Op netwerkgebied komen er iedere maand handige tools bij en met de juiste tips ontdek je mogelijkheden die je eerder nog niet voor mogelijk hield. In deze maandelijkse rubriek praten we je daarover bij. Netwerkbeheerders, opgelet!

Schakel wpad uit

Zoals de meeste besturingssystemen (waaronder iOS, macOS, Chrome OS en Linux) ondersteunt ook Windows iets dat heet web proxy auto-discovery (kortweg wpad). Dat kan handig zijn in bepaalde omgevingen, zoals scholen of bedrijven, waar de gebruikers geacht worden via een proxyserver het internet op te gaan.

Op die manier kan bijvoorbeeld het webverkeer worden gefilterd en gecachet. Wanneer wpad is ingeschakeld, hoef je de configuratie voor de verbinding met de proxyserver niet zelf uit te voeren, maar gebeurt dat eigenlijk automatisch.

Handig, maar het probleem in Windows is dat wpad standaard is ingeschakeld. Dat maakt het in principe mogelijk voor hackers om je langs een eigen proxyserver om te leiden wanneer je je met een (malafide) openbaar wifi-netwerk verbindt, zodat je privacy niet langer gewaarborgd is.

Tenzij je deze functie absoluut nodig hebt, doe je er beter aan die uit te schakelen. Ga in Windows naar Instellingen en kies Netwerk en internet / Proxy, waar je de knop uitzet bij Instellingen automatisch detecteren.

Facebook blokkeren

Facebook heeft absoluut geen goede naam als het op privacy aankomt. Het bedrijf kan je traceren op andere sites die het bezit (zoals Instagram en WhatsApp) of zelfs op willekeurige sites die een of andere Facebook-module hebben geïnstalleerd.

Er zijn echter verschillende manieren waarop je Facebook (of andere sociale media) op computers kunt blokkeren: dat kan bijvoorbeeld via een proxyserver, firewall of alternatieve dns (zoals het gratis OpenDNS Home). Maar het kan ook via het hosts-bestand. Dit bestand zorgt voor het omzetten van url’s in ip-adressen nog voor er een (externe) dns-service aan te pas komt.

Je vindt dit bestand in de Windows-map %systemroot%\system32\drivers\etc. Standaard is 127.0.0.1 localhost zowat de enige ingang die je in dit platte-tekstbestand aantreft. Wanneer je een ingang toevoegt als 0.0.0.0 www.facebook.com, dan leidt de url www.facebook.com voortaan nergens toe.

Echter, om alle mogelijke ‘kanalen’ voor Facebook af te sluiten, moet je bijna 1500 regels toevoegen: die kun je gelukkig in je hosts-bestand plakken door ze te kopiëren vanuit de lijst die je vind via deze link. Start wel je teksteditor (zoals Kladblok of een betere tool als Notepad++) als administrator op als je het hosts-bestand wilt bewerken.

©PXimport

Https op nas inschakelen

Https is een logische veiligheidsvoorziening om je nas (op afstand) te benaderen, maar dat leidt doorgaans tot certificaatfoutmeldingen, omdat de gebruikte certificaten niet ondertekend zijn. Met de dienst Let’s Encrypt vermijd je zulke foutmeldingen. De dienst is gratis en zowel QNAP als Synology hebben inmiddels een Let’s Encrypt-client geïntegreerd. We nemen een Synology als voorbeeld.

Meld je aan met je beheerdersaccount en open het Configuratiescherm. Klik rechtsboven op Geavanceerde modus, kies Beveiliging, ga naar het tabblad Certificaat en klik op Toevoegen. Selecteer de optie Een nieuw certificaat toevoegen, druk op Volgende, vul een duidelijke beschrijving in en vink Krijg een certificaat van Let’s Encrypt aan. Eventueel vink je hier ook de optie Instellen als standaardcertificaat aan.

Druk op Volgende en vul je domeinnaam in. Let wel, zorg dat je nas op poort 80 via die domeinnaam bereikbaar is, zodat Let’s Encrypt de nodige controles kan uitvoeren. Desnoods forward je tijdelijk poort 80 op je router naar poort 80 op je nas. Bevestig met Toepassen. Als alles goed is, wordt je certificaat nu aangemaakt. Je kunt het verder configureren via Beveiliging, op het tabblad Certificaat via de knop Configureren.

©PXimport

Cloud- & serveropslag met Cyberduck

Maak je gebruik van verschillende cloudopslagdiensten en wissel je geregeld data uit tussen deze diensten, dan komt een tool als Cyberduck handig van pas. Dit programma kan met diverse diensten en protocollen overweg, waaronder (s)ftp, webDAV, Amazon S3, Google Cloud Storage, Google Drive, Microsoft Azure, Dropbox en Backblaze B2, en sinds versie 6 is daar ook Dracoon en OneDrive bijgekomen. Gebruik je de gratis encryptietool Cryptomator, dan kun je met Cyberduck ook de digitale kluizen van deze tool benaderen.

Er is ook een commandline-interface beschikbaar, met de naam Duck. Die biedt ongeveer dezelfde mogelijkheden en laat zich bedienen zowel vanuit de Windows Opdrachtprompt als een shell in Linux of MacOS. Eén voorbeeld: met onderstaand commando kopieer je een bestand van Dropbox naar een ftp-server, weliswaar na het invoeren van een autorisatiecode:

Wie verder graag zijn server- of cloudopslagruimte vanuit Finder (macOS) of Verkenner (Windows) benadert kan hiervoor Mountain Duck installeren; na een proefperiode moet je hier wel voor betalen (39 dollar, ca. 33 euro).

©PXimport

Mac-spoofing

Heel wat routers voorzien in een of meer functies voor ouderlijk toezicht, waarbij je vaak niet meer hoeft te doen dan een toestel te selecteren en de tijden aan te geven waarop dat toestel het internet niet op mag. In nagenoeg alle gevallen werkt deze beveiliging op basis van het unieke mac-adres (media access control) van het apparaat en volstaat mac-spoofing (het maskeren van het mac-adres) om de beveiliging te omzeilen. Overigens volstaat deze truc vaak ook wanneer je computer tegen andersoortige routerblokkades aanloopt.

Op een Windows-pc kan dat meestal vanuit het Apparaatbeheer (devmgmt.msc). Open daar het eigenschappenvenster van je netwerkadapter: ga naar het tabblad Geavanceerd en pas het Network Address aan.

In macOS doe je het vanuit een terminalsessie met het commando:

Om het mac-adres op een mobiel apparaat (permanent) te wijzigen moet je het in de meeste gevallen rooten (Android) of jailbreaken (iOS), waarna je een app kunt inzetten.

Snellere dns

Zoals je weet zorgt dns voor het omzetten van internet domein- en hostnamen in ip-adressen. De kans is groot dat je computer of router de dns-servers van je eigen internetprovider gebruikt. Maar met alternatieve dns-servers krijg je extra functionaliteit zoals websitefilters of meer snelheid.

Een van de betere tools om de snelste dns-servers op te sporen is DNS Benchmark van Gibson Research Corporation. Start de tool, open het tabblad Nameservers en klik op Run Benchmark. Er worden nu enkele tientallen bekende servers gecontroleerd. De kans bestaat dat je Local Network Nameserver als snelste uit de bus komt, maar dat is wellicht je router aangezien die op je lokale netwerk beschikbaar is en gecachete resultaten nagenoeg onmiddellijk retourneert.

De router maakt op zijn beurt gebruik van de dns-servers van je provider. Wil je die testen, dan moet je die zelf aan DNS Benchmark toevoegen, via de knop Add/Remove. Je achterhaalt die externe dns-servers via de webinterface van je router of eventueel door je pc rechtstreeks aan je modem te hangen en vervolgens op de Opdrachtprompt het commando

uit te voeren.

©PXimport

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆

De geur van versgebakken oliebollen hoort bij december. Toch ziet niet iedereen het zitten om met een pan heet vet aan de slag te gaan. Oliebakken in de airfryer lijkt dan een aantrekkelijk alternatief: minder luchtjes en ook nog eens minder vet. Maar levert bakken in een airfryer dezelfde oliebol op, of moet je toch de frituurpan uit het vet halen?

Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat? Het korte antwoord is duidelijk: nee, een traditionele oliebol bak je niet in een airfryer. Klassiek oliebollenbeslag is vloeibaar en heeft direct contact met hete olie nodig om zijn vorm en structuur te krijgen. Een airfryer is in de basis een compacte heteluchtoven. Zonder een bad van hete olie kan het beslag niet snel genoeg stollen. Wie het toch probeert, ziet het deeg door het mandje zakken of uitlopen tot een platte, taaie schijf. Dat ligt niet aan het recept, maar aan de techniek.

Waarom hete olie onmisbaar is

Zodra je het beslag van de oliebol in de hete olie van de frituurpan schept, ontstaat er vrijwel direct een korstje om de buitenkant. Binnen in de bol ontstaat stoom, waardoor de bol uitzet en luchtig wordt. Die combinatie van afsluiten en opblazen zorgt voor de typische oliebolstructuur. In een airfryer ontbreekt die directe warmteoverdracht. Hete lucht is simpelweg minder krachtig dan hete olie. Zonder direct contact met heet vet kan het beslag niet snel genoeg stollen. Daardoor blijft een echte oliebol uit de airfryer onmogelijk.

©Gegenereerd door AI

Wat wel kan: kwarkbollen uit de airfryer

Wie toch iets zelf wil maken in de airfryer, moet het klassieke oliebollenbeslag loslaten. Met een steviger beslag, bijvoorbeeld op basis van kwark, kun je ballen vormen die hun vorm behouden. Deze bollen garen prima in de hete lucht en krijgen een mooie bruine buitenkant. De uitkomst lijkt qua vorm op een oliebol, maar de structuur is compacter en de smaak meer broodachtig. Denk aan iets tussen een zoet broodje en een scone. Lekker, lichter en prima als alternatief, maar: het is geen oliebol zoals je die van de kraam kent.

Wat ook goed kan: oliebollen opwarmen in de airfryer

Waar de airfryer wel echt tot zijn recht komt, is bij het opwarmen van gekochte oliebollen. In de magnetron worden ze snel slap en taai. In de airfryer gebeurt het tegenovergestelde. Door de bollen een paar minuten op ongeveer 180 graden te verwarmen, wordt de korst weer knapperig en warmt de binnenkant gelijkmatig op. Je oliebollen smaken weer alsof je ze net gebakken (of gehaald) hebt!

Samenvatting

Wil je de échte oliebol, dan heb je twee opties: zelf bakken in een frituurpan of halen bij de kraam. Bakken in de airfryer kan niet, omdat vloeibaar beslag niet geschikt is voor hete lucht. Je kunt bijvoorbeeld wel kwarkbollen maken, maar dat is toch anders. De grootste winst zit in het opwarmen van kant-en-klare oliebollen: in de airfryer gaat dat snel, ze worden heerlijk knapperig en je hebt geen last van frituurlucht in huis.

🎆 Vuurwerk op je Galaxy Smartphone? 👇