Op netwerkgebied komen er iedere maand handige tools bij en met de juiste tips ontdek je mogelijkheden die je eerder nog niet voor mogelijk hield. In deze maandelijkse rubriek praten we je daarover bij. Netwerkbeheerders, opgelet!

Schakel wpad uit

Zoals de meeste besturingssystemen (waaronder iOS, macOS, Chrome OS en Linux) ondersteunt ook Windows iets dat heet web proxy auto-discovery (kortweg wpad). Dat kan handig zijn in bepaalde omgevingen, zoals scholen of bedrijven, waar de gebruikers geacht worden via een proxyserver het internet op te gaan.

Op die manier kan bijvoorbeeld het webverkeer worden gefilterd en gecachet. Wanneer wpad is ingeschakeld, hoef je de configuratie voor de verbinding met de proxyserver niet zelf uit te voeren, maar gebeurt dat eigenlijk automatisch.

Handig, maar het probleem in Windows is dat wpad standaard is ingeschakeld. Dat maakt het in principe mogelijk voor hackers om je langs een eigen proxyserver om te leiden wanneer je je met een (malafide) openbaar wifi-netwerk verbindt, zodat je privacy niet langer gewaarborgd is.

Tenzij je deze functie absoluut nodig hebt, doe je er beter aan die uit te schakelen. Ga in Windows naar Instellingen en kies Netwerk en internet / Proxy, waar je de knop uitzet bij Instellingen automatisch detecteren.

Facebook blokkeren

Facebook heeft absoluut geen goede naam als het op privacy aankomt. Het bedrijf kan je traceren op andere sites die het bezit (zoals Instagram en WhatsApp) of zelfs op willekeurige sites die een of andere Facebook-module hebben geïnstalleerd.

Er zijn echter verschillende manieren waarop je Facebook (of andere sociale media) op computers kunt blokkeren: dat kan bijvoorbeeld via een proxyserver, firewall of alternatieve dns (zoals het gratis OpenDNS Home). Maar het kan ook via het hosts-bestand. Dit bestand zorgt voor het omzetten van url’s in ip-adressen nog voor er een (externe) dns-service aan te pas komt.

Je vindt dit bestand in de Windows-map %systemroot%\system32\drivers\etc. Standaard is 127.0.0.1 localhost zowat de enige ingang die je in dit platte-tekstbestand aantreft. Wanneer je een ingang toevoegt als 0.0.0.0 www.facebook.com, dan leidt de url www.facebook.com voortaan nergens toe.

Echter, om alle mogelijke ‘kanalen’ voor Facebook af te sluiten, moet je bijna 1500 regels toevoegen: die kun je gelukkig in je hosts-bestand plakken door ze te kopiëren vanuit de lijst die je vind via deze link. Start wel je teksteditor (zoals Kladblok of een betere tool als Notepad++) als administrator op als je het hosts-bestand wilt bewerken.

©PXimport

Https op nas inschakelen

Https is een logische veiligheidsvoorziening om je nas (op afstand) te benaderen, maar dat leidt doorgaans tot certificaatfoutmeldingen, omdat de gebruikte certificaten niet ondertekend zijn. Met de dienst Let’s Encrypt vermijd je zulke foutmeldingen. De dienst is gratis en zowel QNAP als Synology hebben inmiddels een Let’s Encrypt-client geïntegreerd. We nemen een Synology als voorbeeld.

Meld je aan met je beheerdersaccount en open het Configuratiescherm. Klik rechtsboven op Geavanceerde modus, kies Beveiliging, ga naar het tabblad Certificaat en klik op Toevoegen. Selecteer de optie Een nieuw certificaat toevoegen, druk op Volgende, vul een duidelijke beschrijving in en vink Krijg een certificaat van Let’s Encrypt aan. Eventueel vink je hier ook de optie Instellen als standaardcertificaat aan.

Druk op Volgende en vul je domeinnaam in. Let wel, zorg dat je nas op poort 80 via die domeinnaam bereikbaar is, zodat Let’s Encrypt de nodige controles kan uitvoeren. Desnoods forward je tijdelijk poort 80 op je router naar poort 80 op je nas. Bevestig met Toepassen. Als alles goed is, wordt je certificaat nu aangemaakt. Je kunt het verder configureren via Beveiliging, op het tabblad Certificaat via de knop Configureren.

©PXimport

Cloud- & serveropslag met Cyberduck

Maak je gebruik van verschillende cloudopslagdiensten en wissel je geregeld data uit tussen deze diensten, dan komt een tool als Cyberduck handig van pas. Dit programma kan met diverse diensten en protocollen overweg, waaronder (s)ftp, webDAV, Amazon S3, Google Cloud Storage, Google Drive, Microsoft Azure, Dropbox en Backblaze B2, en sinds versie 6 is daar ook Dracoon en OneDrive bijgekomen. Gebruik je de gratis encryptietool Cryptomator, dan kun je met Cyberduck ook de digitale kluizen van deze tool benaderen.

Er is ook een commandline-interface beschikbaar, met de naam Duck. Die biedt ongeveer dezelfde mogelijkheden en laat zich bedienen zowel vanuit de Windows Opdrachtprompt als een shell in Linux of MacOS. Eén voorbeeld: met onderstaand commando kopieer je een bestand van Dropbox naar een ftp-server, weliswaar na het invoeren van een autorisatiecode:

Wie verder graag zijn server- of cloudopslagruimte vanuit Finder (macOS) of Verkenner (Windows) benadert kan hiervoor Mountain Duck installeren; na een proefperiode moet je hier wel voor betalen (39 dollar, ca. 33 euro).

©PXimport

Mac-spoofing

Heel wat routers voorzien in een of meer functies voor ouderlijk toezicht, waarbij je vaak niet meer hoeft te doen dan een toestel te selecteren en de tijden aan te geven waarop dat toestel het internet niet op mag. In nagenoeg alle gevallen werkt deze beveiliging op basis van het unieke mac-adres (media access control) van het apparaat en volstaat mac-spoofing (het maskeren van het mac-adres) om de beveiliging te omzeilen. Overigens volstaat deze truc vaak ook wanneer je computer tegen andersoortige routerblokkades aanloopt.

Op een Windows-pc kan dat meestal vanuit het Apparaatbeheer (devmgmt.msc). Open daar het eigenschappenvenster van je netwerkadapter: ga naar het tabblad Geavanceerd en pas het Network Address aan.

In macOS doe je het vanuit een terminalsessie met het commando:

Om het mac-adres op een mobiel apparaat (permanent) te wijzigen moet je het in de meeste gevallen rooten (Android) of jailbreaken (iOS), waarna je een app kunt inzetten.

Snellere dns

Zoals je weet zorgt dns voor het omzetten van internet domein- en hostnamen in ip-adressen. De kans is groot dat je computer of router de dns-servers van je eigen internetprovider gebruikt. Maar met alternatieve dns-servers krijg je extra functionaliteit zoals websitefilters of meer snelheid.

Een van de betere tools om de snelste dns-servers op te sporen is DNS Benchmark van Gibson Research Corporation. Start de tool, open het tabblad Nameservers en klik op Run Benchmark. Er worden nu enkele tientallen bekende servers gecontroleerd. De kans bestaat dat je Local Network Nameserver als snelste uit de bus komt, maar dat is wellicht je router aangezien die op je lokale netwerk beschikbaar is en gecachete resultaten nagenoeg onmiddellijk retourneert.

De router maakt op zijn beurt gebruik van de dns-servers van je provider. Wil je die testen, dan moet je die zelf aan DNS Benchmark toevoegen, via de knop Add/Remove. Je achterhaalt die externe dns-servers via de webinterface van je router of eventueel door je pc rechtstreeks aan je modem te hangen en vervolgens op de Opdrachtprompt het commando

uit te voeren.

©PXimport

De Steam Deck is in verschillende landen, waaronder de Verenigde Staten, uitverkocht. Dit in verband met het tekort aan RAM-geheugen door de alsmaar toenemende populariteit van kunstmatige intelligentie.

In de Verenigde Staten en Canada raakte de Steam Deck vorige week al uitverkocht. In die landen heeft Valve, het bedrijf achter de Steam Deck, nu een waarschuwing gepubliceerd op de officiële verkoopwebsite.

Die waarschuwing praat over het tekort aan RAM-geheugen. Dit heeft alles te maken met het feit dat RAM-geheugen massaal nodig is om AI draaiende te houden. De componenten worden echter ook gebruikt in entertainmentapparaten als de Steam Deck, spelcomputers en game-pc's. Daardoor blijven prijzen stijgen en raken sommige apparaten ook uitverkocht, zoals de Steam Deck.

In Nederland is de Steam Deck met oledscherm inclusief 512 GB aan opslagruimte uitverkocht. Die versie van de pc-handheld kost normaliter 569 euro. De 1 TB-versie van 679 euro is op moment van schrijven nog wel te koop, al is niet bekend hoe lang dat nog het geval is. De lcd-versie van de Steam Deck - die voor de zachtere prijs van 419 euro te koop was - wordt niet meer geproduceerd, zo heeft Valve bevestigd.

RAM-tekorten hebben ook effect op consoles

De tekorten aan RAM-geheugen hebben niet alleen invloed op de Steam Deck, maar ook andere apparaten waarop games gespeeld kunnen worden, waaronder spelcomputers. Bedrijven als Sony en Microsoft hebben de prijzen van hun consoles eerder al verhoogd. Volgens geruchten overweegt Nintendo om de vorig jaar uitgekomen Switch 2-console ook in prijs te verhogen.

Daarnaast maakt de situatie het risicovoller voor bedrijven om nieuwe apparaten uit te brengen. Zo zou Sony intern gepland hebben om de PlayStation 6 in 2027 uit te brengen, maar volgens recente geruchten kan dit verschoven worden naar 2028 of zelfs 2029, afhankelijk van wanneer de RAM-tekorten ingeperkt worden

De toekomst van de Steam Machine

In het verlengde daarvan creëert de huidige situatie ook veel onzekerheid over de Steam Machine. Dit apparaat, dat op simpele wijze pc-games op de televisie afspeelt, werd vorig jaar aangekondigd en zou eigenlijk begin dit jaar uitkomen. Onlangs communiceerde Valve dat het inmiddels ergens in de eerste helft van dit jaar is geworden, maar het feit dat er nog geen datum of prijs bekend is doet fans vermoeden dat het zelfs nog later kan worden.

"Toen we deze producten in november aankondigden, gingen we ervan uit dat we de specifieke prijzen en lanceringsdata nu wel al hadden kunnen delen", zo stelde Valve begin deze maand. "Maar de tekorten op het gebied van geheugen- en opslagcomponenten waar onze hele bedrijfstak mee kampt, zijn sindsdien behoorlijk toegenomen.  De beperkte beschikbaarheid en oplopende prijzen van deze cruciale onderdelen hebben ons ertoe gedwongen om onze plannen voor vraagprijs en levering bij te stellen (vooral voor de Steam Machine en Steam Frame)."

Apple organiseert op woensdag 4 maart een "speciale" Apple Experience. Het evenement is waarschijnlijk bedoeld om nieuwe MacBooks uit de doeken te doen.

Diverse journalisten hebben uitnodigingen ontvangen voor het evenement, dat op 4 maart vanaf 15:00 uur Nederlandse tijd tegelijk in New York, Londen en en Shanghai plaatsvindt. Het is waarschijnlijk dat de gasten daar een eerste blik krijgen op een aantal nieuwe Apple-producten, die hoogstwaarschijnlijk rond hetzelfde moment ook op internet onthuld worden.

Nieuwe MacBooks, iPhones en iPads

Zoals we onlangs al meldden heeft Apple volgens geruchten nieuwe producten in de maak, waaronder een nieuwe, goedkopere MacBook gericht op studenten. Deze zouden in de kleuren geel, groen en blauw komen, die dus ook op de uitnodiging van het evenement zijn te zien. De laptops zouden een A18 Pro-chip krijgen - een smartphonechip dus. Ook nieuwe MacBook Pro- en Air-modellen behoren tot de mogelijkheden, die volgens geruchten op de M5 Pro- en M5 Max-chips gaan lopen, alsmede nieuwe iPads.

Verder heeft Apple volgens geruchten de iPhone 17e in de maak, de opvolger van de iPhone 16e die waarschijnlijk evenveel gaat kosten: 599 dollar, oftewel 719 euro. De e-modellen van iPhone zijn betaalbaardere versies. Toch zou de 17e enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt. Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Het is echter mogelijk dat deze nieuwe iPhone al eerder wordt onthuld.