Windows 10 heeft een virtuele assistent, Cortana. Die kan je helpen bij allerhande taken, zoals het maken van agenda-afspraken en het inplannen van herinneringen. Heb je daar in de praktijk iets aan?

1. Inleiding

2. Het uiterlijk

3. Dagelijks gebruik

4. Het vernieuwde startmenu

5. Virtuele bureaubladen

6. Standaard-apps

7. Edge

8. Cortana

9. Store10. Conclusie

Let op: Cortana is aanvankelijk nog niet beschikbaar in het Nederlands. Je kunt de virtuele assistent alleen in het Engels gebruiken, en daarvoor moet je je hele systeem in het Engels zetten. We kunnen ons voorstellen dat je daar niet veel zin in hebt, dus vinden we het niet erg als je vast naar het volgende onderdeel van onze review gaat: De Store.

Hoewel Cortana nog niet beschikbaar is in het Nederlands, kun je de assistent wel tevoorschijn toveren als je bereid bent Engels tegen haar te praten. Hoe je dat doet, lees je hier.
 

Virtuele assistent

Cortana is Microsofts eigen virtuele assistent, in de praktijk ook wel een concurrent voor Google Now en Siri genoemd. Veel functies die die andere assistenten hebben, heeft Cortana ook.

Cortana werkt ook op de mobiele versie van Windows 10. Als je haar dan ook koppelt aan je Microsoft-account haal je er de optimale resultaten uit, want Cortana leert je na verloop van tijd verdomd goed kennen.
 

Veel persoonlijke informatie

Dat heeft ook wel een nadeel, want het betekent wel dat je Cortana (en daarmee Microsoft) toegang moet geven tot heel erg veel heel persoonlijke informatie. Denk maar eens aan al je emails, agenda-afspraken, contactpersonen, en noem maar op. Als je daar geen problemen mee hebt, zul je zien dat de assistent erg handig kan zijn.
 

Zoekbalk

Cortana is in Windows 10 te vinden in de zoekbalk naast het startmenu. De assistent staat daar klaar om je direct informatie te geven, en doet dat ook graag. Als je op de zoekbalk klikt, krijg je onmiddellijk allerlei informatie te zien. Dat zijn bijvoorbeeld agenda-afspraken, of herinneringen die je hebt ingesteld. Het is helemaal handig als je Cortana ook gebruikt op je telefoon, want dan worden zulke herinneringen gesynchroniseerd met elkaar. Op die manier kun je Cortana een herinnering laten opschrijven terwijl je in de trein zit, die je dan de volgende ochtend op je computer te zien krijgt.
 

Nutteloze lokale tips

Cortana geeft niet alleen persoonlijke informatie, maar ook tips over het weer in de buurt of het lokale nieuws - vaak gebaseerd op je locatie. In Nederland werkt dat echter nog niet, omdat je alleen de locatie voor Amerika of Engeland kunt instellen - dus wisten we iedere ochtend precies wat voor weer het in New York was...

De assistent is in Nederland pas echt handig als je haar actief gebruikt. Met name het instellen van herinneringen is een geweldige toevoeging, zeker omdat die over verschillende systemen lopen.
 

Zoeken op internet

Het is ook mogelijk Cortana te gebruiken om te zoeken op internet, en dat betekent in de praktijk zoeken met je stem. Als je een microfoon op je computer hebt aangesloten, kun je direct zoekopdrachten geven door "Hey Cortana" te zeggen. De assistent komt dan direct naar voren en vraagt je vriendelijk wat je wilt.
 

Niet menselijk

Hoewel Microsoft zegt dat Cortana "bijna menselijke taal" begrijpt, moet je in de praktijk wel opletten wat je allemaal tegen haar zegt. "Search for Space Shuttle" betekent namelijk niet dat je op internet kijkt naar plaatjes van het ruimteveer. In plaats daarvan wordt een Bing-zoekvenster geopend dat letterlijk zoekt naar de zoekterm "Search for space shuttle". Dat is best dom voor een slimme assistent...
 

Stuur emails

Je moet Cortana ook op andere vlakken met heel specifieke commando's bedienen. Zo kent de assistent de term "Send an email" niet - ze zoekt dan op Bing naar die zoekterm. Dat is best raar, helemaal omdat de zoekterm "Send an email to Jimmy" wél werkt; je kunt dan keurig een email dicteren als "Jimmy" één van je contactpersonen is.
 

Belachelijk Engels accent

Wat contactpersonen betreft heb je op dit moment nog niet veel aan Cortana. Die verstaat namelijk geen Nederlands, dus "Tijs" zul je nooit vinden als contactpersoon. "Randolf" zul je ook niet vinden, maar wél als je dat uitspreekt met een belachelijk Amerikaans accent: "Rêhndohlf". Dat ligt echter niet zo aan Cortana, maar simpelweg aan het feit dat ze nog geen Nederlands begrijpt. Het is nog niet bekend wanneer Cortana in het Nederlands verschijnt - aanvankelijk zijn wel onder andere Engels, Frans en Duits beschikbaar als taal.
 

Bing...

Als je Cortana wilt gebruiken, moet je er overigens mee leven dat ze alleen op Bing kan zoeken. Je kunt zelfs diep in de registry's niet veranderen dat Cortana Google moet gebruiken, en dat is toch wel een beetje jammer. Alle goede bedoelingen van Microsoft ten spijt: Bing is simpelweg nog niet zo goed als Google.
 

Overal in het systeem

Cortana zit nog op veel meer plaatsen in het systeem. Ook in Office en in de Edge-browser is het mogelijk de assistent op te roepen. Ze kan dan bijvoorbeeld zoeken naar een tekst die je hebt geselecteerd. In de praktijk gebruik je die functie niet echt - misschien als je een woord niet kent, maar over het algemeen komt toch Wikipedia als eerste zoekterm naar boven en het is vaak net zo makkelijk naar Wikipedia.org te surfen.
 

Muis

Daar komt bij dat je Cortana in de Edge-browser alleen met je muis kunt oproepen, en niet met je stem. Als je dat toch probeert, verschijnt de assistent in de taakbalk en ga je weer op zoek op internet of in je documenten, maar niet naar de tekst die je hebt geselecteerd.
 

Conclusie: Handig, maar nog niet in Nederland

Cortana is een belangrijke en handige toevoeging aan Windows 10. Zeker als je de assistent vaak en actief gebruikt, kan ze veel toevoegen. Zo is het makkelijk agenda-afspraken in te zien en te maken, en vooral het synchroniseren van herinneringen is een waardige toevoeging.

Het grote nadeel is dat ze alleen in het Engels bruikbaar is. Dat maakt het praten tegen Cortana nog lastig, omdat ze Nederlandse termen (zoals de namen van contactpersonen) nog niet kan verstaan. Je kunt Cortana al proberen, maar als je Engels niet heel best is laat je haar het beste links liggen. Uiteindelijk komt ze beschikbaar in ons land.

<- Vorige: EdgeVolgende: De Store ->

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.