Microsoft heeft een flinke aanscherping van de beveiliging in Windows 11 aangekondigd. Onder de noemer Windows Baseline Security Mode en User Transparency and Consent krijgen gebruikers meer grip op wat apps precies uitspoken op hun computer. Voor de gemiddelde thuisgebruiker betekent dit vooral dat Windows meer gaat lijken op de overzichtelijke beveiliging die we al kennen van onze smartphones.

De aanleiding voor deze verandering is de toenemende irritatie over apps die ongevraagd instellingen aanpassen, extra software installeren of zonder duidelijke toestemming toegang krijgen tot persoonlijke gegevens. Microsoft wil met deze update de regie teruggeven aan de gebruiker, waarbij transparantie en toestemming de belangrijkste uitgangspunten zijn.

Meer grip op je privacy

Een van de meest zichtbare veranderingen is de manier waarop apps om toestemming vragen. Waar programma's in Windows voorheen vaak automatisch toegang hadden tot bepaalde mappen of functies, gaat Windows 11 nu actiever om bevestiging vragen. Wil een app je camera, microfoon of specifieke bestanden gebruiken? Dan verschijnt er een duidelijke melding in beeld, vergelijkbaar met de pop-ups op een iPhone of Android-toestel.

Het mooie van dit systeem is dat je deze keuzes altijd weer kunt terugdraaien. In de instellingen van Windows komt een overzicht waar je precies ziet welke app waarvoor toestemming heeft. Vertrouw je een programma niet langer, dan trek je met één handeling de toegang tot je bestanden of hardware weer in.

©Garun Studios - stock.adobe.com

Alleen veilige software door Baseline Security

Verder introduceert Microsoft de Windows Baseline Security Mode. Dit is een technische beveiligingslaag die ervoor zorgt dat het systeem continu controleert of de software die draait wel integer is. In de praktijk betekent dit dat Windows alleen nog apps, stuurprogramma's en diensten toestaat die officieel zijn ondertekend en als veilig bekendstaan.

Dit voorkomt dat schadelijke software op de achtergrond wijzigingen aanbrengt in je systeem zonder dat je het doorhebt. Voor de meeste mensen verandert er weinig in het dagelijks gebruik; bekende software van grote ontwikkelaars blijft gewoon werken. Mocht je toch een specifiek programma willen gebruiken dat niet aan de strengste eisen voldoet, dan behoud je als gebruiker (of systeembeheerder) de mogelijkheid om handmatig een uitzondering te maken.

Wat merk je in de praktijk?

De uitrol van deze functies gebeurt stap voor stap. Microsoft neemt hier de tijd voor, zodat alles goed blijft werken op de miljarden computers waar Windows op draait. Om dit soepel te laten verlopen, zijn ze op dit moment vooral in overleg met bekende softwaremakers zoals Adobe en 1Password. Zo weet je zeker dat hun programma's gewoon blijven werken onder de nieuwe regels, nog voordat jij de update krijgt. Ook voor de opkomst van slimme AI-hulpjes zijn deze aanpassingen belangrijk. Omdat deze assistenten steeds vaker zelfstandig klusjes voor je opknappen, is het fijn dat je precies kunt zien en bepalen wat zo'n hulpje wel en niet mag doen op jouw pc. 

Kortom: Windows 11 wordt een stukje strenger, maar daardoor ook een stuk transparanter. Je zult iets vaker een vraag krijgen of een app ergens bij mag, maar je krijgt daar een veiliger gevoel en meer controle voor terug.

Telecombedrijf Odido laat weten dat mensen geen automatisch recht op compensatie hebben nadat hun gegevens via een datalek afgelopen week op straat zijn gekomen.

In het weekend van 7 en 8 februari vond een cyberaanval plaats op de website van Odido, waarbij criminelen toegang kregen tot een klantcontactsysteem. De criminelen hebben een bestand kunnen downloaden met daarop gegevens van klanten. Het zou om gegevens van mogelijk 6,2 miljoen klanten kunnen gaan.

Onder de gegevens die zijn gestolen, vallen mogelijk de volledige naam, het adres en de klantnummers van klanten. Ook de mobiele nummers, IBAN-rekeningnummers, geboortedata, e-mailadressen en identificatiegegevens (waaronder rijbewijs- en paspoortnummers) kunnen zijn buitgemaakt.

Odido benadrukte kort na het lek dat er geen scans van identiteitsbewijzen zijn gelekt, noch wachtwoorden, factuurgegevens of belgegeven. Mensen kunnen daarbij gebruik blijven maken van de diensten van Odido, maar er wordt wel aangeraden dat klanten alert zijn op vreemde sms'jes of e-mails, zeker als daar links in staan.

Geen automatisch recht op compensatie

Op een speciale pagina met informatie over het datalek heeft Odido inmiddels meer informatie gegeven over het lek en diverse vragen beantwoord. Er staat ook een vraag en antwoord bij over mogelijke compensatie voor klanten wanneer data van de klant is gelekt.

Odido schrijft: "Een datalek geeft niet automatisch recht op compensatie. Onze inspanningen zijn er momenteel op gericht om juist te voorkomen dat klanten op enige manier schade zouden ondervinden als gevolg van dit incident. We hebben klanten proactief geïnformeerd zodat zij extra alert kunnen zijn op eventueel verdachte signalen. Dit is in lijn met het advies van het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI) van de Rijksoverheid."

Het antwoord vervolgt: "Het CMI benadrukt bovendien dat niet automatisch sprake is van identiteitsfraude of dat met de gestolen gegevens identiteitsfraude kan worden gepleegd. Ook meldt het CMI dat met de betrokken gegevens niet zomaar een lening, bankrekening of telefoonabonnement kan worden afgesloten. Ook kan er geen nieuw identiteitsbewijs mee worden aangevraagd. Daarvoor zijn immers extra controles nodig, zoals een echt identiteitsbewijs, je DigiD of de inloggegevens van je bank."

Op de website staat nog een vraag over compensatie, met daarbij nadrukkelijk vermeld dat sommige 'cybersecurity-experts' claimen dat men recht heeft op compensatie. Ook daarop wordt gemeld dat "een datalek geen automatisch recht op compensatie geeft".

De streamingdiensten staan weer vol met nieuwe releases. Geen stress, wij hebben het kaf van het koren gescheiden. Zo weet je precies welke films en series je deze week niet mag missen.

Prometheus | Netflix | 16 februari

Prometheus, regisseur Ridley Scotts Alien-prequel, speelt zich af in de late 21e eeuw. Een team van wetenschappers onder leiding van Dr. Elizabeth Shaw (Noomi Rapace) reist af naar een planeet waar zich mogelijk de stichters van het menselijk ras bevinden. Uiteraard heeft hun uitstapje rampzalige gevolgen. Prometheus heeft nooit zo’n beklemmende, bloedstollende sfeer als Alien, maar is zeker spannend genoeg om je aandacht vast te houden en is bovendien echt een plaatje om naar te kijken.

56 Days (seizoen 1) | Amazon Prime Video | 18 februari

In de gloednieuwe thrillerserie 56 days kruipen Dove Cameron en Avan Jogia in de huid van Ciara Wyse en Oliver Kennedy, twee mensen die een passievolle relatie beginnen nadat ze elkaar in de supermarkt hebben ontmoet. 56 dagen na hun ontmoeting, wordt er een onherkenbaar lichaam ontdekt en vreest de politie dat hun turbulente liefdesverhaal is uitgemond in moord. Hoe dieper ze in de zaak duiken, hoe meer grimmige geheimen worden onthuld.

The Night Agent (seizoen 3) | Netflix | 19 februari

Het derde seizoen van The Night Agent (niet te verwarren met The Night Manager, te zien op Amazon Prime Video) is vanaf deze donderdag te zien op Netflix. The Night Agent is gebaseerd op het gelijknamige boek van Matthew Quirk en volgt FBI-agent Peter Sutherland (Gabriel Basso). Tijdens zijn nachtdienst krijgt hij een telefoontje waarmee hij in een gevaarlijke samenzwering rond een mol in het Witte Huis belandt. Hij stort zich in een jacht op de verrader, terwijl hij voormalig tech-CEO Rose Larkin (Luciane Buchanan) beschermt tegen de mensen die haar oom en tante hebben vermoord.

Once Upon a Time in the West | Netflix | 20 februari

Een van de beste westerns ooit gemaakt, Once Upon a Time in the West, verschijnt deze vrijdag op Netflix. Deze klassieker van regisseur Sergio Leone begint op een treinstation in het stadje Flagstone, waar een mysterieuze man met een mondharmonica (Charles Bronson) heeft afgesproken met de huurling Frank (Henry Fonda). Frank is echter nergens te bekennen en heeft drie handlangers gestuurd die ‘Harmonica’ opwachten. Geen van de drie komt levend uit de confrontatie en Harmonica raakt verwikkeld in de machtsstrijd rondom de meedogenloze opmars van de spoorwegen en outlaws. Once Upon a Time in the West is vanwege zijn trage, sfeervolle stijl en iconische muziek van Ennio Morricone absoluut het kijken waard voor elke filmliefhebber.

The Addams Family | Netflix | 20 februari

The Addams Family is gebaseerd op de strip van Charles Addams en volgt de bizarre titulaire Addams-familie: Gomez, Morticia, hun kinderen Pugsley en Wednesday, Uncle Fester, Grandma Addams, hun butler Lurch en de lopende hand Thing. Deze animatiefilm uit 2019 richt zich vooral op de twee kinderen, terwijl zij zoeken naar een manier om zichzelf te zijn. Gomez bereidt Pugsley voor op de "Sabre Mazurka", een zwaardvechtceremonie die elke Addams moet ondergaan, maar hij bakt er niks van. Ondertussen is Wednesday benieuwd naar de andere meisjes van haar leeftijd en begint ze, tot de schrik van haar moeder, zelfs kleur te dragen. Deze versie van The Addams Family bereikt niet de hoogtes van de live-action verfilming uit de jaren negentig, maar is toch vermakelijk om naar te kijken.