OneCommander, de Verkenner XL: Meer overzicht, meer controle, minder zoekwerk

Windows Verkenner is ongetwijfeld een van de meest gebruikte programma’s op de pc. Je opent er documenten mee, kopieert foto’s van je smartphone, ruimt de map Downloads op en zet bestanden op een usb-stick of NAS. Toch voelt het programma voor de gevorderde gebruiker al jaren wat beperkt aan. Zodra je grotere hoeveelheden bestanden moet beheren, met meerdere schijven werkt of regelmatig documenten zoekt, wordt duidelijk dat Verkenner niet altijd even efficiënt is. OneCommander wil die tekortkomingen wegwerken zonder de gebruiker met een ingewikkelde interface op te zadelen. De interface oogt misschien overrompelend, maar achter de schermen biedt het programma heel wat krachtige functies voor wie meer controle wil over zijn bestanden. Je hoeft bovendien geen keuze te maken tussen Windows Verkenner en OneCommander. Beide programma’s kunnen gewoon naast elkaar gebruikt worden.

Je downloadt de installatiebestanden van OneCommander op https://onecommander.com. De basisversie is gratis en reclamevrij voor persoonlijk, niet-commercieel gebruik. Sommige geavanceerde functies zijn voorbehouden aan de Pro-versie, die kost 30 dollar en geeft recht op een levenslange licentie. De functies die we in dit artikel bespreken, zijn beschikbaar in de gratis versie.`

Na de installatie kies je een thema. Je kunt het uiterlijk later altijd nog aanpassen in de instellingen. Kies de standaardindeling met twee vensters. In elk venster kun je meerdere tabbladen openen, waardoor je eenvoudig bestanden en mappen vergelijkt, tussen verschillende locaties schakelt en bestanden verplaatst zonder voortdurend nieuwe vensters te openen.

Wil je het uiterlijk aanpassen? Klik dan op het tandwielpictogram linksonder. Hier wijzig je onder meer het thema, de kolombreedtes en accentkleuren. Daarnaast kun je extra pictogrammen downloaden via de website van OneCommander om bestanden en mappen een meer persoonlijke uitstraling te geven. Wie gewend is om Windows Verkenner te openen met Win+E, kan dit alternatief snel starten met Win+Alt+E.

Wie OneCommander voor het eerst opent, merkt meteen dat de interface anders is dan die van Windows Verkenner. Toch voelt de basis snel vertrouwd aan. Bij elk bestand en elke map zie je de belangrijkste informatie: naam, bestandstype, leeftijd, wijzigingsdatum en bestandsgrootte.

Een opvallende functie is de kleurcodering voor de bestandsleeftijd. Die geeft in één oogopslag weer hoelang geleden een bestand voor het laatst werd gewijzigd. De kleuren verlopen van warm naar koud. Rood en oranje wijzen op bestanden die zeer recent zijn aangepast. Geel staat voor bestanden die nog vrij recent zijn gewijzigd, bijvoorbeeld enkele weken geleden. Groen geeft oudere bestanden aan en blauw wijst op bestanden die al lange tijd niet meer zijn aangepast. De exacte kleurgrenzen kun je trouwens aanpassen via de instellingen.

Net als in Windows Verkenner kun je bestanden in OneCommander sorteren door op een kolomkop te klikken, bijvoorbeeld op naam, datum of grootte. Je bepaalt daarbij of de volgorde oplopend of aflopend is. Een handige extra vind je in de knoppenbalk: een pictogram met een streepje erboven. Hiermee bepaal je of mappen en bestanden apart worden weergegeven of samen worden gesorteerd. Standaard toont deze bestandsbeheerder eerst alle mappen en daarna de bestanden, maar soms is het handiger om alles gewoon samen op naam, grootte of datum te rangschikken.

Iedereen kent het probleem. Je zoekt een bepaalde pdf, maar de bestandsnamen zeggen je niets meer. Of je hebt tien foto’s met bijna identieke namen en wilt weten welke de juiste is. In Verkenner betekent dat meestal dubbelklikken, wachten tot het bestand opent, controleren en weer sluiten. OneCommander maakt dat veel eenvoudiger dankzij de ingebouwde voorbeeldweergave. Met één druk op de spatiebalk verschijnt een voorvertoning van foto’s, pdf-bestanden, Office-documenten en zelfs video’s. Je ziet onmiddellijk of je het juiste bestand hebt gevonden, zonder telkens een apart programma te openen. Sleep eventueel de rand van het voorbeeldvenster om de weergave groter te maken.

Wie regelmatig grote aantallen bestanden verwerkt, weet hoeveel tijd verloren gaat aan repetitieve handelingen. Denk aan het hernoemen van honderden vakantiefoto’s, het toevoegen van een datum aan bestandsnamen of het in één keer aanpassen van een volledige reeks bestanden. Daarvoor hoef je geen apart programma meer te installeren. Met de ingebouwde File Automator voert OneCommander zulke batchbewerkingen in een handomdraai uit.

Je opent File Automator via het robotpictogram linksonder in het venster. Vervolgens stel je een bewerking samen, bijvoorbeeld het hernoemen van bestanden, het toevoegen van een oplopende nummering of het aanpassen van de bestandsnaam volgens een vast patroon. Controleer het resultaat eerst in de voorbeeldweergave en voer de bewerking daarna met één klik uit op alle geselecteerde bestanden.

Een groot voordeel is dat je veelgebruikte bewerkingen kunt bewaren. Zo hoef je een complexe naamgevingsregel maar één keer samen te stellen en kun je die later opnieuw gebruiken.

OneCommander laat je bestanden en mappen voorzien van kleurmarkeringen. Die kleuren zijn zichtbaar achter de namen van de items. Zo kun je bijvoorbeeld rode markeringen gebruiken voor documenten die nog aandacht vragen en groene voor bestanden die afgewerkt zijn. De kleuren hebben geen invloed op het bestand zelf, maar werken als een visueel geheugensteuntje.

Net als in een webbrowser kun je in OneCommander meerdere mappen openen in afzonderlijke tabbladen. Dat is vooral handig wanneer je aan een project werkt waarbij je voortdurend tussen verschillende locaties wisselt. Zo kun je bijvoorbeeld één tabblad gebruiken voor documenten, één voor afbeeldingen, één voor downloads en één voor de doelmap op je NAS of externe schijf.

Het voordeel is dat al die locaties overzichtelijk binnen één venster blijven staan. Met één muisklik schakel je tussen de verschillende mappen, zonder telkens nieuwe vensters te openen of opnieuw door de mappenstructuur te bladeren. Wie vaak met dezelfde combinatie van mappen werkt, kan bovendien een benoemd venster maken waarin een vaste werkomgeving met bijbehorende tabbladen wordt bewaard.

Standaard worden geopende tabbladen niet na elke herstart automatisch hersteld. Wil je verdergaan waar je gebleven bent, dan activeer je deze functie via Instellingen (het tandwielpictogram). Ga naar Overige en schakel de optie Bij aanvang: Tabbladen van vorige sessie herstellen in.

Een bijzonder handige functie van OneCommander is dat je een venster met een goed gekozen combinatie van tabbladen een eigen naam kunt geven. Zo maak je bijvoorbeeld een werkruimte Fotobewerking, Administratie of Artikel Windows 11. OneCommander bewaart daarbij de indeling van het venster en de geopende tabbladen, zodat je een veelgebruikte werkomgeving later snel opnieuw kunt openen.

In de recente interface gebruik je hiervoor de knop linksonderaan Nieuw of opgeslagen venster openen. Je herkent het pictogram aan een schermpje met een plusje rechtsonder. Klik erop om het huidige venster, inclusief de geopende tabbladen, een naam te geven en op te slaan.

In hetzelfde venster vind je ook de werkruimtes die je eerder hebt aangemaakt. Klik op een opgeslagen naam om die combinatie opnieuw in een nieuw venster te openen. Je kunt hier een bestaande werkruimte bovendien een andere naam geven of verwijderen.

OneCommander heeft een handige sidebar waarin je favoriete mappen kunt verzamelen. Zorg dat deze zichtbaar is. Staat die niet in beeld? Druk op Alt+S. Open eerst de map die je vaak gebruikt en voeg deze via de plusknop naast een favorietengroep toe. Zo maak je bijvoorbeeld een eigen lijst met projectmappen, NAS-locaties of archieven. Favorieten werken als bladwijzers in een browser: met één klik spring je naar de juiste map.

Je weet dat je onlangs in een bepaalde map hebt gewerkt, maar je weet niet meer precies waar die zich bevindt. OneCommander houdt daarom een geschiedenis bij. Daarmee keer je snel terug naar eerder geopende mappen zonder opnieuw door een uitgebreide mappenstructuur te moeten bladeren. Vooral bij grote projecten, uitgebreide fotoarchieven of mappen op een NAS is dat handig. Je vindt Geschiedenis in de sidebar. Onder het onderdeel Favorieten staat Geschiedenis. OneCommander bewaart daar de meest recent geopende mappen. Het maakt daarbij niet uit in welk venster of tabblad je de map hebt geopend. Bezoek je een map opnieuw, dan schuift die automatisch weer naar boven in de lijst.