ID.nl logo
Alles over de nieuwe wifi-standaard Wifi 6E
© Reshift Digital
Huis

Alles over de nieuwe wifi-standaard Wifi 6E

De laatste twee decennia werd hard gesleuteld aan het verfijnen en uitbreiden van allerlei wifi-standaarden, maar sinds 2005 is het frequentiespectrum voor wifi-gebruik ongewijzigd gebleven. Daar komt met Wifi 6E verandering in.

Wifi 6E is een uitbreiding oftewel extensie op de wifi6-standaard, die in feite de meer commerciële naam is voor de technische specificatie 802.11ax. De theoretische maximumsnelheid ligt ook bij wifi 6E weliswaar nog op 9,6 Gbit/s, maar naast de al gebruikte 2,4GHz- en 5GHz-band komt daar nu de 6GHz-band bij, wat in de praktijk best wel enkele voordelen biedt.

De echte opvolger van de wifi6-standaard, die in september 2019 door de Wi-Fi Alliance is gecertificeerd, wordt logischerwijze wifi 7 (802.11be). Deze standaard wordt echter pas rond eind 2023 verwacht en in afwachting daarvan kondigde de Wi-Fi Alliance begin 2020 al wifi 6E aan (officieel geschreven als Wi-Fi 6E), waarbij ‘E’ staat voor extensie.

Naast de 2,4 en de 5 GHz-band wordt nu ook de 6 GHz-band ondersteund en dat is meteen de belangrijkste uitbreiding. Andere verbeteringen die reeds beschikbaar waren in wifi 6, bleven uiteraard behouden. 

We denken dan aan ODFMA (Orthogonal Frequency Division Multiple Access, waarbij een kanaal kan worden opgedeeld in kleinere subkanalen zodat een toegangspunt met meerdere apparaten kan communiceren), een geoptimaliseerde MU-MIMO (Multi-User Multiple Input & Multiple Output) voor het simultaan bedienen van meerdere apparaten zowel tijdens het downloaden als bij het uploaden, en TWT (Target Wake Time), wat maakt dat clients niet langer continu met het toegangspunt verbonden hoeven te blijven en zo minder energie verbruiken.

De ontwikkeling van wifi In ruim twintig jaar heeft wifi een behoorlijke weg afgelegd. De belangrijkste standaarden samen met de frequentieband en kanaalbreedte. 1997 802.11 (legacy); 2,4 GHz; 20 MHz 1999 802.11b; 2,4 GHz; 20 MHz 1999 802.11a; 5 GHz; 20 MHz 2003 802.11g; 2,4 GHz; 20 MHz 2009 802.11n; 2,4 en 5 GHz; 20, 40 MHz 2014 802.11ac (wifi 5 wave 1); 5 GHz; 80 MHz 2016 802. 11ac (wifi 5 wave 2); 5 GHz; 20 tot 160 MHz 2018 802.11ax (wifi 6); 2,4 en 5 GHz; 20 tot 160 MHz 2020 802.11ax (wifi 6E); 2,4, 5 en 6 GHz; 20 tot 160 MHz

6GHz-band 

De 6GHz-band loopt van 5925 tot 7125 MHz, wat een ruim spectrum van 1200 MHz oplevert. In de VS keurde telecomautoriteit ECC dit spectrum in april 2020 al goed voor gebruik door wifi. Europa loopt echter iets achter: in november 2020 keurde het ECC alvast de eerste 500 MHz binnen dit spectrum goed, maar de officiële acceptatie door de Europese Commissie wordt niet voor maart 2021 verwacht. Tegen ruwweg eind 2021 moeten de lidstaten de richtlijn dan hebben omgezet in hun nationale wetgeving.

De toevoeging van dit nieuwe spectrum houdt alvast in dat de beschikbare frequentieruimte effectief verdubbelt, wat ongetwijfeld tot stabielere en snellere verbindingen zal leiden. Wifi 6E kan met kanalen van 160 MHz breedte werken en in het volledige spectrum van 1200 MHz passen 7 kanalen mooi naast elkaar, zonder overlapping, terwijl dat er in de 5GHz-band slechts 2 zijn. Een nadeel van de 6GHz-band is wel dat het bereik doorgaans lager ligt dan dat van een lagere frequentieband, zoals 2,4 GHz.

©PXimport

Wifi 6E-routers 

Wifi 6E belooft weliswaar volledige neerwaartse compatibiliteit, maar om van alle mogelijkheden (en vooral de 6GHz-band) gebruik te kunnen maken, moet je apparaat natuurlijk wel de juiste hardware bevatten. Gelukkig hoeven fabrikanten niet op de officiële certificering te wachten (vermoedelijk begin 2022) en kunnen ze al aan de slag op basis van het wifi6E-concept, zoals gepubliceerd door het ETSI (European Telecommunication and Standardization Institute).

Broadcom was de eerste fabrikant die (reeds begin 2020) wifi6E-chipsets uitbracht, onder meer voor smartphones. Onlangs heeft Broadcom trouwens aangekondigd dat Samsungs Galaxy S21 Ultra de wifi6E-chipset BCM4389 zal ondersteunen.

Ook Qualcomm is volop bezig met het ontwikkelen van wifi6E-chipsets, zowel voor smartphones (FastConnect 6700 en 6900) als voor (mesh-)netwerkapparatuur.

Eind 2020 is ook de eerste router met ondersteuning voor wifi 6E op de Amerikaanse markt gekomen: de ASUS ROG Rapture GT-AXE11000 die je hieronder ziet. 

©PXimport

Ook andere fabrikanten hebben aangegeven routers en toegangspunten met wifi6E-ondersteuning te ontwikkelen. Zo heeft Netgear op CES 2021 (afgelopen januari) zijn eerste wifi6E-router aangekondigd: Nighthawk RAXE500, die vanaf maart 2021 beschikbaar zou moeten komen.

Intel blijft ook niet achter: dat heeft inmiddels de wifi6E-adapter AX210 op de markt gebracht, zowel in het M.2-2230- als het M.2-1216-formaat. De eerste laptops met wifi6E-ondersteuning zullen dus niet lang uitblijven. Het is de verwachting dat tv’s tegen het begin van 2022 zullen volgen.

Toepassingen

De theoretische maximumsnelheid van wifi 6E mag dan ongewijzigd zijn ten opzichte van wifi 6 (zo’n 9,6 Gbit/s in de 5GHz-band), in de praktijk zal wifi 6E vaak toch sneller en stabieler blijken. Men verwacht bijvoorbeeld dat de 6GHz-band nuttig zal kunnen worden ingezet als zogenoemde backhaul bij mesh-netwerken, vooral wanneer je hiervoor liever geen bekabelde verbinding opzet. 

Ook voor ultra-hd-streaming kan wifi 6E bruikbaar zijn en het zou ons evenmin verbazen dat fabrikanten van AR- en VR-producten snel op deze ontwikkeling zullen inspelen. We denken dan aan een wifi6E-verbinding tussen een headset en een pc, waarbij de beelden als een videostream naar de headset worden verstuurd. De lagere vertraging van wifi 6E komt de betrouwbaarheid van zo’n verbinding ongetwijfeld ten goede.

Kortom, ook al gaat het om een relatief beperkte uitbreiding ten opzichte van de wifi6-standaard, wifi 6E kan zeker zijn diensten bewijzen, vooral bij verbindingen over relatief korte afstand. Houd er wel rekening mee dat niet alleen de clients maar ook je router of toegangspunt de nodige ondersteuning moeten bieden, wil je ten volle kunnen profiteren van de voordelen. 

Of het moet zijn dat je liever wacht op de komst van de ‘echte’ opvolger (wifi 7) die kanaalbreedtes van 320 MHz en een theoretische maximumsnelheid tot 30 Gbit/s belooft.

▼ Volgende artikel
Kingdom Come: Deliverance komt naar Xbox Game Pass
Huis

Kingdom Come: Deliverance komt naar Xbox Game Pass

Microsoft heeft bekendgemaakt welke spellen er de komende dagen en weken op Xbox Game Pass verschijnen. Een van die spellen is Kingdom Come: Deliverance.

Dat meldde het bedrijf op Xbox Wire. Het middeleeuwse avontuur van Warhorse staat bekend om zijn uitzonderlijke realisme, waarbij alle acties van de speler gevolgen hebben. De game is sinds enkele jaren weer populair geworden door de komst van het geprezen vervolg.

Hieronder zijn de toevoegingen van de komende weken te vinden, waaronder twee spellen die al sinds gisteren op Xbox Game Pass zijn verschenen:

  • Final Fantasy 2 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

  • Like A Dragon: Pirate Yakuza in Hawaii (console, pc, handheld en cloud) – Sinds gisteren speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

  • Madden NFL 26 (console, pc en cloud) – Vanaf 5 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • Paw Patrol Rescue Wheels: Championship (console, pc, handheld en cloud) – Vanaf 5 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

  • Relooted (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 10 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • BlazBlue Entropy Effect X (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 12 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • Roadside Research (Game Preview) (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 12 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • Starsand Island (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 12 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • High on Life 2 (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 13 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • Kingdom Come Deliverance (console, pc en cloud) – Vanaf 13 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, Premium, PC Game Pass

  • Avatar: Frontiers of Pandora (Xbox Series-consoles, pc, handheld en cloud) – Vanaf 17 februari speelbaar via Game Pass Ultimate, PC Game Pass

  • Avowed (Xbox Series-consoles, pc en cloud) – Vanaf 17 februari ook speelbaar via Game Pass Premium

Tot slot werd bekendgemaakt dat Madden NFL 24 op 15 februari van Xbox Game Pass verdwijnt.

View post on X
Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Flitsmeister zet er een punt achter: wat zijn je alternatieven? [UPDATE]
Huis

Flitsmeister zet er een punt achter: wat zijn je alternatieven? [UPDATE]

Verwarring bij veel automobilisten vanmorgen. Wie Flitsmeister gebruikt, kreeg de melding dat de app er een punt achter zet. Gevalletje marketingblunder: je moet dat namelijk niet te letterlijk nemen, zegt het bedrijf nu haastig. Er wordt alleen gestopt met een aantal diensten. Welke dat zijn, dat is nog niet bekend. Hoe het ook zij: misschien heb je inmiddels je Flitsmeister-abonnement opgezegd of vind je de berichtgeving zó onduidelijk dat je dat alsnog wilt doen. Ja? Dan zijn dit je alternatieven.

[UPDATE 11:45 uur: De 'punt' die Flitsmeister zet slaat op de Flitsmeister DOT, een apparaatje dat je op je dashboard kunt bevestigen en dat je via licht- en geluidssignalen op de hoogte houdt van belangrijke informatie onderweg].


Je kunt natuurlijk zonder flitsmelder rijden, maar vooral wie veel kilometers aflegt, loopt daarmee ook het risico op forse boetes (rijd je buiten de bebouwde kom 20 kilometer te hard en word je geflitst, dan tik je bijvoorbeeld al 243 euro af – exclusief 9 euro administratiekosten). Geen zin meer in Flitsmeister? Gelukkig zijn er voldoende andere applicaties die je helpen om boetes te voorkomen en veilig door het verkeer te navigeren.

Navigatie met flitsinformatie

Waze is voor veel weggebruikers de meest logische opvolger. Net als bij Flitsmeister draait deze app (iOS | Android) volledig op de community. Gebruikers melden zelf files, ongevallen en flitsers, waardoor de informatie vaak actueler is dan bij statische systemen. Het grote voordeel is dat Waze ook slimme routes berekent op basis van live verkeersdata. Een nadeel kan de drukke interface zijn, zeker in het strakke design dat Flitsmeister hanteerde.

Google Maps is de meest toegankelijke optie, aangezien vrijwel elke smartphonegebruiker de app (iOS | Android) al heeft geïnstalleerd. Sinds enkele jaren toont Maps ook flitsers en de maximumsnelheid, al is de focus hier minder scherp op gericht dan bij gespecialiseerde apps. De meldingen komen vaak wat later binnen omdat Google een hogere drempel hanteert voor verificatie. Voor wie enkel de belangrijkste waarschuwingen wil ontvangen zonder al te veel poespas, blijft dit echter een solide keuze.

©MuhammadFadhli - stock.adobe.com

Vergeet de ANWB niet

Een alternatief dat vaak over het hoofd wordt gezien voor flitsmeldingen, maar dat enorm compleet is, is de ANWB Onderweg-app. Deze applicatie (iOS | Android) is niet alleen handig voor navigatie, maar biedt ook een zeer betrouwbaar overzicht van flitsers op de Nederlandse snelwegen en N-wegen. De kracht van deze app zit in de integratie van alle ANWB-diensten. Zo zie je direct de actuele benzineprijzen van stations in de buurt, kun je laadpalen vinden en regelt de app je parkeertransacties.

Mocht je onverhoopt toch stil komen te staan, dan kun je via de app direct hulp inschakelen van de Wegenwacht. De app stuurt dan automatisch je exacte locatie door. Een handige keuze dus voor wie alle belangrijke verkeersinformatie op één plek wil hebben. Ook deze app ondersteunt (net als Waze en Google Maps)  Apple CarPlay en Android Auto, waardoor je de informatie veilig op je autoscherm bekijkt.

©Postmodern Studio - stock.adobe.com

Alternatieven genoeg

Welke app je uiteindelijk ook kiest, het loont de moeite om er een paar uit te proberen tijdens je dagelijkse ritten. Wat voor de één een overzichtelijke interface is, kan voor de ander juist afleidend werken. Nu de toekomst van Flitsmeister onduidelijk is, is dit het ideale moment om te ontdekken welke 'digitale bijrijder' het beste bij jouw rijstijl past.