Vorige week bespraken we al de Nvidia Super-videokaarten, deze week is de beurt aan AMD met de RX 5700 en RX 5700 XT. Daarnaast heeft AMD de nieuwe Ryzen 3000-processors gelanceerd en hebben we een mini-review van een uitstekende Logitech-muis.

AMD lanceert RX 5700 en RX 5700 XT-videokaarten

AMD heeft afgelopen week de langverwachte videokaarten gelanceerd die eerder bekend stonden onder de codenaam Navi. Het gaat om de Radeon RX 5700 en snellere RX 5700 XT, welke ontwikkeld zijn op een 7nm-platform. Het zijn tevens de eerste AMD-videokaarten die gebruik maken van PCIe 4.0 en GDDR6.

©PXimport

De snelste van de twee kaarten, de RX 5700 XT heeft 40 compute units en heeft een boostfrequentie van 1905 MHz. De nieuw geïntroduceerde game klokfrequentie van 1755 MHz geeft aan op welke frequentie de videokaart ongeveer zal draaien tijdens het gamen. Het geheugen wordt verzorgt door 8 GB GDDR6 geheugen op 448 GBps. AMD heeft de videokaarten een TDP van 225 W gegeven, maar in de praktijk kan het verbruik sterk afwijken.

De Radeon RX 5700 is gebaseerd op dezelfde chip als de XT-variant, maar heeft vier compute units uitgeschakeld. De boostfrequentie van 1725 MHz en gamefrequentie van 1625 MHz zijn ook een stukje lager. Het geheugen is dezelfde 8 GB GDDR6, maar het verbruik is met een TDP van 180 W iets lager.

Helaas biedt geen van beide kaarten enige concurrentie voor de high-end kaarten van Nvidia zoals de RTX 2080 of RTX 2080 Ti. In plaats daarvan worden ze gepositioneerd in het (hoge) middensegment van de RTX 2060 Super en RTX 2070 Super. De Radeon RX 5700 XT moet €439 kosten en de Radeon 5700 €379. Gezien de winkelprijzen van AMD-videokaarten regelmatig ver verwijderd liggen van de adviesprijzen (zowel hoger als lager), moeten we nog even wachten tot we weten wat de echte prijzen worden.

AMD lanceert derde generatie Ryzen-processors

Naast de nieuwe RX 5700-serie, heeft AMD ook nieuwe Ryzen-processors gelanceerd. Beginnend bij een 4-core Ryzen 3 3200G voor €100 tot een 12-core Ryzen 9 3900X voor €550, lijkt AMD stevige concurrentie te bieden tegenover Intel. De chips zijn gebaseerd op het 7nm Zen 2-proces en bieden een scala aan verbeteringen ten op zichte van de tweede generatie. Zo zijn de single-threaded prestaties sterk verbeterd, waardoor de processors van AMD nu eindelijk ook sterke opties zijn voor gamers.

©PXimport

Voor de productie op 7nm is AMD overgestapt op TSMC en dat lijkt goed uitgepakt te hebben. De Ryzen 7 3800X is bijvoorbeeld gelijk geprijsd met de Intel Core i7-9700K, maar zijn de multithread-prestaties significant hoger en presteren ze in games gelijkwaardig. De Ryzen 9 3900X is qua prijs directe concurrentie met de Intel Core i9-9900K, maar zit qua prestaties in een hele andere categorie. In games is het verschil klein, maar in sommige CPU-taken is de processor meer dan twee keer zo snel!

Een antwoord van Intel zal vermoedelijk snel komen, want er is nu weinig reden meer om nog een desktop-processor van het merk te kopen.

Logitech G Pro-muis review

De nieuwe 16. 000 dpi Hero sensor van Logitech vindt langzaam maar zeker zijn weg naar steeds meer producten. Vandaag bespreken we de Logitech G Pro-muis: een lichtgewicht muis zonder veel poespas.

©PXimport

Zelfs met de lampjes aan is de muis een onopvallende krachtpatser. Er zijn geen vreemde patronen of overdaad aan knoppen te vinden, waardoor de muis gemakkelijk verward kan worden met een 5 euro kantoormuis. Niets is echter minder waar, want onder de 83 gram lichtgewicht behuizing zit een 16.000 dpi optische sensor en hoge kwaliteit schakelaars van Omron. De sensor werkt uitstekend bij zowel lage als hoge snelheden en heeft geen problemen met verschillende oppervlakken zoals glas, hout of metaal.

Hoewel de muis redelijk klein oogt, is de vorm geschikt voor een grote variatie aan handen. Links of rechts, dun of dik, het maakt allemaal niet uit. Alleen met heel erg grote handen zou ik ergens anders gaan kijken. Ondanks de symmetrie ligt de muis ook opvallend lekker in de handen en zijn alle knoppen goed bereikbaar. Alleen voor linkshandigen zijn de knoppen aan de zijkant misschien wat minder handig.

©PXimport

De Logitech G Pro kwam in eerste instantie uit met een kabel met nylon sleeve, maar na klachten van veel (pro) gamers heeft Logitech dit aangepast. Het exemplaar dat wij hebben ontvangen beschikt over een dunne lichtgewicht kabel waar je weinig last van zult hebben. Sterker nog: dit is waarschijnlijk de beste uitvoering van een muiskabel die ik tot nu toe heb gezien. Dat geldt ook voor de verf en coating op het plastic. De coating geeft veel grip, maar is niet zo plakkerig als rubber.

©PXimport

Een ander pijnpunt bij veel muizen is de software, maar na vele generaties lijkt Logitech het eindelijk te pakken te hebben. De software is snel, duidelijk en bomvol handige functies. Daarnaast blijft Logitech ook oude apparaten nog ondersteunen waardoor mijn oude G510-toetsenbord te besturen is vanuit dezelfde software.

Al met al is de Logitech G Pro een duidelijk succes: niet te veel nutteloze functies en een focus op kwaliteit. Het enige wat misschien ontbreekt is de optie voor gewichtjes, maar als je houdt van lichtgewicht muizen is dit een absolute must-have. De prijs van €80 oogt misschien wat hoog voor een muis met zo'n simpele uitstraling, maar dat is de G Pro absoluut waard.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.