Dankzij een thermostaat weten we hoe warm het is en kunnen we de temperatuur behaaglijk houden Over de luchtkwaliteit in huis weten we vaak niets, terwijl dit voor je comfort en gezondheid wel erg belangrijk is. De Foobot moet je helpen de luchtkwaliteit in huis in de gaten te houden.

De Foobot is een luchtkwaliteitssensor met bijbehorende app en is een staande witte cilinder die 17 centimeter hoog is. De voorkant bevat een lichtstrip die afhankelijk van de luchtkwaliteit (gedeeltelijk) blauw of oranje kleurt. Hierdoor kun je ook zonder app de luchtkwaliteit aflezen. De installatie is niet heel moeilijk, maar wel enigszins apart. Je moet het apparaat op z'n kop zetten om hem te koppelen met je wifi-netwerk. Heb je de gegevens van je draadloze netwerk ingevoerd, dan kun je de Foobot weer normaal zetten en is het apparaat klaar voor gebruik. Lees ook: Domotica - Zo laat je al je apparaten samenwerken

©PXimport

De Foobot is vormgegeven als een witte cilinder.

Na installatie heeft de Foobot zo'n zes dagen nodig voordat de sensoren echt goed werken. Hoewel dit netjes in de handleiding staat, wordt dit gegeven verder niet in de app getoond. Verwarrend, want alle sensoren lijken direct iets te doen. Zo waren er in de eerste zes dagen volgens de FooBot geen fijnstofdeeltjes in mijn huis aanwezig. Toen na zes dagen de kalibratieperiode voorbij was, bleken er (uiteraard) wel degelijk fijnstofdeeltjes in mijn huis aanwezig. Frappant daarbij was dat er ook voor de voorafgaande dagen opeens fijnstofwaarden getoond werden. Dat de sensoren zes dagen nodig hebben om 'op te warmen' is niet heel erg, maar dit zou dan wel duidelijk in de app getoond moeten worden.

Foobot meet vluchtige stoffen en fijnstof

De Foobot bevat twee sensoren die de luchtkwaliteit meten. De eerste is een VOC-sensor. VOC staat voor volatile organic compounds of vluchtige organische stoffen in het Nederlands. Het zijn koolwaterstoffen die eenvoudig verdampen. De concentratie wordt gegeven in ppb, delen per miljard. Daarnaast bevat de Foobot een fijnstofsensor die PM2,5-fijnstofdeeltjes met een aerodynamische diameter kleiner dan 2,5 micrometer meet. Dergelijke deeltjes kunnen diep in de longen doordringen en zijn schadelijk voor de gezondheid.

©PXimport

De hoogte van het blauwe of oranje licht geeft de luchtkwaliteit aan.

De hoeveelheid fijnstof wordt weergegeven in µg/m3 (microgram per kubieke meter). Die waarden zeggen je waarschijnlijk niet zoveel, gelukkig geeft Foobot aan welke waarden deze metingen mogen hebben voor een uitstekende, goede, redelijke of slechte luchtkwaliteit. Naast sensoren voor vluchtige stoffen en fijnstof bevat de Foobot ook sensoren voor de temperatuur en luchtvochtigheid. Vooral de luchtvochtigheid heeft invloed op de luchtkwaliteit, een te hoge luchtvochtigheid kan immers leiden tot schimmelvorming.

Foobot meet geen CO2 en CO

Naast de aanwezigheid van vluchtige organische stoffen wordt in de app ook de aanwezigheid van CO2 getoond. Klik je op deze waarde, dan wordt vermeld dat de waarde is herberekend aan de hand van de vluchtige organische stoffen. De Foobot meet de aanwezigheid van CO2 dus niet, de fabrikant gaat ervan uit dat bij een bepaalde VOC-waarde waarschijnlijk ook een bepaalde CO2-waarde hoort. We hebben nagevraagd waarom Foobot dit doet en het antwoord is dat CO2 sterk gekoppeld is aan menselijke aanwezigheid.

©PXimport

In de app zie je snel hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is.

Daarnaast gebruiken veel ventilatiesystemen al sturing op basis van de CO2-concentratie. Zo leg je sneller de relatie tussen veel mensen en beter ventileren. Op de verpakking wordt ook het gevaarlijke CO genoemd. Helaas doet de Foobot eigenlijk niets met CO. Het is simpelweg één van de gassen waar de VOC-sensor gevoelig voor is. Eventueel CO wordt dus weergegeven als onderdeel van de totale VOC-waarde. Een beetje jammer, want CO wordt hoewel met twee sterretjes wel los op de verpakking genoemd. Foobot heeft ons laten weten dat ze aan het testen zijn met een losse CO-sensor voor een eventuele nieuwe versie.

©PXimport

In de app kun je de historie voor de diverse waarden terugzien.

Snel inzicht in de luchtkwaliteit

Op basis van de sensoren bepaalt de Foobot de luchtkwaliteit die wordt uitgedrukt op een schaal van 0 tot 100 waarbij een lagere waarde voor een betere luchtkwaliteit staat. Is de luchtkwaliteit uitstekend of goed, dan zal de app blauw zijn. Is je luchtkwaliteit matig of slecht, dan is de app oranje. Verder bevat het apparaat zelf een lichtstrip die eveneens blauw of oranje kleurt. De lichtstrip is daarbij verdeelt in drie gedeelten: volledig, twee derde en één derde. Gecombineerd met de twee kleuren kunnen er hierdoor zes luchtkwaliteitsniveaus weergegeven worden: van volledig blauw (uitstekend) tot volledig oranje (slecht). Je kunt de helderheid van de verlichting overigens aanpassen of op bepaalde tijdstippen uitschakelen. Prettig, want standaard is de verlichting naar mijn smaak veel te fel. Je kunt in de app ook de historie terugkijken, zowel voor de algehele luchtkwaliteit als de afzonderlijke waarden. De data in de Foobot is niet helemaal realtime, normaal wordt de app iedere vijf minuten bijgewerkt. Door twee keer te kloppen op de bovenkant, wordt de informatie in de app in realtime bijgewerkt.

Koppeling met IFTTT

De Foobot kan gekoppeld worden met IFTTT en zou dan bijvoorbeeld gekoppeld kunnen worden met een ventilatiesysteem. Je kunt ook iets als een Hue-lamp rood laten branden als de luchtkwaliteit te slecht wordt zodat je ook in andere ruimten visuele feedback hebt. Het nut is misschien wat beperkt, want wie heeft er een aan IFTTT gekoppeld ventilatiesysteem? Maar het is in ieder geval prettig als een slim apparaat te koppelen is aan andere apparatuur. Wat op zich wel grappig is, is dat de klopsensor in de Foobot waarmee normaal recente data naar de app wordt gestuurd ook te koppelen is aan een actie. Zo kon ik door op de Foobot te kloppen de Hue-verlichting inschakelen. Naast IFTTT is er voor ontwikkelaars ook een API beschikbaar.

©PXimport

Via IFTTT kun je de Foobot koppelen met andere slimme apparaten.

Conclusie

De Foobot helpt je herinneren om een raampje open te zetten of de luchtverversingsinstallatie hoger te zetten als de luchtkwaliteit ongemerkt minder wordt. Ook zonder de app te raadplegen kun je aan de hand van de verlichting op het apparaat zien hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is. Het is op zich best handig om een indicatie te hebben van de luchtkwaliteit, maar of dat 200 euro waard is? De Foobot zou voor mij in ieder geval meer meerwaarde hebben als het gevaarlijke koolstofmonoxide (CO) gemeten en getoond zou worden. Vooral in een slaapkamer zou je daar in combinatie met een alarm echt iets aan hebben. Al met al is de Foobot best een interessant product, maar vind ik hem best duur voor een luchtkwaliteitsmeter zonder specifieke ondersteuning voor CO en CO2.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.