Het ISS ofwel International Space Station hangt vooralsnog enthousiast in een baan om de aarde. En je kunt er zelf naar op jacht. Leuk voor een heldere avond, bijvoorbeeld. Of luister er eens naar met een scanner. Wil je het ISS volgen, dan helpt ISS Tracker 3D voor iPhone en iPad een handje.

Wat de reden voor je speurtocht naar ’t ISS ook is, al was het maar om je ultra-super-telelens eens uit te proberen: je moet het eerst vinden. Gelukkig is de baan van het ruimtestation voorspelbaar. Zit wat rekenwerk aan vast, maar dat doet de app ISS Tracker 3D met liefde voor je. In real-time zie je precies waar het ISS uithangt. Omdat het station elke 91 minuten een volledig rondje maakt is er een gerede kans dat het geheel af en toe eens recht boven je hoofd passeert. Dat is echter zeker niet met élk rondje het geval, omdat de aardas ook wat wiebelt.

Vandaar dat die app dus erg handig is, want als je daar ook nog allemaal rekening mee moet gaan houden in je berekeningen dan reken je uiteindelijk een eind achter de feiten aan als je ’t old school handmatig zou doen.

Plat of in 3D

De werking van de app is in de basis simpel. Start ISS Tracker 3D en tik op de meest linkse knop op de knoppenbalk onder in beeld. Je ziet nu het ISS geprojecteerd op een wereldkaart. Zolang dat ver weg is, kun je rustig een kop koffie drinken of iets anders gaan doen. In geval dat het dichtbij is, wordt het mogelijk tijd om die camera of verrekijker er eens bij te pakken. 

Verwacht er nou ook weer niet té veel van, voor de meeste mensen zal het ISS zich met name als snel bewegende stip aan ’t oneindig zwerk manifesteren. Maar dankzij de app is het ding nu in ieder geval terug te vinden en identificeren. 

Om een totaalbeeld van de baan te krijgen, tik je op de knop direct naast de knop waar je net op tikte. Je ziet nu een handige 3D-weergave, aan de hand daarvan kun je al inschatten of het de moeite waard is nog wakker te blijven, bijvoorbeeld.

©PXimport

Seintje via agenda

Wil je gewaarschuwd worden als het ISS zo ongeveer recht boven je hoofd passeert, tik dan op de derde knop op de knoppenbalk onderin beeld. Je ziet nu een lijst met voorspellingen (die altijd kloppen, voor de verandering). Desgewenst kun je die aan je agenda-app toevoegen, zodat je keurig op tijd een melding krijgt. 

Deze ‘heel dichtbij’-meldingen zijn trouwens ook nog interessant voor een ander doel. Aan boord van het ISS bevindt zich namelijk onder meer een amateur radiostation. En soms is daar best iets op te horen. Enige vereiste is, dat het station enigszins in de buurt is, waarvoor die app dus weer mooi van pas komt.

©PXimport

Meeluisteren ook een optie

Om daadwerkelijk te kunnen luisteren heb je een scanner nodig. Zo’n ding kost je anno nu de kop niet meer, voor rond de €100 scoor je een nieuw apparaat van een goed merk (denk Uniden Bearcat). Of ga voor een derdehands exemplaar op iets als Marktplaats. Let daarbij op dat de meest interessante frequentie in ieder geval ontvangen kan worden: 437.800MHz. Dat is althans de frequentie waarop wij in ieder geval wel eens iets horen. 

Wel geldt dat het amateurstation lang niet altijd bemand is. Soms moet je het doen met een reuteltje morse als simpele identificatiecode. Het ISS heeft trouwens nog veel meer frequenties in gebruik, zie bijvoorbeeld het overzicht op https://issfanclub.eu/iss-frequencies/. Daar lees je ook dat de hierboven genoemde frequentie feitelijk een repeater betreft. Joekels van antennes zijn trouwens nergens voor nodig; hemelsbreed is de afstand die overbrugd wordt immers niet zo bijzonder groot. 

Hoe dan ook, als jij de meldingen aan je agenda toevoegt en daar iets van een kwartier voor het ‘hoogtepunt’ een waarschuwing voor instelt, kan het luisteren beginnen. Ontvangst is al mogelijk als het station nog niet te zien is. En vanzelfsprekend ook gedurende een bewolkte dag. Of wanneer het station een stukje noordelijker of zuidelijker van jouw locatie passeert.

Zonder app kan ook

©PXimport

Heb je geen iPhone of iPad bij de hand, maar zit je achter een standaard pc of desnoods een smart tv, dan kun je het ISS ook live volgen qua locatie. Breng daarvoor een bezoekje aan https://spotthestation.nasa.gov/tracking_map.cfm. Oogt grafisch wat minder mooi, maar ‘it does the job’. 

Wel geldt dat de door ons gebruikte app nog wat aardige extraatjes aan boord heeft. Zo kun je door op astronautvormige knop te tikken de huidige bezetting van het ISS opvragen. Of kijk live mee vanuit de ruimte naar beneden met de livestream vanuit het ruimtestation. Daarvoor tik je op de vijfde knop van links. 

Overigens is daar soms even niks te zien, wat zich manifesteert door een zwart scherm. Dan gewoon even later nog eens proberen, heel soms valt de verbinding even weg. 

De laatste knop op de knoppenbalk leidt je naar NASA-tv, het televisiekanaal van het Amerikaanse ruimteagentschap. Kortom: er is meer plezier te beleven aan de app, die trouwens behalve het ISS ook nog wat andere highlights in de ruimte trackt.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.