Seagate's BlackArmor-serie is bedoeld voor kleinzakelijk gebruik, waarbij maximaal 8 TB aan opslagruimte gedeeld kan worden. Backup van gebruikerspc's is mogelijk, evenals het delen van resources zoals printers.

De BlackArmor is een compacte doos die eenvoudig op een bureau geplaatst kan worden. Eigenlijk is de BlackArmor een kant-en-klare fileserver die rechtstreeks in het netwerk kan worden opgenomen en met twee of vier drives wordt geleverd. Elke drive zit in een uitschuifbare cartridge, waardoor het vervangen van de schijf makkelijk gemaakt wordt. Een klein lcd-scherm op de voorzijde van het apparaat geeft statusboodschappen weer. Ook zien we een usb-poort. Drie extra usb-poorten zijn aan de achterzijde geplaatst, evenals twee ethernetpoorten.

We bekijken de BlackArmor NAS 420, geleverd met twee 1TB sata-schijven, geconfigeerd als raid-1-array. Het is ook mogelijk modellen met vier schijven en een andere raid-configuratie aan te schaffen; het is evengoed mogelijk de 420 uit te breiden met extra schijven. Raid-1 betekent dat de twee schijven een identieke kopie van elkaar zijn. Valt er een uit, dan raakt u geen gegevens kwijt en kunt u gewoon doorwerken, al moet u de defecte schijf zo snel mogelijk vervangen. Het nadeel? Van de totale 2 TB aan capaciteit heeft u slechts 1 TB beschikbaar. Dit lijkt ons overigens voldoende voor een kleine werkgroep.

Het is voor ons niet lastig de BlackArmor in gebruik te nemen, maar een minder onderlegde gebruiker zal er wat meer moeite mee hebben. De meegeleverde documentatie is niet erg uitgebreid en veronderstelt een hoog kennisniveau. Vervelender is dat de documentatie met geen woord rept over wat u moet doen wanneer er een fout optreedt. Dat is onvergeeflijk: wat als de BlackArmor al uw zakelijke gegevens bevat en er ineens mee ophoudt?

Heeft u de BlackArmor aan de praat, da kunt u eenvoudig gedeelde mappen aanmaken. We kunnen ook usb-drives en geheugensticks delen door ze in de usb-poorten van de BlackArmor te steken. De doorvoersnelheid is hoog. Het delen van usb-printers is ook mogelijk, maar de instructies die Seagate meelevert zijn misleidend. Volgens Seagate sluit uit de printer aan, schakelt u deze in en installeert u de printerdrivers op de normale wijze. Dat werkt dus niet; u moet de Printer toevoegen-functie in het Windows Configuratiescherm gebruiken, kiezen voor een Netwerkprinter en Windows de printer laten detecteren.

Seagate levert een programma mee (BlackArmor Discovery) die uw BlackArmor in het netwerk detecteert en als drive aan uw pc koppelt. Het ip-adres van de nas is ook op het lcd-scherm af te lezen. U kunt de BlackArmor overigens niet koppelen voor u minstens één gedeelde map en één gebruiker toegevoegd heeft. Dit doet u via de ingebouwde webinterface die u opent in het Discovery-programma (of rechtstreeks via het ip-adres). De eerste keer dat u de interface opent moet u de datum en tijdszone instellen. Ook kunt u een administratorwachtwoord invoeren om ongeoorloofd gebruik tegen te gaan.

De webinterface bevat een duizelingwekkend aantal mogelijkheden, gegroepeerd onder System, Network, Storage, Access en Media. De meeste opties hoeft u niet te bekijken, maar u moet uzelf er wel van verzekeren dat de naam van de werkgroup (Netwerk-menu) identiek is aan die u gebruikt voor uw pc's. Vervolgens maakt u een gedeelde map (Storage-menu) en voert u de namen van de gebruikers die toegang hebben tot deze map in (Access-menu). Gebruikers kunnen de Prullenbak inschakelen voor elke gedeelde map. Gewiste bestanden kunnen dan makkelijk via de webinterface worden teruggevonden.

Technisch onderlegde gebruikers kunnen hun lol op de met de geavanceerdere opties, waaronder het instellen van een vast ip-adres of het koppelen van de BlackArmor aan een Windows Domain. Ook kan de BlackArmor automatisch berichten versturen naar een ingesteld e-mailadres wanneer er problemen optreden. Kiest u voor een BlackArmor-setup met vier schijven, dan kunt u kiezen voor raid-5. Dit geeft u 3 TB aan opslag bij het gebruik van vier 1TB-schijven.

Seagate levert een backupprogramma met de naam BlackArmor Backup mee. Dit programma laat gebruikers op het netwerk hun computer backuppen naar de BlackArmor. Het programma moet vanzelfsprekend op elke pc geïnstalleerd worden. BlackArmor Backup is behoorlijk uitgebreid en kent mogelijkheden voor scheduled incremental backups. De installatie-cd kan gebruikt worden om een pc te booten en herstellen over het netwerk. Elke BlackArmor wordt geleverd met een Backup-licentie voor maximaal tien gebruikers. De applicatie registreert zichzelf de eerste keer meteen. U kunt vanuit de webinterface zien hoeveel licenties u nog over heeft, extra licenties kunnen gekocht worden bij Seagate met een maximum van 50 gebruikers per nas.

Wie zich afvraagt waarom de BlackArmor twee ethernetpoorten heeft: Seagate heeft twee gebruiksdoelen voor de tweede poort. Of u gebruikt de poort om uw doorvoer te versnellen (aggregation), of u koppelt er een tweede BlackArmor aan vast. Deze zorgt dan voor een continue backup van de eerste BlackArmor.

Wie zijn BlackArmor van buiten het bedrijfsnetwerk wil benaderen kan dit doen via een webbrowser. Hierbij wordt dan gebruik gemaakt van Seagate's Global Access Service. Elke gebruiker die toegang op afstand wil moet een account aanmaken. Dit is vooralsnog gratis. Het is ook mogelijk de BlackArmor op een ups (uninterruptible power supply) aan te sluiten. Dit werkt vooralsnog alleen met ups-modellen van APC. Mocht er een stroomonderbreking plaatsvinden, dan kan de BlackArmor zichzelf netjes uitschakelen als de accu van de ups bijna leeg is.

Ook kan de BlackArmor gebruikt worden als mediaserver, dankzij dlna-protocollen om foto's, video en muziek te delen. Een iTunes-server is ook ingebouwd. Helaas biedt de documentatie bar weinig informatie over hoe u deze functie gebruikt. Een meegeleverde downloadmanager laat de BlackArmor grote bestanden van het web in een gedeelde map binnenhengelen.

Dat de drives in de BlackArmor hot-swappable zijn, betekent dat er in geval van nood een defecte schijf verwisseld kan worden voor een nieuwe zonder dat u de nas hoeft uit te schakelen. Uiteraard proberen we dit uit. We kunnen inderdaad gewoon bij onze bestanden komen, ook al hebben we één schijf verwijderd. Er verschijnt een waarschuwing op het led-display en de led-indicator bij de betreffende schijf gloeit geel om aan te geven dat er een probleem is. Helaas lezen we nergens in de documentatie wat we in zo'n situatie moeten doen. Sterker nog: na het terugplaatsen van de drive blijft de status-led brangen en zien we in de webinterface een bericht dat 'a volume is in degrade mode'. Het help-bestand verwijst vrolijk naar de Seagate-website, maar hier vinden we geen informatie over dit probleem.

Uiteindelijk blijkt dat we de Disk Manager in het Storage-menu moeten gebruiken om de drive weer te 'claimen' en dan in Volumes moeten kiezen voor 'Recover' om de raid-1-array weer op te bouwen. Een dergelijk proces gaat de technische expertise van een gemiddelde kleinzakelijke klant vaak te boven. Dit betekent dat u dit apparaat beter via een reseller of dealer kunt kopen, zodat deze u kan helpen als er iets misgaat.

PluspuntenMinpuntenConclusie

De BlackArmor NAS 420 is een flexibele nas die zich prima thuisvoelt in het hart van een kleinzakelijke onderneeming. Gebruikers kunnen printers en opslag delen en de BlackArmor kan pc's op het netwerk backuppen met de meegeleverde tools. Helaas is de BlackArmor lastig te installeren door normale gebruikers, tenzij ze kunnen vertrouwen op technische ondersteuning van een reseller. De meegeleverde documentatie is niet echt behulpzaam en biedt soms zelfs verkeerde adviezen.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!