De Flash-player van Adobe ligt onder vuur. Links en rechts roepen bedrijven en ontwikkelaars op om te stoppen met de verouderde plugin, die opnieuw lek blijkt te zijn. Wat is er toch allemaal aan de hand met Flash?

Wat is Flash?

Flash is een plugin die in browsers wordt geïnstalleerd, al hebben veel moderne browsers Flash al standaard geïmplementeerd. De plugin is ontwikkeld door Adobe, de softwaregigant die ook bijvoorbeeld Photoshop maakt.

Flash werd vooral in de begindagen van het internet gebruikt, omdat het toen nog moeilijk was bewegende animaties op websites te maken. Daarvoor was Flash dé oplossing: Het was makkelijk te gebruiken omdat het zo'n licht programma was, en het was makkelijk om er animaties mee te maken als ontwikkelaar.

Tegenwoordig is Flash een stuk minder relevant. Door nieuwe technologieën als html5 is het veel makkelijker om animaties te maken, en browsers zijn tegenwoordig zo krachtig dat iedere computer daarmee om kan gaan.

Waarom al die haat op Flash?

Flash is nooit heel stabiele en veilige software geweest. Al sinds dag één worden er met grote regelmaat lekken gevonden in het programma. Flash is bovendien een gewild doelwit voor hackers, omdat zoveel gebruikers de plugin hebben geïnstalleerd. Adobe patcht zich suf, maar Flash vormt nog steeds een groot veiligheidsrisico. Bedenk je bovendien dat lang niet iedereen netjes zijn software up-to-date houdt, want vaak klik je die vervelende update-melding gewoon weg.

Waarom gebruiken we het dan nog wel?

Hoewel Flash verouderd is en veel ontwikkelaars er eigenlijk mee willen stoppen, is dat nog niet zo makkelijk gedaan. Er zijn namelijk nog steeds veel web-applicaties die gebruik maken van Flash. Denk maar eens aan Facebook-spelletjes, die bijna zonder uitzondering Flash nodig hebben om te werken. Het is immers veel makkelijker om een game in Flash te maken dan in html5. Ook voor veel livestream-sites, zoals de NOS met de Tour de France, is Flash één van de weinige manieren om een live-video weer te geven.

De makers en gebruikers zitten dan ook in een spagaat. Facebook roept ontwikkelaars bijvoorbeeld op om te stoppen met Flash, maar zelf zal Facebook Flash nooit blokkeren - daardoor zouden te veel gebruikers geen spelletjes meer kunnen spelen.

Wat is er juist nu aan de hand?

Flash blijkt nu opnieuw lek te zijn. Dat werd ontdekt door een hack op een Italiaans bedrijf, 'HackingTeam'. Dat bedrijf maakt malware en spionage-software en verkoopt dat aan bedrijven en overheden. Onze collega's van PCM schreven al alles over de hack.

Tijdens de hack op HackingTeam werd software online gezet waaruit bleek dat HackingTeam software verkocht die gaten in Flash misbruikte om computers van gebruikers te infecteren. Die gaten waren tot dat moment nog niet bekend.

Sindsdien worden er steeds meer gaten in Flash gevonden, waarvan het niet duidelijk is hoe lang ze er al zitten. Mogelijk zitten er nog veel meer van die lekken in de software die nog niet gevonden zijn.

Verschillende bedrijven roepen dan ook op om te stoppen met Flash. De afgelopen week riep niet alleen Facebook dat, maar ook Mozilla. Dat zette de Flash-player standaard uit in Firefox, totdat Adobe het nieuwe lek dicht.

Wat is de oplossing?

Die is er eigenlijk niet. Flash is gewoon niet veilig, en als je het gebruikt is er altijd een risico dat er een lek in zit waardoor je computer kan worden geïnfecteerd. Soms gebeurt dat alleen wanneer je op een publiek netwerk zit, maar in principe ben je altijd wel kwetsbaar.

De enige (vervelende) oplossing is om Flash helemaal uit te schakelen in je browser. Hoe je dat doet, lees je hier.

Het uitschakelen van Flash brengt wel enkele nadelen met zich mee. Zo zullen sommige websites niet helemaal perfect werken - je kunt bijvoorbeeld de Tour de France niet meer kijken bij de NOS. Ook kun je in je webbrowser geen Facebook-spelletjes meer spelen. Daarvoor zul je dan toch andere manieren moeten zoeken, zoals spelen via de smartphone of tablet.

En uiteindelijk zul je toch moeten beslissen of je veiligheid het waard is om een paar games niet meer te kunnen spelen.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.