We vinden het intussen al bijna normaal dat generatieve AI-modellen leuke tekeningen kunnen maken en teksten kunnen schrijven. Maar de AI-evolutie staat niet stil: er verschijnen steeds krachtigere AI-agents op die zelfstandig ook diverse taken kunnen aanpakken. Hoe je ze zelf gebruikt of bouwt, lees je in dit artikel.

Het begrip 'AI-agent' komt misschien wat verwarrend over omdat 'agent' vaak met ordehandhaving of spionage wordt geassocieerd, maar hier betekent het iets heel anders. In de informatica verwijst de term naar een entiteit die namens iemand anders handelt, afgeleid van het Latijnse agere (handelen). Je kunt het vergelijken met een reisagent die taken uitvoert in opdracht van zijn klant.

Een agent is hier een systeem dat autonoom handelt, vaak in opdracht van een gebruiker, om bepaalde en soms complexe taken uit te voeren. Zo zou je een robotstofzuiger een fysieke agent kunnen noemen: hij ziet obstakels, beslist waar hij rijdt en voert deze actie uit. Een e-mailbot is een virtuele agent: hij leest je mails, classificeert ze en beantwoordt bepaalde mails automatisch.

Een AI-agent gaat nog een stap verder en gebruikt kunstmatige intelligentie om beslissingen te nemen – iets wat sommige robotstofzuigers of e-mailbots inmiddels trouwens ook wel doen. Hiervoor gebruikt men ook wel de term 'agentic AI'.

©iRobot

Werking

Voordat we een paar voorbeelden van een AI-agent bekijken en ook zelf samenstellen, leggen we kort uit hoe zo'n agent werkt. In een eerste fase neemt de agent zijn omgeving waar. Dat kan via visuele input van afbeeldingen of camera's, geluidsdata van een microfoon of spraakopname, numerieke data uit logs of sensors, of via tekst zoals prompts, mail- of chatberichten.

De agent probeert vervolgens deze ruwe invoer te interpreteren. Bij tekst bijvoorbeeld gebeurt dit doorgaans met een groot taalmodel (Large Language Model, kortweg LLM), een deep-learning-systeem dat natuurlijke taal begrijpt en genereert, zoals ChatGPT, Claude of Gemini. Dankzij zo'n LLM kan de agent doelen begrijpen en indien nodig ook opsplitsen in subtaken. Als een taak beperkt blijft tot tekstgeneratie, zoals het beantwoorden van een bericht, volstaat het LLM. Maar vaak zijn er ook externe tools nodig (zogeheten tool calling) om aanvullende of realtime gegevens op te halen of (sub)taken uit te voeren, bijvoorbeeld via API's, zoals voor weerinformatie, databases of andere AI-modellen.

Met een efficiënt geheugensysteem kan de agent tijdens het uitvoeren van taken de resultaten bijhouden, feedback verwerken en daaruit nieuwe subtaken afleiden. Hij kan deze informatie ook bewaren, wat ook bij latere interacties voor meer consistentie zorgt.

Voor- en nadelen

Geoptimaliseerde AI-agents bieden duidelijke voordelen. Ze verhogen vaak de productiviteit doordat ze repetitieve en tijdrovende taken kunnen overnemen. Daarnaast verwerken ze in korte tijd enorme hoeveelheden data en kunnen ze meerdere (sub)taken tegelijk uitvoeren. AI-agents leveren doorgaans nauwkeurige en consistente resultaten en zijn goed schaalbaar. Mits goed geïntegreerd in de workflow, kunnen ze dus flink wat tijd en kosten besparen.

Tegelijk zijn er wel wat dingen waar je op moet letten. AI-agents zijn namelijk vaak afhankelijk van grote hoeveelheden data, waaronder soms privacygevoelige of bedrijfsinformatie. Houd bijvoorbeeld in een bedrijfscontext dus rekening met richtlijnen als de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). En omdat veel agents werken met LLM's die getraind zijn op grote hoeveelheden tekst waarin ook vooroordelen en stereotypen voorkomen, kunnen zulke vertekeningen onbewust doorsijpelen in de resultaten en leiden tot discriminerende uitkomsten. Tot slot vraagt het ontwikkelen en trainen van zulke (bedrijfs)systemen de nodige tijd en rekenkracht.

Manus

AI-agents kunnen dus goed bruikbaar zijn in bedrijfsomgevingen, maar ook daarbuiten kun je er je voordeel mee doen. Ga bijvoorbeeld naar www.manus.im (van Chinese origine) en klik op Use cases voor een reeks praktijkvoorbeelden, ingedeeld in rubrieken als Life, Data Analysis en Education. Zo kan deze algemene AI-agent je bijvoorbeeld helpen bij het opstellen van een cursus of het plannen van een reis. Het voorbeeld Trip to Japan in april (in de rubriek Featured) laat dit duidelijk zien. Klik hierop om het volledige proces te kunnen volgen: links de uitvoer, rechts het scherm van de agent. Je kunt ook altijd klikken op Skip to results of Watch again.

Wil je Manus ook zelf proberen, dan kun je met een gratis proefversie met duizend credits aan de slag, na goedkeuring van je aanvraag (de betaalde versie start vanaf 19 dollar per maand, dat is ongeveer 20 euro inclusief btw). We merkten dat zo'n goedkeuring sneller verloopt via de mobiele Manus-app.

Voor de eindgebruiker is het hele proces vrij eenvoudig. Zoals bij een gewone AI-chatbot geef je eerst een uitgebreide prompt met je opdracht. Daarna gaat Manus aan de slag en zie je stap voor stap hoe de taak wordt aangepakt. Je kunt dit proces ook in realtime bijsturen met extra informatie of instructies. Is de hoofdtaak voltooid, dan krijg je een melding, tenzij je credits eerder op zijn of de agent vastloopt op bijvoorbeeld een niet-bereikbare webpagina.

AgentGPT

Ook met AgentGPT kun je op een toegankelijke manier toe, ook gratis, een AI-agent in je browser gebruiken. Het platform is een gebruiksvriendelijke webinterface (geïnspireerd op Auto-GPT), waarmee je een opdracht kunt lanceren voor een autonome agent die meerdere stappen zelf bedenkt en uitvoert.

Je hoeft enkel een naam voor je agent in te vullen en bij Doel een duidelijke opdracht te schrijven, zoals 'Plan een veertiendaagse rondreis met 4x4 in Namibië' of 'Voer een onderzoek uit naar de duurzaamste bouwmaterialen in Nederland'.

Controleer bij Tools of de benodigde functies zijn ingeschakeld: Image (voor AI-beelden), Search (voor online opzoekwerk), Code (voor scripting) en Connect Your Data. Deze laatste biedt via een account bij SID, een vorm van Retrieval Augmented Generation (RAG), waarbij eigen gegevens van bijvoorbeeld Google Drive of Gmail kunnen worden verwerkt en doorzocht.

Bevestig met de blauwe afspeelknop en de agent gaat meteen aan de slag. Je kunt de deeltaken volgen, pauzeren en via een prompt het proces bijsturen. De kans bestaat dat de agent niet alle stappen voltooit met een gratis account, maar via Summarize kun je wel alvast een tussentijds resultaat bekijken. Voor een uitgebreider abonnement betaal je 40 dollar per maand (ongeveer 43 euro inclusief btw). Bij Settings kun je eventueel ook een OpenAI API-sleutel invoeren als je er een hebt.

Agent-bibliotheken

Op de webpagina van het hierboven vermelde AgentGPT kun je ook uit twintig sjablonen kiezen. Dit zijn kant-en-klare agenten, met prompts gericht op een bepaald taaktype, zoals rapportanalyse, reisplanning of marketing strategieën. Maar er bestaan intussen ook diensten met een bibliotheek AI-agents, zoals Agent.AI. Je kunt zoeken op naam of op tags, binnen categorieën zoals Social, Customer Service, Image en Lifestyle. Filter je op Image, dan krijg je agents zoals Logo Creator, Youtube Thumbnail Generator en MindmapGenerator.

We nemen even Mindmap Generator als voorbeeld. Klik hier op Goagent en geef een geschikte prompt, bijvoorbeeld een onderwerp voor je mindmap. Bevestig met Go en de agent gaat aan de slag. Daarna kies je tussen Fully automatic (waarbij je alles aan de agent overlaat) of Interactive (waarbij je stap voor stap het voorlopige ontwerp kunt aanpassen of uitbreiden).

Ook bij MindStudio vind je een ruime collectie AI-agents, verdeeld in rubrieken zoals Research, Analyze Content, For Creators, For Students en YouTube. Na aanmelding kun je ze vanaf het platform uitvoeren via de knop Run (Pro Agents enkel na betaling) of via een Chromium-browserextensie, zodat de agent direct met een specifieke webpagina kan werken.

Houd er rekening mee dat het onderscheid tussen een slimme AI-assistent en een autonome AI-agent ook hier niet altijd duidelijk is.

Zelf bouwen met MindStudio

Zowel Agent.AI als MindStudio laten je niet alleen bestaande agents gebruiken, maar bieden ook tools om zelf een AI-agent te bouwen. We laten kort zien hoe je dit aanpakt in MindStudio, bijvoorbeeld voor een agent die een webpagina, pdf of YouTube-video samenvat (bij deze laatste door zelf het bijbehorende transcript op te halen).

Ga naar https://app.mindstudio.ai en open links het onderdeel Build. Klik rechtsboven op Create New Agent en zorg dat het tabblad Automations actief is. Klik op het blauwe Start-blok; rechts verschijnen dan enkele configuratie-opties. Wil je de agent beschikbaar maken in de browserextensie van Agent.AI, klik dan bij Run Mode op het pijlknopje en kies Browser Extension. Er verschijnen nu data zoals url, metadata en pageContent, die beschikbaar komen voor de agent.

Klik rechts van het Start-blok op de knop met het plusje om een AI-module toe te voegen. Voor ons voorbeeld kies je Generate Text, een van de meest gebruikte modules. Andere opties zijn Generate Image, User Input, Scrape URL of je klikt op View All Blocks voor alle beschikbare modules. Na selectie van Generate Text zie je rechts bij ModelSettings dat standaard Claude 3.5 Haiku gebruikt wordt. Je kunt ook kiezen uit andere ondersteunde LLM's, waaronder enkele gratis modellen.

Verder uitwerken

Met de LLM geselecteerd kun je rechts nog extra instellingen aanpassen via parameters als Temperature (hoe lager, hoe voorspelbaarder het antwoord), Max Response Size (hoe lager, hoe beknopter het antwoord) en andere. Bovenaan staat het promptvenster waar je een duidelijke instructie voor de LLM geeft, bijvoorbeeld: 'Vertel me alles wat ik moet weten over deze webpagina.'

Om de inhoud van de webpagina door te geven, gebruik je de eerder vermelde variabele pageContent (je kunt deze variabele eerst kopiëren naar het klembord) die je onder je prompt met {{pageContent}} aanroept.

Klik linksboven op Untitled AI Agent en geef je agent een naam. Je kunt ook een korte omschrijving toevoegen en een pictogram kiezen. Klik vervolgens rechtsboven op Preview / Open Draft Agent. Je test je agent door een url in te vullen, op Load Site te klikken en daarna op Run Agent.

Wil je de agent publiceren (en aan de browserextensie koppelen via het knopje met de drie puntjes), dan heb je wel een Pro-versie nodig. Deze kost 12 dollar per maand (ongeveer 13 euro inclusief btw) voor onbeperkte agents, exclusief eventuele kosten voor API-calls van betaalde AI-modellen.

Automatische prompt

Je kunt ook een bestaande agent dupliceren en deze via Edit snel aanpassen voor een ander doel. Daarnaast is het mogelijk om de prompt automatisch te laten genereren. Klik hiervoor rechtsonder het promptvenster op het bijbehorende knopje en kies Generate. Typ bijvoorbeeld 'Vat deze webpagina uitgebreid en overzichtelijk samen' of 'Analyseer deze X-berichtreeks' en klik opnieuw op Generate. Even later verschijnt een veel uitgebreidere (standaard Engelstalige) prompt, waarbij de opdracht wordt opgesplitst in subtaken, zodat je agent gestructureerder te werk kan gaan. Vergeet ook hier niet de variabele {{pageContent}} toe te voegen.

Op vergelijkbare manier kun je nog veel andere agents maken. Experimenteer gerust met alle beschikbare opties en mogelijkheden.

Een wasbaar dekbed combineert de vulling en de hoes tot één geheel, waardoor je nooit meer hoeft te worstelen met losse dekbedhoezen. Het klinkt als een uitkomst: even in de wasmachine, drogen, klaar. Maar werkt dat in de praktijk echt zo prettig als het lijkt? En past zo'n alles-in-één-oplossing wel bij jouw manier van slapen en wassen? We zetten alles voor je op een rij.

Nooit meer elke week dat gedoe met je beddengoed

Iedereen kent het wel: je staat te kl&^!@en met een dekbed dat niet in de hoes wil glijden. Het is een klusje waar bijna niemand blij van wordt. Het wasbare dekbed - ook wel bekend als 'coverless duvet' of 'dekbed zonder overtrek' - belooft daar een einde aan te maken. De buitenkant fungeert eigenlijk als een vaste hoes: je slaapt er direct onder, zonder extra overtrek. Maar dat roept wel de vraag op: hoe houd je zo'n all-in-one dekbed fris en schoon? En hoe makkelijk krijg je het eigenlijk weer droog?

Dekbed en hoes inéén

Een wasbaar dekbed is in feite een dekbed met een vaste, zachte buitenlaag waar je direct onder slaapt. De vulling – meestal van zachte vezels – is slim doorgestikt, zodat het dekbed zijn vorm behoudt en overal even comfortabel aanvoelt. In Nederland worden dit soort dekbedden op de markt gebracht door onder andere Zelesta en Happybed.

Eindelijk je bed verschonen zonder stress

Voor sommige mensen is dit dekbed een echte uitkomst. Als je minder kracht hebt of snel last krijgt van je gewrichten, is het heerlijk dat je niet hoeft te trekken en te schudden. Ook in krappe ruimtes - zoals een caravan of camper - is het handig dat je niet hoeft te manoeuvreren met losse hoezen. Voor een logeerbed is het bovendien ideaal: je pakt het uit de kast, legt het neer en het ziet er meteen netjes en uitnodigend uit.

Zolang je wasmachine meewerkt …

Geen gedoe met opmaken dus, maar het wassen kan nog wel een uitdaging zijn. Een tweepersoons wasbaar dekbed neemt flink wat ruimte in en past lang niet in elke wasmachine. In een kleinere trommel kan de vulling het water en wasmiddel nauwelijks opnemen. Het wordt dan wel nat, maar niet echt schoon. Ook het drogen vraagt wat extra geduld: doordat de vulling vastzit aan de buitenkant, duurt het langer voordat het hele dekbed echt goed droog is.

Voor wie een wasbaar dekbed niet handig is

Een wasbaar dekbed klinkt misschien als dé oplossing, maar het is niet voor iedereen even praktisch. Heb je een kleine wasmachine met een trommel van minder dan 8 kilo, dan is de kans groot dat een tweepersoons dekbed er simpelweg niet in past. En zonder droger kan het behoorlijk lastig zijn om zo'n gevuld dekbed weer goed droog te krijgen. Blijft het te lang vochtig, dan loop je bovendien het risico dan het dekbed muffig gaat ruiken.

Ook als je het 's nachts snel warm hebt, is het goed om even stil te staan bij het materiaal. De meeste wasbare dekbedden zijn gemaakt van polyester, wat minder goed ademt dan bijvoorbeeld katoen of wol. Dat kan broeierig aanvoelen, zeker in de zomer. En houd je van variatie in kleur en stijl op bed? Met dit type dekbed ben je gebonden aan één look. De buitenkant is namelijk ook meteen het uiterlijk van je bed, en wisselen van stijl betekent meteen een nieuw dekbed kopen.

Zo bepaal je of een wasbaar dekbed iets voor jou is

Of een wasbaar dekbed bij je past, hangt vooral af van je gewoontes. Wil je regelmatig een andere look in je slaapkamer? Heb je genoeg ruimte én de juiste apparatuur (zoals een wasmachine met een grote trommel) om zo'n dekbed goed te wassen en te drogen? In een druk huishouden, waar de wasmachine al overuren draait, kan een dekbed met lange droogtijd onhandig zijn. Maar woon je alleen of heb je een goede droger, en wil je vooral minder gedoe met bedden opmaken? Dan kun je jezelf met een wasbaar dekbed ergernis besparen.

Grand Theft Auto 6 komt met iedere dag een beetje dichterbij, en terwijl Rockstar Games alles op alles zet om de game op tijd af te krijgen wordt er ook nog altijd toegevoegd aan Grand Theft Auto Online. De game is een gigantische bron van inkomsten voor het bedrijf, en er wordt nog altijd content aan het spel toegevoegd.

Wat is er nieuw deze week? 

Een van de redenen achter het continue succes van GTA Online is de constante stroom aan content die Rockstar Games in het spel pompt. Er zijn iedere week wel events en speciale missies te voltooien, en het bedrijf brengt regelmatig grotere uitbreidingen uit met verhalende missies en nieuwe operaties om vrij te spelen. Voor iedereen die bijvoorbeeld iedere dag zijn social media-feeds ververst voor de nieuwe GTA 6-trailer heeft de game veel te bieden. 

Ook deze week is er weer veel gaande in GTA Online, namelijk: 

©Rockstar Games

Deze week beschikbaar in de Gun Van: 

• Service Carbine (met 50% korting)  

• Military Rifle (met 30% korting voor GTA+-leden)  

• Compact EMP Launcher 

• Sweeper Shotgun 

• Combat PDW 

• Switchblade 

• Proximity Mines 

• Sticky Bombs 

• Tear Gas

Deze voertuigen zijn deze week in de aanbieding:

• Pegassi Zorrusso (Super) – 30% korting

• MTL Dune (Off-Road) – 30% korting

• Nagasaki Outlaw (Off-Road) – 30% korting

• Blimp (Plane) – 30% korting

• Buckingham Shamal (Plane) – 30% korting

• Dinka Veto Modern (Sports) – 30% korting

• Declasse Hotring Sabre (Sports) – 30% korting

• Übermacht Sentinel Classic (Sports) – 30% korting

• Grotti Cheetah (Super) – 30% korting

• Canis Freecrawler (Off-Road) – 30% korting

Verdere beloningen:

De specifieke details van deze week lees je hier.

©Rockstar Games

Recente updates: 

Mansion Raid:Een nieuwe PvP-modus is Mansion Raid, waarin twee teams het tegen elkaar opnemen. Het ene team probeert een Mansion binnen te komen, de kluis te bereiken en te ontsnappen met de buit terwijl het andere team dit probeert te voorkomen. Mansions zijn groot, maar de gangen zijn nauw, dus een vijand kan je om iedere hoek verrassen. 

A Safe House in the Hills: Met deze update is het mogelijk voor spelers om een speciale Mansion aan te schaffen in de rijke buurten van Los Santos. Wie een Mansion koopt krijgt een bekend gezicht te zien: Michael De Santa en zijn vrouw Amanda - uit het verhaal van GTA 5 - introduceren je tot dit rijke leven. Verder is de KnoWay Out-missieketen toegevoegd en is de Rockstar Mission Creator geïntroduceerd, waarmee spelers hun eigen missies kunnen bouwen. 

Hoe werkt GTA Online?

In GTA Online beleef je net als in de meeste GTA-games het leven van een crimineel in een grote stad, die een naam voor zichzelf maakt en - hopelijk - bakken met geld verdient. In tegenstelling tot de meeste GTA-games doe je dit echter in een wereld waar ook andere spelers in rondlopen, met dezelfde doelen als jij. 

De gameplaycyclus bestaat voornamelijk uit het uitvoeren van missies om geld en RP  - ofwel Reputation Points - te verdienen, om langzaam maar zeker toegang te krijgen tot grotere missies en nieuwe businesses. Net als in singleplayer GTA-games zijn er heists uit te voeren die grote bedragen opleveren, maar het is daarbij ook mogelijk een eigen crimineel imperium op te bouwen. Zo koop je locaties waarin dan bijvoorbeeld drugs worden geproduceerd, die je later kunt verkopen. Tijdens het bevoorraden van je locaties en verkopen van je producten is het daarentegen altijd mogelijk dat andere spelers je proberen te dwarsbomen. 

Verder bestaat de GTA Online-ervaring ook uit community-gedreven content, bijvoorbeeld in de vorm van online races die door spelers zijn gemaakt of verschillende roleplay-servers die in recente jaren steeds populairder zijn geworden. Hierin doen spelers alsof ze daadwerkelijk het personage zijn dat ze spelen, waarmee zij dan een gezamenlijk verhaal creëren. 

©Rockstar Games

GTA+ en Shark Cards

GTA Online is een monstersucces gebleken voor Rockstar, met name dankzij de Shark Cards - microtransacties waarvoor spelers echt geld betalen om direct virtuele GTA-dollars op hun in-game bankrekening te storten. Gezien grote bedragen bij elkaar sparen in de game best lang kan duren, betalen genoeg spelers graag voor zo’n ‘buffertje’. Er zijn verschillende soorten Shark Cards beschikbaar: 

Een nieuwe bron van inkomsten is GTA+, een abonnement dat 7,99 euro per maand kost en toegang geeft tot verschillende extra’s in GTA Online en een aantal klassieke Rockstar-games. Het abonnement is beschikbaar op PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

De voordelen van GTA+ bestaan uit 500.000 in-game dollars, die iedere maand op de virtuele bankrekening worden gestort en toegang tot extra’s via The Vinewood Club. Zo kunnen spelers tot 100 voertuigen opslaan in een exclusieve garage, is er exclusieve korting op geselecteerde items en krijgen zij toegang tot een app op de in-game telefoon waarmee zij hun businesses snel kunnen beheren - in plaats van naar iedere locatie te rijden. Nog meer van de voordelen in GTA Online vind je onderaan deze pagina. 

©Rockstar Games

Daarbij krijgen GTA+-leden iedere maand gratis cosmetics en voertuigen. Tot 4 februari zijn de volgende spullen te claimen als je een abonnement hebt: 

Het abonnement biedt overigens ook iets buiten GTA Online. Op het platform waarop je GTA+ afsluit zijn dan namelijk ook een aantal klassieke Rockstar-games te spelen. Die titels zijn:

• Red Dead Redemption

• Grand Theft Auto: Vice City - The Definitive Edition

• Grand Theft Auto 3 - The Definitive Edition

• Bully 

• L.A. Noire

• Grand Theft Auto: The Trilogy - The Definitive Edition (bevat ook bovenstaande GTA-games, plus de remaster van GTA: San Andreas

• GTA Online (voor wie de game niet apart wil aanschaffen. 

GTA Online na de release van GTA 6

Door de hierboven genoemde Shark Cards en GTA+ blijft GTA Online een ontzettendwaardevolle bron van inkomsten voor Rockstar Games. Veel mensen vragen zich dan ook af wat er met de modus gaat gebeuren wanneer het langverwachte Grand Theft Auto 6 uitkomt. Historisch gezien kregen GTA 4, GTA 5 en Red Dead Redemption 2 namelijk ook een eigen online modus na release.

©Rockstar Games

Hoewel de komst van een onlinemodus voor GTA 6 nog niet is bevestigd, is de verwachting wel dat die er uiteindelijk komt. Wat dat betekent voor de ondersteuning van GTA Online is onbekend, al zei Take-Two's CEO Strauss Zelnick in een interview met IGN het volgende op de vraag of GTA Online wordt afgesloten:

"Ik ga theoretisch spreken, want ik ga het niet hebben over een specifiek project als daar nog geen aankondiging van is gedaan, maar over het algemeen onderhouden we onze projecten wanneer de consumenten nog steeds met die titels bezig zijn."

De spelersaantallen van GTA Online en bijbehorende inkomsten zullen met de release van GTA 6 niet in één klap wegvallen, dus het lijkt logisch dat Rockstar de online-modus nog een tijdlang blijft ondersteunen.