ID.nl logo
Alle essentiële smartphone-begrippen uitgelegd
© Reshift Digital
Huis

Alle essentiële smartphone-begrippen uitgelegd

Een blik op een site van een telecomaanbieder zorgt soms voor meer vragen dan antwoorden. Wat betekent simonly, waarom is LTE handig en waar moet je op letten als je een abonnement afsluit? In dit artikel vind je antwoorden op al deze vragen.

Op je smartphone

Tip 01: Megapixel-camera

Elke smartphone heeft tegenwoordig minstens één camera, vele hebben ook nog een minder geavanceerde camera aan de voorkant om mee te videobellen. De kwaliteit van een camera wordt onder andere bepaald door het aantal megapixels. Dit aantal wordt berekend door het aantal horizontale en verticale pixels met elkaar te vermenigvuldigen. Een 8megapixel-camera kan bijvoorbeeld foto's maken van 3160 bij 2528 pixels als de verhouding 5:4 is. Een 5megapixel-camera kan foto's van maximaal 2496 bij 2000 pixels bij dezelfde verhouding maken. De kwaliteit van een camera hangt overigens niet alleen af van het aantal megapixels.

©PXimport

Tip 01 De Nokia Lumia 1020 heeft een 41-megapixel camera, extreem veel voor een smartphone.

Tip 02: Vingerafdruksensor

Moderne smartphones zoals de Apple iPhone 6 en de Samsung Note 4 (welke past bij jou?) hebben een vingerafdruksensor aan boord. Hiermee kun je de smartphone ontgrendelen en app-aankopen doen. In de meeste gevallen wordt de informatie op een speciale plek in de processor van de smartphone opgeslagen, niet in het besturingssysteem van het apparaat of op cloudservers van de fabrikant. Om de functie te activeren, moet de sensor een aantal keren je vingerafdruk scannen om hem te leren herkennen.

©PXimport

Tip 03 Android 5, ook bekend als Lollipop, is de meest recente versie van Android.

Tip 03: Software-versies

Een smartphone is een kleine computer en heeft daarom ook zijn eigen besturingssysteem (ook wel OS). De bekendste zijn Android van Google en iOS van Apple. De laatste draait alleen op apparaten van Apple, Android draait op smartphones en tablets van veel verschillende merken. In sommige gevallen kun je na installatie van een besturingssysteem-update niet meer terug naar een oude versie, vooral Apple is hier heel strikt in. Denk dus goed na of je wel wilt upgraden naar de nieuwste versie als je een oude smartphone hebt.

Tip 04: Geheugen

Een smartphone heeft naast het besturingssysteem nog ruimte om foto's, documenten en apps op te slaan, deze grootte wordt aangegeven in gigabytes (GB). Hoeveel gigabyte je nodig hebt, hangt af van je persoonlijke wensen. Sommige apps hebben veel ruimte nodig, zo neemt Real Racing 3 op de iPhone bijvoorbeeld 1,42 gigabyte in. Sommige leveranciers snoepen veel van je beschikbare ruimte af. iOS 8 is 1,1 gigabyte, bij de installatie heeft het zelfs 5,8 gigabyte vrij ruimte nodig. Veel smartphones hebben overigens een sleuf waar je een micro SD-kaart in kunt steken, zo kun je je geheugen voor foto's en documenten uitbreiden.

Simkaart

Tip 05: Type simkaart

Een simkaart is je toegang tot de diensten van een provider, de geïnstalleerde simkaart bepaalt eveneens het telefoonnummer waarop je gebeld kan worden. Simkaarten worden steeds kleiner, de allereerste waren zo groot als een creditcard. De eerste massa-simkaart was de minisim, deze vond je in de eerste smartphones terug. Een paar jaar geleden kwam de microsim in beeld, bekende gebruikers waren de iPhone 4 en 4s. De nanosim is nog iets kleiner en wordt door bijvoorbeeld de iPhone 5, 5s en 6 gebruikt. In de toekomst heb je waarschijnlijk helemaal geen simkaart meer nodig, maar kun je via de hardware van je smartphone op het netwerk van een provider registreren.

©PXimport

Tip 05 Je iPhone kan van verschillende simkaart-formaten gebruikmaken.

Tip 06: Dual-sim

In sommige smartphones kun je twee simkaarten installeren. Handig als je veel onderweg bent en bijvoorbeeld op een Nederlands en een buitenlands telefoonnummer bereikbaar wilt zijn. Bij een passieve dual-sim smartphone moet je één van de twee simkaarten in de software activeren, op de andere simkaart ben je niet bereikbaar. Bij een actieve dual-sim smartphone zijn beide simkaarten altijd actief en kun je telefoongesprekken op beide simkaarten ontvangen. Dit zorgt er wel voor dat de accu sneller leeg raakt.

Tip 07: Simlock

Op de Nederlandse markt zijn weinig dual-sim smartphones verkrijgbaar, mede doordat providers werken met een simlock. Dit betekent dat als je een smartphone en abonnement van provider A koopt, je er geen simkaart van provider B in kunt stoppen. Gedurende je contracttijd ben je gebonden aan de diensten van provider A. Wil je deze hardware-blokkade omzeilen, dan moet je een simlock-vrije smartphone kopen. Hiervoor betaal je dan echter wel de volle prijs. Na afloop van je abonnement kun je bij je provider een zogenaamde unlockcode aanvragen. Met deze code maak je je smartphone simlock-vrij.

Tip 08: Sim-only

Op websites van providers zie je steeds vaker sim-only staan. Dit betekent dat je alleen een simkaart koopt met een bijbehorende dienst. Dit kan een abonnement zijn waarbij je bijvoorbeeld 100 belminuten en 1 gigabyte internet per maand hebt, maar het kan ook gaan om een prepaid simkaart. In het laatste geval laad je het tegoed op via een app of een opwaardeerkaart. Als je een sim-only koopt, moet je zelf voor een simlock-vrije smartphone zorgen. Sim-only wordt ook gebruikt als je een databundel voor je tablet nodig hebt.

©PXimport

Tip 08 Een sim-only abonnement van Ben.

Draadloze protocollen

Tip 09: Wifi

Met de wifi-ontvanger in je smartphone meld je je aan bij een draadloos netwerk. Dit kan bij je thuis zijn of in een café, vliegveld of hotel. De verbinding is meestal snel en je internetverbruik gaat niet af van je databundel. Het wifi-protocol kent verschillende versies en wordt aangeduid met 802.11, gevolgd door een letter. De eerste versie was a, daarna volgden b, g en n, de meest recente versie is ac. In de specificaties van je smartphone zie je welke versie je toestel ondersteunt. Nieuwere protocollen zijn over het algemeen sneller en kun je over een langere afstand ontvangen, de resultaten hangen uiteraard ook af van de versie die de wifi-router ondersteunt.

Tip 10: Bluetooth

Bluetooth is een protocol waarmee je gemakkelijk bestanden kunt uitwisselen als beide apparaten zich in dezelfde ruimte bevinden. Ook in het geval van Bluetooth zijn er verschillende versies, de meest recente versie is 4.2. Bluetooth kent bovendien verschillende profielen, niet elk profiel wordt door elke smartphone ondersteund. Bluetooth wordt ook vaak gebruikt om je smartphone draadloos te laten communiceren met je autoradio, je smartphone moet dan het profiel A2DP ondersteunen.

©PXimport

Tip 10 Bluetooth wordt gebruikt om bijvoorbeeld een smartphone met een autoradio te laten communiceren.

Tip 11: GSM en CDMA

Het begrip GSM staat in Nederland gelijk aan je mobieltje of je smartphone. Maar eigenlijk gaat het hier om een technologie waarmee mobiele telefoons communiceren. Niet elk land werkt echter enkel met het GSM-netwerk, bekendste uitzondering is de Verenigde Staten. AT&T en T-Mobile gebruiken in de VS het GSM-netwerk, maar de andere aanbieders gebruiken het CDMA-netwerk. Als je in de VS een simkaart koopt, moet je erop letten welk netwerk wordt gebruikt. Als jouw smartphone geen CDMA ondersteunt, kun je bijvoorbeeld geen simkaart van Verizon gebruiken, omdat Verizon alleen op het CDMA-netwerk werkt.

©PXimport

Tip 11 In Europa is alleen het GSM-netwerk beschikbaar.

Tip 12: 3G

3G en 4G staan voor de generaties van mobiele communicatiestandaarden. 3G, oftewel derde generatie, haalt downloadsnelheden die vergelijkbaar zijn met een normale DSL- of kabel-internetverbinding in je huis. 3G maakt gebruik van UMTS-technologie of de uitbreidingsstandaard HSPA. Oudere technologieën die op 3G of eerdere generaties werken, zijn bijvoorbeeld GPRS en EDGE. Als je een slechte verbinding hebt, kan het zijn dat je boven in het scherm van je smartphone een G of E ziet staan, dit betekent dat je gebruikmaakt van slomere technologieën als GPRS of EDGE.

Tip 13: 4G en LTE

4G is de nieuwste generatie van de communicatiestandaarden, en haalt veel hogere downloadsnelheden. De term wordt vaak in één adem genoemd met LTE, Long Term Evolution. LTE wordt beschouwd als echte 4G-technologie, terwijl providers soms ook de term 4G gebruiken om de iets oudere HSPA-standaard te verkopen, feitelijk een 3,9G-standaard. HSPA is wel een stuk sneller dan het traditionele 3G. LTE is snel, maar pas op: het dekkingsgebied van LTE is nog klein. LTE Advanced is de volgende stap en is nog sneller dan 4G of LTE. In sommige gevallen noemen providers dit ook wel 4G+.

©PXimport

Tip 13 Vodafone biedt al 4G+ aan.

Tip 14: Gps

Om je locatie te kunnen bepalen, maakt je smartphone gebruik van een gps-ontvanger. In de meeste gevallen gaat het echter niet om een normale gps-ontvanger, maar om 'assisted gps'. Assisted gps maakt naast satellieten ook gebruik van masten van providers en is daardoor sneller in het gebruik. Veelgebruikte termen die je leest in verband met gps zijn Glonass en Beidou. De eerste is de Russische tegenhanger van gps, de tweede is de Chinese tegenhanger.

©PXimport

Tip 14 Gps wordt gebruikt om navigatiesoftware aan te sturen.

Tip 15: NFC

NFC betekent Near Field Communication en staat voor veel mensen synoniem voor contactloos betalen. Maar er zijn ook andere toepassingen voor NFC, zoals het automatisch verbreken van een Bluetooth-verbinding tussen twee apparaten als een bepaalde taak is volbracht. In tegenstelling tot Bluetooth hoef je met NFC geen apparaten aan elkaar te koppelen.

©PXimport

Tip 15 NFC wordt gebruikt bij het contactloos betalen met een smartphone.

Abonnementen en contracten

Tip 16: Databundel

Als je voor een abonnement bij een provider kiest, zie je naast het aantal belminuten ook vaak het begrip databundel staan. Je databundel slaat op je internetgebruik: hoeveel data je gebruikt om e-mails te checken, YouTube-video's te bekijken en WhatsApp-berichten te versturen. De databundel wordt meestal in gigabytes per maand aangegeven. Net als bij je belminuten, zit er een begrenzing aan het aantal gigabytes dat je per maand mag gebruiken. Sommige providers brengen extra kosten in rekening als je over deze begrenzing heen gaat. Andere zorgen ervoor dat de snelheid van je internetverbinding een stuk lager wordt. Zorg dat je precies weet wat een overschrijding van je databundel inhoudt voor je een abonnement afsluit.

©PXimport

Tip 16 Dit abonnement levert je een databundel van 1000 megabyte.

Tip 17: Downloadsnelheid

De snelheid van je databundel wordt meestal aangegeven met een maximale downloadsnelheid. Met een 4G LTE-databundel kan dit wel oplopen tot tientallen megabyte per seconde. Zodra je buiten je databundel wilt internetten, wordt de snelheid extreem verlaagd. Je ziet dan vaak downloadsnelheden van 64 kilobyte per seconde. Dit is veel te langzaam om je smartphone zinvol te gebruiken, providers bieden je uiteraard de mogelijkheid om extra gigabytes bij te kopen.

Tip 18: Extra kosten

Meestal betaal je eenmalig aansluitkosten als je een abonnement bij een provider afsluit, vaak verschijnen deze aansluitkosten op je eerste factuur. Aansluitkosten worden alleen berekend als je een nieuw contract afsluit. Blijf je klant van dezelfde provider maar verander je van abonnement, dan berekent de provider in de regel geen aansluitkosten. Als je naast een abonnement ook een smartphone aanschaft, betaal je ook een thuiskopieheffing. Deze heffing is bedoeld om auteurs, artiesten en muzikanten te compenseren voor het kopiëren van films en muziek voor privédoeleinden. In 2015 is de thuiskopieheffing voor een smartphone 4,24 euro inclusief btw.

©PXimport

Tip 18 Aan de rechterkant zie je hoeveel aansluitkosten je moet betalen en dat de thuiskopieheffing in het tarief is inbegrepen.

▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.