Hoe langer u uw pc gebruikt, hoe meer tijdelijke bestanden zich de status van ‘permanent’ toe-eigenen. Voor u het beseft, is uw systeem vergeven van overtolligheden – die vaak ook nog eens sporen van uw computer- of internetgebruik verraden. Tijd voor stoffer en blik: het gratis PrivaZer!

1

Installatie

U vindt PrivaZer op privazer.com. De tool hoort zijn ding te doen op Windows XP, Vista, 7 en 8, zowel 32- als 64 bit. De installatie stelt in elk geval weinig voor. Kies eerst de gewenste taal. Nederlands lijkt logisch, maar u loopt dan wel tegen flink wat taal- en spelfouten aan. Hoewel er een optie is waarmee u een ‘draagbare’ versie van PrivaZer kunt creëren, kiezen we toch voor een echte installatie. Die heeft het voordeel dat u de opruimacties ook kunt inplannen. U zult wel nog even moeten aangeven in hoeverre u PrivaZer ook in het contextmenu wilt zien opduiken.

©CIDimport

Nederlands, maar niet voor taalgevoelige zielen.

2

Met of zonder hulp

Zodra u PrivaZer hebt opgestart, duikt er een welkomstvenster op. Dat zadelt u al meteen op met een dilemma: of u wel of geen hulp wilt bij het kiezen van de geschikte ‘opgeschoningen’ (de maker beloofde alvast om deze fout in de volgende release … eh … op te schonen). Wilt u dat, dan krijgt u elf opeenvolgende schermen te zien, waarbij elk scherm een ander onderdeel van het opruimen behandelt. In de meeste gevallen hoeft u maar Ja of Nee te kiezen en wanneer u aan het einde van de rit op OK klikt (2x), zal PrivaZer automatisch met uw voorkeuren rekening houden. Eigenzinnig als we zijn, klikken we echter op Help me niet.

©CIDimport

Dank u, maar nee!

3

Internetsporen

U belandt nu op een wat rommelig scherm – hetzelfde als het scherm na die elf stappen trouwens. Opvallend is in elk geval de knop Schoon op, waarmee u in één klik uw internetsporen opruimt. Dat mag u vrij letterlijk nemen, want PrivaZer begint meteen te scannen. Verwijder snel het vinkje bij Start met opschonen als u nog de kans wilt krijgen om eerst zelf de scanresultaten te beoordelen. U hoeft daarvoor maar op Toon te klikken bij Sporen van websites. Nog meer details krijgt u als u met de rechtermuisknop op een item als Internetbrowsen, Cookies of Index.dat klikt en vervolgens op een van de rubrieken in de resultaten. Met de knop Schoon op ruimt u de sporen op.

©CIDimport

Surfen zonder sporen? Had u gedacht!

4

Scanrubrieken

Keer nu terug naar het hoofdvenster van PrivaZer, laat de standaardkeuze Diepgaande Scan ongemoeid en kies Computer bij Welk Apparaat. Merk wel op dat PrivaZer ook andere apparaten kan scannen, van een extra (interne of externe) schijf over een usb-stick tot een mp3-speler. Als u nu op OK klikt, wordt u overvallen door een indrukwekkende reeks rubrieken. Hoe dan ook, eerst kiest u (helemaal bovenaan) welke schijf of schijven u wilt laten analyseren. Nu is het zaak om uit te vlooien wat en hoe u al dan niet wilt laten opruimen. Gelukkig is er hulp aan boord: rechtsklik op zo’n optie en klik op Leer meer.

©CIDimport

Ja, een mens laat wel wat sporen na …

5

Surfen

Bij een aantal scanrubrieken treft u nog extra opties aan. Zo kunt u bijvoorbeeld bij Internetbrowsen voor de bekendste browsers in detail aangeven wat u wilt opschonen. Dat gaat van de lijst met bezochte sites over uw downloadgeschiedenis tot de opgeslagen wachtwoorden. Bij de rubriek Cookies, Flash En Html5 kunt u allerlei cookies verwijderen. Of behouden, want u krijgt een alfabetisch overzicht van al uw cookies en u beslist zelf welke u weggooit. Liever dan die lijst handmatig te moeten uitwieden – een optie die PrivaZer in een manke vertaling van manual ‘handleiding’ noemt – kunt u PrivaZer de knoop laten doorhakken. In dit geval kiest u de optie Intelligente.

©CIDimport

Grondig werk: alle cookies, opgesplitst per soort als u wilt.

6

Diversen

Naast uw browsers zijn er natuurlijk nog heel wat andere diensten en programma’s die sporen of ballast achterlaten.

Chatprogramma’s bijvoorbeeld, en die vindt u terug in de rubriek Messengers. Een vinkje bij de tool waarvan u de cache of geschiedenis wilt leeghalen volstaat: PrivaZer ondersteunt maar liefst tien verschillende messengers. Windows zelf voelt zich overigens ook niet te beroerd om allerlei informatie bij te houden die u misschien liever niet bewaard zag. Open maar even de rubriek Windows Geschiedenis en zet een vinkje bij alles waarbij u zich niet lekker voelt. Wij raden u echter aan om de rubriek Prefetch Windows ongemoeid te laten. Let ook even op bij de rubriek Geheugen: spreekt u af en toe de slaapstand van Windows aan, verwijder dan het vinkje bij Hiberfil.sys!

©CIDimport

Ook Windows blijkt een ijverig verzamelaar.

7

Scannen

Hebt u eenmaal uw keuze gemaakt, dan start u de analyse met de Scan-knop. Als u wilt, kunt u PrivaZer meteen na die analyse al aan de schoonmaak laten beginnen. In dat geval plaatst u een vinkje bij Start met opschonen. Wij verkiezen toch eerst de resultaten af te wachten. Houd er rekening mee dat zo’n scan, afhankelijk van uw keuzes, (de eerste keer) wel een flinke poos kan duren. Na afloop kunt u van elke rubriek in detail de gedetecteerde sporen bekijken. Chapeau voor de grondigheid! De neiging is groot om meteen op de knop Schoon op te drukken, maar wacht daar nog even mee tot u ook onze volgende tip hebt doorgenomen …

©CIDimport

Een gebrek aan grondigheid kunt u PrivaZer in elk geval niet verwijten!

8

Voorzorgsmaatregelen

Wij raden u in elk geval aan om eerst een vinkje te plaatsen bij Creëer Een Herstelpunt en ook – een mens kan niet voorzichtig genoeg zijn – bij Register Opslagen (sic). Via Toon opschoonopties kunt u dan weer de te verwijderen data extra laten overschrijven, maar dat levert eigenlijk alleen een langere wachttijd op. Eén overschrijving – hier 1 Doorgang genoemd – volstaat echt wel. Trouwens, een (eerste) opruiming zal sowieso al heel wat tijd in beslag nemen! Leuk is wel dat u het proces in detail kan volgen. Wilt u de knop na afloop (deels) terugdraaien, klik dan op het zwarte pijltje in het hoofdvenster van PrivaZer en kies Herstel, waarna u de keuze krijgt tussen Register(herstel) en een wat completer Systeem(herstel).

©CIDimport

Een bescheiden opschoonoperatie: tien procent na elf minuten …    

9

Inplannen

In hetzelfde uitklapmenu, in het hoofdvenster van PrivaZer dus, vindt u naast Diepgaande scan en Herstel nog wel een paar andere opties. Eén ervan laat u toe om automatisch en op gezette tijden een opruimoperatie uit te voeren: Opschoningen plannen. U kunt kiezen tussen Dagelijks, Wekelijks en Maandelijks, waarna u de gewenste dag en het tijdstip invoert. Ten slotte geeft u via Setup per (gedetecteerde) schijf aan wat u precies wilt laten opschonen. En mocht het opruimen te lang duren, plaats dan een vinkje bij Sluit de pc af na het opschonen.

©CIDimport

Op tijd de borstel er door.

Tekst

: Toon Van Daele

Dit artikel komt uit Computer Idee nummer 22, jaargang 2013.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.