Het Review.nl Testpanel kreeg de afgelopen periode niet één, maar twee laptops voorgeschoteld. Zowel de Microsoft Surface Pro OLED X Elite als de Microsoft Surface Laptop X Elite is aan een uitgebreide test onderworpen. Wat de reviewers ervan vonden en hoe ze het gebruik hebben ervaren, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Microsoft

Microsoft Surface Pro OLED X Elite

We beginnen met de Microsoft Surface Pro OLED X Elite, een hybride laptop die je ook als tablet kunt gebruiken. Het apparaat draait op een Snapdragon X Elite processor met 16 GB werkgeheugen en is voorzien van een ssd van 512 GB. Het scherm is een 13-inch oledpaneel dat je zowel met je vinger als met de bijgeleverde pen kunt bedienen. Deze hybride laptop is een volwaardige Copilot+-machine. Daardoor kun je alle Microsoft AI-functionaliteiten gebruiken en profiteer je van nog betere prestaties.

Copilot

Copilot is de eigen AI-assistent van Microsoft. In Copilot+-systemen zit die assistent diep in het besturingssysteem geworteld. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan live-ondertiteling bij video's die je toegestuurd krijgt, coole effecten in creatieve apps en automatische verbetering van de resolutie van het beeld.

De ervaringen met Copilot+-pc's zijn speciaal gemaakt om de productiviteit en creativiteit van jou als gebruiker te verhogen – niet alleen voor je werk, maar ook in het dagelijks leven. In zowel de Microsoft Surface Pro OLED X Elite als in de Microsoft Surface Laptop X Elite (die we verderop behandelen) zit deze functie ingebouwd.

©Microsoft

Resultaten

Bij het uitpakken van de doos is het testpanel al meteen onder de indruk. "Vanaf het moment dat ik het apparaat ontving, was ik onder de indruk van het strakke design", zegt een van de reviewers.

Over het formaat en de bouwkwaliteit is het testpanel het ook eens: "Een lekker robuuste kast, onderdelen zoals het toetsenbord en de oplader zijn snel en eenvoudig magnetisch te koppelen en het formaat is ideaal voor de mobiele gebruiker. Een superhandig apparaat dat je eenvoudig in je tas meeneemt."

Ook met het eerste gebruik is het testpanel meer dan tevreden. "Het instellen van de laptop gaat snel," zegt een tester, "en het bijgeleverde toetsenbord maakt het gebruik eenvoudig."

Wat betreft prestaties valt er weinig op de Surface Pro aan te merken. "De prestaties zijn uitstekend, en fotobewerking is zeker goed mogelijk", zegt een reviewer. Een ander is het daar volledig mee eens: "Het apparaat is erg snel in gebruik en kan gemakkelijk meerdere applicaties tegelijk draaien. Ook grafische applicaties zijn geen probleem, die reageren vlot en soepel."

Het oledscherm wordt ook veel genoemd in de reviews. "Het zeer strakke oledscherm met diepe heldere kleuren zorgt ervoor dat het apparaat ook in zonlicht perfect te gebruiken is", zegt een van de testers, en een ander beaamt dat: "Het beeld is van prachtige kwaliteit. Scherp, met levendige kleuren dankzij het oledpaneel."

De Surface Pro OLED X Elite is uitgerust met Copilot, Microsofts eigen AI-assistent, en ook dat is door het panel uitgebreid getest. "Met de toevoeging van Copilot ervaar je de daadwerkelijk toegevoegde waarde van AI", zegt een van de reviewers. "In het begin is het nog een bijzondere ervaring, maar na de relatief korte periode waarin ik deze functionaliteit heb mogen testen, merk ik dat ik deze optie op mijn eigen pc al mis."

Conclusie

Al met al dus een zeer positieve testperiode. Het is dan ook niet voor niets dat het Review.nl Testpanel de Microsoft Surface Pro OLED X Elite waardeert met een 8,5 als gemiddeld eindcijfer. Zoals een van de testers de review afsluit: "Je krijgt niet alleen qua uiterlijk een mooi en robuust apparaat, de prestaties van de Surface Pro zijn ook zeer goed. Een mooi stuk techniek dat bij de uitvoering van mijn dagelijkse werkzaamheden zeker toegevoegde waarde heeft."

Microsoft Surface Laptop X Elite

De Microsoft Surface Laptop X Elite draait eveneens op een Snapdragon X Elite, en is net als de Pro OLED uitgerust met 16 GB werkgeheugen en een 512 GB ssd. Dit model is geen hybride, maar juist een gewone laptop – maar dan wel uitgerust met een handige touchscreen. De batterij is zo gemaakt dat hij meerdere dagen mee kan. Bovendien is de Surface Laptop een volwaardige Copilot+-pc.

Resultaten

Ook de Surface Laptop valt meteen vanuit de doos in positieve zin op. "Het ontwerp van de laptop is zonder twijfel een van de sterkste punten", zegt een van de reviewers. "Doordat de behuizing volledig van aluminium is gemaakt, voelt het apparaat premium en stevig aan."

Het in gebruik nemen is voor het testpanel een fluitje van een cent. "De installatie verliep soepel", heeft een van de testers ervaren. "Met duidelijke stap-voor-stapinstructies word je er zo doorheen geleid."

Het touchscreen is een van de meest opvallende aspecten van de laptop, en dat vindt het panel ook. "Wat me erg goed bevalt, is het touchscreen", vertelt een van de panelleden. "Het scherm reageert uiterst nauwkeurig op aanrakingen en voelt prettig aan." En dat is nog niet alles: "Daarnaast biedt de laptop een geweldige kijkervaring dankzij de dunne schermranden. Films, video's en andere media komen echt tot hun recht dankzij het heldere, scherpe beeld en het grote schermoppervlak."

Dat geldt voor het beeld, maar het geldt net zo goed voor het geluid: "Een ander aspect waar ik van onder de indruk ben, is de geluidskwaliteit. Via de ingebouwde Dolby Access-app kun je de geluidservaring helemaal aanpassen aan je eigen voorkeuren. Of je nu naar muziek luistert of films kijkt, het geluid is vol en is naar smaak af te stemmen."

Wat de AI-functies van Copilot betreft is het panel ietwat verdeeld. "De AI-functies zijn op dit moment nog wat speels", zegt een van de reviewers. "Met uitzondering van de AI-tools voor de webcam. Die werken soepel en zijn veelbelovend."

De Snapdragon X Elite-processor kan ook de goedkeuring van veel testers wegdragen. "Onder de motorkap maakt de processor veel verschil", zegt een van hen. "Die zorgt voor indrukwekkende snelheid wanneer je het nodig hebt, en bespaart energie op rustige momenten."

Dat laatste uit zich in de zeer lange accuduur van het apparaat. "Je kunt de laptop gerust meerdere dagen gebruiken zonder hem op te hoeven laden", zegt een tester, en een ander beaamt dat: "De batterij houdt het goed vol, met nog een halve lading na een paar dagen gebruik."

©Microsoft

Conclusie

Ook de Microsoft Surface Laptop X Elite is met vlag en wimpel geslaagd voor de test. Het Review.nl Testpanel beoordeelt de laptop net als de Pro met een 8,5 als gemiddeld eindcijfer. Afsluitend, in de woorden van een pannellid: "Het is een uitstekend apparaat voor mensen die op zoek zijn naar een strakke, stijlvolle laptop voor multimedia en werk."

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.