Geef in Google of eBay de zoekopdracht Arduino en je wordt al snel overspoeld door een vrijwel oneindig lijkend aanbod aan bordjes. Welke Arduino-bordjes zijn voor beginners het meest interessant? Wij zetten ze voor je op een rij.

Arduino Uno

Prijs
€ 6,- (kloon), € 24,- (officieel)

De Arduino Uno is te beschouwen als hét beginnersbordje. Een kloon kun je voor een paar euro kopen. De Uno bevat headeraansluitingen waarop je componenten kunt aansluiten. Een breadboard is natuurlijk nog steeds handig om je projectjes op te bouwen. Behalve draadjes zijn er ook allerlei uitbreidingsbordjes (shields) die je direct op deze headeraansluitingen kunt prikken. Je kunt door middel van een shield bijvoorbeeld een netwerkaansluiting of wifi toevoegen, maar ook een verzameling componentjes op een bordje. Zo is er bijvoorbeeld een gamecontroller-shield waarmee je Arduino een joystick en knoppen krijgt. De Uno is er als uitvoering met een ATmega328P met pootjes in een socket of met een kleinere SMD-variant van de chip op het bordje gesoldeerd. Lees ook: Wat is Arduino en waarom is het zo leuk?

©PXimport

Arduino Mega 2560 R3

Prijs
€ 8,- (kloon), € 42,- (officieel)

De Arduino Mega is een bord gebaseerd op de ATmega2560. Deze microcontroller biedt veel meer aansluitingen dan de in de Uno gebruikte ATmega328P. Het bord van de Arduino Mega heeft dan ook veel meer headeraansluitingen dan de Uno en is hierdoor een stuk langer. Je kunt de Mega gebruiken voor projecten waarbij je op de Uno te weinig aansluitingen hebt. Je kunt bijvoorbeeld veel meer schakelaars, leds en sensoren aansluiten. Het bord wordt bijvoorbeeld gebruikt voor 3D-printers of robotica. De Mega is compatibel met alle shields van de Uno R3. Behalve in een officiële variant, is de Mega net als de Uno ook in veel goedkopere kloonuitvoeringen te krijgen.

©PXimport

Arduino Leonardo

Prijs
€ 6,- (kloon), € 24,- (officieel)

De Arduino Leonardo lijkt veel op een SMD-variant van de Arduino Uno. Toch maakt het bordje in de vorm van de ATmega32U4 gebruik van een andere microcontroller. Sneller dan de ATmega328P is deze microcontroller niet. Wel is de usb-functionaliteit ingebouwd waardoor er geen extra chip meer nodig is voor de usb-poort. Voor de meeste toepassingen is dat niet zo spannend, maar de Leonardo kan wel zelf via usb communiceren. Hierdoor kan de Leonardo dienst doen als toetsenbord of muis voor je pc en kun je dus projectjes maken waarmee je je pc aanstuurt. Arduino.cc is officieel overigens gestopt met de Leonardo, terwijl Arduino.org hem nog wel voert. Dat is geen probleem, je kunt hem in een goedkope kloonuitvoering nog volop kopen.

©PXimport

Arduino 101

Prijs
€ 35,-

Als je naar de Arduino 101 kijkt, zul je waarschijnlijk direct het Intel-logo opvallen. Dat is niet voor niets, de 101 bevat een Intel Curie als microcontroller. Deze Curie bevat twee processors: een heuse x86-processor in de vorm van de Quark en een ARM-processor. Beide processors draaien op een kloksnelheid van 32 MHz. De Curie heeft een inbouwde versnellingsmeter en gyroscoop en kan dus beweging detecteren. Daarnaast is ook bluetooth LE ingebouwd wat de geïntegreerde antenne verklaard. De Arduino 101 kun je dankzij bluetooth verbinden met bijvoorbeeld je smartphone. De 101 heeft dezelfde headeraansluitingen als een Uno en zou hierdoor compatibel moeten zijn met de meeste shields.

©PXimport

Arduino Nano

Prijs
€ 3,- (kloon)

De Nano is gebaseerd op een voorloper van de Arduino Uno, de Arduino Duemilanove. Veel verschil is er niet, er wordt een andere chip gebruikt voor de usb-aansluiting. Qua programmeren werkt de Nano hetzelfde als de Uno. Het grote voordeel van de Nano is dat je hem op een breadboard kunt prikken. Daardoor is hij erg geschikt om in te zetten voor semipermanente projecten. Een Arduino Nano is behalve erg compact ook lekker goedkoop. Het is dus helemaal niet erg om er een paar semipermanent voor projectjes in gebruik te hebben. Het gebruik van de oudere mini-usb-aansluiting begint wellicht een nadeel te worden, maar er zijn inmiddels ook kloonvarianten van de Nano te vinden met een micro-usb-poort.

©PXimport

Arduino Micro

Prijs
€ 10,- (kloon) € 22,- (officieel)

De Arduino Micro is een klein bordje dat je net als de Nano direct op een breadboard prikt. Wel wordt gebruik gemaakt van de modernere micro-usb-aansluiting. Een minder in het oog springend verschil is dat er net als bij de Arduino Leonardo gebruik wordt gemaakt van een ATmega32U4-microcontroller. Omdat het usb-gedeelte is ingebouwd in de microcontroller kan de Arduino Micro de usb-poort aansturen. Hierdoor kan de Micro een usb-toetsenbord of -muis simuleren en kun je de Arduino dus gebruiken om een pc via usb te besturen. Een kloon kun je vinden door te zoeken op de naam van de micro-controller. Een bordje dat veel lijkt op de Arduino Micro is de Arduino Pro Micro waarvan je ook klonen kunt vinden.

©PXimport

NodeMCU

Prijs
€ 4,-

De NodeMCU is geen Arduino, maar een ontwikkelbordje gebaseerd op de ESP8266 wifi-module. Je kunt deze wifi-module overigens ook los kopen en koppelen met een Arduino. De chip is echter zo krachtig dat hij ook functioneert als een complete microcontroller. Het grote voordeel is dan dat je voor vier euro een compleet bordje met ingebouwde wifi-radio hebt. De NodeMCU heeft wel nadelen. Zo moet je wat moeite doen om hem te laten werken met de Arduino-ontwikkelomgeving. Ook heeft de NodeMCU minder pinnen dan een echte Arduino en maar één analoge pin. Wil je er een NodeMCU aanschaffen, koop er dan één die wordt aangeduid met v1.0 of v2.0. De v3.0 (ook aangeduid als LoLin) past niet goed op een breadboard.

©PXimport

Arduino’s zonder usb

©PXimport

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.