ID.nl logo
Aan de slag met Linux-distributie elementary OS
© PXimport
Huis

Aan de slag met Linux-distributie elementary OS

Linux-distributies zijn er in vele soorten en maten, maar het gelikte elementary OS is wel een heel bijzonder exemplaar. Hiermee lijkt het net of je OS X op je computer draait. Na de installatie kom je meteen terecht in een vertrouwde gebruikersomgeving waar diverse apps voor je klaarstaan.

1 Welke versie?

Elementary OS is in een 32bit- en 64bit-versie beschikbaar. Bekijk vooraf welke processorarchitectuur je voor jouw systeem nodig hebt. Heb je geen idee en gaat het om een wat oudere machine? Neem dan voor de zekerheid de 32bit-versie. Lees ook: 15 manieren om met Linux aan de slag te gaan.

Surf naar www.elementary.io en scrol een stukje omlaag. De makers van elementary OS vragen om een bedrag te betalen voor het gebruik van de software, maar dat is niet verplicht. Klik op Aangepast en vul als bedrag een 0 in. Kies daarna voor Download elementary OS en klik op Freya 32-bit of Freya 64-bit. Bewaar het iso-bestand ergens op je harde schijf.

©PXimport

2 Installatie-stick

Aan de hand van het iso-bestand installeer je elementary OS op de pc. Je brandt dit image op een dvd of je voert de installatie vanaf een usb-stick uit. Bij laatstgenoemde methode installeer je eerst het Windows-programma Rufus. Zodra je het tooltje hebt geopend, prik je de usb-stick in de pc. Selecteer onder Apparaat de juiste opslagdrager en kies achter Creëer een opstartbare disk met voor ISO image. Bij Partitie-indeling en type doelsysteem selecteer je MBR partitie-indeling voor BIOS of UEFI-CSM. Via het pictogram met de cd-rom voeg je daarna het iso-bestand toe. Klik op Start om de installatie-stick te maken.

3 Installatie voorbereiden

Je start de installatie van elementary OS door het systeem vanaf de dvd of usb-stick te laden. Tijdens het opstarten van de pc druk je op een specifieke sneltoets om het BIOS of de UEFI te openen, bijvoorbeeld F2, F12 of Delete. Wijzig zo nodig de opstartvolgorde en zorg ervoor dat het systeem opstart vanaf het opslagmedium met elementary OS. Je regelt dat door het cd/dvd-station of de usb-stick in het bootmenu te selecteren.

©PXimport

4 Installatie starten

Zodra je het systeem vanaf de dvd of usb-stick opstart, verschijnt al snel het logo van elementary OS in beeld. Na even wachten duikt het installatiemenu op. Als je weleens Ubuntu of Linux Mint hebt gebruikt, komt de installatiewizard je wellicht bekend voor. Kies in het linkermenu voor Nederlands. Bij twijfel probeer je elementary OS eventueel vrijblijvend uit in een live-omgeving via de optie elementary uitproberen. In deze workshop gaan we ervan uit dat je de Linux-distributie goed wilt leren kennen. Kies daarom voor elementary installeren.

5 Netwerkverbinding

De installatiewizard bekijkt nu of het systeem verbonden is met internet. Dat is namelijk belangrijk voor het ophalen van eventuele updates. Bij een bedrade verbinding hoef je verder geen instellingen op te geven. Gebruik je een laptop en wil je het systeem verbinden met wifi? Selecteer in het overzicht de juiste netwerknaam en vul het wachtwoord in. Controleer met Verbind of de computer in staat is om verbinding te maken met het draadloze netwerk. Via Verder ga je naar de volgende stap.

©PXimport

6 Partitie kiezen

Zodra de computer over minimaal 6,5 GB vrije schijfruimte beschikt en op het lichtnet is aangesloten, kun je verder met de installatie. Zet een vinkje voor Updates downloaden tijdens de installatie zodat het systeem direct up-to-date is. Ga naar de volgende stap en bepaal hoe je elementary OS wilt installeren. Als er al een besturingssysteem op de machine aanwezig is, richt je bijvoorbeeld een dualboot-systeem in. Via Iets anders wijzig je de partities desgewenst naar eigen inzicht. Maak een keuze en bevestig met Installeer nu. Indien er een melding verschijnt, klik je op OK.

Drivers

Wanneer je met elementary OS aan de slag gaat, wil je natuurlijk dat alle hardware vlekkeloos functioneert. Denk hierbij aan een muis, toetsenbord, monitor, webcam en printer. Hiervoor heeft het besturingssysteem de juiste drivers nodig. Dat klinkt ingewikkelder dan het in werkelijkheid is, want deze Linux-distributie beschikt van zichzelf al over een behoorlijke lading stuurprogramma's. In de praktijk kun je dus meestal meteen met alle aangesloten randapparatuur aan de slag.

Zijn er desondanks evengoed problemen? Wellicht is de verkeerde driver geactiveerd. Open Softwarecentrum en ga naar Bewerken / Softwarebronnen / Extra stuurprogramma's. Selecteer zo nodig een andere driver.

©PXimport

7 Overige instellingen

Voordat elementary de installatie definitief uitvoert, pas je nog enkele instellingen aan. Controleer of de geografische locatie klopt en klik op Verder. Je kunt nu de gewenste toetsenbordindeling opgeven. Standaard kies je hierbij voor Engels. Ga naar de volgende stap en geef je naam op. Bedenk ook een naam voor het systeem.

Verder stel je eventueel een wachtwoord in en bepaal je of je het systeem automatisch wilt aanmelden. Optioneel versleutel je de persoonlijke map, zodat onbevoegden niet zomaar toegang hebben tot privacygevoelige data. Bevestig met Verder en volg de voortgang van het installatieproces.

8 Taal wijzigen

Je wijzigt eenvoudig de taal naar het Nederlands. Klik onderaan op het pictogram System Settings en navigeer naar Language & Region. In het linkerdeelvenster onder Installed Languages klik je op Nederlands. Vergeet verder niet om achter Formats de optie Netherlands (Dutch) te selecteren, zodat de tijdsaanduiding en valuta kloppen met de regio. Bevestig de wijziging door op Set Language en Set System Language te klikken. Mogelijk kan alleen de administrator deze wijziging doorvoeren. Klik in dat geval bovenaan op Unlock en voer het juiste wachtwoord in. Meld het systeem eerst af en vervolgens weer aan om de taal te wijzigen.

©PXimport

9 Toepassingen

Onderaan het hoofdscherm van elementary OS vind je het dock zoals je wellicht ook van OS X gewend bent. Hier vind je de belangrijkste applicaties, zoals een fotoviewer, browser, e-mailclient en videospeler. Er zijn echter nog meer standaardprogramma's ingebouwd. Klik rechtsboven maar eens op Toepassingen. Je maakt onder meer kennis met Rekenmachine, Camera en Scannen. Mocht je een bepaalde applicatie niet vinden, dan doe je bovenaan een beroep op de zoekfunctie. Wil je iets vastmaken aan het dock op het hoofdscherm? Klik met de rechtermuisknop op het betreffende pictogram en kies voor Toevoegen aan dock.

10 Updates installeren

Elementary OS installeert niet op eigen houtje verse updates. Lastig, want je wilt uiteraard dat het besturingssysteem up-to-date blijft. Ga naar Toepassingen / Updatebeheer om op nieuwe updates te controleren. Kies voor Instellingen en geef aan hoe vaak je wilt controleren op updates. Verstandig is om dat dagelijks laten te doen. Bij Wanneer er veiligheidsupdates zijn kies je voor de optie Automatisch downloaden en installeren. Via Sluiten klik je het dialoogvenster weg. In het vervolg belanden de belangrijkste updates automatisch op het systeem. Als er een nieuwe update is gevonden, kies je voor Nu installeren om het besturingssysteem meteen bij te werken.

©PXimport

11 Extra software

Voor Linux-distributies is er een heleboel freeware beschikbaar. Net als bij OS X voeg je die vanuit een applicatiebeheerder toe. Klik onderaan in het dock op Softwarecentrum. Via verschillende rubrieken zijn allerlei interessante programma's te vinden. Klik op Onze stertoepassingen om de bekendste freeware weer te geven. Je komt hier onder meer bekende namen als Calibre (beheerder voor e-books), GIMP (fotobewerker) en Zoho (kantoorpakket) tegen. Heb je een mooi programma gevonden? Klik op de titel en voeg via Installeren de freeware toe. Onder andere Firefox, Thunderbird, qBittorrent en VLC zijn voor elementary OS beschikbaar.

12 Midori

In tegenstelling tot de meeste andere Linux-distributies beschikt elementary OS niet standaard over Firefox. In plaats daarvan is Midori ingebouwd. Dit programma staat bekend als een browser die weinig systeembronnen aanspreekt. Open vanuit het dock Midori en klik rechtsboven op Menu (pictogram met het tandwieltje). Via Voorkeuren wijzig je de startpagina, want je wilt ongetwijfeld niet iedere keer beginnen met de website van elementary OS. Typ bijvoorbeeld http://www.google.nl in of gebruik een andere zoekmachine. Neem naar eigen inzicht de overige instellingen door en sluit het venster. Favorieten voeg je toe door achter de adresbalk op het sterretje te klikken.

©PXimport

13 Multitasken

Zeker wanneer je meerdere programma's door elkaar gebruikt, staat het bureaublad binnen de kortste keren bomvol. Het je meer ruimte nodig? Elementary OS ondersteunt het gebruik van meerdere bureaubladen, zodat je eenvoudiger kunt multitasken. Handig voor het geval je de computer zowel zakelijk als privé gebruikt en je beide zaken graag wilt scheiden. Je navigeert hiervoor naar Toepassingen / Multitasking weergave, waarna je drukt op het plusteken. Herhaal deze handeling wanneer je meer bureaubladen nodig hebt. Om te switchen naar een ander bureaublad druk je in het dock telkens op Multitasking weergave.

14 Standaardprogramma's

Als je ergens op een weblink of fotobestand klikt, wil je natuurlijk dat automatisch jouw favoriete programma opent. Zeker indien je veel eigen software aan elementary OS hebt toegevoegd, is het erg frustrerend als het besturingssysteem bij ieder bestand het verkeerde tooltje opstart. Gelukkig stem je het besturingssysteem hierop eenvoudig af door aan te geven met welk programma je bepaalde bestanden wilt openen. Ga naar Systeeminstellingen / Toepassingen en bekijk welke standaardprogramma's er momenteel zijn ingesteld. Bepaal bijvoorbeeld dat je url's en video's voortaan met respectievelijk Firefox en VLC wilt openen.

©PXimport

Jonge distributie

Elementary OS stampt uit 2011 en is daarmee een jonge Linux-distributie. Het besturingssysteem is gebaseerd op het populaire Ubuntu wat aan de gebruikersomgeving duidelijk is terug te zien. Het doel van de makers is om met elementary OS een gestroomlijnde Linux-distributie neer te zetten dat er op grafisch gebied gepolijst uitziet. Bovendien ligt de leercurve bewust laag, zodat oorspronkelijke Windows- en OS X-gebruikers er direct mee uit de voeten kunnen zonder dat het nodig is om allerlei documentatie door te nemen. Hoewel elementary OS het nergens communiceert, is het overduidelijk dat de ontwikkelaars zich hebben laten inspireren door het design van Apples OS X.

15 Energie-instellingen

Zeker bij gebruik van een laptop is het raadzaam om de energie-instellingen onder de loep te nemen. Op die manier verbruikt de accu minder stroom en kun je onderweg langer doorwerken. Ga naar Systeeminstellingen / Energie en wijzig met de bovenste schuifregelaar naar eigen wens de helderheid. Wil je extra energie besparen, dan activeer je de schakelaar achter Beeldscherm dimmen wanneer computer inactief is. Wijzig optioneel de functies van de pauzestand-, slaapstand- en aan/uit-knop. Verder geef je aan na hoeveel minuten inactiviteit het scherm zichzelf automatisch uitschakelt. Je gebruikt de automatische slaapstand alleen als je laptop niet verbonden is met een stopcontact.

©PXimport

16 Personaliseren

Hoewel elementary OS er van zichzelf al zeer gelikt uitziet, kan een persoonlijk tintje natuurlijk geen kwaad. Klik op Systeeminstellingen / Bureaublad en kies eventueel uit één van de prachtige achtergronden die het besturingssysteem zelf in huis heeft. Gebruik je liever een eigen afbeelding? Je klikt dan linksonder achter Achtergronden op het pijltje, waarna je kiest voor Aangepast. Voeg vervolgens een eigen afbeelding toe en bevestig met Open. Verder wijzig je via Dock eventueel de pictogramgrootte van dit onderdeel. Bij Actieve hoeken is het mogelijk om een bepaalde functie aan een hoek toe te kennen, zoals het openen van de multitaskweergave.

▼ Volgende artikel
Luxaflex vies? Zo krijg je ze moeiteloos schoon
© eliosdnepr
Huis

Luxaflex vies? Zo krijg je ze moeiteloos schoon

Als er één plek in huis is waar stof zich graag verzamelt, dan is het wel op de luxaflex. En hangen ze in de keuken, dan worden ze niet alleen stoffig, maar ook nog eens vettig. Gelukkig hoef je niet uren te schrobben om ze weer schoon te krijgen: met de tips uit dit artikel zijn ze zo weer blinkend schoon.

Dit artikel in het kort: • Regelmatig doen: even afstoffen • Grondig schoonmaken: aluminium en kunststof • Grondig schoonmaken: houten luxaflex • Bedieningskoorden schoonmaken • Nicotine-aanslag verwijderen • Luxaflex langer mooi houden

Luxaflex schoon? Lees dan: De 5 beste tips om snel en simpel je ramen te lappen

Regelmatig doen: even afstoffen

Regelmatig afstoffen voorkomt dat vuil zich ophoopt. Een plumeau of microvezeldoek werkt prima. Draai de lamellen open zodat je overal bij kunt en werk van boven naar beneden. Een oude sok over je hand schuiven is een handige manier om elke lamel afzonderlijk schoon te vegen.

Wil je tijd besparen?* Gebruik dan een speciale lamellenborstel. Hiermee kun je in één beweging meerdere lamellen tegelijk afnemen. Druk niet te hard, om beschadigingen te voorkomen. Stofzuigen kan ook, maar gebruik dan een meubelmondstuk op de laagste stand en ondersteun de luxaflex met je andere hand.

* Wie niet eigenlijk...?

©africaimages.com (Olga Yastremsk

Als stoffen alleen niet meer genoeg is, moet je een stapje verder gaan. Hoe je dat doet, hangt af van het materiaal waarvan de luxaflex gemaakt zijn.

Grondig schoonmaken: aluminium en kunststof

Gebruik het bad…

Haal de luxaflex voorzichtig uit het kozijn en leg in een bad met lauwwarm water en een scheutje allesreiniger. Laat kort weken en veeg de lamellen schoon met een zachte spons. Spoel goed af en laat de luxaflex hangend drogen. Zorg ervoor dat metalen onderdelen niet te lang nat blijven om roestvorming te voorkomen en droog aluminium luxaflex direct af om oxidatie te vermijden.

…of de douche

Als de luxaflex te groot is voor een bad, kan afspoelen in de douche een alternatief zijn. Gebruik een plantenspuit met een sopje voor hardnekkige vlekken en spoel daarna grondig af. Let op dat kunststof koorden niet te nat worden (want dan kunnen ze hun stevigheid verliezen of verkleuren). Laat goed drogen en ventileer de ruimte goed om schimmelvorming te voorkomen.

Met stoom

Soms is weken in bad of afspoelen in de douche geen optie. Een stoomreiniger kan dan uitkomst bieden, vooral bij aluminium en kunststof luxaflex. Gebruik de stoom op lage stand en houd voldoende afstand om schade te voorkomen. Een andere methode is een sopje met een plantenspuit op de luxaflex vernevelen en daarna droogwrijven met een microvezeldoek.

Grondig schoonmaken: houten luxaflex

Hout is gevoelig voor vocht, dus in bad leggen of onder de douche afspoelen is geen goed idee. Gebruik een licht vochtige doek met een mild schoonmaakmiddel en test nieuwe middelen altijd eerst op een onopvallende plek. Je kunt ook speciale houtzeep gebruiken. Doe dat wel met mate en kies bij voorkeur een variant die geen vettig laagje achterlaat, omdat sommige houtzepen een dun laagje vormen dat stof kan aantrekken.

Je kunt ook een doek met een klein beetje afwasmiddel gebruiken, maar zorg dat deze nauwelijks vochtig is. Droog de lamellen direct na met een schone doek om watervlekken te voorkomen. Behandel ze eventueel met een verzorgende houtolie of was, maar alleen als het materiaal daar geschikt voor is. Laat ze na behandeling open drogen en voorkom direct zonlicht om kromtrekken en verkleuring te vermijden.

Nicotine-aanslag verwijderen In ruimtes waar wordt gerookt, kan een gelige laag op de luxaflex ontstaan. Dit is lastig te verwijderen met alleen water en zeep. Meng gelijke delen water en azijn en gebruik een zachte doek om de lamellen af te nemen. Spoel daarna na met een schone, licht vochtige doek en droog direct af.

©Rafael Ben-Ari

Bedieningskoorden schoonmaken

De koorden van luxaflex worden vaak vergeten bij het schoonmaken, maar kunnen door stof en vet behoorlijk groezelig worden. Wikkel een vochtige doek met mild schoonmaakmiddel om het koord en trek het koord er voorzichtig doorheen. Herhaal indien nodig en laat goed drogen.

Luxaflex langer mooi houden

Regelmatig afstoffen voorkomt dat vuil zich ophoopt. Maak ze in keukens vaker schoon. Vermijd overmatig watergebruik, vooral bij houten luxaflex. Laat ze open drogen na een schoonmaakbeurt en houd ze, als je ze niet gebruikt, opgetrokken om stofophoping te verminderen. Zo blijven je luxaflex langer mooi en schoon.

🪶 Op zoek naar een plumeau?

(ook handig voor spinrag in hoekjes en aan het plafond)

▼ Volgende artikel
Vermijd pottenkijkers: zo beveilig je je camera of deurbel optimaal
Huis

Vermijd pottenkijkers: zo beveilig je je camera of deurbel optimaal

Misschien heb je er wel een: een beveiligingscamera of videodeurbel waarmee je je woning via een online-verbinding in de gaten kunt houden. Dat kan handig zijn, maar er zijn ook privacyrisico's. Als je niet voorzichtig bent, kunnen onbevoegden namelijk toegang krijgen tot jouw camerabeelden. In dit artikel geven we wat tips om dat te voorkomen.

In dit artikel bespreken we manieren waarop je kunt voorkomen dat mensen je zomaar in je tuin of huiskamer kunnen begluren via je videodeurbel of IP-camera. We gaan daarbij in op de volgende aspecten:

  • De keuze van de camera 
  • Het instellen van een (uniek) wachtwoord
  • Het (zo veel mogelijk) voorkomen van hacks

Ook lezen: 5 fouten met je beveiligingscamera die je hierna nooit meer maakt

Kies een betrouwbaar merk

Er zijn natuurlijk heel veel soorten beveiligingscamera's voor consumenten, maar de privacyrisico's die wij bespreken spelen zich vooral af bij videodeurbellen en zogenoemde IP-camera's. Deze hebben als overeenkomst dat ze de opgenomen beelden online opslaan, zodat je via een website of app altijd toegang hebt tot de camerafeeds.

Mocht je op zoek zijn naar zo'n apparaat, zorg er dan voor dat het merk betrouwbaar en privacyvriendelijk is. Zo adviseren experts om op te passen met Chinese merken als Dahua en Hikvision, en Chinese smarthomeplatformen als Tuya (waar onder meer de camera's van Action, Woox en Marmitex gebruik van maken). Hoewel het niet is bewezen, is het goed mogelijk dat de software een achterdeurtje bevat waardoor de fabrikant met de beelden kan meekijken. De lokale wetgeving dwingt fabrikanten namelijk om data te verzamelen en af te staan aan de overheid.

Ook andere bekende merken hebben in het verleden te maken gehad met beveiligingsproblemen. Zo belandden in 2019 duizenden inloggegevens van Ring-klanten op het darkweb en hadden Amazon-medewerkers jarenlang toegang tot de camerafeeds. Verder kwam Wyze vorig jaar in opspraak doordat sommige klanten ineens de camerabeelden van anderen in hun app te zien kregen.

De LSC Smart Connect-beveiligingscamera van de Action maakt gebruik van Chinese software.

Stel een eigen wachtwoord in

Het klinkt misschien als een open deur, maar het niet instellen van een eigen wachtwoord is de meest voorkomende oorzaak waardoor onbevoegden kunnen meekijken met camerabeelden. Veel fabrikanten leveren hun camera’s met een standaardgebruikersnaam en -wachtwoord, zoals 'admin' of '1234'. Er bestaan zelfs complete websites waarop lijsten circuleren met de standaardinloggegevens van tientallen cameramerken.

Hoewel het niet legaal is, kunnen pottenkijkers zo met wat trial-and-error relatief makkelijk toegang krijgen tot camerabeelden. Er zijn zelfs websites die deze onbeveiligde feeds verzamelen en openbaar op hun website plaatsen. Een bekend voorbeeld hiervan is Insecam, die hier in 2014 wereldwijd het nieuws mee haalde.

Na alle ophef heeft die website alle privacy-schendende streams van bijvoorbeeld deurbelcamera's of webcams in woningen verwijderd, maar er zijn nog andere plekken online waarop zulke beelden wél te zien zijn. Toegegeven, deze websites zijn niet makkelijk te vinden (het delen van deze beelden is immers illegaal), maar als je een beetje weet waar je moet zoeken, kom je ze zeker tegen.

Er zijn gelukkig steeds meer camerafabrikanten die klanten verplichten een uniek wachtwoord te gebruiken, waaronder Panasonic, maar als dat niet het geval is, is het dus ten zeerste aan te raden om meteen een nieuw wachtwoord te verzinnen en (mits die mogelijkheid er is) tweestapsverificatie te activeren.

Insecam stond tien jaar geleden vol met links naar onbeveiligde webcams.

Voorkom hacks

Hoewel het veel minder vaak voorkomt, is het mogelijk om beveiligingscamera's te 'hacken' en op die manier bij de beelden te komen. Voor sommige IP-camera's moet je namelijk bepaalde TCP-poorten op je router/modem openzetten, zoals 80 of 443, om van buitenaf met deze camera's te kunnen verbinden.

Als je dat handmatig (en zorgvuldig) doet, hoeft dat geen probleem te zijn. Het wordt pas echt gevaarlijk als je de camera deze poorten zelfstandig laat openzetten via uPnP (Universal Plug and Play). Deze functie vereist geen enkele vorm van authenticatie. Onbevoegden kunnen met malware daardoor eenvoudig allerlei poorten openen. Je kunt dus beter ver uit de buurt van uPNP blijven.

Zorg er tot slot ook voor dat je de firmware van de camera regelmatig bijwerkt, voor het geval er een kritieke kwetsbaarheid is gedicht. Malware als Mirai heeft in het verleden veel schade aangericht door kwetsbaarheden van slecht beveiligde camera's te misbruiken. Het is daarom ook een risico om je camera's en deurbellen met het internet te (laten) verbinden als de fabrikant geen updates meer uitbrengt.

Beelden lokaal opslaan

Als je het risico op pottenkijkers helemaal wilt voorkomen, kun je er in sommige gevallen (zoals bij de camera's van UniFi) ook voor kiezen om de camerabeelden uitsluitend lokaal op te slaan. In plaats van in de cloud, worden de beelden dan bijvoorbeeld op een SD-kaartje of basisstation opgeslagen. Dat gaat ten koste van het gemak, omdat je dan zelf ook niet meer eenvoudig op een website of app kunt inloggen om je beelden te bekijken, maar het is natuurlijk wel privacyvriendelijker.