de processorsnelheid niet genoeg voor de topgames uit de Play Store. Minpuntjes die overigens makkelijk voor lief genomen kunnen worden, gezien de prijs.

LG heeft Android onder handen genomen om een eigen uitstraling te krijgen. Boordevol felle kleuren en schreeuwende icoontjes. Het is even wennen en qua veranderde interface niet altijd een stap vooruit. Gelukkig heeft LG er weinig onzinnige apps op voorgeïnstalleerd, alleen de eigen LG-applicatiewinkel is overbodig.

©PXimport

LG Optimus L9

Prijs los toestel € 250,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 13,2 x 6,9 x 0,9 cm, 124 gram

Pluspunten

Licht

Mooie afwerking

Schermformaat

Prijs

Minpunten

Processorsnelheid

LG-interface

SCORE 8/10

Huawei Ascend P1

Qua uiterlijk doet de Huawei Ascend P1 sterk denken aan de Galaxy S II van Samsung, die inmiddels alweer een jaar of twee uit is. De Ascend P1 van het Chinese Huawei is echter nog niet zo verouderd, hoewel de opvolger, de P2, onlangs aangekondigd is en in sinds kort ook in de winkels ligt. Dit kan een positief effect hebben op de prijs van de P1.

Maar waarom zou je de P1 verkiezen over de Galaxy S II (of de herziene versie Galaxy S II Plus)? Allereerst vanwege de specs en het heldere beeld, ten tweede vanwege de skin. Je krijgt namelijk als gebruiker de keuze om de Huawei-laag over Android te houden, maar je kan ook het gewone uiterlijk van Android kiezen. Een mogelijkheid die meer smartphonefabrikanten in hun toestellen mogen bouwen!

Naast deze feature is de Huawei Ascend P1 een prima middenmoter, die vlot werkt en een helder beeldscherm heeft. Ook de camera schiet kleurrijke plaatjes en heeft een dubbele led-flitser. Een nadeel is wel dat de camera wel behoorlijk uitsteekt en daardoor extra krasgevoelig is. Het opslaggeheugen is met 4 GB behoorlijk beperkt, gelukkig kan je er wel een geheugenkaart bijplaatsen.

Klik hier voor de volledige Huawei Ascend P1 review.

(Review op persoonlijke noot redacteur)

©PXimport

Huawei Ascend P1

Prijs los toestel € 339,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,9 x 6,4 x 0,7 cm, 110 gram

Pluspunten

Keuze tussen twee interfaces

Vlot

Licht

Minpunten

Camera krast snel

Weinig opslaggeheugen

Ascend P2 is beter alternatief

SCORE 6/10

Samsung Galaxy S III Mini

De naam Galaxy S III Mini doet vermoeden dat het alleen om een kleine versie van de populaire Galaxy S III gaat. Dat is wat misleidend, want hoewel het qua uiterlijk inderdaad zo is, is het ook qua specs allemaal een stuk minder bij de Mini. Processor, accu, opslaggeheugen en camera zijn allemaal wel een flinke slag omlaag gebracht. Overigens zijn de softwarefuncties die we kennen van de Galaxy S III wél aanwezig. Bijvoorbeeld de Slim Sluimeren-functie die de slaapstand beheert op basis van je blik op het scherm.

Zoals de naam al doet vermoeden is het een klein en handzaam toestel. Ben je dus op zoek naar een betaalbare Android-smartphone met een klein formaat, dan is de Galaxy S III Mini een uitstekende keuze, hoewel we in de specificaties toch wat teleurgesteld zijn.

©PXimport

Samsung Galaxy S III Mini

Prijs los toestel € 290,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,1 x 6,3 x 1 cm, 112 gram

Pluspunten

Handzaam formaat

Samsung-toepassingen

Minpunten

(Misleidende) specificaties

SCORE 7/10

Samsung Galaxy S II Plus

De Galaxy S II is alweer twee jaar geleden verschenen. Een toptoestel, dat zelfs in 2013 nog prima mee kan komen. De Plus-versie verschilt bijzonder weinig met de originele Galaxy S II. Er is een andere processor aanwezig, met dezelfde kloksnelheid en hetzelfde aantal processorkernen, alleen energiezuiniger. Gek genoeg is het opslaggeheugen omlaag geschroefd naar 8 GB (van 16 GB op de S II). Ook komt de S II Plus standaard met Android 4.1 uit de doos, hoewel er voor de S II ook al een update beschikbaar is. Grootste verschil? De S II zal binnenkort niet meer verkrijgbaar zijn.

De specs van het toestel zijn verder zo goed, dat ze twee jaar later nog mee kunnen komen in de middensectie. Niet alleen dankzij de recente versie van Android, maar ook de dualcore-processor laat andere toestellen uit deze test achter zich. Het 4,3 inch scherm heeft alleen niet de hoogste resolutie en ook de camera blinkt bepaald niet uit.

©PXimport

Samsung Galaxy S II Plus

Prijs los toestel € 309,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,5 x 6,6 x 0,9 cm, 121 gram

Pluspunten

TouchWiz-functies

Lichtgewicht

Minpunten

Schermresolutie

Matige camera

Minder opslaggeheugen dan Galaxy S II.

SCORE 6/10

LG Nexus 4

Google maakt in samenwerking met smartphone-fabrikanten zogenoemde Nexus-toestellen. Deze smartphones (en tablets) draaien Android zoals Google het bedoeld heeft, zonder skin of andere aanpassingen van de fabrikant zelf. Voordeel hiervan is dat het minder belastend is voor het systeem en dat je updates van Android het eerste krijgt.

Voor zo'n 350 euro heb je een smartphone die op alle fronten mee kan komen in een test met smartphones uit het hogere prijssegment. De Nexus 4 is prachtig vormgegeven met een minimalistisch uiterlijk, gebogen afgerond scherm en een glazen achtergrond met reflecterende blokjes. Hierdoor voelt het toestel ook erg stevig aan.

De Nexus 4 beschikt over een quadcore-processor en een IPS-scherm van 4,7 inch met aardig hoge resolutie (1280x768). Een praktisch formaat voor wie geen reusachtige smartphone zoekt, maar wel goede foto’s, games en video’s wil hebben.

Klik hier voor de volledige LG Nexus 4 review.

(Review op persoonlijke noot redacteur)

©PXimport

LG Nexus 4

Prijs los toestel € 350,-

Besturingssysteem Android 4.2

Eigenschappen 13,9 x 6,9 x 0,9 cm, 139 gram

Pluspunten

Recentste versie van Android

Vormgeving

Bouwkwaliteit

Scherm

Minpunten

Verkrijgbaarheid

Batterij niet vervangbaar

Geen ruimte voor geheugenkaart

SCORE 9/10

Sony Xperia SP

De Xperia SP is een opvallende verschijning. Allereerst het transparante randje onder de smartphone. Functieloos, maar wel eigenzinnig. Bovendien licht het prachtig op op basis van de kleuren op het scherm.

De smartphone voelt stevig en degelijk aan, mede dankzij de metalen plaat die zich achter de achterklep bevindt. Deze weerhoudt je er echter wel van om de batterij te vervangen. Ander smetje is dat de achterklep (die in zijn geheel verwijderd kan worden voor plaatsing van de sim- en geheugenkaart) een beetje speling heeft, waardoor hij rond de flitser in te drukken is. Dit valt op omdat de rest van de smartphone juist zo stevig in elkaar zit.

Het scherm is van een aardig groot formaat, en helder en kleurrijk, wat een plus is voor het bekijken van foto’s en video’s. Ook de camera mag er wezen, wat we eigenlijk ook wel mogen verwachten van Sony. In aantal megapixel (zeven) valt het wat tegen, maar de kleuren worden mooi afgevangen. Alleen zijn de resultaten steeds korreliger naarmate de lichtomstandigheden voor de camera moeilijker worden.

©PXimport

Sony Xperia SP

Prijs los toestel € 399,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 13,1 x 6,8 x 1 cm, 155 gram

Pluspunten

Stevig

Goede specs

Helder en kleurrijk beeld

Oplichtende rand

Minpunten

Zwaar

Batterij niet vervangbaar

SCORE 9/10

Xperia T

De vorm van de Xperia T is erg apart, het lijkt alsof de smartphone uit twee aan elkaar geplakte onderdelen (het scherm en de plastic achterkant) bestaat, die niet helemaal goed op elkaar passen. Ook het klepje aan de zijkant voor de sim- en microSD-kaart is niet fraai afgewerkt.

Schrijf deze smartphone niet meteen af na het lezen van dit intro. De schoonheid zit bij de Xperia T van binnen. Het 4,5inch-scherm heeft een fijne resolutie en weergave. Ook als je een goede camerafunctie belangrijk vindt, is de Xperia T een prima keuze. Vooral in donkere omgevingen levert de camera goede prestaties, hoewel de camerasnelheid op de hoogste resolutie wat tegenvalt.

Dat is echter geen manco, want met 13 megapixel heeft deze camera veruit de hoogste resolutie. Als je de resolutie iets lager zet, schiet je je foto’s een stuk sneller. De Xperia T heeft een dualcore-processor. Dit is snel genoeg, maar het is geen racemonster. Gelukkig komt het de batterijduur wel iets ten goede, maar aan dagelijks opladen valt bijna niet te ontkomen. De batterij is helaas niet te vervangen.

©PXimport

Sony Xperia T

Prijs los toestel € 345,-

Besturingssysteem Android 4.1

Eigenschappen 12,9 cm x 6,7 cm x 1 cm, 139 gram

Pluspunten

Schermresolutie

Camera

Minpunten

Te veel voorgeïnstalleerde apps

Klepje voor simkaart

SCORE 6/10

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆