De FRITZ!Boxen van het Duitse AVM staan bekend als zeer veelzijdig. Daarbij worden ze zeer regelmatig van updates voorzien. We duiken in de veiligheidsinstellingen van deze routers. Veel van de navolgende tips en aanbevelingen gelden ook voor andere merken en typen routers, maar je zult dan zelf even op zoek moeten naar waar een bepaalde setting zich precies bevindt. Zo hou je jouw FRITZ!Box veilig en up-to-date.

Het overgrote deel van de in gebruik zijnde routers barst van de veiligheidslekken, dat bleek ook onlangs weer na een uitgebreid onderzoek door het Duitse Chip. Grootste probleem hierbij is, dat veel fabrikanten na het uitbrengen van een router niet tot nauwelijks firmware-updates de wereld insturen. En áls dat al gebeurt, staan veel routers weer niet zodanig ingesteld dat die updates automatisch worden geïnstalleerd. 

Sterker nog: de meeste gebruikers zien een router als ‘set-and-forget’-apparaat waar ze gedurende de levensduur van het ding geen aandacht meer aan besteden. Dat laatste verschijnsel zie je vooral bij particuliere bezitters. 

Heb je net iets meer verstand van computers, dan snap je dat een router ook gewoon een computer is. Veelal draaiend op een of andere Linux-variant. Ook hier duiken bij tijd en wijle steeds weer achterdeurtjes en fouten in op die tot beveiligingsproblemen kunnen leiden. Voor desktopsystemen en servers worden updatepakketten met regelmaat geïnstalleerd, bij IOT-dingen – waaronder ook routers vallen – vaak helemaal niet.

FRITZ!Box updaten kan ook automatisch

Les één dus: zorg dat je of handmatig met regelmaat checkt of er updates voor je FRITZ!Box klaarstaan. Of zet de automatische updatefunctie aan. Om dat te regelen log je in via de webinterface van je FRITZ!Box (veelal bereikbaar via 192.168.1.1). Op de Overview-pagina klik je rechstboven op Version up to date (of de melding dat er een update beschikbaar is). In het laatste geval klik je op de download / installatie-link en volg je de aanwijzingen. 

Beter is het een en ander automatisch af te laten handelen. Klik daarvoor op de tab Auto Update. Je kunt nu uit drie niveau’s van de auto-update-functie kiezen. 

©PXimport

Level III is eigenlijk het meest aanbevelenswaardige, hierbij wordt alles automatisch afgehandeld en heb je er verder geen omkijken meer naar. Enig nadeel is, dat je mogelijk onverwacht een paar minuten zonder internet- en netwerkverbindingen in huis komt te zitten.

Om dat onverwachte aspect daarvan meer beheersbaar te maken, schakel je de optie Define Time Range in, en kies je een starttijd voor het uitvoeren van updates. Zoals te lezen, wordt binnen drie uur na die ingestelde tijd een update geïnstalleerd. Kies je dus voor een tijd in de nachtelijke uren, dan heb je nergens last van. Klik op Apply om wijzigingen door te voeren.

FRITZ!Box admin-wachtwoord wijzigen

Komen we bij een ander zorgenkindje: het admin-wachtwoord. Heb je toen je net bij de gebruikersinterface van je FRITZ!Box inlogde het standaardwachtwoord zoals door de fabrikant ingesteld gebruikt? Of heb je voor een lekker makkelijk te onthouden exemplaar gekozen? Dan is het tijd om dit razendsnel aan te passen. 

Als een kwaadwillende op de een of andere manier aanhaakt bij jouw wifi-netwerk of er via internet bij kan (komen we zo op terug), dan is inloggen met een standaard-wachtwoord wel heel simpel. Die standaardwachtwoorden circuleren overal online rond, al was het maar in de veelal beschikbare pdf-handleiding van een router. 

De kans dat je bij de FRITZ!Box een standaardwachtwoord gebruikt is gelukkig niet groot, want tijdens de setup moet je een veilig wachtwoord kiezen. Heb je geen stevig exemplaar gekozen, dan kun je dat aanpassen door onder System (kolom links) op FRITZ!Box Users te klikken. Klik vervolgens op het pennetje achter de gebruiker die tijdens de installatie is aangemaakt (tevens beheerder), de gebruikersnaam varieert (zoals het hoort).

©PXimport

Online-toegang direct uitzetten

Check allereerst of de optie Access from the internet allowed uit staat. Staat deze aan, dan is het zaak ‘m direct uit te zetten. Ingeschakeld maakt deze optie het namelijk mogelijk om jouw router online via internet te beheren. Een heel slechte zaak, want niet alleen geef je de webinterface op die manier bloot aan iedere potentiële kwaadwillende ter wereld, ook kan zo’n persoon via bekende veiligheidslekken via achterdeuren binnen proberen te komen. 

Het eventuele (geringe) gebruikersgemak van een op afstand beheerbare router weegt in geen enkel opzicht op tegen de grote veiligheidsrisico’s die daarmee samenhangen! Uit dus. 

Als je geen sterk wachtwoord hebt ingesteld voor je FRITZ!Box, kun je dat nu alsnog doen. Maak gebruik van een wachtwoordgenerator om een veilig uit een mix van willekeurige tekens bestaand exemplaar te genereren. Kopieer en plak dat vervolgens in het veld achter Password.

Klik op Apply om eventueel gemaakte wijzigingen door te voeren. Verder biedt de FRITZ!Box NAS-functionaliteit via USB. Door de optie Access to NAS contents uit te zetten verhoog je de veiligheid weer een beetje. Minder handig als je je router daadwerkelijk als centrale opslag gebruikt.

Extra functies echt nodig?

Veel routers – zo ook de FRITZ!Box – beschikken over allerlei extra functies. Denk aan een NAS via USB, of een mediaserver. Gebruik je die onderdelen niet (bijvoorbeeld omdat je een echte NAS in gebruik hebt) dan schakel je ze ’t best uit. Kijk dan ook eens heel kritisch naar overbodige extraatjes die her en der ingeschakeld zijn. 

De NAS-optie in de FRITZ!Box vind je in de kolom links onder Home Network en USB / Storage. Een item lager tref je de Media Server aan. Het zijn – zo bleek ook uit het helemaal in het begin gelinkte onderzoek – dat het vaak juist deze extraatjes zijn waar de grootste veiligheidslekken in zitten.

©PXimport

Nieuwe router kopen?

Natuurlijk gelden ook de meer algemene tips voor zowel de FRITZ!Box als welke router ook. Zorg voor sterke wifi-wachtwoorden. In geval van de FRITZ!Box kun je desgewenst tevens een gastnetwerk opzetten (uiteraard óók voorzien van een sterk wachtwoord, gasten kunnen via een QR-code de benodigde gegevens razendsnel overhevelen naar hun smartphone of tablet), dat regel je allemaal onder Wi-Fi (kolom links) en dan Guest Access. 

Niet per se nodig? Laat het dan uit. Maar bedenk daarbij als je bezoekers simpelweg je reguliere wifi-wachtwoord geeft, zij ook toegang krijgen tot alles wat op je interne netwerk beschikbaar is. In geval een bezoeker al dan niet bewust malafide apps draait die volautomatisch op zoek gaan naar gegevens op je netwerk is dat een fors beveiligingsrisico. Zo’n gastnetwerk is dan een veilige, volledige van je thuisnetwerk gescheiden oplossing. 

Wellicht het meest belangrijke beveiligingsadvies: als je een echt oude router gebruikt waar al jaren geen update meer voor verschenen is, dan is het tijd om deze bij de recycling aan te bieden. Heb jij een alweer flink op leeftijd gerakende provider-gebonden router staan, schroom dan niet om om een nieuwe router te kopen. Dat levert niet alleen broodnodige veiligheid op, maar zorgt vaak ook voor extra snelheid.

Het is logisch dat Microsoft Copilot verankerd zit in Edge. Hierbij gaat de browser steeds verder en verschijnen er steeds meer AI-functies op. Ze zijn minder prominent aanwezig dan bij sommige concurrenten, maar maken alledaagse taken net een tikje slimmer en makkelijker.

AI-gestuurde taalhulpmiddelen

Lezen, luisteren, vertalen of schrijven: Edge schuift steeds meer slimme taalhulpen naar voren. Met een druk op Ctrl+Shift+U laat je een webpagina hardop voorlezen. Een smalle werkbalk verschijnt bovenaan, waarin je niet alleen kunt starten of pauzeren, maar ook de stem en het leestempo naar smaak aanpast. Je hoeft niet de hele pagina voor te laten lezen. Selecteer een passage, klik met de rechtermuisknop en kies Doorgaan met hardop voorlezen vanaf hier. Ook voor vreemde talen hoef je geen externe tools meer aan te spreken. Je laat ofwel een stukje tekst, ofwel de volledige pagina meteen in het Nederlands vertalen. Nog praktischer wordt het wanneer je zelf iets schrijft. Onder Instellingen / Talen kun je Hulp bij schrijven activeren. Vanaf dat moment houdt Edge je spelling en grammatica in de gaten en zie je suggesties direct oplichten in de tekst. Dankzij de ingebouwde Editor, die AI op de achtergrond inzet, worden je zinnen niet alleen foutvrij, maar vaak ook net wat scherper.

AI-themagenerator

Via de Instellingen onder Uiterlijk vind je nu een AI-themagenerator die op basis van een eenvoudige prompt een volledig nieuw thema creëert. Typ bijvoorbeeld een beschrijving van een sfeer, een kleurpalet of zelfs een fantasiebeeld, en binnen een paar minuten staat er een verrassend ontwerp klaar. Heb je geen inspiratie? Dan doet de knop Verras me het werk voor jou en zal de AI iets geheel onverwachts bedenken. Met één klik op Thema toepassen geef je de browser meteen een frisse, persoonlijke uitstraling.

Automatisch tabbladen organiseren

Wie vaak tientallen webpagina's tegelijk open heeft staan, weet hoe onoverzichtelijk die tabs kunnen worden. Met de functie Tabbladen organiseren breng je weer structuur in die chaos. Helemaal linksboven, onder de knop Tabblad actiemenu, vind je de nodige opties. Zo kun je bijvoorbeeld overschakelen naar verticale tabbladen of eerder gesloten tabbladen opnieuw oproepen. In hetzelfde menu duikt ook de functie Tabbladen organiseren op. Als je hierop klikt, verschijnt er een pop-upvenster dat aangeeft welke tabbladen gegroepeerd zullen worden, zodat je browserscherm meteen een stuk overzichtelijker oogt.

Drie lekkere Copilot+-laptops

Werk je veel met foto- en videobewerking of andere zware klussen, dan zit je goed met deze ASUS ProArt P16 OLED Copilot+PC H7606WP-RJ129X. Door de combinatie van een AMD Ryzen AI 9-chip en 32 GB werkgeheugen blijf je vlot werken, ook als je tegelijk exporteert, rendert en meerdere programma's open hebt. Het OLED-scherm laat diepe zwarttinten en veel detail in schaduwen zien, en met het touchscreen maak je snel aantekeningen of sleep je makkelijker door je tijdlijn.

De Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK is gemaakt voor dagelijks werk onderweg: compact, 1,4 kg en groot genoeg om comfortabel te typen en te multitasken. De Intel Core Ultra 5-processor en 16 GB geheugen houden Office, veel tabbladen en videobellen soepel, terwijl 512 GB opslag ruimte geeft voor documenten en mediabestanden. Handig is dat Acer het simpel houdt: geen touchscreen, dus je leunt op toetsenbord en touchpad. Met HDMI sluit je snel een extra scherm aan en via de 3,5mm-poort kun je bedraad luisteren of vergaderen zonder gedoe met koppelen.

Wil je een licht en flexibel systeem dat ook als tablet werkt, dan past de Microsoft Surface Pro 11 (wifi 7, 512 GB) echt wat voor jou. Het 13-inch touchscreen en het 2-in-1 ontwerp maken hem handig voor notities, schetsen en werken onderweg, zeker als je een Surface Slim Pen erbij neemt. De Snapdragon X Plus met 45 TOPS is gericht op AI-taken: Copilot kan je helpen met tekst, samenvattingen en het omzetten van een Word-bestand naar een PowerPoint, terwijl de chip tijdens gebruik leert en taken soepeler laat aanvoelen. Reken voor onderweg op een lange adem met een opgegeven accuduur tot 14 uur, en met wifi 7 heb je een snelle draadloze basis als je netwerk dat ondersteunt.

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.