Zes jaar geleden bracht Sonos zijn eerste speaker de ZonePlayer S5 (nu bekend als de Play:5) op de markt. Volgens de fabrikant stonden de designers dan ook te trappelen om de speaker te mogen vernieuwen. Maar is de Play:5 ook flink verbeterd?

  Design Het uiterlijk van de speaker is goed onderhanden genomen. Het design is strak met een lichte bolling aan de voorzijde. Van een afstand lijkt de voorkant één geheel, maar van dichtbij zie je dat er duizenden gaatjes zitten. Qua afmeting verschilt de Play:5 niet veel van het vorige model. Met afmetingen van 20,3 cm breed, 36,4 cm hoog en 15,4 cm diep is de speaker iets lager en dunner. Wel is het apparaat ruim 2 kilo zwaarder. De speaker is verkrijgbaar in zwart en wit en past in elk interieur. Installatie Sonos staat bekend om zijn simpele installatie. Je stopt de stekker van de Play:5 in het stopcontact. Vervolgens open je de Sonos Controller-software op de computer, Android- of iOS-apparaat en voegt het nieuw product toe. Het is een kwestie van de stappen doorlopen. Een kind kan de was doen. Ik was zelf binnen vijf minuten klaar. Voor Windows Phone ontbreekt overigens nog steeds een app. Vroeger moest je een Bridge koppelen aan de router om een special Sonos-netwerk op te zetten, maar dat is niet meer nodig. Alleen als de wifi-verbinding niet stabiel is, raadt Sonos de Boost (het krachtige broertje van de Bridge) aan. Deze kost €119. Trueplay Naast een nieuwe speaker heeft Sonos ook Trueplay toegevoegd aan de iOS-app. Deze nieuwe optie stelt gebruikers met een simpele instructie in staat hun bestaande Sonos-speakers te tunen voor een betere geluidskwaliteit. Het systeem analyseert - met behulp van een door de speaker uitgezonden toon en de microfoon van de iPhone- of iPad - hoe het geluid in elke willekeurige kamer terugkaatst via muren, meubels, glas en andere oppervlakken. Daarna past Sonos de speaker zo aan dat de muziek optimaal klinkt voor die specifieke ruimte. Trueplay zal op een later moment verschijnen voor Android. Gebruik Je kunt ervoor kiezen om de speaker horizontaal of verticaal te plaatsten. Dat was ook al mogelijk bij de Play:3, maar voor de Play:5 is het nieuw. Wanneer je kiest voor horizontaal gaat het geluid veel breder de ruimte in. Er is geen echte sweetspot, dus op verschillende plekken in de ruimte heb je goed geluid. Door de speaker verticaal neer te zetten, richt je veel preciezer de muziek een bepaalde richting op. Net als bij de andere Sonos-producten kun je een stereo-opstelling maken. Nieuw aan de Play:5 zijn de touchknoppen aan de bovenkant. Je hebt nog maar één fysieke knop, namelijk voor start en pauze. Op de plaats van de volumeknoppen zitten sensors. Als je hier met je vinger tikt, gaat het geluid omhoog of omlaag. De speaker piept als je het volume verandert zodat je blindelings het geluid kunt aanpassen zonder je zorgen te hoeven maken of je de volumeknop wel gevonden hebt. Door links en rechts over de touchknoppen te vegen ga je naar het volgende of vorige nummer. De Sonos-app ondersteunt tal van muziekdiensten, zoals Spotify, Google Play Music, TuneIn Radio, Deezer en Tidal. In de toekomst komt daar ook Apple Music bij. De app kost even tijd om onder de knie te krijgen, omdat er zoveel opties zijn. Maar dat is slechts een kwestie van oefenen. Je kunt ook een audiokabel aansluiten op de achterkant van de Play:5 zodat je muziek van andere mp3-spelers of een pc kunt streamen naar alle speakers in het huis. Sonos ondersteunt geen bluetooth. Geluid Sonos heeft de Play:5 uitgerust met drie tweeters (één centraal en twee naar de zijkanten gericht), drie mid-woofers en zes digitale versterkers. Het resultaat is een helder en warm kamervullend geluid. De speaker kan makkelijk in zijn eentje de woonkamer aan. Of je er nu recht voor zit of juist aan de zijkant, je kunt prima de verschillende stemmen en instrumenten van elkaar onderscheiden. De bas is krachtig maar niet te overdreven en bij een hoog volume vervormt de muziek niet. Prijs en vergelijkbare producten De Play:5 valt met €579 hoger uit dan zijn voorganger, die na de prijsverhoging eind juli €459 kostte. Daarmee heeft de speaker een flink prijskaartje gekregen. Via andere websites zou je nog de oude Play:5 kunnen aanschaffen. Dan ben je goedkoper uit, maar qua geluid blijf je achter. Voor andere multiroom-ervaringen van vergelijkbare kwaliteit kun je terecht bij Denon voor de Heos 7 (€599) en de SoundTouch 30 III (€600) van Bose. Heb je al een goede speaker in huis, maar nog geen streamingmogelijkheden. Dan zou je de Chrome Audio kunnen aanschaffen voor €39. Deze sluit je met een audiokabel aan op de speaker waarna je muziek vanaf jouw smartphone of tablet kunt sturen. Met het apparaatje van Google maak je slechts één apparaat draadloos beschikbaar. Conclusie De Play:5 kan met €579 niet goedkoop genoemd worden, maar daarvoor krijg je wel een goed apparaat dat een mooi en warm geluid geeft. Het is een plezier om naar te luisteren en duidelijk beter dan de andere Sonos-producten. Zoek je iets krachtigers dan je huidige speakers, dan is de Play:5 zeker een aanrader. Zelf vind ik de keuze lastig. Ik heb, naast een Play:1 in de keuken, in de woonkamer een tv-opstelling met twee Play:3's en de Playbar. Natuurlijk zou het geluid veel beter worden met deze nieuwe speaker van Sonos. Alleen zou ik in dat geval 2 keer de Play:5 moeten aanschaffen voor een totaalprijs van €1158 en dat is gewoon erg veel geld. Audiofielen rennen wellicht meteen naar de winkel, maar ik ben voorlopig tevreden met mijn Play:3.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.