Lekker snel zo’n ssd, vindt u niet? De eerste paar maanden dat u er mee werkt, loopt uw pc als een zonnetje. Datzelfde zonnetje verdwijnt opeens achter een paar stapelwolken als die ssd voller en voller wordt. Als u dit herkent, dan is het tijd voor gepaste maatregelen! Uw FAQman gaat samen met u aan de slag.

De ssd oftewel de solid state drive is de razendsnelle opvolger van de hdd, oftewel de hard disk drive. Een ssd heeft geen draaiende onderdelen en onder andere dát zorgt ervoor dat dit type opslagapparaat snel, betrouwbaar en zuinig is, en ook nog eens temperatuurtechnisch koel blijft. Helaas is de ssd nog wat aan de dure kant en relatief klein wat betreft aantal GB’s. Waar u een 1 TB-hdd voor nog geen 70 euro koopt, kost een 120 GB-ssd al snel meer dan 100 euro! Maakt dat de ssd minder interessant? Nee, zeker niet...

©CIDimport

Zoals gezegd, is de ssd razendsnel en dát is dan ook de voornaamste reden waarom u ermee wilt werken. Het is dan ook de eenvoudige (...) truc om ervoor te zorgen dat alleen de snelheidsgevoelige gegevens op de ssd komen te staan. Met het besturingssysteem als eerste natuurlijk! Immers, hoe sneller het besturingssysteem kan worden overgeheveld van ssd naar ram-geheugen, des te sneller start de computer door naar het Bureaublad. Dát is snelheid die telt, want pas als u compleet bent doorgestart naar het Bureaublad, dan pas kunt u écht werken met de pc.

Naast het besturingssysteem wilt u ook uw favoriete programma’s op de ssd hebben staan; dat alles uiteraard in de bekende map C:\Program Files. Houdt u dit even vast... Voor andere onderdelen is het even wikken en wegen. Neem bijvoorbeeld de tijdelijke internetbestanden. Die kunt u ook elders neerzetten, maar als u van een supersnelle internetbeleving wilt blijven genieten, dan is het wel zo prettig als de browser die tijdelijke internetbestanden evenzo supersnel kan benaderen. Wikken en wegen dus...

Oorzaak en gevolg(en)

Goed, de oorzaak van een volle ssd is de relatief geringe opslagcapaciteit ervan in combinatie met een gebruiker die een poosje lekker met z’n computer heeft gewerkt. U bent bij deze verontschuldigd, want bij normaal gebruik ontkomt u niet aan het feit dat de systeemschijf langzaam maar zeker voller en voller loopt. Het gevolg, pardon, de gevolgen daarvan dienen zich aan in vormen van vertragingen, meldingen en – uiteindelijk – opstoppingen. En als u alle waarschuwingen halsstarrig blijft negeren, dan valt er uiteindelijk niet meer te werken met die voorheen zo snelle computer.

©CIDimport

1. Diagnose

U bent in het bezit van een computer met een ssd en uw FAQman heeft u zo onderhand de stuipen op uw lijf gejaagd? Mooi! Dan wordt het de hoogste tijd om actie te ondernemen en natuurlijk beginnen we dan met het stellen van de juiste diagnose, om aan de hand daarvan de juiste en oplossende stappen te kunnen bedenken. Als eerste gaan we natuurlijk naar de Windows Verkenner, maar het venster Computer (afbeelding 1). Daar krijgt u namelijk het eerste overzicht te zien. Uw FAQman heeft – net als een televisiekok – alvast wat voorwerk gepleegd, dus dat hieronder op een rijtje:

In eerste instantie is te zien dat C: de systeemschijf is, dat het om een ssd gaat en dat er nog slechts 20 GB vrije opslagruimte is. Op korte termijn gaat het dus krap worden!

Verder ziet u dat er op deze computer al een D: bestaat, die nog helemaal leeg is. Deze harde schijf gaan we gebruiken om gegevens over te halen vanaf de systeemschijf.

Als u nog geen extra harde schijf hebt, dan kunt u die – laten – inbouwen in uw computer. Daarna is nog wel het Schijfbeheer nodig om die extra harde schijf actief te maken; geformatteerd met ntfs uiteraard.

2. Gebruikersgegevens overhevelen

Goed, we gaan meteen aan de slag en dat doen we door wat gebruikersgegevens over te hevelen. Dat kan op diverse manieren, maar we kiezen voor een methode die u per afzonderlijk gebruikersaccount kunt toepassen. Een veilige en duidelijke methode die, omdat een pc vaak maar één gebruiker heeft, in de meeste gevallen prima rendeert. En als er tóch meerdere mensen op de pc werken, dan hoeft u de getoonde stappen slechts te herhalen...

©CIDimport

Uw persoonlijke gegevens zijn te vinden in de map C:\Gebruikers en daarbinnen in de submap die de naam van uw gebruikersaccount draagt. Neemt u een kijkje in deze map, om te zien hoe het een en ander is georganiseerd (afbeelding 2).

U herkent meteen de bewaarplekken voor de diverse soorten gegevens. Afhankelijk van de manier waarop u uw pc gebruikt, zullen de submappen Downloads, Mijn afbeeldingen, Mijn documenten, Mijn muziek en Mijn video’s goed gevuld zijn. De volgende stap is dat u van deze mappen de Eigenschappen opvraagt om te zien om hoeveel GB’s het precies gaat. Dit met als doel de grootste ‘boosdoeners’ te vinden...

©CIDimport

Voor die grootste boosdoeners gaat u vervolgens bijpassende en gelijknamige mappen aanmaken op de D-schijf. Eerst de hoofdmap Gebruikers, dan de submap met uw accountnaam en daarbinnen dan weer de submappen die u straks wilt gaan verplaatsen (afbeelding 3).

©CIDimport

Vervolgens gaat u terug naar de Eigenschappen van de goed gevulde gebruikersmappen, nu evenwel om het tabblad Locatie te raadplegen. Daar klikt u op de knop Verplaatsen en met behulp van het dialoogvenster Selecteer een locatie geeft u aan waar – op D: natuurlijk – de gegevens moeten worden neergezet (afbeelding 4).

[afbeelding 5]

Tenslotte een druk op de knop OK en (uiteraard) de bevestiging dat u het eens bent met deze gang van zaken (afbeelding 5). Het verplaatsen van de bestanden zal daarna gebeuren en het resultaat ervan is een ssd die alweer flink wat meer bewegingsruimte heeft gekregen.

©CIDimport

©CIDimport

3. Schijfopruiming

Meteen na de bovenstaande actie(s) zult u ervaren dat u nogal wat opslagruimte op de ssd hebt teruggewonnen. Als u de Eigenschappen van die ssd opvraagt, krijgt u al wat cijfers te zien en u maakt van de gelegenheid gebruik om de Schijfopruiming aan te spreken (afbeelding 6). Dit om te zien dat er sowieso nog veel meer opslagruimte op de ssd kan worden vrijgemaakt. En met een scheef oog kijkt u meteen even naar de Prullenbak die – standaard ingesteld – nogal wat GB’s opslokt... Van de Prullenbak vraagt u meteen de Eigenschappen op, waarbij u vooral kijkt naar de instellingen voor de systeemschijf C:. U kunt een aangepaste grootte instellen en graag zien we dat u de Prullenbak een heel stuk kleiner maakt, want dat mag best (afbeelding 7).

©CIDimport

©CIDimport

4. Systeembeveiliging

En van de Prullenbak gaan we meteen door naar de Systeemeigenschappen. Het gaat dan om het tabblad Systeembeveiliging dat de herstelpunten en de vorige versies in beheer heeft. Ook nu concentreren we ons op de systeemschijf C: en ook nu gaan we wat minder opslagruimte toebedelen (afbeelding 8) – met als direct gevolg dat weer extra GB’s op de ssd zijn vrijgemaakt (afbeelding 9)!

©CIDimport

©CIDimport

©CIDimport

5. CCleaner

Uw FAQman zou uw FAQman niet zijn als CCleaner (www.ccleaner.com) niet ter sprake zou komen... In dit geval om allereerstte laten zien dat u uw programma’s ook op de D-schijf kunt installeren (afbeelding 10) en vervolgens om te laten zien dat er nog wel wat extra rommel van de ssd kan worden afgehaald (afbeelding 11)! En voor wat betreft de geïnstalleerde programma’s, moet u de Eigenschappen van de map C:\Program Files opvragen. En dan is het misschien een idee om sommige programma’s te verwijderen, waarna u ze opnieuw – maar dan op D: in de map D:\Program Files – gaat installeren. Ook daarmee wint u weer extra ruimte terug op de ssd (afbeelding 12).

Nóg dieper graven

En natuurlijk kunt u nóg dieper graven! Zo kan de map met tijdelijke internetbestanden – van Internet Explorer – eveneens naar D: worden verplaatst. Datzelfde kan gelden voor de bestanden die uw e-mailclient in beheer heeft. Sterker nog, eigenlijk moet u één voor één de geïnstalleerde programma’s maar eens nalopen om (via de bijbehorende instellingen) te zien waar ze hun – tijdelijke – gegevens neerzetten. En overal waar u dan een C: ziet staan, daar gaat u een D: van maken. En kijk dan zeker naar de cloud –bijvoorbeeld naar toepassingen als SkyDrive en Dropbox!

Enige terughoudendheid is wel op z’n plaats, want er kunnen zomaar gekke dingen gebeuren als programma’s zien dat er iets vreemds is gebeurd... Dat is dan ook de reden dat uw FAQman liever kiest voor oplossingen die geen enkel gevaar voor het systeem opleveren. En vooruit, als gebruiker Administrator mag u best de dos-achtige opdracht POWERCFG –H OFF <ENTER> geven om de Slaapstand uit te schakelen – die daarvoor een bestand in gebruik heeft dat ook weer meerdere GB’s groot is. Hoe dan ook, al met al hebt u structureel meer dan 50-60 GB teruggepakt en dat staat garant voor een lekker en soepel draaiend besturingssysteem!

Tekst: John Vanderaart

Deze workshop komt uit Computer Idee nummer 24, jaargang 2012.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.