Een deel van Synology's NASsen ondersteunt het draaien van virtual machines. Je kunt op deze manier dus Linux, Windows of desnoods FreeDOS op het systeem installeren. En via de browser draaien. Niet alleen leuk, soms ook gewoon verdraaid handig.

Voor je extreem enthousiast wordt wel eerst een paar kleine kanttekeningen. Hoewel je Windows 10 als virtuele machine op je NAS kunt installeren, levert dat veelal geen top-gebruikerservaring op. Windows 10 is nogal ‘zwaar’ en heeft toch wel zo’n 4 GB RAM nodig om enigszins te functioneren. De meeste NASsen worden standaard uitgeleverd met 2 GB of soms 4 GB aan boord. Uitbreiden naar 8 GB is een must, zodat je tot zo’n 6 GB virtueel werkgeheugen aan je al even virtuele systeem kunt toewijzen. 

Omdat de gebruikersinterface gewoon in je browser draait, moet je verder ook weinig verwachten van spannende 3D-games en dergelijke. Sowieso al niet, omdat de NAS-cpu daar niet echt geschikt voor is. De ervaring leert dat het installeren van een virtuele Linux-machine (Ubuntu, Mint enzovoort) een veel betere gebruikerservaring oplevert. Kies je voor een Linux zonder GUI, dan is er helemaal niks aan de hand.

In dit voorbeeld pakken we een aardig ander besturingssysteem: FreeDOS. Lekker lichtgewicht en weinig veeleisend. Wat betekent dat het ook op NASsen draait met de standaard 2 GB RAM aan boord. FreeDOS is een open source besturingssysteem met als doel een platform voor zoveel mogelijk DOS-programma’s en games te bieden. Het meeste spul draait prima. 

Alleen extreem complexe zaken als Windows doen het niet. An sich ook geen drama, want je kunt natuurlijk altijd gewoon een virtuele Windows 98-systeem opzetten, mocht je daar behoefte aan hebben. Daar is FreeDOS niet voor nodig. Ander voordeel van FreeDOS is dat het lekker snel installeert, prima geschikt dus voor een experiment.

Virtual Machine Manager

Allereerst is het zaak om te controleren of jouwSynology NAS geschikt is voor het draaien van de benodigde software, Virtual Machine Manager. Je zou dat in de specificaties van je NAS op kunnen zoeken, maar het kan nog sneller. Log in op de webinterface van je NAS en start Package Center. Zoek naar Virtual Machine Manager. Wordt deze gevonden, dan is jou NAS compatibel en kun je het pakket installeren. 

Als dat gelukt is, is ’t tijd om je eerste virtuele computer te bouwen. Download als eerste de ISO van FreeDOS en bewaar deze in een map op je NAS(!). Start Virtual Machine Manager en klik in de kolom links op Virtuele machine. Klik rechts op de knop Maken.

In de wizard die nu start, selecteer je in de eerste stap de optie Andere. Klik op Volgende en nogmaals Volgende (we laten alles even bij de standaardlocaties en dergelijke). Geef je virtuele computer nu een naam, in dit voorbeeld Retrolol. Kies voor 1 CPU (het is DOS, tenslotte…) en achter Geheugen128 MB. Dat is voor een DOS-machine al veel te veel, maar minder kan niet. 

Als videokaart kies je voor VGA, lekker compatibel. Klik weer op Volgende. Tijd om de grootte van de harddisk in te stellen; de minimumgrootte hier is 10 GB. Voor een DOS-systeem eigenlijk véél te veel, maar minder instellen is niet mogelijk. Tien dus, gevolgd door een klik op Volgende.

©PXimport

Bij netwerk kies je best voor Niet verbonden, voor de meeste DOS-software is dit een zinloze optie. Bovendien ook wel zo veilig natuurlijk. Klik weer op Volgende. Klik op de knop Bladeren achter ISO-bestand voor opstarten. Blader naar de NAS-map waarin je net het ISO-bestand van FreeDOS hebt opgeslagen en selecteer dit. Kies achter Opstarten vanaf voor DVD/CD-ROM. 

Alle overige instellingen kun je laten staan zoals voorgesteld. Klik weer op Volgende. Selecteer welke gebruikers gebruik mogen maken van de virtuele machine en klik op Volgende, gevolgd door een klik op Toepassen. Je virtuele computer is nu klaar voor de eerste start.

©PXimport

FreeDOS installeren op Synology NAS

Selecteer de net gemaakte virtuele machine in het lijstje en klik op Inschakelen. Klik dan – na even tot drie geteld te hebben – op Verbinding maken. In een nieuwe browsertab zie je nu FreeDOS van de virtuele installatie-cd starten. Doorloop de hele installatiewizard. Het spreekt allemaal redelijk voor zich, zeker voor een ieder die ooit MS-DOS heeft gebruikt. Inderdaad: een schijf zal gepartitioneerd en geformatteerd moeten worden, daarvoor wordt het aloude fdisk uit de mottenballen getrokken. 

Kies simpelweg steeds de standaard gesuggereerde instellingen en het komt vanzelf goed. Bedenk ook dat je niks op de NAS zelf verwijdert, formatteert of wat dan ook. Het gebeurt echt alleen allemaal binnen die virtuele machine. In het allerberoerdste geval is het een kwestie van uithuilen en opnieuw beginnen. Net als vroeger, eigenlijk...

©PXimport

Is je FreeDOS eenmaal geïnstalleerd, dan moet je – met de machine in het lijstje met virtuele machines geselecteerd – even op de knop Actie en dan Bewerken klikken. Klik in het geopende venster op de tab Andere en selecteer achter Opstarten vanaf de optie Virtuele schijf en klik op OK. Inmiddels zal je FreeDOS mogelijk al vanaf de virtuele cd-rom opgestart zijn naar een DOS-prompt. Tik hier het commando shutdown gevolgd door een druk op Enter. 

Start vervolgens de virtuele machine als op de eerder uitgelegde manier nogmaals. Je zult zien dat er nu vanaf de virtuele harde schijf wordt gestart, missie geslaagd. Om software onder DOS te installeren kun je bijvoorbeeld een ISO van een cd bomvol software koppelen. Van dergelijke verzamel-cd’s zijn er hier bij The Internet Archive voldoende te vinden!

Tot slot geldt, dat als je FreeDOS op een nette manier wilt afsluiten, je altijd het commando shutdown dient te gebruiken.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.