Gratis antivirussoftware: 8 alternatieven voor Microsoft Defender

Microsoft Defender had tot enkele jaren geleden niet zo’n goede naam. Het onafhankelijke Duitse onderzoeksinstituut AV-TEST ontdekte dat de beveiliging niet op orde was. Hierdoor waren computers relatief kwetsbaar voor bedreigingen. Tegenwoordig scoort Microsoft Defender gelukkig wel goed in onafhankelijke testresultaten. Besteed je de beveiliging van jouw pc of laptop evengoed liever uit aan een gespecialiseerd antivirusbedrijf? Overweeg dan de volgende acht gratis alternatieven.

Net als Microsoft Defender biedt Avast Free Antivirus realtime bescherming tegen virussen, Trojaanse paarden, ransomware en andere bedreigingen. Bovendien waarschuwt het programma voor onveilige bekabelde en draadloze netwerken. Een prettige gedachte is dat links naar schadelijke websites worden geblokkeerd. Verder herkent de freeware ook gevaarlijke e-mailbijlagen. Kortom, Avast Free Antivirus neemt op het gebied van veiligheid geen halve maatregelen.

Het donkere hoofdvenster is lekker overzichtelijk, zodat je alle functies makkelijk kunt bereiken. Bepaalde onderdelen zijn overigens alleen voor betalende gebruikers beschikbaar. Wil je de computer snel checken op bedreigingen, dan start je een slimme scan. Het programma neemt dan pijlsnel alle kwetsbare locaties onder de loep. Daarnaast start je net zo makkelijk een volledige systeemscan.

Net als veel andere techbedrijven springt Avast ook op de AI-trein. Kom je namelijk op internet iets tegen dat je niet helemaal vertrouwt, zoals een lucratieve aanbieding? Vraag dan de ingebakken Avast Assistent om advies. Wanneer er sprake is van valse informatie (oftewel een scam), verschijnt er een waarschuwing. Tot slot let Avast Free Antivirus op verdacht gedrag van programma’s. Zodra een bepaalde toepassing bijvoorbeeld aan de lopende band bestanden wijzigt, grijpt het beveiligingsprogramma resoluut in.

AVG stelde als een van de eerste aanbieders een gratis virusscanner beschikbaar. Het programma AVG AntiVirus Free kun je nog altijd kosteloos installeren. De beschikbare functies komen grotendeels overeen met die van het eerder besproken programma Avast Free Antivirus. Niet vreemd, want beide applicaties vallen onder hetzelfde moederbedrijf.

Let tijdens de installatie op dat je niet per ongeluk de AVG Secure Browser installeert. Dit onderdeel staat namelijk standaard aangevinkt. Nieuwe gebruikers krijgen eerst het verzoek om een slimme scan uit te voeren, maar dat is niet verplicht. Ten opzichte van Avast heeft deze virusscanner een iets andere vormgeving. De grote pictogrammen in het hoofdvenster zijn erg duidelijk. Klik bijvoorbeeld op Computer om de functies Ransomwarebeveiliging of Netwerk inspecteren te openen.

Je kunt een slimme, grondige of gerichte scan starten, al liggen deze scanmodules ietwat verstopt. Dat geldt ook voor de ingebakken bestandsvernietiger, want hiervoor dien je diep in het menu te graven. Een minpunt is dat deze freeware op wel erg veel plekken naar de betaalde versie verwijst.

Voor gratis internet security-software is Avira Free Security verrassend uitgebreid. Naast realtime malwarebescherming bevat het programma onder meer een wachtwoordbeheerder en bestandsvernietiger. Als je eerder al de gratis virusscanners van Avast en AVG hebt uitgeprobeerd, komt de installatieprocedure je wellicht bekend voor. Avira komt eveneens uit de stal van het moederbedrijf Gen Digital.

Het sobere startscherm is overzichtelijk. Bij het onderdeel Beveiliging kun je zowel een volledige als snelle systeemscan starten. Er is zelfs een optie om deze scan te plannen. Een opvallend kenmerk van Avira Free Security is dat het meerdere beveiligings- en optimalisatietools combineert. Zo kun je bijvoorbeeld overbodige data opruimen, al zit er hierbij wel een addertje onder het gras. Het programma verwijdert namelijk slechts een deel van de nutteloze gegevens. Wil je alle overbodige data weggooien, dan dien je een betaald abonnement af te sluiten. Het updaten van verouderde drivers is gratis, terwijl het bijwerken van software weer achter een betaalmuur zit. Avira geeft aan de voorkant helaas niet aan of je de betreffende functie nou wel of niet gratis kunt gebruiken.

Als laatste verdient de ingebouwde VPN-functie speciale aandacht. Hiermee loods je het internetverkeer langs een speciale server, waardoor jouw publieke ip-adres geheim blijft. Deze functie werkt eenvoudig, want met slechts één muisklik activeer je de VPN-verbinding. Voor gratis leden geldt er weliswaar een datalimiet van 500 MB per maand, maar daar kun je best wat websites mee bezoeken. Verder is het in tegenstelling tot de betaalde versie niet mogelijk om een VPN-server uit een specifiek land te kiezen. Dat is met name nuttig wanneer je regioblokkades wilt omzeilen.

De eerder besproken gratis virusscanners hebben allerlei extra’s. Misschien zit je daar helemaal niet op te wachten. Zoek je vooral een betrouwbaar beveiligingsprogramma dat rustig op de achtergrond zijn werk doet? Wie weet is Bitdefender Antivirus Free dan iets voor jou. Het Roemeense antivirusbedrijf heeft een uitstekende reputatie. Dit programma biedt dan ook een sterke basisbescherming voor jouw computer.

De bediening is eenvoudig. Na de installatie adviseert Bitdefender om eerst de kritieke gebieden van de computer te controleren. Voor toegang tot het hoofdvenster dien je jezelf eerst te registreren. Je kunt daarna voor de zekerheid nog een volledige systeemscan uitvoeren.

Bitdefender is een commercieel bedrijf. Om die reden is het begrijpelijk dat Antivirus Free op bepaalde plekken naar de betaalde editie verwijst. Jammer genoeg hebben deze uitingen nogal de overhand en is er geen optie om ze te verbergen. Je herkent betaalde functies aan het paarse slotje.

Dit gratis programma bevat geen extra tools, behalve een VPN-dienst. Dat is nuttig voor wie anoniem websites wil bezoeken. Bitdefender hanteert voor gratis gebruikers een datalimiet van 200 MB per dag. Bovendien kun je geen VPN-server in een specifiek land kiezen.

Anders dan de naam misschien zou doen vermoeden, is ESET Online Scanner wel degelijk een lokaal programma. Een installatie is niet nodig, want na dubbelklikken op het exe-bestand verschijnt meteen het startscherm. Het hoofdvenster telt slechts drie functies, namelijk Volledige scan, Snelle scan en Aangepaste scan. Je stelt desgewenst maandelijks een periodieke scan in. Na het kiezen van een dag en tijdstip heb je er dan zelf geen omkijken meer naar. Je plaatst gevonden items in quarantaine of verwijdert ze van het systeem. Een pluspunt is dat deze toepassing nauwelijks werkgeheugen opeist.

In tegenstelling tot diverse andere besproken virusscanners ondersteunt ESET Online Scanner geen realtime pc-bescherming. Wanneer er dus onverhoopt malware op het systeem terechtkomt, slaat dit programma geen alarm. Om die reden is dit programma geen volwaardig alternatief voor Microsoft Defender. Wel kun je beide toepassingen naast elkaar gebruiken, waarbij je ESET Online Scanner als extra controlemiddel inzet. Nuttig voor het geval er toch eens malware langs Microsoft Defender glipt. Een verademing is dat deze virusscanner nergens naar betaalde programma’s van ESET verwijst.

Op de downloadpagina presenteert Malwarebytes Free Antivirus zichzelf als volwaardige antivirussoftware, maar in de praktijk is het vooral een opschoonmiddel. Het is vooral bruikbaar om besmettingen naderhand van het systeem te verwijderen. Realtime pc-bescherming hoef je dus niet te verwachten. Overigens is dat via dit programma wel mogelijk, maar dan dien je ervoor te betalen. De gratis versie kun je naast Microsoft Defender of andere internet security-software gebruiken.

Tijdens de installatie krijg je het verzoek om de zogenoemde Malwarebytes Browser Guard aan je browser toe te voegen. Deze plug-in blokkeert onder andere kwaadaardige websites, links en advertenties. Het hoofdvenster staat vol met vergrendelde opties die gratis leden niet kunnen gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan realtimebescherming en het opzetten van een VPN-verbinding. Dit maakt de gebruikersomgeving erg rommelig.

De uiteenlopende scanmodules zijn de moeite waard. Malwarebytes Free Antivirus ontdekt vaak besmettingen die veel andere beveiligingssoftware over het hoofd zien. Verder bevat het onderdeel Tools een bestandsvernietiger. Ten slotte is er ook nog een AI-assistent ingebakken. Deze dienst helpt je om online oplichting en fraude te herkennen.

Panda hanteert voor particuliere gebruikers maar liefst vier verschillende abonnementen. Hoe duurder, hoe meer functies je kunt gebruiken. Toch kom je in de gratis versie geen vergrendelde functies tegen. Wat je ziet, kun je dus ook daadwerkelijk gebruiken. Dat is bij veel andere gratis virusscanners wel anders. Het hoofdvenster is al jarenlang hetzelfde en kan inmiddels wel een opfrisbeurt gebruiken. Zo is het niet meteen duidelijk wat de pictogrammen betekenen.

Let tijdens de installatie op dat je niet per ongeluk gesponsorde software mee installeert. Panda Free Antivirus is voor gratis begrippen best uitgebreid. Allereerst biedt het programma realtimebescherming tegen malware. Daarnaast kies je uit diverse scanopties, zoals een volledige of aangepaste scan. Je kunt ook aangesloten usb-opslagdragers op bedreigingen controleren. Als je bij bepaalde websites liever geen ip-adres achterlaat, zet je een VPN aan. Voor gratis gebruikers geldt er een datalimiet van 150 MB per dag.

Veel gratis virusscanners hebben als nadeel dat ze hun gebruikers verleiden om toch vooral de betaalde versie te nemen. Vind je dat niet prettig? Misschien biedt jouw internetprovider als extra dienst wel ‘gratis’ internetsecuritysoftware aan. Bekende aanbieders als KPN, Odido, Delta, Online.nl en Ziggo besteden deze taak uit aan de Finse antivirusspecialist F-Secure. De laatstgenoemde kabelaar heeft in de naam van Ziggo Safe trouwens zijn eigen sausje over F-Secure gegoten. Check even op de accountpagina van jouw internetprovider of je de virusscanner gratis kunt installeren.

Na de installatie werkt het programma grotendeels automatisch op de achtergrond. In het hoofdvenster vind je diverse handige functies. Zo mag je een wachtwoordmanager, ouderlijk toezicht en online identiteitsbescherming verwachten. Vanzelfsprekend beschermt het beveiligingspakket jouw computer realtime tegen virussen. Tot slot telt het programma ook verschillende scanopties.

Zoek je een goed beveiligingspakket zonder overbodige toeters en bellen? We raden dan aan om eerst even bij jouw internetprovider te koekeloeren. Klanten kunnen F-Secure namelijk veelal gratis installeren. In de laatste onafhankelijke testresultaten (december 2025) van AV-TEST krijgt deze virusscanner op alle punten de maximale score. Bovendien heb je daarmee ook meteen toegang tot ouderlijk toezicht en een goede wachtwoordmanager.

Als je de gratis versie van F-Secure niet kunt of wilt gebruiken, haal je met Avira Free Security een uitgebreid programma in huis. Naast realtime pc-bescherming profiteer je hiermee van een gratis VPN-functie, bestandsvernietiger en wachtwoordbeheerder. Ook niet onbelangrijk: Avira is volgens AV-TEST eveneens volledig te vertrouwen.