Dankzij een thermostaat weten we hoe warm het is en kunnen we de temperatuur behaaglijk houden Over de luchtkwaliteit in huis weten we vaak niets, terwijl dit voor je comfort en gezondheid wel erg belangrijk is. De Foobot moet je helpen de luchtkwaliteit in huis in de gaten te houden.

De Foobot is een luchtkwaliteitssensor met bijbehorende app en is een staande witte cilinder die 17 centimeter hoog is. De voorkant bevat een lichtstrip die afhankelijk van de luchtkwaliteit (gedeeltelijk) blauw of oranje kleurt. Hierdoor kun je ook zonder app de luchtkwaliteit aflezen. De installatie is niet heel moeilijk, maar wel enigszins apart. Je moet het apparaat op z'n kop zetten om hem te koppelen met je wifi-netwerk. Heb je de gegevens van je draadloze netwerk ingevoerd, dan kun je de Foobot weer normaal zetten en is het apparaat klaar voor gebruik. Lees ook: Domotica - Zo laat je al je apparaten samenwerken

©PXimport

De Foobot is vormgegeven als een witte cilinder.

Na installatie heeft de Foobot zo'n zes dagen nodig voordat de sensoren echt goed werken. Hoewel dit netjes in de handleiding staat, wordt dit gegeven verder niet in de app getoond. Verwarrend, want alle sensoren lijken direct iets te doen. Zo waren er in de eerste zes dagen volgens de FooBot geen fijnstofdeeltjes in mijn huis aanwezig. Toen na zes dagen de kalibratieperiode voorbij was, bleken er (uiteraard) wel degelijk fijnstofdeeltjes in mijn huis aanwezig. Frappant daarbij was dat er ook voor de voorafgaande dagen opeens fijnstofwaarden getoond werden. Dat de sensoren zes dagen nodig hebben om 'op te warmen' is niet heel erg, maar dit zou dan wel duidelijk in de app getoond moeten worden.

Foobot meet vluchtige stoffen en fijnstof

De Foobot bevat twee sensoren die de luchtkwaliteit meten. De eerste is een VOC-sensor. VOC staat voor volatile organic compounds of vluchtige organische stoffen in het Nederlands. Het zijn koolwaterstoffen die eenvoudig verdampen. De concentratie wordt gegeven in ppb, delen per miljard. Daarnaast bevat de Foobot een fijnstofsensor die PM2,5-fijnstofdeeltjes met een aerodynamische diameter kleiner dan 2,5 micrometer meet. Dergelijke deeltjes kunnen diep in de longen doordringen en zijn schadelijk voor de gezondheid.

©PXimport

De hoogte van het blauwe of oranje licht geeft de luchtkwaliteit aan.

De hoeveelheid fijnstof wordt weergegeven in µg/m3 (microgram per kubieke meter). Die waarden zeggen je waarschijnlijk niet zoveel, gelukkig geeft Foobot aan welke waarden deze metingen mogen hebben voor een uitstekende, goede, redelijke of slechte luchtkwaliteit. Naast sensoren voor vluchtige stoffen en fijnstof bevat de Foobot ook sensoren voor de temperatuur en luchtvochtigheid. Vooral de luchtvochtigheid heeft invloed op de luchtkwaliteit, een te hoge luchtvochtigheid kan immers leiden tot schimmelvorming.

Foobot meet geen CO2 en CO

Naast de aanwezigheid van vluchtige organische stoffen wordt in de app ook de aanwezigheid van CO2 getoond. Klik je op deze waarde, dan wordt vermeld dat de waarde is herberekend aan de hand van de vluchtige organische stoffen. De Foobot meet de aanwezigheid van CO2 dus niet, de fabrikant gaat ervan uit dat bij een bepaalde VOC-waarde waarschijnlijk ook een bepaalde CO2-waarde hoort. We hebben nagevraagd waarom Foobot dit doet en het antwoord is dat CO2 sterk gekoppeld is aan menselijke aanwezigheid.

©PXimport

In de app zie je snel hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is.

Daarnaast gebruiken veel ventilatiesystemen al sturing op basis van de CO2-concentratie. Zo leg je sneller de relatie tussen veel mensen en beter ventileren. Op de verpakking wordt ook het gevaarlijke CO genoemd. Helaas doet de Foobot eigenlijk niets met CO. Het is simpelweg één van de gassen waar de VOC-sensor gevoelig voor is. Eventueel CO wordt dus weergegeven als onderdeel van de totale VOC-waarde. Een beetje jammer, want CO wordt hoewel met twee sterretjes wel los op de verpakking genoemd. Foobot heeft ons laten weten dat ze aan het testen zijn met een losse CO-sensor voor een eventuele nieuwe versie.

©PXimport

In de app kun je de historie voor de diverse waarden terugzien.

Snel inzicht in de luchtkwaliteit

Op basis van de sensoren bepaalt de Foobot de luchtkwaliteit die wordt uitgedrukt op een schaal van 0 tot 100 waarbij een lagere waarde voor een betere luchtkwaliteit staat. Is de luchtkwaliteit uitstekend of goed, dan zal de app blauw zijn. Is je luchtkwaliteit matig of slecht, dan is de app oranje. Verder bevat het apparaat zelf een lichtstrip die eveneens blauw of oranje kleurt. De lichtstrip is daarbij verdeelt in drie gedeelten: volledig, twee derde en één derde. Gecombineerd met de twee kleuren kunnen er hierdoor zes luchtkwaliteitsniveaus weergegeven worden: van volledig blauw (uitstekend) tot volledig oranje (slecht). Je kunt de helderheid van de verlichting overigens aanpassen of op bepaalde tijdstippen uitschakelen. Prettig, want standaard is de verlichting naar mijn smaak veel te fel. Je kunt in de app ook de historie terugkijken, zowel voor de algehele luchtkwaliteit als de afzonderlijke waarden. De data in de Foobot is niet helemaal realtime, normaal wordt de app iedere vijf minuten bijgewerkt. Door twee keer te kloppen op de bovenkant, wordt de informatie in de app in realtime bijgewerkt.

Koppeling met IFTTT

De Foobot kan gekoppeld worden met IFTTT en zou dan bijvoorbeeld gekoppeld kunnen worden met een ventilatiesysteem. Je kunt ook iets als een Hue-lamp rood laten branden als de luchtkwaliteit te slecht wordt zodat je ook in andere ruimten visuele feedback hebt. Het nut is misschien wat beperkt, want wie heeft er een aan IFTTT gekoppeld ventilatiesysteem? Maar het is in ieder geval prettig als een slim apparaat te koppelen is aan andere apparatuur. Wat op zich wel grappig is, is dat de klopsensor in de Foobot waarmee normaal recente data naar de app wordt gestuurd ook te koppelen is aan een actie. Zo kon ik door op de Foobot te kloppen de Hue-verlichting inschakelen. Naast IFTTT is er voor ontwikkelaars ook een API beschikbaar.

©PXimport

Via IFTTT kun je de Foobot koppelen met andere slimme apparaten.

Conclusie

De Foobot helpt je herinneren om een raampje open te zetten of de luchtverversingsinstallatie hoger te zetten als de luchtkwaliteit ongemerkt minder wordt. Ook zonder de app te raadplegen kun je aan de hand van de verlichting op het apparaat zien hoe het met de luchtkwaliteit gesteld is. Het is op zich best handig om een indicatie te hebben van de luchtkwaliteit, maar of dat 200 euro waard is? De Foobot zou voor mij in ieder geval meer meerwaarde hebben als het gevaarlijke koolstofmonoxide (CO) gemeten en getoond zou worden. Vooral in een slaapkamer zou je daar in combinatie met een alarm echt iets aan hebben. Al met al is de Foobot best een interessant product, maar vind ik hem best duur voor een luchtkwaliteitsmeter zonder specifieke ondersteuning voor CO en CO2.

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.