Het aantal Google-diensten wordt continu uitgebreid. De nieuwste dienst - het zal u vast niet zijn ontgaan - is Google Plus. Dit sociale netwerk is veelbelovend en moet een serieuze concurrent van Facebook worden. Maar ook diensten die al langer bestaan, zoals Gmail, YouTube en Documenten worden nog steeds verbeterd. Deze en andere Google-diensten kunt u slim gebruiken om uw leven gemakkelijker te maken.

1. Google+ inleiding

Ook Google heeft zich in de sociale netwerkmarkt gestort. En in tegenstelling tot het jammerlijk geflopte Google Wave, lijkt Google+ een grotere kans van slagen te hebben. Google+ kunt u zien als een kruising tussen Facebook en Twitter. Net als op Facebook kunt u alle mogelijke informatie delen met anderen en net als op Twitter kunt u iedereen volgen die u wilt. "Met Google+ kun je delen op internet zoals je dat doet in de echte wereld", is de omschrijving die Google zelf geeft, en dat klopt aardig. Net zoals in de echte wereld, kunt u contactpersonen indelen in kringen. U hebt een vriendenkring, uw collega's en uw familieleden. Deze kringen kunnen overlappen, maar dat hoeft natuurlijk niet. Google+ is hierop gebaseerd en vertaalt deze gedachte naar het internet. U kunt namelijk kringen aanmaken, waaraan u de gewenste contactpersonen toevoegt. En dit maakt het gericht delen van informatie, foto's, video's en links naar interessante websites erg eenvoudig. Als u bijvoorbeeld een aantal foto's wilt delen met alleen uw vrienden (en niet met uw collega's en misschien ook niet met uw familieleden), dan kan dit eenvoudig op Google+.

©PXimport

Google+ is het nieuwe sociale netwerk van Google dat de strijd aangaat met Facebook.

2. Google+ kringen

Google+ draait zoals gezegd om kringen. Eigenlijk zijn dit gewoon lijsten met mensen. De meesten zullen een kring maken voor vrienden, een voor familie en misschien een voor collega's of mensen van uw sportvereniging. Maar u kunt zoveel kringen aanmaken als u wilt en mensen aan meerdere kringen toevoegen. Mensen die u toevoegt aan een kring, krijgen hier een melding van. Ze krijgen echter niet te zien in welke kring u hen hebt toegevoegd. Het is best even een karwei om een goede indeling te bedenken, maar denk hier goed over na. Het mooie van dit indelen in kringen is dat u eenvoudig kunt kiezen met wie u welke informatie deelt. Tegelijkertijd kunt u de informatie die mensen met u (of met iedereen) delen, als een soort Twitter-tijdlijn inzien. Een nieuwsoverzicht dus, van uw vrienden, familie enzovoort. U vindt dit nieuwsoverzicht onder Updates.

©PXimport

Dankzij Google kringen kunt u eenvoudig kiezen met wie u wat deelt.

©PXimport

Ook handig is dat u de updates per kring kunt bekijken. Zo bent u snel op de hoogte van wat er in bepaalde kringen speelt!

3. Aanmelden voor Google+

De dienst is nog maar een aantal maanden in de lucht en zoals altijd zijn het voornamelijk de 'early adopters' die u op dit sociale netwerk tegen zult komen. Maar dit kan snel veranderen, want iedereen met een Google-account (bijvoorbeeld Gmail) kan zich aanmelden. Om u direct aan te melden voor Google+, gaat u naar Google+ en klikt u op de grote blauwe knop Direct meedoen. Klik op de volgende pagina op de knop Aanmelden. U wordt doorgestuurd naar de bekende inlogpagina voor uw Google-account. Vul uw e-mailadres en bijbehorend wachtwoord in en klik wederom op Aanmelden. Het kan helaas zo zijn dat aanmelden tijdelijk niet mogelijk is. Google+ bevindt zich namelijk nog in een beperkte testfase. Klik dan op de knop Hou me op de hoogte, laat uw naam en e-mailadres achter en u wordt vanzelf uitgenodigd.

©PXimport

Iedereen kan zich aanmelden voor Google+, het enige dat u nodig hebt is een Google-account.

Google+

We beginnen dit artikel met een korte introductie van Google+. Hoewel iedereen zich kan aanmelden met een Google-account, bevindt Google+ zich op het moment van schrijven nog steeds in een testfase en kan het zijn dat u niet direct toegang krijgt. We houden het daarom bij een korte introductie, maar zullen er later - als het voor iedereen toegankelijk is - uitgebreid op terugkomen.

4. Punten in uw Gmail-adres

Als u een Gmail-account hebt, dan weet u misschien dat het niet uitmaakt of u punten gebruikt in uw e-mailadres of niet. Wat voor het apenstaartje staat, kunt u voorzien van zoveel punten als u maar wilt. Het maakt niet uit of u billgates@gmail.com gebruikt, of bill.gates@gmail.com: het komt allemaal in dezelfde mailbox terecht. Ook b.i.l.l.g.a.t.e.s@gmail.com kunt u gebruiken. Zo kunt u onderscheid maken tussen belangrijke en minder belangrijke e-mails. Gebruik punten in het e-mailadres voor alle websites waar u zich moet registreren. Stuurt u een sollicitatiebrief, dan laat u de punten weg. Zo kunt u met behulp van filters eenvoudig de minder belangrijke e-mails direct naar een map laten verplaatsen en behoudt u overzicht in uw mailbox!

©PXimport

Het maakt niet uit of u punten gebruikt voor het apenstaartje of niet, alles komt aan!

5. Het plusteken gebruiken

Naast punten in het Gmail-adres, kunt u ook gebruikmaken van het plusteken. Stel dat uw e-mailadres stevejobs@gmail.com is, dan kunt u voor het apenstaartje nog een plusteken en een woord plaatsen. Schrijft u zich in voor een nieuwsbrief, gebruik dan bijvoorbeeld stevejobs+nieuwsbrieven@gmail.com. Niet alle inschrijfformulieren accepteren het plusteken, maar bij de meeste moderne websites is dit geen enkel probleem. Zo kunt u eenvoudig alle nieuwsbrieven in een speciale map laten binnenkomen.

©PXimport

Gebruik een plusteken in uw Gmail-adres en u kunt eenvoudig e-mail filteren!

6. Googlemail.com

In Duitsland mag Google de naam Gmail niet gebruiken, omdat een Duits bedrijf deze naam al eerder registreerde. Alle Duitsers die de maildienst van Google dus willen gebruiken, moeten inloggen op Googlemail. Maar wist u dat niet alleen de Duitsers, maar iedereen met een Gmail-adres ook een e-mailadres bij googlemail.com heeft? Ook de e-mails die naar dit domein worden gestuurd, komen gewoon in uw Gmailbox terecht. Nog een manier om onderscheid te maken tussen belangrijke en minder belangrijke e-mail!

©PXimport

U kunt in plaats van gmail.com ook googlemail.com als e-maildomein gebruiken!

Google-diensten verdwijnen

Helaas komt het ook voor dat Google bepaalde diensten - die u mis­schien juist vaak gebruikt verwijdert. Zo is onlangs op het Google web­log aangekondigd dat er een grote 'herfstschoonmaak' zal plaatsvinden. Sommige diensten verdwijnen, sommige worden samengevoegd met andere Google-diensten. Onder andere Google Desktop, Google Pack en Google Notebook zullen worden opgeheven. De complete lijst met wijzigingen vindt u hier (Engelstalig). Maakt u gebruik van een van de besproken diensten, controleer dan op tijd of u uw gegevens moet veiligstellen.

©PXimport

Google houdt een flinke herfstschoonmaak, de complete lijst vindt u op het weblog.

7. Herinneringen in Google Agenda

Google biedt naast Gmail ook een prima agenda en dat kan best handig zijn. Zo kunt u bijvoorbeeld herinneringen instellen. Handig voor die steeds terugkerende taken die u anders wellicht zou vergeten, zoals het vuilnis buitenzetten. Als u ingelogd bent op Gmail, klikt u bovenin op Agenda om naar Google Agenda te gaan. Of ga direct naar uw agenda via Google Calendar. Om een afspraak of herinnering te maken, klikt u linksboven op de knop Maken. Vul de benodigde gegevens in en plaats een vinkje bij Herhalen. Klik op Gereed als u klaar bent. Bij herinneringen kunt u kiezen voor een pop-up en/of een e-mail. Vul desgewenst nog in of u beschikbaar of bezet bent en of deze herinnering of afspraak openbaar of privé is. Klik tot slot op Opslaan.

©PXimport

Google Agenda biedt uitgebreide mogelijkheden om afspraken en herinneringen op te slaan.

8. Doe-het-zelf met YouTube

Soms zijn er van die klusjes in huis, waarvan u wellicht denkt: dat kan ik niet zelf, daar moet ik iemand voor laten komen. Dat hoeft niet zo te zijn! Want YouTube staat boordevol met DIY (Do It Yourself - Doe-Het-Zelf)-video's. Je kan het zo gek niet bedenken, bijna alles is er te vinden. Kraan vervangen? Kijk even op YouTube. Een vloer leggen? Is ook op YouTube te vinden. Er zijn diverse kanalen op YouTube die een mooi startpunt zijn voor al uw huis-tuin-en-keukenklusjes. Bijvoorbeeld:

,

en

. Handig!

©PXimport

YouTube staat boordevol met instructievideo's, over allerhande onderwerpen. Doe het zelf!

9. Actuele files in Google Maps

Als u wilt weten of er momenteel files staan op de route die u van plan bent te gaan rijden, dan kunt u op diverse websites terecht. Maar wist u dat u ook gebruik kunt maken van Google Maps? Ga naar Google Maps en zoom in op de gewenste locatie. Klik daarna rechtsboven op het uitschuifmenuutje. Selecteer Verkeer. Op de plattegrond wordt nu de actuele verkeerssituatie weergegeven met behulp van kleuren. Bij groen is er niets aan de hand, bij geel wordt er al wat langzamer gereden en bij rood of zelfs zwart is het foute boel. Niet alleen de files op snelwegen wordt weergegeven, ook de kleinere wegen en straten zijn te zien. Het mooie is ook dat u de voorspelde verkeerssituatie voor andere dagen kunt zien. Klik linksonder in het scherm op wijzigen en selecteer de dag en de tijd waarvoor u de voorspelde verkeersdruk wilt zien. U kunt overigens niet alleen de file-informatie van Nederland bekijken, Google heeft dit inmiddels voor grote delen van de (Westerse) wereld beschikbaar gemaakt.

©PXimport

Bekijk gedetailleerde, actuele file-informatie in Google Maps!

10. OV-informatie in Google Maps

Een van de andere mogelijkheden die Google Maps biedt, is het tonen van routebeschrijvingen. Vroeger kon u alleen kiezen tussen de route per auto of lopend, tegenwoordig kunt u - afhankelijk van de plaats - ook kiezen voor een routebeschrijving per openbaar vervoer. Klik linksboven op Routebeschrijving, vul achter punt A uw vertrekplaats in en achter punt B uw bestemming. Als de routebeschrijving met het openbaar vervoer beschikbaar is, dan verschijnt het pictogram van een bus tussen de auto en de voetganger in. Klik hierop en u krijgt diverse opties te zien. Selecteer een van de voorgestelde beschrijvingen en de route wordt op de kaart weergegeven. De informatie verkrijgt Google van openbaar vervoeraanbieders als NS en plaatselijke vervoerders.

©PXimport

Uw route plannen met het openbaar vervoer kan nu ook in Google Maps.

11. Zoeken met Engelstalige Google

Wanneer u googelt, zal het u vast zijn opgevallen dat Google automatisch overschakelt naar Google.nl, de Nederlandse versie van Google dus. In de meeste gevallen is dit natuurlijk prima. Maar soms wilt u misschien liever de standaardversie van Google, namelijk Google.com gebruiken. Wat u ook probeert, als u Google.com intikt, wordt u toch weer doorgestuurd naar de Nederlandse versie. Er is echter een eenvoudige truc om dit te omzeilen. Ga naar Google ncr en u krijgt de standaardversie van Google. U vraagt zich wellicht af waar ncr voor staat? Dit is simpelweg een afkorting voor 'no country redirect'.

©PXimport

Wilt u de Engelse versie van Google gebruiken? Gebruik dan de snelcode 'ncr'.

12. Offline Google Mail

Hoewel internetproviders vandaag de dag behoorlijk betrouwbaar zijn, kan het nog steeds voorkomen dat u tijdelijk geen verbinding met het internet hebt. En dan hebt u als online Gmail-gebruiker een probleem, want u kunt dan ook niet bij uw e-mail (tenzij u een mailclient als Outlook gebruikt of uw e-mail op bijvoorbeeld uw smartphone kunt lezen). Google heeft hier een oplossing voor bedacht in de vorm van een handige Chrome-extensie. Met de Offline Google Mail extensie kunt u Gmail gebruiken, ook als er geen internetverbinding is. Natuurlijk kunt u in die tijd geen e-mails ontvangen of versturen, maar u kunt wel bij uw Inbox, u kunt alvast e-mails schrijven en beantwoorden, verwijderen enzovoort. Op het moment dat de internetverbinding weer actief is, worden de offline handelingen die u hebt uitgevoerd automatisch gesynchroniseerd. Dit is ook handig als u met het vliegtuig gaat en door wilt blijven werken. U vindt de extensie hier en u hebt uiteraard wel de browser Google Chrome nodig. Klik op Toevoegen aan Chrome / Installeren. In uw Windows-taakbalk (rechts onderin) wordt nu een Chrome-pictogram toegevoegd. Klik op dit pictogram en klik op Offline Google Mail. U komt nu op een pagina in Chrome, waar u aan kunt geven of u Gmail offline wilt gebruiken. Dit wilt u, dus selecteert u de optie Allow Offline Mail. U komt nu in uw mailbox terecht, die er iets anders uitziet dan u gewend bent van Gmail. Maar dat is misschien wel nog een voordeel van deze Offline Gmail-app: het is erg overzichtelijk en er zijn geen advertenties te zien.

©PXimport

De extensie Offline Google Mail voor Chrome zorgt ervoor dat u altijd in uw Gmail-box kunt.

©PXimport

De eerste keer dient u Offline Mail in te schakelen, op de achtergrond wordt uw Gmail gesynchroniseerd.

©PXimport

De lay-out is wat anders, maar u kunt alle gebruikelijke handelingen uitvoeren.

13. Takenlijstjes

Houdt u van lijstjes maken? Lijstjes met dingen die u niet mag vergeten, dingen die u nog moet doen vandaag; sinds enige tijd is het ook in Gmail mogelijk om takenlijstjes bij te houden. Klik linksboven (onder Contactpersonen) op Taken. Rechtsonder in het browserscherm wordt nu een schermpje zichtbaar. Hier kunt u eenvoudig nieuwe taken aanmaken door gewoon tekst in te voeren. Sluit af met Enter en u kunt een nieuwe taak maken. Alles werkt zoals u zou verwachten: u kunt de taken als afgehandeld markeren door het hokje ervoor af te vinken en u kunt taken verschuiven (plaats de muiscursor op de gestippelde rand aan de voorkant en verplaats de taak door de linkermuisknop in te drukken en de taak te verslepen). Klikt u aan de rechterkant op het blauwe pijltje, dan kunt u nog details invoeren als vervaldatum, opmerkingen en kunt u de taak toevoegen aan een andere takenlijst.

©PXimport

In Gmail kunt u ook handige takenlijstjes bijhouden.

14. Goo.gl

U hebt vast wel eens gehoord van url-shorteners (url-inkorters) als bit.ly en tinyurl.com. Deze diensten bestaan al jaren, en zijn met name populair geworden door Twitter, omdat het aantal karakters dat u kunt gebruiken nu eenmaal beperkt is. Maar wist u dat ook Google zijn eigen url-verkorters heeft? Naast G.com, wat Google alleen voor eigen bedrijfsdoeleinden gebruikt, is er Goo.gl dat wél door iedereen gebruikt kan worden. Ga naar Goo.gl en vul een lange url in. Klik op Shorten. De verkorte url is direct beschikbaar en als u de sneltoetscombinatie Ctrl+C gebruikt, kunt u de url direct in bijvoorbeeld een mailtje plakken.

©PXimport

Gebruik goo.gl om snel url's in te korten.

15. Goo.gl statistieken

Als u ingelogd bent op Gmail, dan kunt u de statistieken zien van alle verkorte url's die u hebt aangemaakt. Maar op zich hoeft u niet eens in te loggen. Een korte url van goo.gl ziet er als volgt uit: http://goo.gl/aXczE. Door nu tussen de http://goo.gl/ en de code (in dit geval aXczE) het woordje info te plakken, krijgt u direct de statistieken te zien. Deze statistieken zijn openbaar en door iedereen op te vragen als men de korte url weet. Met goo.gl kunt u bovendien slimme trucjes uithalen. Bijvoorbeeld om te zien of iemand de door u aangeraden website daadwerkelijk bezocht heeft: stuur de korte url dan alleen naar deze persoon. Het is hoe dan ook een handige en snelle methode om bij te houden hoeveel mensen op uw links klikken, met welke browser, welk besturingssysteem en vanuit welk land.

©PXimport

Goo.gl biedt handige statistieken, maar weet wel dat iedereen deze kan inzien.

16. Goo.gl QR-code

U hebt vast weleens die vreemde vierkante blokken met lijnen, vierkanten en blokjes gezien. Deze zogeheten QR-codes kunt u met speciale apps voor smartphones 'scannen', waarna deze razendsnel gedecodeerd worden in een stuk tekst. Die QR-codes zijn dus eigenlijk een soort geheimtaal die ontcijferd kan worden of gewoon streepjescodes die meer informatie kunnen bevatten. Een QR-code wordt vaak gebruikt om een link te maken naar een website of een filmpje. Zo hoeft u het adres niet te onthouden of in te voeren in uw (mobiele) browser. Maar hoe maakt u deze nu zelf? Ook met goo.gl! Elke ingekorte url wordt namelijk ook omgezet in een QR-code en u hoeft alleen maar .qr achter de korte url te plaatsen om de afbeelding te zien (in dit voorbeeld dus http://goo.gl/aXczE.qr). Standaard wordt de QR-code in het formaat 150x150 pixels getoond. Wilt u echter een grotere versie? Wijzig dan in de url de 150x150 (achter chs=) in bijvoorbeeld 500x500 en druk op Enter. Deze afbeelding kunt u bijvoorbeeld afdrukken op uw visitekaartje, op posters enzovoort. De maximale grootte die u zo kunt kiezen is 547x547, omdat het maximale pixels dat gerenderd kan worden is ingesteld op 300.000.

©PXimport

Plaats .qr achter een verkorte goo.gl-url en u krijgt de bijbehorende QR-code te zien.

©PXimport

Pas de url aan om de QR-code in een groter formaat te zien.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!