Inmiddels ook uitgekeken op het obligate Microsoft Office, maar merk je dat je in de praktijk toch niet om een Office-pakket heen kunt? Geen probleem! LibreOffice is een meer dan waardige vervanger voor Microsoft Office. Gratis, compleet en prettig in gebruik. Aan de slag ermee!

LibreOffice is een kantoorsuite met programma’s voor bijvoorbeeld tekstverwerking, spreadsheets en presentaties. Het prettige is dat je het programma volledig kosteloos mag gebruiken. Mogelijk ken je het onder de vroegere naam OpenOffice en daarvóór wellicht als StarOffice.

Elke zes maanden komt er een nieuwe versie uit. Door de jaren heen is de software ingrijpend verbeterd en werkt een enthousiaste groep ontwikkelaars continu aan de doorontwikkeling ervan. LibreOffice is opensource-software; in de praktijk kun je er dus ook zelf aan bijdragen. Prettig is verder de compatibiliteit met Office van Microsoft.

Downloaden maar!

De nieuwste versie van LibreOffice download je via deze link. Je hebt daarbij de keus uit twee edities: helemaal boven in de pagina vind je de meest recente versie. Deze beschikt over alle nieuwe functies. De versie eronder is iets ‘ouder’. Dat betekent dat de uitgave wellicht niet de allernieuwste functies heeft, maar wel langer is getest door gebruikers. De meeste kinderziekten zijn eruit gehaald. Wij kiezen uiteraard voor de meest recente versie. In de praktijk zijn we nog geen onoverkomelijke fouten tegengekomen.

LibreOffice is ook beschikbaar voor Linux en macOS. Voor dit artikel kiezen we de Windows-variant (64 bit) met versienummer 7.5 van LibreOffice. De installatie spreekt voor zich: hierna start je het programma eenvoudig via het startmenu.

Draagbaar formaat

Naast een ouderwetse ‘installer’, kun je LibreOffice ook binnenhalen als portable versie voor Windows. Dat betekent dat je de software gebruikt zonder deze te hoeven installeren. Ben je er klaar mee, dan sluit je het programma en blijven er geen restjes achter op de computer. Handig op een computer die je bijvoorbeeld tijdelijk gebruikt of wanneer je LibreOffice eerst eens wilt proberen zonder het direct te installeren.  

De ingrediënten

LibreOffice is opgebouwd uit zes hoofdonderdelen. LibreOffice Writer is de tekstverwerker, die bovendien alle populaire documentindelingen ondersteunt. Met Cal kun je spreadsheets maken, vergelijkbaar met Excel. Met Math kun je berekeningen en formules maken, terwijl je met het PowerPoint-alternatief Impress presentaties opzet. Zoek je naar een vervanger voor Microsoft Access, dan kun je gebruikmaken van LibreOffice Base. Voor het maken van tekeningen en ontwerpen biedt LibreOffice het onderdeel Draw.

De eerste keer dat LibreOffice opent, vraagt het welk type document je wilt maken. Linksboven kun je bestaande documenten openen. De sectie eronder geeft toegang tot recente documenten en sjablonen. In de sectie Maken kies je uit de beschikbare documenten, zoals Tekstdocument, Werkblad, Presentatie en Tekening. Wil je dat LibreOffice automatisch opent zodra je Windows start, dan kies je in een willekeurig programma van LibreOffice (bijvoorbeeld in Writer) voor Extra / Opties. Bij Algemeen kies je voor LibreOffice laden tijdens systeemstart.

Overal toegang

Maak je gebruik van een online opslagdienst, zoals Google Drive of OneDrive, dan kun je deze diensten ook koppelen met LibreOffice, zodat je je Office-bestanden ook in de cloud kunt opslaan.

In het openingsscherm van LibreOffice klik je op Externe bestanden (linksboven in het scherm). Kies voor Services beheren en selecteer de clouddienst die je wilt toevoegen, bijvoorbeeld Google Drive. Geef vervolgens bij Gebruiker en Wachtwoord de benodigde aanmeldingsgegevens op. Plaats ook een vinkje bij Wachtwoord onthouden, zodat je je niet telkens opnieuw hoeft aan te melden.

Hierna kun je je online bestanden eenvoudig benaderen en gebruiken in LibreOffice. In het openingsscherm klik je op Externe bestanden en selecteer je je online bestand. Via het vak Service schakel je eenvoudig tussen de verschillende diensten.

Aanpassen

De gebruikersomgeving van LibreOffice maakt hoofdzakelijk gebruik van werkbalken en vermijdt het gebruik van een ‘lint’ (of ribbon), zoals je dat wellicht uit Microsoft Office kent. Mogelijk vind je dat de werkbalken te veel opties laten zien, waarvan je slechts een deel daadwerkelijk gebruikt. Pas dan de balken aan, zodat ze alleen tonen wat je echt nodig hebt.

Kies Extra / Aanpassen. Kies vervolgens voor Werkbalken. Een overzicht van beschikbare opties voor de balken verschijnt. Kies de opties die je écht nodig hebt via het vak Beschikbare opdrachten. Selecteer de opdracht en klik op de knop met de pijl naar rechts om de optie op te nemen in het menu. Herhaal dit voor alle opties die je gebruikt. Verwijder hierna de opties die je niet nodig hebt: selecteer die opties in het vak aan de rechterzijde en klik op de knop met de pijl naar links om ze uit de lijst te verwijderen.

In plaats van vaste werkbalken, kun je ook kiezen voor zwevende werkbalken. Je kunt ze dan op een locatie plaatsen die jou beter uitkomt. Dubbelklik op de werkbalk die je wilt verplaatsen, terwijl je Ctrl ingedrukt houdt. Versleep de werkbalk naar een nieuwe locatie. Wil je de balk herstellen? Dubbelklik erop.

Slimme zijbalk

Kenmerkend aan LibreOffice is de zijbalk die je aan de rechterkant van het venster vindt. Wordt de balk niet volledig getoond, dan klik je op het pijltje Weergeven, dat je in het midden van de balk aantreft. De balk geeft je aanvullende opties tijdens het werken met een document.

Via de knop Galerij voeg je snel afbeeldingen toe in een document. Kies een afbeelding en versleep deze uit de balk naar de gewenste positie in het document. Via de knop Opmaakprofielen kun je de lay-out van het document aanpassen op basis van een sjabloon. Ook is er de knop Wijzigingen beheren, waarmee je de versiegeschiedenis van het document opvraagt. Prettig is dat je de balk kunt aanpassen. Klik rechtsboven op het menuknopje (Instellingen van de zijbalk) en kies Aanpassen. Verwijder de vinkjes bij de onderdelen die je niet gebruikt.

Assistenten

Een beetje hulp kan nooit kwaad, bijvoorbeeld bij het opstellen van een brief. Hiervoor heeft LibreOffice verschillende assistenten in huis. Je benadert ze via het openingsscherm. Kies Bestand / Assistenten. Heb je bijvoorbeeld hulp nodig bij het opzetten van een brief, dan kies je voor Brief, waarna een wizard wordt geopend. Volg de stappen om de brief op te stellen.

Een andere assistent helpt je bij het omzetten van bestandsformaten. Je kunt bijvoorbeeld Word-briefsjablonen omzetten naar het eigen formaat van LibreOffice. Kies voor Bestand / Assistenten / Conversieprogramma voor documenten. Selecteer het soort document dat je wilt omzetten, bijvoorbeeld Word-documenten of PowerPoint-documenten. In het venster hierna selecteer je de documenten en geef je aan waar je ze wilt opslaan. Klik tot slot op Converteren.

Bestandsformaten

Bij het opslaan van een document kies je in welk formaat dit gebeurt. Standaard gebruikt LibreOffice de odf-indeling. Wissel je documenten uit met gebruikers van Microsoft Office, dan kun je kiezen voor Bestand / Opslaan als en vervolgens het Microsoft Office-formaat kiezen.

Wil je nooit gebruikmaken van het odf-formaat, maar altijd van de Microsoft Office-indeling? Kies dan Extra / Opties. Open de sectie Laden/opslaan en kies Algemeen. Bij Altijd opslaan als selecteer je Word 2007-365 (*.docx). Je kunt deze optie ook gebruiken voor andere LibreOffice-documenten.

Selecteer de gewenste soort bij Documenttype, bijvoorbeeld Presentatie als je het standaardtype voor presentaties wilt aanpassen. Kies vervolgens bij Altijd opslaan als voor PowerPoint 2007-365 (*.pptx). Herhaal dit voor alle relevante documenten.

Extensies

Interessant is de mogelijkheid om extensies (extra functies) aan LibreOffice toe te voegen. Er bestaan extensies binnen verschillende categorieën. Zo zijn er extensies waarmee je een presentatie verrijkt met interactieve elementen en extensies waarmee je in één keer een set aan sjablonen voor tekstdocumenten in huis haalt. Een uitgebreid overzicht vind je op https://extensions.libreoffice.org. Boven in de pagina kun je op zoek naar specifieke uitbreidingen. Ook kun je zoeken op categorie, met behulp van de labels die eveneens bovenin worden getoond. Bij elke extensie lees je voor welke versies van LibreOffice deze geschikt is. Via de website installeer je ze vervolgens eenvoudig.

Je kunt de toegevoegde extensies op een later moment altijd beheren. Kies voor Extra / Extensiebeheer. Selecteer een extensie en klik op Opties om specifieke instellingen aan te passen. Goed voorbeeld hiervan is de extensie voor spellingscontrole: hier bepaal je via de instellingen op welke manier het document moet worden gecontroleerd.

Meer formaten

Sla je vaak hetzelfde document op in verschillende formaten, bijvoorbeeld zowel in Word- als in pdf-formaat? Met de extensie MultiFormatSave kun je een bestand in één keer in meerdere formaten opslaan. Zo ben je snel klaar.

Download de extensie. Kies bij het gewenste bestand vervolgens voor Bestand / Multi Opslaan. Geef bovenin het pad en de gewenste bestandsnaam op. Kies bij Bestandsformaat in welke indeling je het bestand wilt opslaan. Je kunt kiezen uit odt, doc, docx en pdf. Klik op Opslaan.

Standaard openen

Als je zowel LibreOffice als Microsoft Office gebruikt en voortaan standaard LibreOffice wilt inschakelen voor het openen van Office-bestanden, pas je dat in Windows aan.

Open het startmenu en typ Standaard-apps. Vul onder Een standaardwaarde instellen voor een bestandstype of koppelingstype bijvoorbeeld docx in. Klik op het resultaat en selecteer LibreOffice Writer uit de lijst met programma’s. Herhaal dit voor de bestandstypen (bijvoorbeeld .pptx) die je ook standaard met de onderdelen van LibreOffice wilt openen.

Donkere modus

Als je bij voorkeur in een donkere modus werkt, kun je LibreOffice hierop deels aanpassen. De gebruikersomgeving zelf kent alleen een lichte modus, maar de documenten waarmee je werkt (bijvoorbeeld een tekstdocument of een presentatie), kun je wel degelijk in een donkere modus tonen.

We openen hiervoor het venster met opties (kies Extra / Opties). Ga naar de sectie LibreOffice en kies voor Toepassingskleuren. Bij Schema kies je voor LibreOffice Dark. Eventueel kun je individuele elementen (zoals hyperlinks en markeringen door spellingscontrole) een aangepaste kleur geven. Bekijk de lijst bij Aangepaste kleuren en verander de kleur bij de objecten die je liever anders ziet.

Compacte presentatie

Presentaties gemaakt in LibreOffice Impress kunnen aardig groot worden. Met een slimme wizard kun je de bestandsomvang van de uiteindelijke presentatie in bedwang houden.

Heb je je presentatie afgerond, kies dan Extra / Minimaliseer presentatie, waarna een wizard opent. In het eerste venster geef je aan waarvoor je de presentatie maakt. Op basis van die keuze probeert de wizard de omvang te verkleinen. Kies bijvoorbeeld voor E-mail als je de presentatie wilt delen of kies Web als de presentatie voor online bedoeld is. De beste balans tussen omvang en kwaliteit bereik je met de instelling Afdrukken; deze optie geeft het beeld op zowel schermen als printers goed weer. Met de optie Hifi wordt er niets veranderd aan de kwaliteit van gebruikte afbeeldingen.

Klik je op Volgende dan kun je aangeven met welke andere trucs de presentatie kleiner mag worden. Bijvoorbeeld door verborgen dia’s standaard te verwijderen of door de afbeeldingen te comprimeren.

Met ondersteuning

Mogelijk heb je de smaak te pakken en wil je LibreOffice ook binnen een kantooromgeving gebruiken. Dat is uiteraard geen probleem, maar het is goed om je te realiseren dat er geen technische ondersteuning wordt geboden.

Je kunt in plaats hiervan ook een betaalde versie van LibreOffice aanschaffen. Voordeel is dat je dan van ondersteuning gebruik kunt maken. Dat is natuurlijk ook een optie als je LibreOffice thuis gebruikt, en ondersteuning nodig hebt. Op de website van LibreOffice vind je een overzicht van makers die dergelijke edities aanbieden.

Toch liever een betaald abonnement op Microsoft Office?

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.