ID.nl logo
De 13 leukste games voor je iPhone of Android-smartphone
© PXimport
Huis

De 13 leukste games voor je iPhone of Android-smartphone

De smartphone is een ideale draagbare spelcomputer: ze zijn krachtig en we hebben ze altijd op zak. De beste games zijn inmiddels vaak op iPhones én Android-toestellen te spelen. Wij kozen de beste, origineelste en opmerkelijkste spellen voor de smartphone.

Tip 01: Bubble Witch 2 Saga

Met de spellen van het bedrijf King moet je altijd voorzichtig zijn. Eerdere titels als Candy Crush Saga en Farm Heroes Saga wisten hele volksstammen intensief aan het gamen te krijgen. Ook Bubble Witch 2 Saga (ook voor Android) heeft zo'n verslavend effect. Drie of meer gekleurde balletjes bij elkaar schieten lijkt in het begin niet zo boeiend, maar door de vriendelijke opzet en de langzaam opbouwende moeilijkheidsgraad zit je zomaar weer uren te spelen. Bubble Witch 2 Saga weet met allerlei leuke elementen te onderscheiden van soortgelijke spellen, zoals het wegstuiteren van de weggeschoten balletjes in scoregaten. Telkens worden leuke nieuwe elementen geïntroduceerd, zoals roterende balconstructies of personages in de puzzel. Ook het magische heksensfeertje is erg aanstekelijk. Heerlijk voor tussendoor of om het verstand lekker op nul te zetten.

©PXimport

Tip 01 Bubble Witch 2 is makkelijk te leren en lekker lang te spelen.

Tip 02: Smash Hit

Smash Hit (Android) is een zogenoemde endless runner, zoals zo veel games op de smartphone. Je beweegt vanzelf vooruit en moet zo lang mogelijk zien te overleven. De vorm waarin Smash Hit is gegoten, blijkt wel heel origineel. Het doel is om metalen balletjes op glazen versperringen te gooien om de doorgang vrij te maken. Dat kunnen pilaren zijn, bewegende wanden of loshangende glasstroken. Weet je ook kristallen te raken, dan wordt je voorraad te gooien ballen aangevuld of kun je met meerdere ballen tegelijk gooien. De apart speelwijze en de droomachtige omgevingen geven het spel een geheel eigen karakter. Het kapot gooien van glas biedt een eigenaardige voldoening. Het raak gooien vereist overigens wel behoorlijk wat gewenning.

©PXimport

Tip 02 Glas kapot in Smash Hit gooien voelt heerlijk aan.

Tip 03: Angry Birds Epic

De vrolijke vogels en gemene varkens uit het puzzelspel Angry Birds (de Android-versie vind je hier) waren eerder al te zien in een racespel en spelen nu de hoofdrol in een onvervalst rollenspel. Om de beurt val je de tegenstander aan met een groepje helden, word je steeds sterker en ontdek je grappige speciale aanvallen. De grafische stijl en humor van Angry Birds is heel goed verwerkt in alle facetten van het spel. Zo kun je wapens als een koekenpan gebruiken en kun je de mafste pakjes aantrekken. De verschillende acties worden zonder tekst heel duidelijk uitgebeeld. Tijdens het avontuur ontmoet je nieuwe medestrijders. Dit kleurrijke spel is voor iedereen makkelijk te leren, maar heeft ook genoeg te bieden als je er iets meer tijd in wilt stoppen.

©PXimport

Tip 03 De wereldberoemde personages vechten erop los in een toegankelijk rollenspel.

Tip 04: Blek

Het puzzelspel Blek (iOS, Android) heeft een minimalistische look die aan moderne kunst doet denken. Toch is er niets ingewikkelds of hoogdravends aan de spelinhoud. Teken een lijn op het scherm en kijk hoe deze zichzelf voortbeweegt. Het doel is om met deze kronkelende lijn de juiste balletjes raken. Het onbekende concept verwart even, maar de onvoorspelbare bewegingen worden al snel beter in te schatten. Toch blijft het je telkens verrassen hoe je een puzzel uiteindelijk oplost. Als je eenmaal denkt het spel door te hebben, sta je toch weer voor een uitdaging. Blek is een ontzettend smaakvol spel dat ondanks zijn eenvoudige inhoud heel wat spelplezier biedt. Zeker als je wat verder komt, staan je nogal pittige puzzels te wachten.

©PXimport

Tip 04 Blek is een origineel en best pittig puzzelspel.

Tip 05: Monument Valley

De werelden van Monument Valley (eveneens in de Play Store te vinden) zijn duidelijk gebaseerd op het werk van de Nederlandse kunstenaar M.C. Escher. Gezichtsbedrog en onmogelijk ruimtelijke verbindingen worden als spelelement gebruikt. Om de hoofdpersoon Ida door de korte levels te loodsen is inbeeldingsvermogen nodig. Elke omgeving is een puzzel die door proberen en logisch denken kan worden voltooid. De interactieve elementen als schuivende muren en draaiende paden maken de puzzels alleen maar magischer. Het spel bevat geen uitleg, maar vertrouwt op de ontdekkingsdrang van de speler. Elk moment in Monument Valley is puur genieten en daarom is het zo jammer dat het spel heel snel is uitgespeeld. Binnen twee uur zijn de meeste mensen er wel mee klaar.

©PXimport

Tip 05 Monument Valley duurt niet lang, maar boeit in elk level.

Tip 06: Pyramid Solitaire

Een nieuw solitaire-spel (patience) is natuurlijk niet zo heel schokkend, maar Pyramid Solitaire Saga (Android) giet het in zo'n vermakelijk en afwisselend jasje dat het moeilijk te weerstaan is. Zoek kaarten van de stapel die net één hoger of lager zijn dan de kaart onder aan het scherm. Door speciale kaarten en handige items te gebruiken, wordt het spel telkens anders, vergelijkbaar met de eerste spellen van het bedrijf: Candy Crush Saga en Farm Heroes Saga. Net als bij die spellen is Pyramid Solitaire Saga gratis om te spelen. Pas op een bepaald moment stuit je op beperkingen die je verleiden om aankopen te doen. Toch is dit nooit noodzakelijk om uiteindelijk verder te spelen. Tijdens het kaarten kun je ook geheimen ontdekken die een mysterieus verhaal uit de doeken doen. Het Egyptische sfeertje is goed in de game verwerkt.

©PXimport

Tip 06 Solitaire in een verslavend nieuw jasje.

Tip 07: 99 Bricks

99 Bricks Wizard Academy (ook gratis verkrijgbaar voor Android-toestellen) is een spel van het Nederlandse bedrijf WeirdBeard. Het spel leent bekende elementen om iets geheel nieuws neer te zetten. De vallende blokken doen denken aan Tetris, waarin je blokken precies in elkaar stapelt om lijnen te vormen. In 99 Bricks moet je een toren van deze onderdelen zien te bouwen. Het probleem is dat de blokken niet stijf aan elkaar plakken en je dus met behulp van de zwaartekracht heel slim moet stapelen. Het doel is een zo hoog mogelijke toren bouwen en deze trots op Facebook plaatsen. Er zijn ook speciale krachten die je kunt inzetten, zodat de afwisseling er langer in blijft. 99 Bricks heeft een opvallende leuke grafische stijl en zelfs heel fijne achtergrondmuziek.

©PXimport

Tip 07 99 Bricks nodigt je uit de grootste toren op Facebook te zetten.

Tip 08: Bug Heroes 2

Bug Heroes 2 is onlangs ook op Android uitgekomen, en dat is goed nieuws voor liefhebbers van strategische actiespellen op dat platform. De speelstijl is uniek: ga met twee bewapende insecten de strijd aan met horden vijanden en zet torens op ter verdediging. Alles gebeurt vanuit het perspectief van kleine insecten, dus alledaagse voorwerpen omgevingen zijn erg groot. Dit geeft het spel een unieke look. Tijdens een missie verdien je geld om je wapens en de verdediging te versterken. Vals spelen zit er dus niet in: tijdens elk gevecht moet je goed blijven opletten en werken aan je strategie. De sterke besturing versterkt het leuke concept van deze game. Het spel blijft heel lang interessant door de spannende gevechten en de vele extra personages. Het spelletje is niet duur, maar voor iOS is er ook nog een gratis versie.

©PXimport

Tip 08 De grappige insectenwereld in Bug Heroes 2 is gekoppeld aan een slimme besturing.

Tip 09: Ruzzle Adventure

Het woordspelletje Ruzzle kennen veel smartphonegebruikers wel. Veeg met je vinger of verschillende letters om zo veel mogelijk lange woorden te maken. Nu is er Ruzzle Adventure (Android), waarin het woorden zoeken onderdeel is van een avontuur. Telkens krijg je nieuwe opdrachten om verder te komen in het landschap. Het leent zich dus prima om in je eentje te spelen. Wie juist het sociale element van Ruzzle zo leuk vond, heeft geluk: dat is nog steeds een element in het spel. Dus puzzels oplossen tegen je vrienden kan nog ook in Ruzzle Adventure. Het spel is geheel Nederlandstalig en heeft een duidelijk uitleg. Doordat er mee aandacht is besteed aan het avontuur voor één speler, is Ruzzle Adventure een stuk veelzijdiger dan zijn voorganger.

©PXimport

Tip 09 Je kunt Ruzzle Adventure alleen of tegen anderen spelen.

Tip 10: Sky Force 2014

Sky Force 2014 (ook voor Android) is een update van een mobiel spel uit 2004, maar door de prachtige beelden zou je dat niet snel zeggen. De opzet is een klassieke 'shoot 'em up': bestuur een vliegtuigje en knal vijanden neer met steeds sterker wapentuig. Het vliegtuigje hangt telkens boven je vinger op het touchscreen, waardoor je goed het overzicht behoudt. Haal je je vinger van het scherm, dan wordt de actie zo sterk vertraagd dat je even wat ademruimte krijgt. Het is zaak kogelregens te ontwijken, upgrades te pakken en sterren te verzamelen. Die laatste kun je gebruiken om tussendoor je vliegtuig sterker te maken. Door de heerlijke besturing, de schitterende omgevingen en de opzwepende muziek is Sky Force 2014 een van de beste schietspellen voor je smartphone.

©PXimport

Tip 10 Sky Force koppelt ouderwetse schietactie aan schitterende beelden.

Tip 11: Leo's Fortune

Leo's Fortune (Android) heeft veel lof en zelfs prijzen ontvangen voor de unieke look van het hoofdpersonage en de spelwereld. Helemaal terecht wat ons betreft, want ondanks de bekende manier van spelen, word je meteen in de sfeervolle wereld van de opvallende hoofdpersoon getrokken. Leo - type olijke haarbal met foute snor - rolt door speelvelden, snoept muntjes op en lost simpele puzzels op om zijn doel te bereiken. Blaas Leo bijvoorbeeld op om te zweven en te springen. Of maak je groter om een schakelaar in te drukken waardoor een nieuwe doorgang ontstaat. We hebben dit soort puzzels vaak genoeg in andere spellen gezien, maar de charmante hoofdpersoon maakt het gebrek aan originaliteit meer dan goed.

©PXimport

Tip 11 De hoofdpersoon uit Leo's Fortune geeft het spel een enorme charme.

Tip 12: Guardians

In Guardians of the Galaxy: The Universal Weapon (Android) werken de opmerkelijke helden Star-Lord, Rocket, Groot, Gamora en Drax samen om de onderdelen van een groot wapen te vinden. Er zijn 60 levels waarin je 25 personages kunt ontgrendelen uit de wereld van de strip, die ook als bioscoopfilm veel aandacht trok. De gevechten vinden plaats door van het personage een lijn te trekken naar de vijand. Al snel sta je met personages in het strijdveld en moet je de juiste positie kiezen voor vechtersbazen die van afstand aanvallen. Gelukkig voldoet de besturing ook in hectische situaties vrij goed. Met speciale aanvallen en nieuwe wapens kun je steeds sterkere tegenstanders aan. De actie wordt af en toe afgewisseld met striptekeningen die het verhaal verduidelijken.

©PXimport

Tip 12 De bioscoopfilm heeft de helden van Guardians of the Galaxy nieuw leven ingeblazen.

Tip 13: Castle Doombad

Castle Doombad was al eerder verkrijgbaar, maar is nu ook als gratis versie verkrijgbaar voor de iPhone en Android-toestellen. De game heet nu Castle Doombad: Free to Slay en bevat een aantal beperkingen, maar je kunt er toch heel wat plezier aan beleven voordat je ook maar één euro uitgeeft. Het concept is een soort tower defense-spel: jij speelt de slechterik die een prinses ontvoert en de helden buiten de deur wilt houden met wapens, vallen en monsters. Je werkt vanuit een huis dat telkens nieuwe verdiepingen erbij krijgt en vaste plekken heeft om akelige vallen en wapens te plaatsen. Kom je niet snel verder, dan kun je eerdere levels opnieuw spelen om je voorwerpen sterker te maken. Een geslaagde mix van een leuke, interessante speelwijze en een karakteristiek uiterlijk.

©PXimport

Tip 13 De helden buiten de deur houden met gemene vallen is in Castle Doombad erg vermakelijk.

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.