ID.nl logo
Keuzehulp: de 10 beste laptops van nu
© Reshift Digital
Huis

Keuzehulp: de 10 beste laptops van nu

Zoek je een computer waarop je onderweg serieus kunt werken, dan kun je ondanks steeds betere tablets nog altijd niet om de laptop heen. Laptops zijn er tegenwoordig wel in allerlei soorten en maten, waardoor je goed moet weten wat je nodig hebt om de juiste keuze te maken. In dit artikel lees je wat de beste laptops zijn van het moment met een up-to-date top 10 en tips over het kopen van laptops

Top 10 beste laptops

Tips voor je laptop

Veelgestelde vragen


Top 10 laptops (juni 2022)

1. Dell XPS 15 7590

De meest veelzijdige laptop9Score90

+ Veelzijdigheid + Accuduur + Bouwkwaliteit + Toetsenbord en touchpad

De Dell XPS 15 heeft dit jaar een aantal belangrijke updates gekregen waardoor deze stijlvolle laptop nog veelzijdiger is geworden. De laptop beschikt, afhankelijk van het gekozen model, over een uiterst grote 97Wh-accu en gaat daardoor probleemloos een dag mee zonder oplader. De snelle Intel-processor is gecombineerd met een Nvidia GTX 1650, waardoor er ook een beetje op kan worden gegamed. De laptop beschikt over de nodige poorten waaronder HDMI en USB-C met Thunderbolt 3. Lees hier onze review.

2. Asus ZenBook 14 UX434

Een verrassende laptop9Score90

+ Beeldscherm in touchpad + Stijlvol ontwerp + Toetsenbord - Geen Thunderbolt 3

De Asus ZenBook 14 is een apart verschijnsel. Deze zeer compacte 14-inch laptop heeft een beeldscherm verstopt in het touchpad. Deze kan gebruikt worden als tweede scherm in Windows, maar kan ook dienen als numpad of als speciaal menu voor ondersteunende applicaties zoals Microsoft Office. Het toetsenbord is uitstekend en er is voldoende connectiviteit, maar helaas wordt Thunderbolt 3 niet ondersteund.

3. Apple MacBook Pro 13-inch

De beste Apple-laptop7Score70

+ Design + OSX - Connectiviteit - Toetsenbord

Hoewel Apple voor het 2019-model geen grote updates heeft doorgevoerd, blijft de MacBook Pro 13 de beste keus voor iedereen die fan is van OSX-besturingssysteem. De connectiviteit is met twee Thunderbolt 3-poorten zeer beperkt, maar dit kan eenvoudig worden opgelost met een dongle. Het scherm is uitstekend en True Tone is prettig voor dagelijks gebruik, al is het voor fotobewerkers belangrijk om het uit te schakelen. De prijs lijkt redelijk hoog, maar valt vergeleken met het 15-inch model reuze mee.

4. Asus ROG Zephyrus S

De beste gaming laptop8Score80

+ Krachtige videokaart + Relatief licht + Vernuftig koelsysteem - Plaatsing toetsenbord

De Asus ROG Zephyrus S is een zeer krachtige gaming laptop die kan worden uitgerust met een Nvidia RTX 2080. Ondanks de krachtige videokaart en processor, weegt de laptop slechts 2 kg. Het lage gewicht wordt mede mogelijk gemaakt door een vernuftig koelsysteem dat er voor zorgt dat de laptop makkelijk zijn warmte kwijt kan. Het toetsenbord aan de voorkant van de laptop is even wennen en ook de prijs is niet mals. Lees hier onze review.

5. Lenovo IdeaPad S540

De goedkoopste laptop met GTX 16508Score80

+ Specificaties + Accuduur + Bouwkwaliteit - Helderheid scherm

De Lenovo IdeaPad S540 is een van de goedkoopste laptops met een Nvidia GTX 1650, maar doet het ook op andere vlakken heel goed. De redelijk draagbare laptop heeft een mooie metalen behuizing en het gewicht van 1.9 kg valt reuze mee. De accuduur is door de 70 Wh-accu zeer goed en ook de SSD is lekker snel.

6. Xiaomi Mi Air

Goedkoop en licht7Score70

+ Prijs + Lichtgewicht - Accuduur - Scherm

Xiaomi neemt langzaam de Europese markt over en dat zien we ook bij de laptops. De betaalbare Xiaomi Mi Air lijkt erg veel op een Macbook Pro, maar is een stuk goedkoper. Het lichtgewicht apparaat heeft voor zijn prijs een goede bouwkwaliteit en nette specificaties. De accuduur en het scherm kunnen helaas niet meekomen met de duurdere concurrentie.

7. Acer Swift 5

Lichtgewicht 15-inch7Score70

+ Gewicht + Scherm + Accuduur - Bouwkwaliteit

De Acer Swift 5 is een opvallend lichte laptop met een gewicht van minder dan een kilogram. Om het gewicht zo laag te krijgen heeft Acer wel gebruik moeten maken van dunne materialen en dat zie je terug in de bouwkwaliteit. Toch zit er nog redelijke hardware in de laptop en vooral een lekker grote accu. Ook het beeldscherm is uitstekend met een goede calibratie en prettige helderheid. Lees hier onze hands-on.

8. HP Envy X360 15

De beste 15-inch convertible8Score80

+ Accuduur + Stille koeling + Kwaliteit behuizing - Prestaties

De HP Envy x360 15 is een convertible laptop met een zeer hoge kwaliteit behuizing. Het mooie scherm kan helemaal worden omgeklapt en heeft een goed touchscreen. De laptop is uitgerust met een krachtige AMD-processor en AMD-videokaart, maar helaas is de stille koeling niet in staat om deze goed op temperatuur te houden.

9. HP 14-cf

De beste budgetlaptop6Score60

+ Prijs + Specificaties - Veel plastic - Touchpad

De HP 14-cf is een budgetlaptop die zich duurder voor doet dan hij daadwerkelijk is. Voor amper 500 euro krijg je 8GB RAM en een SSD met 256GB opslagruimte. De Intel Core i3-processor heeft geen turbo, maar daardoor gaat de laptop wel lekker lang mee op de accu. Hoewel de laptop een aluminiumlook heeft, is hij eigenlijk gemaakt van plastic. Dat geldt helaas ook voor het matige touchpad.

10. Asus ZenBook Pro Duo

Twee schermen in een laptop9Score90

+ Twee schermen + Toetsenbord en touchpad + Krachtige hardware - Prijs

De ZenBook Pro Duo UX581 is een indrukwekkende laptop. Hij is met zeer krachtige hardware uitgerust en heeft maar liefst twee schermen: een 15.6-inch 4K UHD OLED-paneel en een 14-inch IPS-paneel, beide uitgerust met een touchscreen. Het toetsenbord en het touchpad zijn uitstekend waardoor je hier productief op kunt werken. De prijs is niet mals, maar daar krijg je wel een uniek product voor terug. Lees hier onze review.


Tips voor je laptop

Er zijn veel soorten en formaten laptops in allerlei prijsklassen te koop. Voordat je een laptop koopt, zul je dus goed moeten weten waar en waarvoor je een laptop wilt gebruiken. Een laptop voor onderweg moet zo compact en licht mogelijk zijn, terwijl het gewicht bij een laptop die je alleen thuis gebruikt minder uitmaakt. Daarnaast moet je ook goed bepalen wat je budget is.

Het scherm is één van de belangrijkste eigenschappen van een laptop want het schermformaat bepaalt grotendeels de afmeting van de laptop. Het schermformaat wordt uitgedrukt in diagonaal gemeten inches. Veelvoorkomende afmetingen zijn 13,3, 14 en 15,6 inch. Wil je een laptop vooral onderweg gebruiken, dan bieden 13,3 of 14 inch een goede balans tussen draagbaarheid en werkruimte. De populaire 15,6 inch laptop is prettiger om dagelijks op te werken, maar neemt uiteraard wel meer ruimte in. Ben je op zoek naar een laptop voor thuis, dan kun je eventueel een 17 inch-model overwegen. Een dergelijke ‘desktopvervanger’ heeft als voordeel een groot scherm, maar is echt ontworpen om op één plek te blijven staan.

Beeldkwaliteit

©PXimport

Hoewel het schermformaat een belangrijke eigenschap is, zegt het formaat niets over de beeldkwaliteit. De beeldkwaliteit van een scherm wordt bepaald door de resolutie en de gebruikte schermtechnologie. De resolutie van een scherm wordt uitgedrukt in pixels, bijvoorbeeld 1920 x 1080 pixels (full hd). Zorg ervoor dat de laptop die je koopt een minimale resolutie heeft van 1920 x 1080 pixels. Alleen op echt kleine schermformaten (11 inch of kleiner) kun je als de laptop echt goedkoop is een lagere resolutie als 1366 x 768 pixels overwegen. De resolutie van 1920 x 1080 pixels past perfect bij schermen met een afmeting van 13,3, 14 of 15 inch en zorgt dan voor een scherp beeld. Een hogere resolutie zoals een 4k uhd-scherm (3840 x 2160 pixels) geeft een iets scherper beeld, maar in de praktijk is het verschil alleen waar te nemen van heel dichtbij.

De gebruikte schermtechnologie is bij het uitzoeken van een laptop ook van belang.Bij laptops zien we doorgaans de keuze tussen tn-schermen (twisted nematic) of ips-schermen (in-plane switching). Heb je de keuze, kies dan voor een ips-scherm. Een dergelijk scherm biedt betere kleuren en een grotere inkijkhoek wat bij alle werkzaamheden die je op je laptop uitvoert voor een prettige werkervaring zorgt. Tegenwoordig zien we bij de duurste laptops ook OLED-opties. Dergelijke schermen hebben een perfect contrast en zijn daardoor ideaal voor het kijken van films en series.

De processor

©PXimport

Het uitzoeken van de ideale processor is door het grote aanbod erg lastig. Bij Intel is er keus uit Core i3-, i5-, i7-, en i9-processors waarvan de i3-processors het zuinigst zijn en de i9-processors het krachtigst. Het nummer dat de "ix" opvolgt geeft de generatie en processorkracht aan. De i7-9750H is bijvoorbeeld de opvolger van de i7-8750H. De i7-9850H is niet nieuwer dan de i7-9750H, maar wel een stukje sneller. Dan nog de letter op het eind; die maakt een groter verschil dan je misschien denkt. De 'standaard'-processor eindigt op een "H", terwijl de zeer zuinige processoren eindigen op een "U". Extra krachtige varianten eindigen op "HK" of "K".

Sinds kort is ook AMD weer flink actief in de markt voor mobiele processoren. Hun aanbod is gelukkig iets eenvoudiger. Op het moment zijn er alleen AMD Ryzen 3000-processoren te vinden in nieuwe laptops. De benaming is vergelijkbaar als die van Intel, met Ryzen 3 3200U als zuinigste en goedkoopste processor en Ryzen 7 3750H als krachtigste.

Videokaart

©PXimport

Ben je een fanatieke gamer, of maak je geregeld gebruik van GPU-acceleration, dan is het belangrijk om een laptop te kiezen met een krachtige videokaart. Nvidia is op het moment een alleenheerser in dit segment en dat maakt het kiezen een stuk makkelijker.

Nvidia's aanbod begint bij de GTX 1650, een capabele videokaart die de meeste games zal kunnen draaien, al moet geregeld de settings worden verlaagd. De eerstvolgende optie is de GTX 1660 Ti, die zet gelijk een flinke stap vooruit in grafische kracht. Mocht je een hogere framerate willen of zijn medium settings voor jou niet genoeg, dan wordt het een RTX 2060, 2070 of 2080. Deze zijn krachtiger dan de GTX-kaarten en ondersteunen daarnaast ook ray tracing. Zie je er "Max-Q" achter staan? Dat betekent dat het om een iets minder snelle variant gaat die tevens ook minder stroom verbruikt.

Opslagruimte

©PXimport

Vroeger was het verhaal rondom de opslagcapaciteit heel simpel: meer is beter. Met de komst van SSD's is dat niet altijd meer het geval. SSD's zijn namelijk veel sneller dan de traditionele harde schijven en zijn tegenwoordig onmisbaar in een laptop. Ze zijn wel nog altijd duurder dan een harde schijf, waardoor lagere capaciteiten veel voor komen. We raden af om een laptop te kopen met een SSD van 128GB of minder, vooral omdat de stap naar 256GB kosten-technisch erg klein is. Daarna geldt weer de regel: meer is meestal beter. Een harde schijf als extra opslag zorgt in een laptop voor een kortere accuduur en een hoger gewicht, maar kan voor bulk-data nog altijd een goedkope oplossing zijn.


Veelgestelde vragen

Heb je op een laptop een SSD nodig?

Het antwoord op deze vraag is een overtuigende ja. Deze vorm van opslag is veel sneller dan een traditionele harde schijf.

Kun je gamen op een laptop?

Serieus gamen kan alleen als de laptop, naast een krachtige processor, ook een krachtige videokaart bevat.

Hoeveel opslagruimte heb ik nodig?

We raden bij een Windows-laptop minimaal een opslagcapaciteit van 256 GB aan, een kleinere SSD van bijvoorbeeld 128 GB kan in de praktijk tot problemen leiden. Wil je de laptop gebruiken om een uitgebreide foto- of filmverzameling op te slaan, dan heb je meer opslagcapaciteit nodig. Deze extra opslag kan eventueel in de vorm van een HDD.

Kun je een laptop upgraden?

Dat verschilt enorm per laptop. Een processor of grafische kaart niet, maar het geheugen en opslag vaak wel. Toch zijn er tegenwoordig ook laptops waarbij er helemaal niks aangepast kan worden, met name bij de extra dunne en lichte laptops.

Kun je de accu in een laptop verwisselen?

Tegenwoordig is een accu volledig in de laptop geïntegreerd. Onderweg de accu verwisselen voor een vol exemplaar is hierdoor niet mogelijk. Soms is het wel mogelijk de accu te vervangen als hij is versleten, maar het kan moeilijk zijn om een vervangende accu te vinden.

Kun je op een laptop foto’s bewerken?

Voor foto- of videobewerking heb je een relatief krachtige laptop nodig met als richtlijn een Core i5-processor, 8 GB ram en een SSD. Bewerk je regelmatig video’s, dan kan zelfs 16 GB ram handig zijn. Naast kracht is bij beeldbewerking ook de schermkwaliteit belangrijk. Zorg voor een laptop met een ips-paneel voor goede inkijkhoeken en kleurweergave. Uiteraard kun je ook een los beeldscherm aansluiten.

Wat is een usb-c-aansluiting?

Usb-c is de nieuwste standaard op het gebied van usb. De aansluiting is handig omdat het niet uitmaakt hoe je de stekker in de poort steekt. Steeds meer laptops zijn voorzien van een usb-c-aansluiting. Handig is dat deze aansluiting vaak net als op smartphones ook gebruikt wordt om de laptop op te laden. Helaas is usb-c slechts een aansluiting en kunnen er verschillende protocollen zoals usb 2.0, usb 3.1 Gen 1, usb 3.1 Gen 2, DisplayPort en Thunderbolt ondersteund worden. De meest complete vorm van usb-c is een Thunderbolt 3-aansluiting. Deze biedt naast usb 3.1 Gen 2 en DisplayPort ook het razendsnelle Thunderbolt.

Is een mat of glanzend scherm beter?

Beide afwerkingen hebben hun eigen voor- en nadelen. Zo zien kleuren er op een glanzend scherm beter uit, terwijl kleuren op een mat scherm juist wat doffer ogen. Daar staat tegenover dat je bij een glanzend scherm logischerwijs eerder last hebt van spiegelingen in het beeld.

Waar moet je op letten bij het toetsenbord van een laptop?

Waar het bij een toetsenbord om draait is uiteraard typecomfort. In het algemeen geldt dat het comfort bij goedkopere laptops doorgaans minder goed is dan bij duurdere exemplaren. Helaas is het steeds vaak zo, dat je ook op de duurdere en dunnere laptops een toetsenbord ziet dat veel mensen niet fijn vinden tikken. Apples MacBook Pro is bijvoorbeeld een laptop waarvan het toetsenbord duidelijk minder travel heeft als de vorige generatie. Eigenlijk zou je het toetsenbord van een laptop eerst even in het echt moeten uitproberen voordat je de laptop aanschaft. Een eigenschap die in de praktijk echt handig is, ook als je blind kunt typen, is een verlicht toetsenbord.

Hoe herken ik een goede wifi-adapter?

Doorgaans is het uit de specificaties niet direct duidelijk wat de specificaties van de gebruikte wifi-adapter precies zijn. Vaak geeft een fabrikant enkel aan welke wifi-standaarden ondersteunt worden, doorgaans in de vorm van 802.11a/b/g/n/ac. Let er in ieder geval op dat ac in de specificaties vermeldt wordt, dan weet je zeker dat zowel de 2,4- als de 5GHz-band ondersteunt wordt.

Waar moet ik op letten bij de accu van een laptop?

Fabrikanten geven in hun specificaties de capaciteit van de accu op. Je herkent de capaciteit van de accu aan de hoeveelheid wattuur, doorgaans uitgedrukt als Wh. Dat zegt op zich nog niet zo heel veel, maar bij vergelijkbare specificaties is een hogere accucapaciteit natuurlijk beter. Fabrikanten geven vaak ook een gebruiksduur in uren op, maar vaak is dit wel een beetje aan de optimistische kant. Je kunt daarom het beste zoeken naar reviews waarin de accuduur getest is. Let op dat het vaak voor komt dat binnen dezelfde serie, verschillende uitvoeringen ook verschillende accucapaciteiten kunnen hebben. Daarnaast is krachtigere hardwaar doorgaans ook minder zuinig, waardoor je sneller door een volle accu heen bent. Het zelfde geldt voor beeldschermen met hogere resoluties.

▼ Volgende artikel
Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?
© ID.nl
Huis

Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

In dit artikel

Je leest wat tennisballen in de droger doen en bij welke dekbedden dat wel of juist minder goed werkt. We leggen uit hoeveel ballen je nodig hebt, waar je op let bij het type tennisbal en waarom voldoende ruimte in de trommel belangrijk is. Ook staan we stil bij alternatieven zoals speciale drogerballen en geven we praktische tips om je dekbed gelijkmatig te laten drogen en mooi in vorm te houden.

Lees ook: 9 veelgemaakte fouten bij het drogen van je was

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoe vaak moet je je dekbed eigenlijk wassen?

Een dekbed hoeft niet vaak in de was. Voor de meeste mensen is één tot twee keer per jaar genoeg. Dat komt omdat het meeste vuil (denk bijvoorbeeld aan zweet of huidschilfers) niet in het dekbed zelf terechtkomt, maar in het dekbedovertrek. Dat overtrek was je regelmatig, meestal eens per één à twee weken. Het dekbed blijft daardoor relatief schoon.

Soms is vaker wassen wel logisch. Bijvoorbeeld als je veel zweet in je slaap, last hebt van een huisstofmijtallergie of het overtrek niet zo vaak verschoont. Ook na ziekte of bij zichtbare vlekken is een extra wasbeurt verstandig.

Hoe vaak je kunt wassen, hangt ook af van de vulling. Niet elk dekbed kan namelijk even goed tegen veel wasbeurten. Dons- en verendekbedden kunnen meestal in de wasmachine, mits je het waslabel volgt en ze daarna goed laat drogen. Synthetische dekbedden zijn in dat opzicht wat vergevingsgezinder en kunnen vaak vaker gewassen worden zonder dat de vulling daaronder lijdt.

Twijfel je of wassen echt nodig is? Dan is luchten een goed alternatief. Hang je dekbed regelmatig buiten of bij een open raam. Daarmee kun je een wasbeurt vaak nog maanden uitstellen.

View post on TikTok

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Speciale drogerballen

Er bestaan ook speciale drogerballen van wol of kunststof. Die zijn bedoeld voor gebruik in de droger en geven geen kleur af. Ze doen hetzelfde als tennisballen: ze zorgen dat het dekbed tijdens het drogen in beweging blijft. Wolballen maken minder lawaai en zijn milder voor stoffen. Stop je je dekbed regelmatig in de droger? Dan kun je beter deze speciale bollen gebruiken in plaats van tennisballen.  

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.