Veel ouders liggen wakker van verhalen over cyberpesten, online porno en virtuele kinderverleiders. Niet helemaal onterecht, want kinderen gaan steeds jonger en steeds meer het internet op en als ouder wil je je kind natuurlijk zoveel mogelijk beschermen tegen ongeschikte inhoud. Veilig internet voor je kind? In dit artikel bespreken we een aantal tips en (in de meeste gevallen) gratis tools die behulpzaam kunnen zijn bij dit ouderlijk toezicht.

Wij van Computer!Totaal zijn van mening dat ‘kindvriendelijker internet’ vooral een zaak is van opvoeding, duidelijke afspraken en openhartige gesprekken tussen ouders en kinderen. In de kaderteksten ‘Creepen’ en ‘Een zaak van opvoeding’ vind je alvast een aanzet voor een dergelijke invalshoek. Maar naast goede communicatie met je kind kan de inzet van technische hulpmiddelen wel degelijk nuttig zijn. Daarom bieden we je in dit artikel antwoorden aan op vragen als: hoe vermijd ik dat mijn kind zomaar op pornografische sites belandt, hoe ga ik na of mijn kind niet teveel informatie over zichzelf prijsgeeft op sociale media als Facebook, hoe zorg ik ervoor dat mijn kind niet te lang of te vaak bezig is met ongewenste of zinloze apps, enz. Er komen tips en tools aan bod voor zowel Windows (10) en wifi-apparaten, als voor mobiele apparaten met 3G/4G.

Creepen

©PXimport

01 Facebook check-up

Facebook is zonder meer de populairste sociale-mediasite en de kans is groot dat ook jouw kind een eigen Facebookprofiel heeft aangemaakt - vooralsnog is 13 jaar hiervoor de minimumleeftijd. Je doet er in dat geval goed aan de privacy-instellingen van dat profiel samen met je kind door te nemen. Nadat je kind bij Facebook is aangemeld, klik je bovenaan rechts het hangslotpictogram aan en kies je Privacycontrole, waarna een wizard in drie eenvoudige stappen duidelijk maakt of je kind zijn inhoud wel met de gewenste personen deelt. Stel de optimale keuzes in en rond af met Voltooien.

Interessant is ook de optie Wie kan mijn dingen bekijken. Hier kun je dan op Bekijk als klikken om na te gaan welke inhoud er precies met anderen wordt gedeeld. Bovenaan kun je Bekijken als een bepaalde persoon aanklikken, waarna je de naam van een Facebook-vriend kunt invullen. Je krijgt dan het profiel te zien door de ogen van die persoon.

Verder kun je bij Wie kan contact met mij opnemen de optie Vrienden van vrienden aanstippen als je wilt dat alleen mensen met gemeenschappelijke vrienden een vriendschapsverzoek kunnen versturen.

Ten slotte vind je hier nog de optie Hoe stop ik iemand die me lastigvalt: van hieruit kun je dus bepaalde personen ‘blokkeren’. Dat houdt in dat die persoon als vriend wordt verwijderd, dat die je geen berichten meer kan versturen en hij ook niet meer in jouw zoekresultaten (of omgekeerd) zal verschijnen.

©PXimport

02 Pornoblokkering

Als je op een of meerdere toestellen zonder veel moeite pornografische sites - evenals proxies en anonymizers - wil blokkeren, dan kan dat het snelst als volgt. Ga naar de netwerkinstellingen van het betreffende toestel en vul de volgende adressen in als DNS-servers: 208.67.220.123 en 208.67.222.123. Noteer voor de zekerheid wel eerst even de huidige DNS-servers, zodat je die later altijd nog kunt terugzetten als je dat wilt. Na een herstart van het toestel worden de meeste pornosites automatisch geweerd. Houd er wel rekening mee dat deze adressen afkomstig zijn van een Amerikaanse service (OpenDNS FamilyShield - Cisco) en dat er dus wel eens een (bijvoorbeeld Nederlandstalige) site tussen de mazen van het net kan glippen.

Op een Windows-toestel vind je deze instelling als volgt: klik het netwerkpictogram in het systeemvak met de rechtermuisknop aan en kies Netwerkcentrum openen. Kies Adapterinstellingen wijzigen, klik je ethernetadapter met de rechtermuisknop aan en kies Eigenschappen. Selecteer Internet Protocol versie 4 (TCP/IPv4), druk op de knop Eigenschappen en stip De volgende DNS-serveradressen gebruiken aan.

Het is meestal ook mogelijk de DNS-adressen in je router te wijzigen, zodat de aanpassing direct effectief is voor alle toestellen die zich via die router, al dan niet draadloos, met het internet verbinden. Je vindt de instellingen in je router wellicht in een onderdeel met een naam als Connectiviteit / Lokaal netwerk; raadpleeg hiervoor de handleiding bij je router.

©PXimport

Een zaak van opvoeding

©PXimport

03 OpenDNS Home

Met de methode uit de vorige tip heb je zelf geen enkele zeggenschap over welke sites worden geblokkeerd. Wil je meer sturing en flexibiliteit dan is OpenDNS Home meer geschikt. Deze aanpak vergt wel wat meer voorbereiding. Surf vanaf een computer binnen je eigen thuisnetwerk hiernaartoe en maak een gratis account aan. Zodra je de link in de bevestigingsmail hebt aangeklikt beland je hier. Hier klik je op Add a network. Bovenaan, bij Your current IP zie je nu het adres van je eigen thuisnetwerk verschijnen. Dit adres kopieer je in de blokjes er net onder. Geef een naam aan je netwerk, laat het vinkje staan bij Yes, it is dynamic en bevestig met Done. Je ontvangt een tweede mail waar je eveneens de link aanklikt. hier lees je af wat je vervolgens te doen staat, maar het komt er ook hier op neer dat je de dns-adressen van het toestel van je kind aanpast. Dat kan zowel op Windows, MacOS als Linux. In dit geval wordt dat: 208.67.220.220 en 208.67.222.222 (overigens is ook 208.67.222.220 mogelijk).

©PXimport

04 Selectieve filtering

Op dit moment staan echter nog alle sites open. Je moet bij OpenDNS Home namelijk zelf aangeven wat je precies wilt blokkeren. Hiervoor ga je opnieuw naar je OpenDNS Dashboard, waar je het tabblad Settings opent. Bij Settingsfor selecteer je dan je eigen netwerk. Er komen nu drie filterniveaus beschikbaar: Low, Moderate en High. Deze laatste houdt niet alleen pornografische sites tegen, maar ook sociale netwerken en aanverwanten. Je kunt echter elk van deze niveaus nog aanpassen. Dat doe je via Customize: je krijgt nu toegang tot een zestigtal webcategorieën waarop je kunt filteren. Een vinkje plaatsen bij een ongewenste categorie en bevestigen met Apply volstaat.

Je kunt ook uitzonderingen definiëren. Dat doe je in de rubriek Manage individual domains. Hier vul je dan domeinnamen in (zoals computertotaal.nl) die je alsnog wilt toelaten (Neverblock) of blokkeren (Alwaysblock).

©PXimport

05 Dynamisch dns

In tip 03 heb je dus het ip-adres ingevuld waarlangs je netwerk – je router eigenlijk – van buitenaf bereikbaar is. Dit adres heb je gekregen van je internetprovider en de kans is groot dat het adres af en toe wijzigt met als gevolg dat OpenDNS je netwerk niet meer zal herkennen. Om dat tegen te gaan moet je elke adreswijziging meteen doorgeven aan OpenDNS, maar gelukkig kan dat worden geautomatiseerd. Mogelijk heeft je router hiervoor een eigen tool ingebouwd (dynamic dns of ddns) – raadpleeg de handleiding bij het apparaat – maar het kan ook met behulp van de gratis tool IP Updater, beschikbaar voor Windows en MacOS. Je hoeft de tool maar te installeren op een netwerk-pc die je vaak opstart en je daar met je OpenDNS-id aan te melden. De tool checkt bij elke opstart het externe IP-adres van je netwerk en zal elke wijziging meteen aan OpenDNS doorgeven.

©PXimport

06 Kind-account

Werkt je kind op een pc met Windows 10 en wil je niet alleen ongepaste websites blokkeren (zoals met OpenDNS), maar bijvoorbeeld ook tijdslimieten instellen of de recente activiteit van je kind monitoren, dan kan dat met de module voor ouderlijk toezicht die in Windows 10 zit geïntegreerd. Voorwaarde is alvast dat je zelf, als ouder, met een Microsoft-account bij Windows bent aangemeld. Daarna kun je een ‘kind-account’ aanmaken. Ga hiervoor naar Instellingen / Accounts / Gezin en andere personen (of Familie en andere gebruikers). Selecteer vervolgens Een familielid toevoegen en selecteer Kind toevoegen. Beschikt je kind niet over een eigen e-mailadres, dan kun je daar alsnog voor zorgen via De persoon die ik wil toevoegen, heeft geen e-mailadres, waarna je de verdere instructies volgt. Als alles goed is, beschikt ook je kind nu over een eigen Microsoft-account. Op de pc waarop je dit account hebt aangemaakt heeft je kind automatisch toegang. Op andere systemen moet je zelf eerst nog even toegang verlenen. Meld je met je eigen Microsoft-account aan en kies Instellingen / Accounts / Gezin en andere personen. Selecteer het account en klik op Toestaan (2x).

©PXimport

07 Restricties

Als ouder kun je nu allerlei restricties opleggen aan je kind wanneer het zich met zijn account op een pc aanmeldt. Meld je hiervoor met je eigen account aan. Klik hier op Gezin, waarna je de naam van elk toegevoegd gezinslid ziet verschijnen. Achter elke naam staan diverse instelbare opties – vergeet ook niet op Meer te klikken. Zo kun je bij Recente activiteit controleren de schakelaar bij Activiteitsrapporten is ingeschakeld op Aan zetten en eventueel ook een vinkje plaatsen bij Stuur mij elke week een rapport als je via e-mail wekelijks een overzicht wilt ontvangen. Alle surfactiviteiten worden nu automatisch vastgelegd, althans als je kind via Internet Explorer of Edge surft. Andere browsers wil je dus wellicht verwijderen of blokkeren. Dit laatste kan vanuit de pagina met recente activiteiten, in de rubriek Apps en games, zodra de ongewenste toepassing daar opduikt.

Overigens kun je bij Apps, games en media, waar je de schakelaar bij Ongepaste apps en games blokkeren op Aan zet, automatisch ongepaste apps en aanverwanten laten blokkeren. Bij de rubriek Apps, games en media uit de Store beperken kun je tevens aangeven welk leeftijdsfilter je wilt instellen, zodat je kind geen ongepaste apps kan aankopen.

©PXimport

08 Nog meer restricties

Je kunt als ouder ook beperkingen instellen voor reguliere en in-app aankopen. Daarvoor klik je links op de webpagina op Aankoop en besteding en leg je zelf het bedrag vast dat je eventueel aan het account wilt koppelen, zodat je kind niet meer kan uitgeven dan de vooraf overgemaakte geldsom. Hier kun je trouwens ook een vinkje plaatsen bij Stel me op de hoogte wanner mijn kind een app of game downloadt.

Uiteraard is het ook mogelijk ongepaste webinhoud te blokkeren. Daarvoor open je de rubriek Browsen op het web en zet je de schakelaar bij Ongepaste websites blokkeren op Aan. Je vindt hier weliswaar geen webcategorieën terug zoals bij OpenDNS Home, maar je kunt wel zelf een zwarte lijst aanleggen: je hoeft maar de url in te vullen in de kolom Deze altijd blokkeren. In de kolom Deze altijd toestaan kun je als je wilt ook een witte lijst samenstellen.

Ook handig is dat je een beperking kunt instellen op de tijd die je kind per dag achter het scherm mag spenderen. Ga naar de rubriek Schermtijd en zet de schakelaar bij Limieteninstellenvoor wanneer mijn kind apparaten kan gebruiken op Aan. Vervolgens kun je, zowel voor een Xbox als een pc, de maximale totaaltijd per dag in blokken van ½ uur bepalen, maar ook periodes instellen waarbinnen je kind al dan niet van het toestel gebruik mag maken (zoals: maximaal 3 uur per dag, behalve tussen 12 en 18 uur).

©PXimport

09 iPad-beperkingen

Gaat je kind met een iPad het internet op via je eigen wifi dan kun je, zoals beschreven in tips 02 tot 05, ongepaste webinhoud blokkeren met behulp van OpenDNS. Je kunt echter ook een aantal beperkingen instellen op het toestel zelf, zonder externe tools of services. Ga naar Instellingen / Algemeen / Beperkingen / Schakel beperkingen in. Je moet nu een beveiligingscode instellen zodat je de beperkingsinstellingen achteraf kunt wijzigen en ook geblokkeerde inhoud kunt bekijken. In het beperkingenscherm kun je onder meer instellen of er apps mogen worden geïnstalleerd, aangekocht of verwijderd. Per app kun je ook ongewenste inhoud blokkeren. Bij Leeftijdskeuring selecteer je je eigen land, waarna je automatisch de geschikte beoordelingen voor dat land kunt laten toepassen.

©PXimport

10 Android-beperkingen

©CIDimport

Ook op een Android-apparaat (tablet of smartphone) kun je gebruik maken van OpenDNS (zie tips 02 tot 05) om ongepaste webinhoud te blokkeren. Er zijn echter nog aanvullende restricties mogelijk. In tips 11 en 12 stellen we je de app DinnerTime Plus voor, maar laten we eerst enkele ingebouwde functies bekijken.

Beginnen we met een tablet. Vanaf Android 4.3 kun je voor je kind een beperkt profiel aanmaken. Open alvast het menu Instellingen en ga naar de rubriek Gebruikers, waarna je een beperkt profiel creëert voor je kind. Dat houdt in dat jij, met jouw profiel, kunt beslissen welke apps al dan niet worden ingeschakeld. Je kind krijgt wel de Google Play-app te zien, maar kan daar niets kopen gezien alleen jij apps kunt installeren. Het spreekt voor zich dat je jouw profiel met een schermvergrendeling hebt afgeschermd.

Ook op een smartphone zijn bepaalde restricties mogelijk. Je kunt namelijk vanaf Android 5.0 een gastaccount voor je kind aanmaken. Ook dat loopt over het menu Instellingen / Gebruikers. Via het tandwielpictogram kun je aangeven of er vanaf dit account mag worden getelefoneerd. Opties voor ouderlijk toezicht vind je hier weliswaar niet, maar wanneer je voor je kind op het vergrendelscherm een (tijdelijk) Gast-account activeert, dan kan het kind in elk geval niet aan (privacygevoelige data van) je eigen account komen.

Google Play Store

11 DinnerTime Plus: installatie

Met het gratis DinnerTime Plus kun je als ouder vanaf je eigen tablet of smartphone haarfijn het mobiele gebruik van je kind regelen: je bepaalt zelf wanneer het kind het apparaat kan gebruiken en welke apps zijn toegelaten. Je krijgt bovendien zicht op welke apps je kind hoelang gebruikte.

Allereerst installeer je de oudermodule van DinnerTime Plus. Uiteraard kies je dan voor Parent tijdens de installatie. Via Sign Up creëer je een account, waarna je het telefoonnummer van je mobiele apparaat invult (2x). Na je bevestiging kun je je dan met dat nummer aanmelden. Je krijgt nu de knop Connect Kid’s Device te zien.

Over nu naar het Android-apparaat van je kind waar je ook deze app installeert. Deze keer kies je dan wel voor de optie Kid. Selecteer GetLinkingCode om de code te krijgen die je dan op je eigen toestel invult nadat je de knop Connect Kid’s Device hebt aangetikt. Geef een geschikte naam aan het apparaat en bevestig met Link.

Om te voorkomen dat je kind de app moeiteloos kan verwijderen ga je naar de rubriek (Meer / ) Beveiliging / Apparaatbeheerders en plaats je een vinkje bij DinnerTime Plus Device Admin.

12 DinnerTime Plus: gebruik

Je kunt nu allerlei (tijds)restricties instellen vanuit de oudermodule. Wanneer je hier de knop DinnerTime indrukt en je keuze bevestigt, wordt het toestel van je kind nagenoeg meteen geblokkeerd. Via het potloodicoon kun je de duur instellen op 30 minuten, 1 uur of anderhalf uur. Nogmaals de knop aantikken en bevestigen volstaat om de beperking weer op te heffen. Ongeveer hetzelfde doe je met de knop Take a Break, alleen blijft die beperking standaard 24 uur geldig, tenzij je die vroeger opheft.

Met de knop Schedule Breaks kun je zelf twee pauzes inplannen – in de betaalde versie (€ 4,22) zijn dat er acht. Door de naam van een pauze aan te tikken kun je de begin- en eindtijd aanpassen en aangeven op welke dagen die actief moet zijn. Bevestig je keuzes met Done. Onderaan tref je nog de knop Apps Permitted aan; die voert je naar een overzicht van apps die op het toestel van je kind zijn geïnstalleerd. Hier kun je aangeven welke apps je tijdens die pauze alsnog wilt toelaten.

Verder is het nog mogelijk een dagelijkse tijdslimiet in te stellen, ongeacht eventuele pauzes. Dat doe je met de knop Timelimit, waarbij je via Apps Counted in Daily Limit zelf bepaalt welke apps je voor dit verbruik wilt laten meetellen.

Via de knop Apps is het ook nog mogelijk specifieke apps ten allen tijde te verbieden: houd je vinger dan op de gewraakte app tot die verhuist van het tabblad Allowed apps naar Lockedapps. Verder kun je bij elke app op het tabblad Allowedapps nog een dagelijkse tijdslimiet instellen.

©CIDimport

Kidslox

Via OpenDNS (zie tips 02 tot 05) en de ingebouwde beperkingsfuncties (zie tip 09) kun je ook een iOS-apparaat, zoals een iPad of iPhone, al heel wat ‘kindvriendelijker’ maken. De app Kidslox Screen Time Parental Control, in combinatie met Kidslox Web Filter, biedt echter nog meer mogelijkheden. Je hebt er wel iOS 10 voor nodig. Na de installatie van beide apps via de App Store dien je Kidslox Screen Time Parental Control nog te activeren vanuit het overzichtsscherm, via de knop Dit toestel toevoegen, waarna je een Kidslox Control-profiel installeert. Na deze activatie moet je nog toestaan dat Kidslox inhoud in Safari mag filteren. Dat doe je via Instellingen van je toestel waar je dan Safari opent en Materiaalblokkeringen selecteert. Hier schakel je Webfilter in. Herstart nu bij voorkeur het apparaat.

Vanuit Kidslox krijg je vervolgens een overzicht te zien van de toestellen onder jouw beheer. Je hoeft nu maar een toestel te selecteren en de gewenste beperkingen (siteblokkeringen en dagelijkse tijdslimieten) in te stellen. Die zullen dan automatisch actief worden zodra je de Kindmodus inschakelt.

Kidslox is gratis te gebruiken op één toestel en is ook beschikbaar voor Android.

©CIDimport

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.