Het Review.nl Testpanel kreeg de afgelopen periode niet één, maar twee laptops voorgeschoteld. Zowel de Microsoft Surface Pro OLED X Elite als de Microsoft Surface Laptop X Elite is aan een uitgebreide test onderworpen. Wat de reviewers ervan vonden en hoe ze het gebruik hebben ervaren, lees je in dit artikel.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Microsoft

Microsoft Surface Pro OLED X Elite

We beginnen met de Microsoft Surface Pro OLED X Elite, een hybride laptop die je ook als tablet kunt gebruiken. Het apparaat draait op een Snapdragon X Elite processor met 16 GB werkgeheugen en is voorzien van een ssd van 512 GB. Het scherm is een 13-inch oledpaneel dat je zowel met je vinger als met de bijgeleverde pen kunt bedienen. Deze hybride laptop is een volwaardige Copilot+-machine. Daardoor kun je alle Microsoft AI-functionaliteiten gebruiken en profiteer je van nog betere prestaties.

Copilot

Copilot is de eigen AI-assistent van Microsoft. In Copilot+-systemen zit die assistent diep in het besturingssysteem geworteld. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan live-ondertiteling bij video's die je toegestuurd krijgt, coole effecten in creatieve apps en automatische verbetering van de resolutie van het beeld.

De ervaringen met Copilot+-pc's zijn speciaal gemaakt om de productiviteit en creativiteit van jou als gebruiker te verhogen – niet alleen voor je werk, maar ook in het dagelijks leven. In zowel de Microsoft Surface Pro OLED X Elite als in de Microsoft Surface Laptop X Elite (die we verderop behandelen) zit deze functie ingebouwd.

©Microsoft

Resultaten

Bij het uitpakken van de doos is het testpanel al meteen onder de indruk. "Vanaf het moment dat ik het apparaat ontving, was ik onder de indruk van het strakke design", zegt een van de reviewers.

Over het formaat en de bouwkwaliteit is het testpanel het ook eens: "Een lekker robuuste kast, onderdelen zoals het toetsenbord en de oplader zijn snel en eenvoudig magnetisch te koppelen en het formaat is ideaal voor de mobiele gebruiker. Een superhandig apparaat dat je eenvoudig in je tas meeneemt."

Ook met het eerste gebruik is het testpanel meer dan tevreden. "Het instellen van de laptop gaat snel," zegt een tester, "en het bijgeleverde toetsenbord maakt het gebruik eenvoudig."

Wat betreft prestaties valt er weinig op de Surface Pro aan te merken. "De prestaties zijn uitstekend, en fotobewerking is zeker goed mogelijk", zegt een reviewer. Een ander is het daar volledig mee eens: "Het apparaat is erg snel in gebruik en kan gemakkelijk meerdere applicaties tegelijk draaien. Ook grafische applicaties zijn geen probleem, die reageren vlot en soepel."

Het oledscherm wordt ook veel genoemd in de reviews. "Het zeer strakke oledscherm met diepe heldere kleuren zorgt ervoor dat het apparaat ook in zonlicht perfect te gebruiken is", zegt een van de testers, en een ander beaamt dat: "Het beeld is van prachtige kwaliteit. Scherp, met levendige kleuren dankzij het oledpaneel."

De Surface Pro OLED X Elite is uitgerust met Copilot, Microsofts eigen AI-assistent, en ook dat is door het panel uitgebreid getest. "Met de toevoeging van Copilot ervaar je de daadwerkelijk toegevoegde waarde van AI", zegt een van de reviewers. "In het begin is het nog een bijzondere ervaring, maar na de relatief korte periode waarin ik deze functionaliteit heb mogen testen, merk ik dat ik deze optie op mijn eigen pc al mis."

Conclusie

Al met al dus een zeer positieve testperiode. Het is dan ook niet voor niets dat het Review.nl Testpanel de Microsoft Surface Pro OLED X Elite waardeert met een 8,5 als gemiddeld eindcijfer. Zoals een van de testers de review afsluit: "Je krijgt niet alleen qua uiterlijk een mooi en robuust apparaat, de prestaties van de Surface Pro zijn ook zeer goed. Een mooi stuk techniek dat bij de uitvoering van mijn dagelijkse werkzaamheden zeker toegevoegde waarde heeft."

Microsoft Surface Laptop X Elite

De Microsoft Surface Laptop X Elite draait eveneens op een Snapdragon X Elite, en is net als de Pro OLED uitgerust met 16 GB werkgeheugen en een 512 GB ssd. Dit model is geen hybride, maar juist een gewone laptop – maar dan wel uitgerust met een handige touchscreen. De batterij is zo gemaakt dat hij meerdere dagen mee kan. Bovendien is de Surface Laptop een volwaardige Copilot+-pc.

Resultaten

Ook de Surface Laptop valt meteen vanuit de doos in positieve zin op. "Het ontwerp van de laptop is zonder twijfel een van de sterkste punten", zegt een van de reviewers. "Doordat de behuizing volledig van aluminium is gemaakt, voelt het apparaat premium en stevig aan."

Het in gebruik nemen is voor het testpanel een fluitje van een cent. "De installatie verliep soepel", heeft een van de testers ervaren. "Met duidelijke stap-voor-stapinstructies word je er zo doorheen geleid."

Het touchscreen is een van de meest opvallende aspecten van de laptop, en dat vindt het panel ook. "Wat me erg goed bevalt, is het touchscreen", vertelt een van de panelleden. "Het scherm reageert uiterst nauwkeurig op aanrakingen en voelt prettig aan." En dat is nog niet alles: "Daarnaast biedt de laptop een geweldige kijkervaring dankzij de dunne schermranden. Films, video's en andere media komen echt tot hun recht dankzij het heldere, scherpe beeld en het grote schermoppervlak."

Dat geldt voor het beeld, maar het geldt net zo goed voor het geluid: "Een ander aspect waar ik van onder de indruk ben, is de geluidskwaliteit. Via de ingebouwde Dolby Access-app kun je de geluidservaring helemaal aanpassen aan je eigen voorkeuren. Of je nu naar muziek luistert of films kijkt, het geluid is vol en is naar smaak af te stemmen."

Wat de AI-functies van Copilot betreft is het panel ietwat verdeeld. "De AI-functies zijn op dit moment nog wat speels", zegt een van de reviewers. "Met uitzondering van de AI-tools voor de webcam. Die werken soepel en zijn veelbelovend."

De Snapdragon X Elite-processor kan ook de goedkeuring van veel testers wegdragen. "Onder de motorkap maakt de processor veel verschil", zegt een van hen. "Die zorgt voor indrukwekkende snelheid wanneer je het nodig hebt, en bespaart energie op rustige momenten."

Dat laatste uit zich in de zeer lange accuduur van het apparaat. "Je kunt de laptop gerust meerdere dagen gebruiken zonder hem op te hoeven laden", zegt een tester, en een ander beaamt dat: "De batterij houdt het goed vol, met nog een halve lading na een paar dagen gebruik."

©Microsoft

Conclusie

Ook de Microsoft Surface Laptop X Elite is met vlag en wimpel geslaagd voor de test. Het Review.nl Testpanel beoordeelt de laptop net als de Pro met een 8,5 als gemiddeld eindcijfer. Afsluitend, in de woorden van een pannellid: "Het is een uitstekend apparaat voor mensen die op zoek zijn naar een strakke, stijlvolle laptop voor multimedia en werk."

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!