Al mijn sociale contacten verlopen via Facebook, mijn gesprekken lopen via Facebook en zelfs mijn werk loopt grotendeels via Facebook. Facebook kan naast leuk ook heel irritant zijn, door allerlei zaken waar je helemaal niet op zit te wachten. Maar daar kun je iets aan doen.

Facebook staat erom bekend dat het om de haverklap nieuw functies introduceert. De ene keer is de hele chatfunctie op de schop gegooid, dan weer word je geconfronteerd met flashbacks van zaken die je twee jaar geleden hebt gepost enzovoort. Dat kan allemaal heel leuk zijn, maar alles bij elkaar begint het toch wel een behoorlijke afleiding te vormen. Zo erg zelfs, dat je door de stortvloed aan notificaties, berichten, uitnodigingen enzovoort, Facebook eerder irritant begint te vinden dan leuk. Dan kun je natuurlijk besluiten om het sociale netwerk de deur te wijzen (wat op zich een zeer verhelderende ervaring kan blijken te zijn), maar als je graag gebruik wilt maken van Facebook, zijn er ook gewoon handige opties om het geheel wat meer naar je hand te zetten. Lees ook: Zo maak je Facebook meer privé.

01 Nieuwsoverzicht aanpassen

Ik begin direct met de grootste irritatie. Je hebt iets belangrijks gemist omdat je die post van dat ene familielid of die ene vriend/vriendin niet voorbij hebt zien komen. Je kunt mensen dan vervolgens markeren als Goede vrienden en dit heeft wel wát effect, maar het liefst bepaal je natuurlijk zelf welke posts op Facebook je het eerst ziet. Gelukkig kan dat sinds kort.

Log in op Facebook en klik rechtsboven op het blauwe pijltje naar beneden (naast het pictogram met het slotje) en op Voorkeuren voor nieuwsoverzicht in het menu dat uitklapt. Vervolgens krijg je een lijst met mensen waarvan je de afgelopen week de meeste berichten hebt gezien. De kans is groot dat de persoon die je juist wilde zien, daar niet tussen staat (anders was je niet gefrustreerd). Zoek de persoon op (bijvoorbeeld in het tabblad Personen), klik op het pijltje naast Volgend en selecteer Als eerste weergeven. Nu loop je nooit meer berichten van deze persoon mis. Hetzelfde kun je overigens doen bij pagina's.

©PXimport

Sinds kort bepaal je zelf van wie je de berichten op Facebook als eerste in je nieuwsoverzicht wilt zien.

02 Vrienden 'ontvolgen'

Je hebt ze ongetwijfeld: van die vrienden/familieleden die je geweldig vindt, zolang ze maar niet achter een toetsenbord kruipen. Bij elke post die ze plaatsen, lopen de rillingen over je rug en je ergert je groen en geel. Maarja, om nou een vriend of familielid daarom te ontvolgen ... dat heeft natuurlijk weer gevolgen in het échte leven. Gelukkig is er een tussenweg. Open de profielpagina van de vriend/het familielid waaraan je je ergert en klik op het pijltje naast Volgend. Door nu te kiezen voor [Naam] niet meer volgen, blijf je nog steeds vrienden met de persoon in kwestie, maar zie je zijn/haar posts niet meer voorbij komen. Overigens zie je ook hier de optie Als eerste weergeven uit tip 1, maar in een lijst met vrienden is dat natuurlijk sneller.

©PXimport

Als je iemand irritant vindt, maar niet wilt ontvrienden, dan kun je hem/haar altijd ontvolgen.

03 Spelletjes uitschakelen

Serieus? Is er eindelijk een optie waarmee je al die irritante spelletjes op Facebook de nek om kunt draaien? Helaas, zo ver zal Facebook natuurlijk niet gaan, maar er is wel degelijk een optie om ervoor te zorgen dat je vrienden je nooit meer lastigvallen met verzoekjes om een spel te spelen (omdat ze wanhopig levens nodig hebben in Candy Crush). Voorheen moest dat per spelletje apart (of eigenlijk per app) maar inmiddels kun je met één klik alle uitnodigingen uitschakelen. Hier is wel een klein trucje voor nodig. Ga in je browser naar http://m.facebook.com om de mobiele pagina van Facebook op te roepen, scrol helemaal naar onderen en klik op Instellingen en Privacy en op Apps op de pagina die verschijnt. Klik nu op Platform en vervolgens op nee onder de optie Wil je meldingen ontvangen over uitnodigingen voor games en apps? Hierna zul je nooit meer melding krijgen van een uitnodiging. Deze optie is gek genoeg alleen te vinden in de mobiele versie van Facebook.

©PXimport

Je kunt nu eindelijk ontsnappen aan dat eeuwige gestalk door Facebook-gamers.

04 Autoplay-video's uitschakelen

Video's kijken op Facebook kan een superleuke, maar zeer afleidende bezigheid zijn. Juist daarom is het erg irritant dat video's tegenwoordig allemaal automatisch afspelen. Hierdoor is je nieuwsoverzicht waarschijnlijk veranderd in één groot circus dat er voortdurend voor zorgt dat je alles doet behalve datgene waarvoor je eigenlijk Facebook opende. Voor Facebook is dat niet vervelend, maar ik ben blij dat je de functie ook gewoon kunt uitschakelen. Klik op het pijltje naar beneden naast het pictogram met het slotje rechtsboven, en vervolgens op Instellingen. Scrol helemaal naar onderen en klik op het tabblad Video's. Door te klikken op het pijltje naar beneden naast Standaard bij Video's automatisch afspelen, kun je het automatisch afspelen uitschakelen. Daar wordt Facebook ook nog eens een stuk minder traag van! Dit is overigens ook het menu waarin je kunt aangeven dat je alle video's in HD wilt weergeven of juist niet.

©PXimport

Snel afgeleid door automatisch spelende video's? Je kunt dat uitschakelen.

05 Posts afstemmen met Lijsten

Deze functie bestaat al wat langer, maar wordt nog steeds door veel te veel mensen gebruikt. Als je niet wilt dat je baas ziet dat je dit weekend nogal dronken bent geworden op een festival, dan moet je hem niet accepteren als Facebook-vriend, toch? Tja, het is wel zo efficiënt, maar je kunt het ook vrij makkelijk omzeilen. In het linkerdeelvenster van Facebook zie je bijna helemaal onderaan de optie Vrienden.

Wanneer je je muisaanwijzer daar overheen beweegt, verschijnt er een optie Meer. Klik daarop. Je ziet nu een aantal lijsten die je al hebt (dit zijn simpelweg groepen met Facebook-vrienden). Je kunt een lijst maken door te klikken op Lijstmaken, deze een naam te geven, en leden daaraan toe te voegen. Voeg bijvoorbeeld je werkgever en al je collega's aan een lijst toe die je Werk noemt. Wanneer je nu een nieuwe post plaatst op Facebook, kun je klikken op het uitklapmenu bij de knop Plaatsen en vervolgens kiezen voor Aangepast. Je kunt dan aangeven dat iedereen de post mag zien, behalve de persoon (of in dit geval de lijst) die je selecteert. Op dezelfde manier kun je ook aangeven dat de post juist wél alleen aan die groep getoond mag worden.

©PXimport

Met behulp van lijsten bepaal je precies wie wát mag zien op Facebook.

06 Chat-instellingen

Facebook Chat, ook al zo'n handige functie ... maar als je Facebook de hele dag open hebt staan, kun je horendol worden van al die mensen die spontaan tegen je beginnen te ouwehoeren. Geen probleem, dat is zó verholpen. Helemaal rechtsonder (onder de rechterbalk met contactpersonen) vind je een pictogram met een tandwiel. Klik daarop en kies vervolgens Geavanceerde instellingen. Nu kun je aangeven of je de chat volledig wilt uitschakelen (lekker rustig) of alleen wilt uitschakelen voor bepaalde personen (of voor iedereen, behalve bepaalde personen). Zo kun je de functionaliteit behouden, zonder dat je het idee hebt dat je continu lastiggevallen wordt. Overigens loop je berichten niet mis, ze worden in 'Berichten' geplaatst, je krijgt er alleen geen chatnotificatie van.

©PXimport

Chats kunnen je behoorlijk afleiden. Gelukkig kun je ook deze functie uitschakelen.

07 Opslaan voor later

De kans is vrij groot dat je meer vrienden (pardon, kennissen) op Facebook hebt dan er in je nieuwsoverzicht passen. Zelfs als je de eerste stap hebt uitgevoerd, blijft het onmogelijk om alles bij te houden, vooral wanneer het gaat om links in berichten. Zou het dan niet fijn zijn als je die berichten kon opslaan, zodat je die linkjes later kunt bezoeken? Inderdaad, en dat is dan ook waarom die functie gewoon bestaat op Facebook. Wanneer je een bericht tegenkomt met een link die je wilt opslaan, klik dan op het grijze pijltje naar beneden in het bericht en vervolgens op Link opslaan. Wanneer je nu in het linkerdeelvenster klikt op Opgeslagen onder het kopje Favorieten, vind je al deze links (en berichten) weer terug. Dit werkt overigens ook prima voor berichten met video's die je later wilt bekijken.

©PXimport

Te druk om een link te bezoeken of een video te bekijken? Sla het op voor later.

08 Meldingen uitschakelen

Dan zijn er natuurlijk nog de talloze meldingen die je krijgt op Facebook. Ik heb het niet over de standaardmeldingen (die kun je namelijk uitschakelen via Instellingen > Meldingen), maar de stortvloed aan meldingen die je krijgt wanneer je bijvoorbeeld iemand gefeliciteerd hebt met de geboorte van een kind. Iedereen die daarna op dat bericht reageert, genereert een melding en dat kan zó irritant zijn dat je maar liever niet meer op dat soort berichten reageert. Maar je kunt de irritatie ook omzeilen. Open het bericht waarop je hebt gereageerd, en klik op het grijze pijltje naar beneden dat je vindt rechtsboven in het bericht. In het menu dat uitklapt klik je op Meldingen uitschakelen en je zult geen enkele melding meer over dit bericht krijgen.

©PXimport

Dat je reageert op een bericht, wil niet zeggen dat je daarna duizend meldingen wilt ontvangen.

09 Nog meer controle

Deze tips helpen je Facebook zo naar je hand te zetten dat het allemaal weer een stuk leuker wordt. Daarbij ben je natuurlijk beperkt tot de mogelijkheden die Facebook je biedt. Wil je nóg verder gaan, overweeg dan eens een browser-extensie als F.B. Purity. Deze extensie (gemaakt door derden, dus niet door Facebook zelf) zorgt ervoor dat bepaalde 'vervelende' content in Facebook, zoals advertenties, gesponsorde berichten, app-uitnodigingen enzovoort, volledig worden uitgefilterd. Ook kun je bijvoorbeeld voorkomen dat mensen automatisch worden getagd wanneer je typt. Het is een heel krachtige extensie waarmee je de functionaliteit van Facebook écht helemaal naar je hand kunt zetten. En geen zorgen, je verandert niets aan Facebook, je verandert alleen hoe je browser het aan je toont.

©PXimport

Is het je allemaal nog niet genoeg, gebruik dan een browser-extensie als F.B. Purity.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!