De Flash-player van Adobe ligt onder vuur. Links en rechts roepen bedrijven en ontwikkelaars op om te stoppen met de verouderde plugin, die opnieuw lek blijkt te zijn. Wat is er toch allemaal aan de hand met Flash?

Wat is Flash?

Flash is een plugin die in browsers wordt geïnstalleerd, al hebben veel moderne browsers Flash al standaard geïmplementeerd. De plugin is ontwikkeld door Adobe, de softwaregigant die ook bijvoorbeeld Photoshop maakt.

Flash werd vooral in de begindagen van het internet gebruikt, omdat het toen nog moeilijk was bewegende animaties op websites te maken. Daarvoor was Flash dé oplossing: Het was makkelijk te gebruiken omdat het zo'n licht programma was, en het was makkelijk om er animaties mee te maken als ontwikkelaar.

Tegenwoordig is Flash een stuk minder relevant. Door nieuwe technologieën als html5 is het veel makkelijker om animaties te maken, en browsers zijn tegenwoordig zo krachtig dat iedere computer daarmee om kan gaan.

Waarom al die haat op Flash?

Flash is nooit heel stabiele en veilige software geweest. Al sinds dag één worden er met grote regelmaat lekken gevonden in het programma. Flash is bovendien een gewild doelwit voor hackers, omdat zoveel gebruikers de plugin hebben geïnstalleerd. Adobe patcht zich suf, maar Flash vormt nog steeds een groot veiligheidsrisico. Bedenk je bovendien dat lang niet iedereen netjes zijn software up-to-date houdt, want vaak klik je die vervelende update-melding gewoon weg.

Waarom gebruiken we het dan nog wel?

Hoewel Flash verouderd is en veel ontwikkelaars er eigenlijk mee willen stoppen, is dat nog niet zo makkelijk gedaan. Er zijn namelijk nog steeds veel web-applicaties die gebruik maken van Flash. Denk maar eens aan Facebook-spelletjes, die bijna zonder uitzondering Flash nodig hebben om te werken. Het is immers veel makkelijker om een game in Flash te maken dan in html5. Ook voor veel livestream-sites, zoals de NOS met de Tour de France, is Flash één van de weinige manieren om een live-video weer te geven.

De makers en gebruikers zitten dan ook in een spagaat. Facebook roept ontwikkelaars bijvoorbeeld op om te stoppen met Flash, maar zelf zal Facebook Flash nooit blokkeren - daardoor zouden te veel gebruikers geen spelletjes meer kunnen spelen.

Wat is er juist nu aan de hand?

Flash blijkt nu opnieuw lek te zijn. Dat werd ontdekt door een hack op een Italiaans bedrijf, 'HackingTeam'. Dat bedrijf maakt malware en spionage-software en verkoopt dat aan bedrijven en overheden. Onze collega's van PCM schreven al alles over de hack.

Tijdens de hack op HackingTeam werd software online gezet waaruit bleek dat HackingTeam software verkocht die gaten in Flash misbruikte om computers van gebruikers te infecteren. Die gaten waren tot dat moment nog niet bekend.

Sindsdien worden er steeds meer gaten in Flash gevonden, waarvan het niet duidelijk is hoe lang ze er al zitten. Mogelijk zitten er nog veel meer van die lekken in de software die nog niet gevonden zijn.

Verschillende bedrijven roepen dan ook op om te stoppen met Flash. De afgelopen week riep niet alleen Facebook dat, maar ook Mozilla. Dat zette de Flash-player standaard uit in Firefox, totdat Adobe het nieuwe lek dicht.

Wat is de oplossing?

Die is er eigenlijk niet. Flash is gewoon niet veilig, en als je het gebruikt is er altijd een risico dat er een lek in zit waardoor je computer kan worden geïnfecteerd. Soms gebeurt dat alleen wanneer je op een publiek netwerk zit, maar in principe ben je altijd wel kwetsbaar.

De enige (vervelende) oplossing is om Flash helemaal uit te schakelen in je browser. Hoe je dat doet, lees je hier.

Het uitschakelen van Flash brengt wel enkele nadelen met zich mee. Zo zullen sommige websites niet helemaal perfect werken - je kunt bijvoorbeeld de Tour de France niet meer kijken bij de NOS. Ook kun je in je webbrowser geen Facebook-spelletjes meer spelen. Daarvoor zul je dan toch andere manieren moeten zoeken, zoals spelen via de smartphone of tablet.

En uiteindelijk zul je toch moeten beslissen of je veiligheid het waard is om een paar games niet meer te kunnen spelen.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.