Welke cryptomunt is het aantrekkelijkst om te minen? Bitcoin of Ethereum? Zcash misschien, of toch LBRY? We maken voor deze munten een berekening en leggen je ook uit hoe je dit zelf uit kunt rekenen.

Door: Dirkjan van Ittersum

Heb je een mining-systeem, dan volgt de keuze: wat ga je minen? Uit berekeningen blijkt dat het delven van Ethereum op dit moment het aantrekkelijkst is, al zijn de opbrengsten wel sterk afhankelijk van de koersontwikkeling. Bij veel digitale munten is die op zijn zachtst gezegd niet erg stabiel. Er zijn forse schommelingen waardoor de opbrengst van een mijnmachine kan tegenvallen. Het is vergelijkbaar met gokken op de beurs. Wie niet goed weet wat hij doet, kan er veel geld mee verliezen. Dezelfde regel geldt als op beurs: wie het geld niet kan missen, moet er niet aan beginnen.

Dat de waarde van digitale munten niet erg stabiel is blijkt als we een snelle blik werpen op de koersgrafieken. De koersen reageren sterk op nieuwsgebeurtenissen. Zo kondigde in september de Chinese overheid een verbod aan op de lancering van nieuwe munten. Dat zorgde voor een schrikreactie. De waarde van de Bitcoin daalde binnen enkele dagen van 5000 naar 3800 dollar. Overigens is er sinds het begin van het jaar gemiddeld nog altijd wel sprake van een sterke stijging. In januari stond de munt nog op zo’n 900 dollar.

Alleen of samen?

Bij het uitrekenen van de mogelijke opbrengsten is er nog een onzekere factor. De moeilijkheidsgraad om digitale munten te vinden gaat steeds verder omhoog. Bedenker Nakamoto wilde zo een stabiele stroom van nieuwe munten garanderen. Hoe meer mensen delven, hoe ingewikkelder het minen wordt. Wie apparatuur aanschaft in de verwachting dagelijks een x-aantal munten te delven, kan voor een nare verrassing komen te staan als de moeilijkheidsgraad opeens flink wordt verhoogd. Bij het minen heb je de keuze uit twee manieren:

1) Als je kiest voor individueel minen gebruik je alleen eigen hardware om op zoek te gaan naar munten. Voor Bitcoins heb je ASIC’s nodig, voor andere valuta’s volstaat het om meerdere gpu’s te gebruiken. Om er echt munt uit te slaan, moet je een flinke investering doen en meerdere machines aan het werk zetten.

2) Het is ook mogelijk om deel te nemen aan een ‘mining pool’. Dit zijn online samenwerkingsverbanden waarbij gezamenlijke rekenkracht wordt ingezet om te zoeken naar munten. De opbrengsten worden gedeeld. Ook hier heb je hardware nodig, maar de investering is beperkter - de opbrengst uiteraard ook.

Berekening

We hebben al kort aangestipt welke zaken van belang zijn om uit te rekenen wat je kunt verdienen met het delven van digitale munten. Puntsgewijs:

- Aanschafkosten apparatuur

- Stroomkosten

- Snelheid van de apparatuur (Mhash/s)

- Waarde van de digitale munt

Aan de hand van deze gegevens hebben we voor een aantal populaire munten uitgerekend wat de opbrengsten zijn. We gaan uit van een investering van zo’n 2200 euro voor een mining rig gebaseerd op vijf Nvidia GTX 1060 gpu’s, geoptimaliseerd door webwinkel Arctic Secrets. Dit geheel verbruikt zo’n 450 watt. De hashrate hangt af van welke munt er wordt gedolven. Hieronder enkele voorbeeldberekeningen voor populaire munten.

We zijn daarbij (conservatief) uitgegaan van een stroomprijs van 20 cent per kilowattuur. Het is trouwens aan te raden om bij jouw eigen berekening ook niet uit te gaan van een uptime van 24 uur van je systeem, omdat er zich problemen kunnen voordoen. Veel miners houden rekening met zo’n drie uur per dag downtime als conservatieve kostenberekening.

Onderstaande berekening moet wel met een flinke korrel zout genomen worden. We rekenen met de koersen van september 2017. De prijzen van digitale munten kunnen – als gezegd – flink fluctueren. Bovendien zijn de te realiseren opbrengsten afhankelijk van de moeilijkheidsgraad. Beide zullen in de loop der tijd wijzigen waardoor de hieronder getoonde opbrengsten (veel) hoger of lager kunnen uitvallen. De berekeningen zijn gedaan op basis van berekening van Crypto Compare en de hashrate- en verbruiksopgave van de mining-rig-bouwer.

Mining-kosten: Ethereum

Hashrate (fabrieksopgave): 120 Mh/s

Kosten apparatuur: 2200 euro

Stroomkosten: 788,40 euro per jaar

Verwachte opbrengst Ethereum: 2017,16 euro per jaar

Opbrengst na aftrek onkosten eerste jaar: 971,24 euro verlies

Opbrengst na aftrek onkosten tweede jaar: 257,52 euro winst

Mining-kosten: Zcash

Hashrate: 1521 h/s

Kosten apparatuur: 2200 euro

Stroomkosten: 788,40 euro per jaar

Verwachte opbrengst Zcash: 2338,79 euro per jaar

Opbrengst na aftrek onkosten eerste jaar: 649,61 euro verlies

Opbrengst na aftrek onkosten tweede jaar: 900,78 euro winst

Mining-kosten: LBRY

Hashrate: 958 Mh/s

Kosten apparatuur: 2200 euro

Stroomkosten: 788,40 euro per jaar

Verwachte opbrengst LBRY: 1391,25 euro per jaar

Opbrengst na aftrek onkosten eerste jaar: 1597,15 euro verlies

Opbrengst na aftrek onkosten tweede jaar: 994,3 euro verlies

Mining-kosten: Bitcoin

Ter referentie een berekening van het mijnen van Bitcoins. Hiervoor is de eerder besproken speciale ASIC voor nodig. De startkosten zijn daarom hoog. Houd ook rekening met een hoge energierekening. We hebben voor deze berekening gekozen voor de Antminer S9. Het is overigens moeilijk om aan dit apparaat te komen.

Hashrate: 3,5Th/s

Kosten apparatuur: 4500 euro

Stroomkosten: 2315,31 euro

Verwachte opbrengst Bitcoin: 5413,60 euro per jaar

Opbrengst na aftrek onkosten eerste jaar: 1401,71 euro verlies

Opbrengst na aftrek onkosten tweede jaar: 130,62 euro verlies

Miningbelasting

Om effectief te kunnen minen is het noodzakelijk om deel te nemen aan een mining-pool: een groep miners die gezamenlijk op zoek gaan naar de munten. Om deel te nemen aan zo’n pool lever je op het moment van schrijven gemiddeld 2 procent van de opbrengst in. Vervolgens is er ook nog mining-software nodig, die in veel gevallen ook een bedrag vraagt van ongeveer 2 procent of minder van de opbrengst. Samen is dat ongeveer 4 procent die je meteen moet afschrijven als een ‘miningbelasting’.

Tot slot zijn er transactiekosten van de munten om ze in een wallet te krijgen en weer te converteren naar euro’s. Wie momenteel 1 Ethereum verstuurt naar een wallet, betaalt ongeveer 0,002 Ethereum aan transactiekosten. Om deze om te zetten naar euro’s, moet de Ethereum verplaatst worden naar een exchange, wat wederom transactiekosten met zich meebrengt. Reken daarom (bovenop de eerder berekende kosten) gemiddeld nog eens 4 procent voor alle conversiekosten terug naar euro’s.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.