Decennia lang waren we aan het twisten over besturingsystemen. "Mac OS X is beter dan Windows!", "Waarom upgraden naar Windows 7 als XP nog goed werkt?", "Jullie hebben het fout, Linux heerst!". Zulke argumenten zijn binnenkort verleden tijd.

Dankzij vorderingen in virtualisatie, cloudtechnologie en het web, maakt het steeds minder uit voor gebruikers welk besturingssysteem op hun desktop - of tablet of smartphone - draait.

Begrijp me niet verkeerd: Besturingssystemen blijven relevant zolang we computers gebruiken. Maar ze zullen steeds vaker alleen belangrijk zijn voor de mensen achter de schermen.

Kijk maar naar de desktop. Steeds meer applicaties kunnen worden gebruikt via een webbrowser. Google's Chrome besturingssysteem is zelfs gebouwd rond het idee dat een browser het enige is dat een gemiddelde gebruiker echt nodig heeft en Google verruimt dat idee via een software ecosysteem dat Gmail voor e-mail en Google Docs als productiviteitssoftware bevat. Het centreren van applicaties rond de webbrowser wordt gevoed door de opkomst van HTML5, waarmee de browser nog krachtiger wordt. (En als je niet gelooft dat HTML5 echte vooruitgang betekent, heb je waarschijnlijk nog niet meegekregen dat zelfs Adobe zijn Flash inwisselt voor HTML5.)

SaaS is vrijwel standaard

Ondertussen wordt software-as-a-service (SaaS), wat aanvankelijk alleen bij businessapplicaties werd toegepast, steeds vaker gemeengoed. Dit is niet alleen het plan van Google. Denk maar eens aan programmatuur als Dropbox, waarmee gebruikers storage kunnen verkrijgen zonder gebruik van fileserver. Ook brengt Apple datastorage en allerlei diensten naar de cloud met iCloud. Microsoft doet hetzelfde met oplossingen als SkyDrive en Office 365.

In de zakenwereld wordt het oude client/servermodel uitgefaseerd nu cloudgebaseerde diensten steeds meer functies overnemen. Gebruikers - en soms ook CIO's of CTO's - hebben geen idee meer waar hun data en applicaties daadwerkelijk staan. De IT-afdeling weet dat de cloud ergens in een datacenter is ondergebracht, maar dat is het dan ook. Een soortgelijke ontwikkeling is gaande in de consumentenwereld, waar persoonlijke opslag en diensten naar de cloud verhuizen.

Abstracte servers

Op de achtergrond maken datacenters de cloud mogelijk en zetten zij steeds meer servers met virtuele besturingssystemen in om aan de vraag van gebruikers te voldoen. Er is geen noodzaak meer tot het inschakelen van extra fysieke servers wanneer bijvoorbeeld storagecapaciteit opraakt; in plaats daarvan wordt via een geautomatiseerd programma of een systeembeheerder extra storage aangemaakt.

Wat dit betekent is dat, zowel thuis als op werk, het besturingssysteem op jouw apparaat - of dat nu een pc, tablet of smartphone is - steeds minder belangrijk wordt. (Achter de schermen blijft het overigens wel van belang.) De dingen die we doen vertrouwen steeds vaker op voldoende bandbreedte en een goede webbrowser.

Kort gezegd: computing wordt een nutsfunctie. Zolang onze internetverbinding werkt, is ons besturingssysteem net zo belangrijk als hoe onze elektriciteit ons huis bereikt.

Steven J. Vaughan-Nichols schrijft al over technologie sinds CP/M-80 en de tijd at 300bps een razendsnelle internetverbinding was.

SpaceX heeft voor 250 miljard dollar xAI, het bedrijf achter X (voorheen Twitter) en ai-assistent Grok, gekocht.

SpaceX is het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. xAI was voorheen ook in handen van Musk, maar nu zullen beide bedrijven dus gecombineerd worden. Er wordt 250 miljard dollar in eigen aandelen betaald. Daarmee wordt de waarde van SpaceX nu geschat op ongeveer 1,25 biljoen dollar.

De reden van de overname van een bedrijf van Musk door een ander bedrijf van Musk, is dat men binnen twee tot drie jaar datacenters in de ruimte kan bouwen. Zo schrijft hij in een persbericht: "De huidige ontwikkelingen in AI hangen af van grote datacentra op aarde, wat enorm voor elektriciteit en koeling vereist."

Hij vervolgt: "Er kan niet voldoen worden de wereldwijde vraag naar elektriciteit voor AI op aarde - niet eens op de korte termijn - zonder dat gemeenschappen en het milieu belast worden. Op de lange termijn is AI in de ruimte de enige manier om op te schalen."

De overname wordt dus vooral gedaan om de ruimtevaartplannen van SpaceX te combineren met de AI-plannen van xAI. Het is niet bekend of dit merkbare gevolgen gaat hebben voor X of Grok. Musk kocht een paar jaar geleden Twitter op en hernoemde het socialmediaplatform naar X.

WhatsApp introduceert een nieuwe beveiligingsstand: strikte accountinstellingen. Met één schakelaar zet je de strengste privacy- en veiligheidsopties tegelijk aan. De functie is vooral bedoeld voor gebruikers die meer risico lopen op gerichte aanvallen, zoals journalisten, politici of activisten. Hier lees je wat de nieuwe instellingen doen en hoe je ze aanzet, als je denkt dat dat voor jou nodig is.

De nieuwe stand werkt als een soort 'lockdownmodus'. Zodra je hem inschakelt, zet WhatsApp meerdere instellingen vast op de strengste stand. Daarmee wordt het moeilijker voor onbekenden om via WhatsApp contact met je te leggen of schadelijke bestanden te sturen. In ruil daarvoor wordt de app wat minder soepel in het gebruik, vooral richting mensen buiten je contactenlijst.

Niet voor iedereen nodig

Volgens WhatsApp zijn de meeste gebruikers al goed beschermd met standaardprivacy-instellingen en tweestapsverificatie. De strikte modus is bedoeld voor situaties waarin je extra voorzichtig wilt zijn, bijvoorbeeld tijdens werk met gevoelige informatie of in landen waar digitale aanvallen vaker voorkomen.

Wie de stand inschakelt, sluit als het ware alle extra sloten op zijn digitale voordeur. Handig als je tijdelijk of structureel een groter risico loopt.

Wat er gebeurt

De functie grijpt in op verschillende onderdelen van de app. Tweestapsverificatie en beveiligingsmeldingen worden automatisch geactiveerd en vastgezet. Berichten, bijlagen en media van onbekende afzenders worden geblokkeerd, en linkvoorbeelden verdwijnen uit chats. Ook oproepen van onbekende nummers worden standaard gedempt, waarbij je IP-adres verborgen blijft.

Daarnaast kunnen alleen contacten - of een door jou gekozen lijst - je toevoegen aan groepen of je profielinformatie bekijken. Zo voorkom je dat buitenstaanders eenvoudig meer over je te weten komen.

Inschakelen en beschikbaarheid

De nieuwe stand is te vinden via Instellingen > Privacy > Geavanceerd > Strikte accountinstellingen. WhatsApp rolt de optie in de komende weken gefaseerd uit. De instelling is alleen beschikbaar op je smartphone of je Mac; via WhatsApp Web of WhatsApp Windows kun je hem niet aanpassen. Zodra de stand actief is, zie je precies welke onderdelen zijn vergrendeld.

Extra beveiliging in de achtergrond

WhatsApp meldt dat het daarnaast steeds meer onderdelen van de app herschrijft in Rust, een programmeertaal die bekendstaat om zijn sterke geheugenbeveiliging. Daarmee moeten kwetsbaarheden in de verwerking van media en berichten lastiger te misbruiken zijn door spyware of andere aanvallen.