Zoek je een computer waarop je onderweg serieus kunt werken, dan kun je ondanks steeds betere tablets nog altijd niet om de laptop heen. Laptops zijn er tegenwoordig wel in allerlei soorten en maten, waardoor je goed moet weten wat je nodig hebt om de juiste keuze te maken. In dit artikel lees je wat de beste laptops zijn van het moment met een up-to-date top 10 en tips over het kopen van laptops

Top 10 beste laptops

Tips voor je laptop

Veelgestelde vragen

Top 10 laptops (juni 2022)

1. Dell XPS 15 7590

De meest veelzijdige laptop9Score90

De Dell XPS 15 heeft dit jaar een aantal belangrijke updates gekregen waardoor deze stijlvolle laptop nog veelzijdiger is geworden. De laptop beschikt, afhankelijk van het gekozen model, over een uiterst grote 97Wh-accu en gaat daardoor probleemloos een dag mee zonder oplader. De snelle Intel-processor is gecombineerd met een Nvidia GTX 1650, waardoor er ook een beetje op kan worden gegamed. De laptop beschikt over de nodige poorten waaronder HDMI en USB-C met Thunderbolt 3. Lees hier onze review.

2. Asus ZenBook 14 UX434

Een verrassende laptop9Score90

De Asus ZenBook 14 is een apart verschijnsel. Deze zeer compacte 14-inch laptop heeft een beeldscherm verstopt in het touchpad. Deze kan gebruikt worden als tweede scherm in Windows, maar kan ook dienen als numpad of als speciaal menu voor ondersteunende applicaties zoals Microsoft Office. Het toetsenbord is uitstekend en er is voldoende connectiviteit, maar helaas wordt Thunderbolt 3 niet ondersteund.

3. Apple MacBook Pro 13-inch

De beste Apple-laptop7Score70

Hoewel Apple voor het 2019-model geen grote updates heeft doorgevoerd, blijft de MacBook Pro 13 de beste keus voor iedereen die fan is van OSX-besturingssysteem. De connectiviteit is met twee Thunderbolt 3-poorten zeer beperkt, maar dit kan eenvoudig worden opgelost met een dongle. Het scherm is uitstekend en True Tone is prettig voor dagelijks gebruik, al is het voor fotobewerkers belangrijk om het uit te schakelen. De prijs lijkt redelijk hoog, maar valt vergeleken met het 15-inch model reuze mee.

4. Asus ROG Zephyrus S

De beste gaming laptop8Score80

De Asus ROG Zephyrus S is een zeer krachtige gaming laptop die kan worden uitgerust met een Nvidia RTX 2080. Ondanks de krachtige videokaart en processor, weegt de laptop slechts 2 kg. Het lage gewicht wordt mede mogelijk gemaakt door een vernuftig koelsysteem dat er voor zorgt dat de laptop makkelijk zijn warmte kwijt kan. Het toetsenbord aan de voorkant van de laptop is even wennen en ook de prijs is niet mals. Lees hier onze review.

5. Lenovo IdeaPad S540

De goedkoopste laptop met GTX 16508Score80

De Lenovo IdeaPad S540 is een van de goedkoopste laptops met een Nvidia GTX 1650, maar doet het ook op andere vlakken heel goed. De redelijk draagbare laptop heeft een mooie metalen behuizing en het gewicht van 1.9 kg valt reuze mee. De accuduur is door de 70 Wh-accu zeer goed en ook de SSD is lekker snel.

6. Xiaomi Mi Air

Goedkoop en licht7Score70

Xiaomi neemt langzaam de Europese markt over en dat zien we ook bij de laptops. De betaalbare Xiaomi Mi Air lijkt erg veel op een Macbook Pro, maar is een stuk goedkoper. Het lichtgewicht apparaat heeft voor zijn prijs een goede bouwkwaliteit en nette specificaties. De accuduur en het scherm kunnen helaas niet meekomen met de duurdere concurrentie.

7. Acer Swift 5

Lichtgewicht 15-inch7Score70

De Acer Swift 5 is een opvallend lichte laptop met een gewicht van minder dan een kilogram. Om het gewicht zo laag te krijgen heeft Acer wel gebruik moeten maken van dunne materialen en dat zie je terug in de bouwkwaliteit. Toch zit er nog redelijke hardware in de laptop en vooral een lekker grote accu. Ook het beeldscherm is uitstekend met een goede calibratie en prettige helderheid. Lees hier onze hands-on.

8. HP Envy X360 15

De beste 15-inch convertible8Score80

De HP Envy x360 15 is een convertible laptop met een zeer hoge kwaliteit behuizing. Het mooie scherm kan helemaal worden omgeklapt en heeft een goed touchscreen. De laptop is uitgerust met een krachtige AMD-processor en AMD-videokaart, maar helaas is de stille koeling niet in staat om deze goed op temperatuur te houden.

9. HP 14-cf

De beste budgetlaptop6Score60

De HP 14-cf is een budgetlaptop die zich duurder voor doet dan hij daadwerkelijk is. Voor amper 500 euro krijg je 8GB RAM en een SSD met 256GB opslagruimte. De Intel Core i3-processor heeft geen turbo, maar daardoor gaat de laptop wel lekker lang mee op de accu. Hoewel de laptop een aluminiumlook heeft, is hij eigenlijk gemaakt van plastic. Dat geldt helaas ook voor het matige touchpad.

10. Asus ZenBook Pro Duo

Twee schermen in een laptop9Score90

De ZenBook Pro Duo UX581 is een indrukwekkende laptop. Hij is met zeer krachtige hardware uitgerust en heeft maar liefst twee schermen: een 15.6-inch 4K UHD OLED-paneel en een 14-inch IPS-paneel, beide uitgerust met een touchscreen. Het toetsenbord en het touchpad zijn uitstekend waardoor je hier productief op kunt werken. De prijs is niet mals, maar daar krijg je wel een uniek product voor terug. Lees hier onze review.

Tips voor je laptop

Er zijn veel soorten en formaten laptops in allerlei prijsklassen te koop. Voordat je een laptop koopt, zul je dus goed moeten weten waar en waarvoor je een laptop wilt gebruiken. Een laptop voor onderweg moet zo compact en licht mogelijk zijn, terwijl het gewicht bij een laptop die je alleen thuis gebruikt minder uitmaakt. Daarnaast moet je ook goed bepalen wat je budget is.

Het scherm is één van de belangrijkste eigenschappen van een laptop want het schermformaat bepaalt grotendeels de afmeting van de laptop. Het schermformaat wordt uitgedrukt in diagonaal gemeten inches. Veelvoorkomende afmetingen zijn 13,3, 14 en 15,6 inch. Wil je een laptop vooral onderweg gebruiken, dan bieden 13,3 of 14 inch een goede balans tussen draagbaarheid en werkruimte. De populaire 15,6 inch laptop is prettiger om dagelijks op te werken, maar neemt uiteraard wel meer ruimte in. Ben je op zoek naar een laptop voor thuis, dan kun je eventueel een 17 inch-model overwegen. Een dergelijke ‘desktopvervanger’ heeft als voordeel een groot scherm, maar is echt ontworpen om op één plek te blijven staan.

Beeldkwaliteit

©PXimport

Hoewel het schermformaat een belangrijke eigenschap is, zegt het formaat niets over de beeldkwaliteit. De beeldkwaliteit van een scherm wordt bepaald door de resolutie en de gebruikte schermtechnologie. De resolutie van een scherm wordt uitgedrukt in pixels, bijvoorbeeld 1920 x 1080 pixels (full hd). Zorg ervoor dat de laptop die je koopt een minimale resolutie heeft van 1920 x 1080 pixels. Alleen op echt kleine schermformaten (11 inch of kleiner) kun je als de laptop echt goedkoop is een lagere resolutie als 1366 x 768 pixels overwegen. De resolutie van 1920 x 1080 pixels past perfect bij schermen met een afmeting van 13,3, 14 of 15 inch en zorgt dan voor een scherp beeld. Een hogere resolutie zoals een 4k uhd-scherm (3840 x 2160 pixels) geeft een iets scherper beeld, maar in de praktijk is het verschil alleen waar te nemen van heel dichtbij.

De gebruikte schermtechnologie is bij het uitzoeken van een laptop ook van belang.Bij laptops zien we doorgaans de keuze tussen tn-schermen (twisted nematic) of ips-schermen (in-plane switching). Heb je de keuze, kies dan voor een ips-scherm. Een dergelijk scherm biedt betere kleuren en een grotere inkijkhoek wat bij alle werkzaamheden die je op je laptop uitvoert voor een prettige werkervaring zorgt. Tegenwoordig zien we bij de duurste laptops ook OLED-opties. Dergelijke schermen hebben een perfect contrast en zijn daardoor ideaal voor het kijken van films en series.

De processor

©PXimport

Het uitzoeken van de ideale processor is door het grote aanbod erg lastig. Bij Intel is er keus uit Core i3-, i5-, i7-, en i9-processors waarvan de i3-processors het zuinigst zijn en de i9-processors het krachtigst. Het nummer dat de "ix" opvolgt geeft de generatie en processorkracht aan. De i7-9750H is bijvoorbeeld de opvolger van de i7-8750H. De i7-9850H is niet nieuwer dan de i7-9750H, maar wel een stukje sneller. Dan nog de letter op het eind; die maakt een groter verschil dan je misschien denkt. De 'standaard'-processor eindigt op een "H", terwijl de zeer zuinige processoren eindigen op een "U". Extra krachtige varianten eindigen op "HK" of "K".

Sinds kort is ook AMD weer flink actief in de markt voor mobiele processoren. Hun aanbod is gelukkig iets eenvoudiger. Op het moment zijn er alleen AMD Ryzen 3000-processoren te vinden in nieuwe laptops. De benaming is vergelijkbaar als die van Intel, met Ryzen 3 3200U als zuinigste en goedkoopste processor en Ryzen 7 3750H als krachtigste.

Videokaart

©PXimport

Ben je een fanatieke gamer, of maak je geregeld gebruik van GPU-acceleration, dan is het belangrijk om een laptop te kiezen met een krachtige videokaart. Nvidia is op het moment een alleenheerser in dit segment en dat maakt het kiezen een stuk makkelijker.

Nvidia's aanbod begint bij de GTX 1650, een capabele videokaart die de meeste games zal kunnen draaien, al moet geregeld de settings worden verlaagd. De eerstvolgende optie is de GTX 1660 Ti, die zet gelijk een flinke stap vooruit in grafische kracht. Mocht je een hogere framerate willen of zijn medium settings voor jou niet genoeg, dan wordt het een RTX 2060, 2070 of 2080. Deze zijn krachtiger dan de GTX-kaarten en ondersteunen daarnaast ook ray tracing. Zie je er "Max-Q" achter staan? Dat betekent dat het om een iets minder snelle variant gaat die tevens ook minder stroom verbruikt.

Opslagruimte

©PXimport

Vroeger was het verhaal rondom de opslagcapaciteit heel simpel: meer is beter. Met de komst van SSD's is dat niet altijd meer het geval. SSD's zijn namelijk veel sneller dan de traditionele harde schijven en zijn tegenwoordig onmisbaar in een laptop. Ze zijn wel nog altijd duurder dan een harde schijf, waardoor lagere capaciteiten veel voor komen. We raden af om een laptop te kopen met een SSD van 128GB of minder, vooral omdat de stap naar 256GB kosten-technisch erg klein is. Daarna geldt weer de regel: meer is meestal beter. Een harde schijf als extra opslag zorgt in een laptop voor een kortere accuduur en een hoger gewicht, maar kan voor bulk-data nog altijd een goedkope oplossing zijn.

Veelgestelde vragen

Heb je op een laptop een SSD nodig?

Het antwoord op deze vraag is een overtuigende ja. Deze vorm van opslag is veel sneller dan een traditionele harde schijf.

Kun je gamen op een laptop?

Serieus gamen kan alleen als de laptop, naast een krachtige processor, ook een krachtige videokaart bevat.

Hoeveel opslagruimte heb ik nodig?

We raden bij een Windows-laptop minimaal een opslagcapaciteit van 256 GB aan, een kleinere SSD van bijvoorbeeld 128 GB kan in de praktijk tot problemen leiden. Wil je de laptop gebruiken om een uitgebreide foto- of filmverzameling op te slaan, dan heb je meer opslagcapaciteit nodig. Deze extra opslag kan eventueel in de vorm van een HDD.

Kun je een laptop upgraden?

Dat verschilt enorm per laptop. Een processor of grafische kaart niet, maar het geheugen en opslag vaak wel. Toch zijn er tegenwoordig ook laptops waarbij er helemaal niks aangepast kan worden, met name bij de extra dunne en lichte laptops.

Kun je de accu in een laptop verwisselen?

Tegenwoordig is een accu volledig in de laptop geïntegreerd. Onderweg de accu verwisselen voor een vol exemplaar is hierdoor niet mogelijk. Soms is het wel mogelijk de accu te vervangen als hij is versleten, maar het kan moeilijk zijn om een vervangende accu te vinden.

Kun je op een laptop foto’s bewerken?

Voor foto- of videobewerking heb je een relatief krachtige laptop nodig met als richtlijn een Core i5-processor, 8 GB ram en een SSD. Bewerk je regelmatig video’s, dan kan zelfs 16 GB ram handig zijn. Naast kracht is bij beeldbewerking ook de schermkwaliteit belangrijk. Zorg voor een laptop met een ips-paneel voor goede inkijkhoeken en kleurweergave. Uiteraard kun je ook een los beeldscherm aansluiten.

Wat is een usb-c-aansluiting?

Usb-c is de nieuwste standaard op het gebied van usb. De aansluiting is handig omdat het niet uitmaakt hoe je de stekker in de poort steekt. Steeds meer laptops zijn voorzien van een usb-c-aansluiting. Handig is dat deze aansluiting vaak net als op smartphones ook gebruikt wordt om de laptop op te laden. Helaas is usb-c slechts een aansluiting en kunnen er verschillende protocollen zoals usb 2.0, usb 3.1 Gen 1, usb 3.1 Gen 2, DisplayPort en Thunderbolt ondersteund worden. De meest complete vorm van usb-c is een Thunderbolt 3-aansluiting. Deze biedt naast usb 3.1 Gen 2 en DisplayPort ook het razendsnelle Thunderbolt.

Is een mat of glanzend scherm beter?

Beide afwerkingen hebben hun eigen voor- en nadelen. Zo zien kleuren er op een glanzend scherm beter uit, terwijl kleuren op een mat scherm juist wat doffer ogen. Daar staat tegenover dat je bij een glanzend scherm logischerwijs eerder last hebt van spiegelingen in het beeld.

Waar moet je op letten bij het toetsenbord van een laptop?

Waar het bij een toetsenbord om draait is uiteraard typecomfort. In het algemeen geldt dat het comfort bij goedkopere laptops doorgaans minder goed is dan bij duurdere exemplaren. Helaas is het steeds vaak zo, dat je ook op de duurdere en dunnere laptops een toetsenbord ziet dat veel mensen niet fijn vinden tikken. Apples MacBook Pro is bijvoorbeeld een laptop waarvan het toetsenbord duidelijk minder travel heeft als de vorige generatie. Eigenlijk zou je het toetsenbord van een laptop eerst even in het echt moeten uitproberen voordat je de laptop aanschaft. Een eigenschap die in de praktijk echt handig is, ook als je blind kunt typen, is een verlicht toetsenbord.

Hoe herken ik een goede wifi-adapter?

Doorgaans is het uit de specificaties niet direct duidelijk wat de specificaties van de gebruikte wifi-adapter precies zijn. Vaak geeft een fabrikant enkel aan welke wifi-standaarden ondersteunt worden, doorgaans in de vorm van 802.11a/b/g/n/ac. Let er in ieder geval op dat ac in de specificaties vermeldt wordt, dan weet je zeker dat zowel de 2,4- als de 5GHz-band ondersteunt wordt.

Waar moet ik op letten bij de accu van een laptop?

Fabrikanten geven in hun specificaties de capaciteit van de accu op. Je herkent de capaciteit van de accu aan de hoeveelheid wattuur, doorgaans uitgedrukt als Wh. Dat zegt op zich nog niet zo heel veel, maar bij vergelijkbare specificaties is een hogere accucapaciteit natuurlijk beter. Fabrikanten geven vaak ook een gebruiksduur in uren op, maar vaak is dit wel een beetje aan de optimistische kant. Je kunt daarom het beste zoeken naar reviews waarin de accuduur getest is. Let op dat het vaak voor komt dat binnen dezelfde serie, verschillende uitvoeringen ook verschillende accucapaciteiten kunnen hebben. Daarnaast is krachtigere hardwaar doorgaans ook minder zuinig, waardoor je sneller door een volle accu heen bent. Het zelfde geldt voor beeldschermen met hogere resoluties.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.