De FRITZ!Boxen van het Duitse AVM staan bekend als zeer veelzijdig. Daarbij worden ze zeer regelmatig van updates voorzien. We duiken in de veiligheidsinstellingen van deze routers. Veel van de navolgende tips en aanbevelingen gelden ook voor andere merken en typen routers, maar je zult dan zelf even op zoek moeten naar waar een bepaalde setting zich precies bevindt. Zo hou je jouw FRITZ!Box veilig en up-to-date.

Het overgrote deel van de in gebruik zijnde routers barst van de veiligheidslekken, dat bleek ook onlangs weer na een uitgebreid onderzoek door het Duitse Chip. Grootste probleem hierbij is, dat veel fabrikanten na het uitbrengen van een router niet tot nauwelijks firmware-updates de wereld insturen. En áls dat al gebeurt, staan veel routers weer niet zodanig ingesteld dat die updates automatisch worden geïnstalleerd. 

Sterker nog: de meeste gebruikers zien een router als ‘set-and-forget’-apparaat waar ze gedurende de levensduur van het ding geen aandacht meer aan besteden. Dat laatste verschijnsel zie je vooral bij particuliere bezitters. 

Heb je net iets meer verstand van computers, dan snap je dat een router ook gewoon een computer is. Veelal draaiend op een of andere Linux-variant. Ook hier duiken bij tijd en wijle steeds weer achterdeurtjes en fouten in op die tot beveiligingsproblemen kunnen leiden. Voor desktopsystemen en servers worden updatepakketten met regelmaat geïnstalleerd, bij IOT-dingen – waaronder ook routers vallen – vaak helemaal niet.

FRITZ!Box updaten kan ook automatisch

Les één dus: zorg dat je of handmatig met regelmaat checkt of er updates voor je FRITZ!Box klaarstaan. Of zet de automatische updatefunctie aan. Om dat te regelen log je in via de webinterface van je FRITZ!Box (veelal bereikbaar via 192.168.1.1). Op de Overview-pagina klik je rechstboven op Version up to date (of de melding dat er een update beschikbaar is). In het laatste geval klik je op de download / installatie-link en volg je de aanwijzingen. 

Beter is het een en ander automatisch af te laten handelen. Klik daarvoor op de tab Auto Update. Je kunt nu uit drie niveau’s van de auto-update-functie kiezen. 

©PXimport

Level III is eigenlijk het meest aanbevelenswaardige, hierbij wordt alles automatisch afgehandeld en heb je er verder geen omkijken meer naar. Enig nadeel is, dat je mogelijk onverwacht een paar minuten zonder internet- en netwerkverbindingen in huis komt te zitten.

Om dat onverwachte aspect daarvan meer beheersbaar te maken, schakel je de optie Define Time Range in, en kies je een starttijd voor het uitvoeren van updates. Zoals te lezen, wordt binnen drie uur na die ingestelde tijd een update geïnstalleerd. Kies je dus voor een tijd in de nachtelijke uren, dan heb je nergens last van. Klik op Apply om wijzigingen door te voeren.

FRITZ!Box admin-wachtwoord wijzigen

Komen we bij een ander zorgenkindje: het admin-wachtwoord. Heb je toen je net bij de gebruikersinterface van je FRITZ!Box inlogde het standaardwachtwoord zoals door de fabrikant ingesteld gebruikt? Of heb je voor een lekker makkelijk te onthouden exemplaar gekozen? Dan is het tijd om dit razendsnel aan te passen. 

Als een kwaadwillende op de een of andere manier aanhaakt bij jouw wifi-netwerk of er via internet bij kan (komen we zo op terug), dan is inloggen met een standaard-wachtwoord wel heel simpel. Die standaardwachtwoorden circuleren overal online rond, al was het maar in de veelal beschikbare pdf-handleiding van een router. 

De kans dat je bij de FRITZ!Box een standaardwachtwoord gebruikt is gelukkig niet groot, want tijdens de setup moet je een veilig wachtwoord kiezen. Heb je geen stevig exemplaar gekozen, dan kun je dat aanpassen door onder System (kolom links) op FRITZ!Box Users te klikken. Klik vervolgens op het pennetje achter de gebruiker die tijdens de installatie is aangemaakt (tevens beheerder), de gebruikersnaam varieert (zoals het hoort).

©PXimport

Online-toegang direct uitzetten

Check allereerst of de optie Access from the internet allowed uit staat. Staat deze aan, dan is het zaak ‘m direct uit te zetten. Ingeschakeld maakt deze optie het namelijk mogelijk om jouw router online via internet te beheren. Een heel slechte zaak, want niet alleen geef je de webinterface op die manier bloot aan iedere potentiële kwaadwillende ter wereld, ook kan zo’n persoon via bekende veiligheidslekken via achterdeuren binnen proberen te komen. 

Het eventuele (geringe) gebruikersgemak van een op afstand beheerbare router weegt in geen enkel opzicht op tegen de grote veiligheidsrisico’s die daarmee samenhangen! Uit dus. 

Als je geen sterk wachtwoord hebt ingesteld voor je FRITZ!Box, kun je dat nu alsnog doen. Maak gebruik van een wachtwoordgenerator om een veilig uit een mix van willekeurige tekens bestaand exemplaar te genereren. Kopieer en plak dat vervolgens in het veld achter Password.

Klik op Apply om eventueel gemaakte wijzigingen door te voeren. Verder biedt de FRITZ!Box NAS-functionaliteit via USB. Door de optie Access to NAS contents uit te zetten verhoog je de veiligheid weer een beetje. Minder handig als je je router daadwerkelijk als centrale opslag gebruikt.

Extra functies echt nodig?

Veel routers – zo ook de FRITZ!Box – beschikken over allerlei extra functies. Denk aan een NAS via USB, of een mediaserver. Gebruik je die onderdelen niet (bijvoorbeeld omdat je een echte NAS in gebruik hebt) dan schakel je ze ’t best uit. Kijk dan ook eens heel kritisch naar overbodige extraatjes die her en der ingeschakeld zijn. 

De NAS-optie in de FRITZ!Box vind je in de kolom links onder Home Network en USB / Storage. Een item lager tref je de Media Server aan. Het zijn – zo bleek ook uit het helemaal in het begin gelinkte onderzoek – dat het vaak juist deze extraatjes zijn waar de grootste veiligheidslekken in zitten.

©PXimport

Nieuwe router kopen?

Natuurlijk gelden ook de meer algemene tips voor zowel de FRITZ!Box als welke router ook. Zorg voor sterke wifi-wachtwoorden. In geval van de FRITZ!Box kun je desgewenst tevens een gastnetwerk opzetten (uiteraard óók voorzien van een sterk wachtwoord, gasten kunnen via een QR-code de benodigde gegevens razendsnel overhevelen naar hun smartphone of tablet), dat regel je allemaal onder Wi-Fi (kolom links) en dan Guest Access. 

Niet per se nodig? Laat het dan uit. Maar bedenk daarbij als je bezoekers simpelweg je reguliere wifi-wachtwoord geeft, zij ook toegang krijgen tot alles wat op je interne netwerk beschikbaar is. In geval een bezoeker al dan niet bewust malafide apps draait die volautomatisch op zoek gaan naar gegevens op je netwerk is dat een fors beveiligingsrisico. Zo’n gastnetwerk is dan een veilige, volledige van je thuisnetwerk gescheiden oplossing. 

Wellicht het meest belangrijke beveiligingsadvies: als je een echt oude router gebruikt waar al jaren geen update meer voor verschenen is, dan is het tijd om deze bij de recycling aan te bieden. Heb jij een alweer flink op leeftijd gerakende provider-gebonden router staan, schroom dan niet om om een nieuwe router te kopen. Dat levert niet alleen broodnodige veiligheid op, maar zorgt vaak ook voor extra snelheid.

Providers verleiden je graag met pakketten van 1 Gbit/s of meer, maar de meeste huishoudens benutten die bandbreedte zelden volledig. Of je nu streamt in 4K, fanatiek gamet of veel thuiswerkt, de juiste snelheid kiezen kan je flink wat geld besparen. We leggen uit hoeveel Mbit/s daadwerkelijk vereist is voor een stabiele verbinding zonder onnodige kosten.

Om te bepalen wat je nodig hebt, moet je eerst weten wat je verbruikt. Internetsnelheid wordt uitgedrukt in megabit per seconde, oftewel Mbit/s. Voor simpel surfgedrag, zoals het lezen van nieuwswebsites of het versturen van e-mails, heb je nauwelijks bandbreedte nodig. Vaak is 10 tot 20 Mbit/s in combinatie met een fatsoenlijke router al ruim voldoende. De echte belasting ontstaat pas bij het streamen van video. Diensten als Netflix of Disney+ geven duidelijke richtlijnen: voor een film in Full HD heb je ongeveer 5 Mbit/s nodig, maar wil je in de hoogste 4K-kwaliteit kijken, dan loopt dat al snel op naar 25 Mbit/s per stream. Als je in je eentje woont en vooral streamt, is een instapabonnement van 50 tot 100 Mbit/s dus vaak al meer dan genoeg.

De impact van meerdere gebruikers

De rekensom verandert zodra er meerdere mensen tegelijkertijd van het netwerk gebruikmaken. Je moet de internetverbinding zien als een digitale waterleiding: als iedereen tegelijk de kraan openzet, neemt de druk af. In een gezinssituatie waar de één een film in 4K kijkt, de ander een groot spelbestand downloadt en een derde persoon aan het videobellen is, telt het verbruik al snel op. Voor een gemiddeld gezin van vier personen wordt een snelheid tussen de 100 en 200 Mbit/s aangeraden. Hiermee voorkom je de gevreesde buffer-cirkels tijdens het filmkijken en zorg je dat downloads op de achtergrond de rest van het verkeer niet platleggen.

©Pixel-Shot

Uploadsnelheid bij thuiswerken

Veel consumenten staren zich blind op de downloadsnelheid, oftewel hoe snel je gegevens binnenhaalt. Maar sinds het massale thuiswerken is de uploadsnelheid minstens zo belangrijk geworden. Die bepaalt immers hoe snel jij gegevens naar het internet kan versturen. Tijdens een videogesprek via Teams of Zoom moet jouw beeld en geluid helder bij de collega's aankomen.

Bij traditionele kabelverbindingen is de uploadsnelheid vaak een fractie van de downloadsnelheid. Glasvezel biedt hier een groot voordeel omdat de upload- en downloadsnelheid daar meestal gelijk zijn (symmetrisch). Als je vaak grote bestanden naar de cloud stuurt of veel videobelt, is een abonnement met een hogere uploadsnelheid geen overbodige luxe.

Gigabit-internet vaak overkill

Providers adverteren steeds vaker met snelheden van 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) of hoger. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, is het voor de gemiddelde consument vaak overkill. Je merkt dat verschil eigenlijk alleen als je zeer regelmatig gigantische bestanden downloadt, zoals updates voor moderne games die soms wel 100 GB groot zijn. Met een gigabit-verbinding is zo'n update in enkele minuten binnen, terwijl je met een 100Mbit/s-verbinding wat langer moet wachten. Voor dagelijks gebruik, inclusief streamen en surfen, merk je in de praktijk weinig verschil tussen 200 Mbit/s en 1000 Mbit/s, omdat de servers van websites en streamingdiensten de snelheid vaak zelf beperken.

Wifi als vertragende factor

Besef tot slot dat de snelheid die je bij je provider inkoopt niet altijd de snelheid is die je op je apparaat haalt. Vaak ligt een trage verbinding niet aan het abonnement, maar aan de wifi-dekking in huis. Een duur abonnement van 1 Gbit/s lost een slecht wifi-signaal op zolder niet op. Voordat je je abonnement upgradet omdat het internet traag aanvoelt, is het verstandig om eerst te controleren of je router op een goede plek staat of dat je wellicht een mesh-netwerk nodig hebt om het signaal te verbeteren. In veel gevallen is investeren in betere wifi-apparatuur effectiever dan betalen voor een hogere snelheid die je draadloos toch niet kunt benutten.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.