Ben je op zoek naar de beste gaminglaptop? De technische ontwikkelingen gaan hard en de concurrentie is fel. PCM zet daarom tien recente Windows-gamelaptops tussen de 799 en 4.800 euro op een rij.

Gamelaptops, vooral uitgerust met Windows-software, bestaan al jaren en innoveren op allerlei vlakken door. Onder meer Asus (ROG), Dell (Alienware), HP (Omen), Lenovo (Legion), MSI en Razer verkopen – vaak via speciale series – gamelaptops met uiteenlopende prijzen en specificaties. Die specificaties veranderen elk jaar, want partijen als Intel en AMD brengen steeds nieuwe, betere processors en grafische kaarten uit. Andere partijen lanceren bijvoorbeeld verbeterde koelpasta of komen met oled-schermen of wifi-modules die geschikt zijn voor wifi 802.11ax (wifi 6).

Er valt dus genoeg te kiezen, al kunnen we ons voorstellen dat je door de bomen het bos niet meer ziet. In dit overzichtsartikel vind je daarom tien recente Windows-laptops die de focus op gaming hebben en geprijsd zijn tussen de 799 en 4.800 euro. Er zit dus voor iedereen wat bij, al vormen de besproken modellen natuurlijk maar een fractie van het in Nederland verkrijgbare aanbod. Het loont daarom de moeite om vooraf goed te onderzoeken welk model het beste bij jouw budget en wensen past. Want welke specificaties heb je bijvoorbeeld nodig om je favoriete games te spelen?

GTA V uit 2013 draait met medium grafische instellingen prima op een gemiddelde moderne laptop. Maar wil je iets moderns als Cyberpunk 2077 op de hoogste grafische instellingen en met 60 frames per seconde (fps) kunnen spelen, dan moet je een laptop met goede koeling, een krachtige grafische kaart en een sterke processor hebben. We raden je daarom aan op de website van game-uitgevers te controleren welke minimale en aanbevolen specificaties zij aanraden.

MSI GF65

©PXimport

Net als de meeste concurrenten biedt MSI veel gamelaptops aan tussen de 999 en 1.999 euro. De MSI GF65 is er één van en heeft een 15,6inch-lcd-scherm met een full-hd-resolutie (1920 bij 1080 pixels). De maximale verversingssnelheid van het scherm is 120 Hz. Hoewel de toetsen kunnen oplichten, gebruiken ze geen rgb-verlichting. Rood is daarom de enige verlichtingskleur.

De GF65 9SEXR-430NL draait net als veel concurrerende laptops op een negende generatie Intel Core i7 9750H-processor met 16 GB werkgeheugen. De ingebouwde ssd heeft een capaciteit van 512 GB. Een Nvidia GeForce RTX 2060-gpu met 6 GB werkgeheugen staat garant voor de grafische prestaties. Stroom krijgt de laptop van een 51 Wh-accu.

Opladen gaat met de in de doos meegeleverde 180W-ac-adapter. Je kunt de laptop niet opladen via één van de usb-c-aansluitingen. MSI levert de laptop met Windows 10 Home. De MSI GF65 9SEXR-430NL kost gemiddeld 1.199 euro. De GL-65 9SD-007NL is een populair en iets goedkoper alternatief met een minder krachtigere GTX 1660 Ti-gpu, maar verder bijna identieke specificaties.

Razer Blade 15 (2020)

©PXimport

Razer is een van de bekendste producenten van gamelaptops en introduceerde onlangs de Blade 15 (2020). Het instapmodel (Base Model) van deze laptop heeft een 15,6inch-lcd-scherm met een verversingssnelheid van 144 Hz. Razer stopt een tiende generatie Intel Core i7 (10750H)-processor in de laptop, die via een turbo kloksnelheden van maximaal 5 GHz haalt. Het werkgeheugen is 16 GB groot via een 2x 8GB-combinatie.

De Blade 15 maakt gebruik van een 256 GB-ssd, Nvidia GTX 1660 Ti-gpu en bevat toetsen met Razers eigen Chroma-rgb-verlichting. Een ingebouwde 65 Wh-accu laadt op via de usb-c-poort met Thunderbolt 3-ondersteuning. Het Base Model kost 1.800 euro. Voor 2.000 euro koop je een variant met een 512 GB-ssd en krachtigere RTX 2060-gpu.

Razer biedt ook drie Advanced-modellen aan. Deze hebben een grotere 80 Wh-accu, 240 Hz- of 300 Hz-scherm en RTX 2070 (Super) Max-Q-gpu of 2080 Super Max-Q-gpu. Tot slot is er een editie te koop met een Quadro RTX 5000-gpu, 4K-oled-scherm (60 Hz) en 1 TB-ssd. Dit model heeft bovendien 32 GB werkgeheugen, een bijzondere witte behuizing en draait op Windows 10 Pro. Voor die Quadro Studio Edition betaal je echter wel de hoofdprijs: 4.800 euro.

Lenovo Legion 5

©PXimport

De Lenovo Legion 5-serie volgt de Legion Y540-reeks op en bestaat uit vijf modellen. Een interessant model is de Legion 5 (15ARH05), met een full-hd-display van 15 inch en verversingssnelheid van 144 Hz. De maximale helderheid is met 300 nits wel wat aan de lage kant.

De laptop draait op een AMD Ryzen 7 4800H-processor met 16 GB werkgeheugen. Het opslaggeheugen bedraagt maximaal 1 TB via een pci-e-ssd. Maar je kunt ook kiezen voor een harde schijf met 5400 rpm en maximaal 2 TB opslagruimte. Qua videokaart heb je de keuze uit een Nvidia GeForce GTX 1650, 1650Ti, 1660Ti of RTX 2060. De laptop heeft een 80 Wh-accu en laadt op via een aparte stroomkabel.

De aanwezige usb-c-poort lijkt ongeschikt om de Legion 5 mee op te laden, maar kan wel beeld doorsturen via de DisplayPort-functie. Verder heeft de laptop onder andere een ethernet- en hdmi-poort en kan het toetsenbord witte achtergrondverlichting of vier zones rgb-verlichting tonen.

Asus TUF A15

©PXimport

Als je op zoek bent naar een betaalbare gamelaptop, dan is de Asus TUF A15 (FX505DT-BQ613T) het overwegen waard. Deze laptop kost 799 euro en biedt toch prima specificaties. Het apparaat draait bijvoorbeeld op een vlotte AMD Ryzen 7-processor (3750H) en heeft 8 GB werkgeheugen. Dit kun je vergroten tot maximaal 32 GB. Het opslaggeheugen van de m.2-ssd bedraagt 512 GB.

Er is een Nvidia GeForce GTX 1650-gpu met 4 GB werkgeheugen aanwezig voor grafische prestaties. De TUF A15 heeft een 15,6inch-lcd-scherm met full-hd-resolutie, matte afwerking en refresh rate van 60 Hz. Dat is lager dan de meeste duurdere gamelaptops, en niet ideaal voor spellen die draaien om een snelle reactietijd. Voor andere typen games is 60 Hz wel ruim voldoende.

De laptop heeft een verlicht toetsenbord, ondersteunt bluetooth 5.0 en voldoet aan de MIL-STD-810G-normen, wat zoveel inhoudt als dat de behuizing tegen een stootje kan. Een usb-c-poort ontbreekt. De accu heeft een capaciteit van 48 Wh en laadt op via een 180W-ac-adapter. De Asus TUF A15 weegt 2,2 kilo en draait op Windows 10 Home.

Alienware M17 R3

©PXimport

De Dell Alienware M17 R3 gebruikt een verbeterd ontwerp en gewijzigde hardware ten opzichte van de voorganger, de R2, en start bij 2.099 euro. Er zijn negen configuraties te koop, waarvan de duurste een lieve 4.049 euro kost. De meeste modellen gebruiken een tiende generatie Intel Core i7-processor (10750H), maar de duurdere uitvoeringen zijn voorzien van een tiende generatie Intel Core i9 (10980HK).

Het werkgeheugen bedraagt 16 of 32 GB. Alle uitvoeringen hebben een 17,3inch-scherm, maar er zijn genoeg verschillen. Zo kun je kiezen uit een verversingssnelheid van 144 Hz of zelfs 300 Hz met een full-hd-resolutie, maar Dell biedt ook een variant aan met een 4K-display en 60 Hz-verversingssnelheid. Het opslaggeheugen van de pci-express-m.2-ssd is met 256 of 512 GB niet bijzonder groot, zeker niet gezien de prijzen van de laptops.

De videokaarten lopen uiteen van een AMD Radeon RX 5500 (4 GB) tot een Nvidia GeForce RTX 2080 Super (8 GB). Alle laptops hebben onder meer een ethernet- en hdmi-poort, een Thunderbolt 3-aansluiting, usb-a-poorten en een aparte stroompoort. Een aantal aansluitingen zit op de achterkant. De lichtste uitvoering weegt 2,5 kilo, de zwaarste 2,97 kilo. Alle modellen draaien op Windows 10 Home.

Medion Erazer X15803

©PXimport

Medion – een dochtermerk van Lenovo – maakt ook al een tijdje gamelaptops en verkoopt die in zijn Erazer-serie. Modellen met een minder krachtige processor en videokaart kosten minder dan 1.000 euro, maar er zijn ook laptops van 1.500 euro. De Erazer X15803 hoort met 1.449 euro bij de top en biedt voor dit geld een 15,6inch-lcd-scherm met full-hd-resolutie en matte afwerking. De maximale verversingssnelheid van het display is 144 Hz.

De laptop wordt aangedreven door een Intel Core i7-processor (8750H) en 16 GB werkgeheugen. De maximale grootte van het werkgeheugen is 32 GB. Het opslaggeheugen meet 1.256 GB en bestaat uit een 256GB-m.2-ssd en een 1TB-hdd (5400 rotatiesnelheid). Een hdd is niet gebruikelijk voor dit type gamelaptop, en meer geschikt voor de opslag van foto’s en films.

De Erazer-laptop bevat een Nvidia GeForce GTX 2060-gpu met 6 GB werkgeheugen, een gekleurd verlicht toetsenbord en usb-c-poort zonder Thunderbolt. De accu heeft een capaciteit van 46,47 Wh en laadt op via de meegeleverde ac-lader met een vermogen van 180 W. Medion levert de laptop met Windows 10 Home.

Gigabyte Aorus 7

©PXimport

Gigabyte is niet het meest bekende merk als het om gamelaptops gaat, maar levert wel interessante modellen af. Zo ook de Aorus 7 KB-7NL1130SH, die een flink 17,3inch-lcd-scherm met full-hd-resolutie heeft. Het display is voorzien van een matte afwerking en heeft een maximale verversingssnelheid van 144 Hz. De laptop is draait op een tiende generatie Intel Core i7 (10750H)-processor gecombineerd met 16 GB werkgeheugen. De maximale grootte van het werkgeheugen is echter 64 GB.

Het toetsenbord ondersteunt vijftien kleuren achtergrondverlichting en de laptop kan overweg met zaken als wifi 802.11ax (wifi 6) en bluetooth 5.0. Interessant is het opslaggeheugen. De laptop heeft namelijk twee m.2-ssd-sloten én een 2,5inch hdd/ssd-slot voor in totaal maximaal 6 TB aan opslagruimte. Een GeForce RTX 2060-gpu regelt het grafische werk. De laptop heeft een 49 Wh-accu en komt met een 180W-ac-oplader.

Het apparaat weegt 2,5 kilo en heeft onder meer een usb-c-aansluiting zonder Thunderbolt 3-compatibiliteit. De usb-c-poort kan wel beeld via displayport 1.4 doorgeven. Windows 10 is voorgeïnstalleerd, maar je kunt ook kiezen voor Windows 10 Pro. De Gigabyte Aorus 7 KB-7NL1130SH kost gemiddeld 1.500 euro.

Skikk 17GKNF

©PXimport

Grote kans dat je niet tot nauwelijks bekend bent met Skikk. Dit is een Nederlands laptopmerk dat zich wil onderscheiden door zijn laptops te leveren met of zonder Windows-software (wat goedkoper is) en je veel keuzevrijheid te bieden. Zo kun je via de Skikk-website onder meer het werk- en opslaggeheugen, de koelpasta, het toetsenbord en de wifimodule kiezen.

De prijzen van de laptops lopen daarom sterk uiteen. Gamers kunnen bijvoorbeeld kijken naar de Skikk 17GKNF, waarvan het basismodel 1.179 euro kost. Voor dat geld krijg je een 17,3inch-laptop met full-hd-resolutie, 144 Hz-verversingssnelheid en 16 GB werkgeheugen. Skikk stopt een AMD Ryzen 7 (4800H) in het apparaat en doet hier een 500 GB m.2-ssd bij. De grafische prestaties komen voor rekening van de Nvidia GeForce GTX 1650-gpu.

De laptop ondersteunt wifi 802.11ax (wifi 6), bluetooth 5.0 en usb-c zonder Thunderbolt. Het toetsenbord kan rgb-verlichting tonen. Zoals gezegd bevat de laptop standaard een Windows 10 Home-proefversie. Je kunt voor 99 euro een licentie kopen of gratis Linux Ubuntu of Zorin OS laten installeren. De laptop is van kunststof en weegt 2,6 kilo, bevat een 46Wh-accu en heeft een 150W-ac-oplader bijgeleverd.

Acer Nitro 5

©PXimport

De Acer Nitro 5 (AN515-54-55EP) is een van de meer betaalbare gamelaptops die je op dit moment kunt kopen. De laptop kost 899 euro en biedt daarvoor een 15,6inch-lcd-scherm met een maximale verversingssnelheid van 120 Hz. En dat is hoger dan gebruikelijk in dit prijssegment. Het scherm heeft een full-hd-resolutie en het toetsenbord biedt achtergrondverlichting.

Onderhuids is een Intel Core i5 (9300H) te vinden met 16 GB werkgeheugen. De ingebouwde ssd heeft een capaciteit van 1 TB, eveneens meer dan gebruikelijk voor dit type laptop. De Nitro 5 is voorzien van een Nvidia GeForce GTX 1650-gpu en krijgt stroom van een 55Wh-accu. Die laad je op via de meegeleverde ac-adapter met een vermogen van 135 W. Er is geen ondersteuning voor nieuwere functies als wifi 802.11ax (wifi 6), maar de Nitro 5 kan wel overweg met bluetooth 5.0.

De laptop weegt 2,5 kilo, heeft een usb-c-poort (zonder Thunderbolt 3-compatibiliteit) en draait op Windows 10 Home. Spreekt het ontwerp van de Nitro 5 je aan, maar zoek je betere hardware? Acer biedt de laptop ook aan met een krachtigere i7-processor en RTX 2060-gpu (1.249 euro).

HP Omen 15

©PXimport

De HP Omen 15 (ek0135nd) is een typische ‘gewoon degelijke’ gamelaptop. Het apparaat heeft een 15,6inch-lcd-scherm met full-hd-resolutie en een hoge verversingssnelheid van 144 Hz. Het toetsenbord is compatibel met rgb-verlichting. Onder de motorkap draait een Intel Core i7 (10750H)-processor van de tiende generatie, die een turboklokfrequentie van 5 GHz aantikt. Het werkgeheugen meet 16 GB (twee keer 8 GB) en de opslagcapaciteit van de m.2-ssd is 512 GB groot.

HP voorziet de Omen 15 van een Nvidia GeForce GTX 2060-gpu met uiteenlopende connectiviteitsopties. Daar hoort ook een usb-c-poort met Thunderbolt 3-ondersteuning bij. Zo kun je sneller gegevens uitwisselen, beeld aansturen en de accu opladen. Er is ondersteuning voor wifi 802.11ax (wifi 6). De laptop weegt 2,36 kilo en krijgt stroom van een 70,9Wh-accu. In de doos zit een 200W-ac-oplader. Windows 10 Home is voorgeïnstalleerd op de laptop.

De Omen 15-ek0135nd kost 1.500 euro. Goed om te weten: HP verkoopt ook vergelijkbare Omen 15-modellen met bijvoorbeeld een i5-processor en 1TB-ssd (1.400 euro) of een Ryzen 5-processor en GTX 1650 Ti-gpu (1.000 euro).

Conclusie

Na het lezen van dit artikel ben je beter op de hoogte van de prijzen en specificaties van bekende en minder bekende Windows-gamelaptops. Zo kun je je een beeld vormen van wat de merken te bieden hebben en wat voor type laptop je met je budget kunt kopen. Maar niet alleen je budget speelt een belangrijke rol bij het uitzoeken van een nieuwe gamelaptop, ook de specificaties zijn van groot belang, want die bepalen voor een groot deel of je je favoriete games van nu én de toekomst kunt spelen op goede instellingen.

Voor 899 euro koop je een laptop die gangbare games prima afspeelt, maar minder geschikt is voor zware games die over twee jaar uitkomen. Als je je daar geen zorgen over wilt maken, loont het om een krachtiger en dus duurder model aan te schaffen. Reikt je budget niet zo ver, dan is een minder uitgebreide laptop, eventueel in combinatie met een streamingsdienst, een interessant alternatief.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.