Meer dan de helft van alle computers wereldwijd draait inmiddels op Windows 10, een mijlpaal die dit jaar is bereikt. Goed nieuws voor Microsoft, dat met het besturingssysteem een turbulent 2018 achter de rug had. Maatregelen waren nodig om de boel weer op de rit te krijgen en dat tekende Windows 10 in 2019.

Microsoft begint 2019 met een achterstand. Begin januari blijkt namelijk dat de oktober-update van 2018 nog maar op een klein deel van alle pc's geïnstalleerd is. Een restant van een rommelig jaar op gebied van windows-updates. Zowel de mei- als de oktober-update komen destijds later uit dan verwacht, doordat ze grote problemen voor gebruikers veroorzaken. Van blauwe schermen tot spontaan verwijderde bestanden. Het tempo van twee grote 'feature-updates' per jaar is simpelweg niet meer vol te houden.

Windows 10 is nooit af, Microsoft ziet het besturingssysteem als een dienst om constant bij te werken.Met nieuwe functies en het optimaliseren van bestaande processen. Het forceren van automatische updates is een van de acties die wordt ondernomen om zoveel mogelijk gebruikers op dezelfde Windows-versie te houden. Al sinds de release in 2015 is duidelijk dat gebruikers zelf hier minder tevreden mee zijn. Dit jaar komt uit onderzoek dan ook naar voren dat updates voor hen vaak ongelegen komen.

©CIDimport

Updates in mei en november

Dat de situatie onhoudbaar is geworden, dringt inmiddels ook bij Microsoft door. In april wordt duidelijk dat het roer flink omgaat. Er komen meer opties voor het uitstellen Windows-updates. Vooral Windows Home-gebruikers hebben daar baat bij. Het bedrijf voegt daad bij woord ten tijde van de mei-update, die overigens netjes op tijd uitkomt. Of je die gelijk wilt installeren of liever even afwacht, bepaal je zelf. Een soortgelijk fiasco als bij de vorige twee updates blijft uit.

De mei-update brengt minder nieuws met zich mee dan eerdere updates. Meest in het oog springend is de optie om een licht thema voor het besturingssysteem in te stellen. Een vervelende bijkomstigheid is dat Microsoft bij de installatie van Windows 10 ineens het aanmaken van een Microsoft-account verplicht, wat overigens te omzeilen is door je netwerkkabel los te trekken. Niettemin is hier te zien het bedrijf een rustigere koers vaart, wanneer het Windows-updates betreft. 

©CIDimport

De lijn wordt voortgezet met de november-update. Ook die komt op de geplande datum uit en ook de installatie daarvan wordt niet opgedrongen. Gebruikers die er meteen mee aan de slag willen, kunnen de update handmatig downloaden. De rest wordt met rust gelaten. Naar nieuwe functies moeten met een vergrootglas gezocht worden. Deze update staat in het teken van optimalisatie onder de motorkap. Na installatie blijft zelfs een pop-up uit die normaliter opdook om nieuwe features uit te lichten.

Mijnenveld

Wat ons betreft een positieve ontwikkeling voor Windows 10. Geduld is immers een schone zaak. Liever een stabiel besturingssysteem dan telkens nieuwe features die je misschien toch helemaal niet gebruikt. Alsnog gaat het af en toe mis, bijvoorbeeld met een recente cumulatieve update - oh ja, die zijn er ook nog! Daarnaast is de nieuwste Windows 10-versie niet compatibel met veroudere versies van antivirusprogramma's van AVG en Avast.

Je kunt jezelf overigens afvragen of je nog een apart antivirusprogramma op je systeem wilt hebben. Een opsteker voor Microsoft namelijk dit jaar: de ingebouwde antivirus van Windows 10 behoort nu tot de top. Windows Defender haalt de hoogste score bij een vergelijkende test van het onafhankelijke AV-Test. Netjes!

©CIDimport

Goede bedoelingen ten spijt, blijft het update-proces voor velen een mijnenveld. Sinds de mei-update detecteert Windows 10 wel of de installatie ervoor zorgt dat de pc niet meer opstart. In dit geval wordt de update automatisch teruggedraaid. Bij de uitrol van updates houdt Microsoft al langer rekening met systeemconfiguraties die in het verleden voor problemen zorgden. Deze pc's krijgen updates later binnen dan pc's waarop ze vlekkeloos geïnstalleerd worden. 

Windows 10 in 2020

Blikken we alvast vooruit op het komende jaar. Wat brengt 2020 voor Windows 10? Januari is direct al een cruciale maand. Dan stopt namelijk de ondersteuning voor Windows 7. Microsoft hoop dat veel Windows 7-gebruikers dan eindelijk de overstap naar Windows 10 maken. Hoewel meer dan de helft van de pc's Windows 10 draait, zit een derde nog altijd op Windows 7. Nederlandse gemeenten zitten ook nog volop in het overstap-proces. Verlenging van ondersteuning kan, maar kost geld. 

De eerste Windows-update van 2020 staat traditiegetrouw op de rol voor de lenteperiode. Verwacht wordt dat dan de vernieuwde Edge-browser de show gaat stelen. De standaard browser van Windows 10 wordt vervangen door een exemplaar dat Chromium als basis heeft. Je zou Chromium-Edge nu al kunnen downloaden en installeren, maar weldra wordt het automatisch voor je gedaan. Bedoeling is dat de lente-update de browser officieel in Windows 10 gaat integreren. 

©CIDimport

De leukste Windows 10-workshops

Tot slot zetten we nog even de leukste Windows 10-workshops van het afgelopen jaar voor je op een rij, met dank aan onze enige echte Gerard Lodder. Het fijne aan Windows 10 is immers dat je het besturingssysteem helemaal naar eigen hand kan zetten. We wensen je veel plezier met onderstaande video-workshops!

Tegelmappen in startmenuTekstgrootte aanpassenHaal alles uit de zoekfunctieTaakbalk configurerenOuderlijk toezichtProblemen oplossen met stappenbeschrijvingLeer werken met de taakweergaveDocumenten scannenMappen maken in MailMeerdere accounts in MailSnelkoppelingen in het startmenuFirewall-instellingenVerborgen bestanden en extensies weergevenAlles over manipulatiebeschermingOver veilig verwijderenFoutmeldingen kopiërenSchermtoetsenbord en kaomojiWerken met het actiecentrumBureaublad organiserenSpelen met Windows 10 PowerToysStore-instellingenStartmenu aanpassenAlles over de Agenda-functie

De streamingdiensten staan weer vol met nieuwe releases. Geen stress, wij hebben het kaf van het koren gescheiden. Zo weet je precies welke films en series je deze week niet mag missen.

Prometheus | Netflix | 16 februari

Prometheus, regisseur Ridley Scotts Alien-prequel, speelt zich af in de late 21e eeuw. Een team van wetenschappers onder leiding van Dr. Elizabeth Shaw (Noomi Rapace) reist af naar een planeet waar zich mogelijk de stichters van het menselijk ras bevinden. Uiteraard heeft hun uitstapje rampzalige gevolgen. Prometheus heeft nooit zo’n beklemmende, bloedstollende sfeer als Alien, maar is zeker spannend genoeg om je aandacht vast te houden en is bovendien echt een plaatje om naar te kijken.

56 Days (seizoen 1) | Amazon Prime Video | 18 februari

In de gloednieuwe thrillerserie 56 days kruipen Dove Cameron en Avan Jogia in de huid van Ciara Wyse en Oliver Kennedy, twee mensen die een passievolle relatie beginnen nadat ze elkaar in de supermarkt hebben ontmoet. 56 dagen na hun ontmoeting, wordt er een onherkenbaar lichaam ontdekt en vreest de politie dat hun turbulente liefdesverhaal is uitgemond in moord. Hoe dieper ze in de zaak duiken, hoe meer grimmige geheimen worden onthuld.

The Night Agent (seizoen 3) | Netflix | 19 februari

Het derde seizoen van The Night Agent (niet te verwarren met The Night Manager, te zien op Amazon Prime Video) is vanaf deze donderdag te zien op Netflix. The Night Agent is gebaseerd op het gelijknamige boek van Matthew Quirk en volgt FBI-agent Peter Sutherland (Gabriel Basso). Tijdens zijn nachtdienst krijgt hij een telefoontje waarmee hij in een gevaarlijke samenzwering rond een mol in het Witte Huis belandt. Hij stort zich in een jacht op de verrader, terwijl hij voormalig tech-CEO Rose Larkin (Luciane Buchanan) beschermt tegen de mensen die haar oom en tante hebben vermoord.

Once Upon a Time in the West | Netflix | 20 februari

Een van de beste westerns ooit gemaakt, Once Upon a Time in the West, verschijnt deze vrijdag op Netflix. Deze klassieker van regisseur Sergio Leone begint op een treinstation in het stadje Flagstone, waar een mysterieuze man met een mondharmonica (Charles Bronson) heeft afgesproken met de huurling Frank (Henry Fonda). Frank is echter nergens te bekennen en heeft drie handlangers gestuurd die ‘Harmonica’ opwachten. Geen van de drie komt levend uit de confrontatie en Harmonica raakt verwikkeld in de machtsstrijd rondom de meedogenloze opmars van de spoorwegen en outlaws. Once Upon a Time in the West is vanwege zijn trage, sfeervolle stijl en iconische muziek van Ennio Morricone absoluut het kijken waard voor elke filmliefhebber.

The Addams Family | Netflix | 20 februari

The Addams Family is gebaseerd op de strip van Charles Addams en volgt de bizarre titulaire Addams-familie: Gomez, Morticia, hun kinderen Pugsley en Wednesday, Uncle Fester, Grandma Addams, hun butler Lurch en de lopende hand Thing. Deze animatiefilm uit 2019 richt zich vooral op de twee kinderen, terwijl zij zoeken naar een manier om zichzelf te zijn. Gomez bereidt Pugsley voor op de "Sabre Mazurka", een zwaardvechtceremonie die elke Addams moet ondergaan, maar hij bakt er niks van. Ondertussen is Wednesday benieuwd naar de andere meisjes van haar leeftijd en begint ze, tot de schrik van haar moeder, zelfs kleur te dragen. Deze versie van The Addams Family bereikt niet de hoogtes van de live-action verfilming uit de jaren negentig, maar is toch vermakelijk om naar te kijken.

Microsoft heeft een flinke aanscherping van de beveiliging in Windows 11 aangekondigd. Onder de noemer Windows Baseline Security Mode en User Transparency and Consent krijgen gebruikers meer grip op wat apps precies uitspoken op hun computer. Voor de gemiddelde thuisgebruiker betekent dit vooral dat Windows meer gaat lijken op de overzichtelijke beveiliging die we al kennen van onze smartphones.

De aanleiding voor deze verandering is de toenemende irritatie over apps die ongevraagd instellingen aanpassen, extra software installeren of zonder duidelijke toestemming toegang krijgen tot persoonlijke gegevens. Microsoft wil met deze update de regie teruggeven aan de gebruiker, waarbij transparantie en toestemming de belangrijkste uitgangspunten zijn.

Meer grip op je privacy

Een van de meest zichtbare veranderingen is de manier waarop apps om toestemming vragen. Waar programma's in Windows voorheen vaak automatisch toegang hadden tot bepaalde mappen of functies, gaat Windows 11 nu actiever om bevestiging vragen. Wil een app je camera, microfoon of specifieke bestanden gebruiken? Dan verschijnt er een duidelijke melding in beeld, vergelijkbaar met de pop-ups op een iPhone of Android-toestel.

Het mooie van dit systeem is dat je deze keuzes altijd weer kunt terugdraaien. In de instellingen van Windows komt een overzicht waar je precies ziet welke app waarvoor toestemming heeft. Vertrouw je een programma niet langer, dan trek je met één handeling de toegang tot je bestanden of hardware weer in.

©Garun Studios - stock.adobe.com

Alleen veilige software door Baseline Security

Verder introduceert Microsoft de Windows Baseline Security Mode. Dit is een technische beveiligingslaag die ervoor zorgt dat het systeem continu controleert of de software die draait wel integer is. In de praktijk betekent dit dat Windows alleen nog apps, stuurprogramma's en diensten toestaat die officieel zijn ondertekend en als veilig bekendstaan.

Dit voorkomt dat schadelijke software op de achtergrond wijzigingen aanbrengt in je systeem zonder dat je het doorhebt. Voor de meeste mensen verandert er weinig in het dagelijks gebruik; bekende software van grote ontwikkelaars blijft gewoon werken. Mocht je toch een specifiek programma willen gebruiken dat niet aan de strengste eisen voldoet, dan behoud je als gebruiker (of systeembeheerder) de mogelijkheid om handmatig een uitzondering te maken.

Wat merk je in de praktijk?

De uitrol van deze functies gebeurt stap voor stap. Microsoft neemt hier de tijd voor, zodat alles goed blijft werken op de miljarden computers waar Windows op draait. Om dit soepel te laten verlopen, zijn ze op dit moment vooral in overleg met bekende softwaremakers zoals Adobe en 1Password. Zo weet je zeker dat hun programma's gewoon blijven werken onder de nieuwe regels, nog voordat jij de update krijgt. Ook voor de opkomst van slimme AI-hulpjes zijn deze aanpassingen belangrijk. Omdat deze assistenten steeds vaker zelfstandig klusjes voor je opknappen, is het fijn dat je precies kunt zien en bepalen wat zo'n hulpje wel en niet mag doen op jouw pc. 

Kortom: Windows 11 wordt een stukje strenger, maar daardoor ook een stuk transparanter. Je zult iets vaker een vraag krijgen of een app ergens bij mag, maar je krijgt daar een veiliger gevoel en meer controle voor terug.