Alleen al bij Nederlandse (web)winkels heb je de keuze tussen honderden bluetooth-hoofdtelefoons. Het gros daarvan richt zich met een hippe uitstraling en scherpe prijs op jeugdige kopers. Hecht je veel waarde aan een goede geluidskwaliteit, dan kom je al snel bij de wat duurdere modellen terecht. In deze test nemen we tien muzikale bluetooth-hoofdtelefoons van tussen de 199 en 299 euro onder de loep.

De markt voor bluetooth-hoofdtelefoons is zo’n beetje ontploft, want er belanden voortdurend nieuwe producten in de winkelschappen. Voor een paar tientjes heb je al een exemplaar van een bekend merk als JBL of Sony in handen. De vraag is of je daarmee je oren een plezier doet. Uitgebalanceerde audiodrivers (de speakers van de hoofdtelefoon) die zowel het laag, midden als hoog levendig weergeven zijn namelijk behoorlijk kostbaar om te produceren. Bovendien wil je voor lange luistersessies natuurlijk wel een hoofdtelefoon die lekker zit. Spotgoedkope modellen zitten vaak net iets te strak, waardoor de oorkussens na verloop van tijd zeer gaan doen. Verder is de bouwkwaliteit van dergelijke producten vaak matig, waardoor de hoofdtelefoon na enige tijd mankementen kan vertonen. Denk bijvoorbeeld aan een verstelbare hoofdband die makkelijk losschiet, of krakende scharnieren. Gun jezelf meer luistergenot en investeer in een duurzamere bluetooth-hoofdtelefoon.

Actieve geluidsonderdrukking

Veel audioliefhebbers luisteren op luidruchtige plekken naar muziek, bijvoorbeeld op kantoor of in de trein. Een nadeel is dat hinderlijk omgevingsgeluid je hoofdtelefoon binnendringt, waardoor je luisterervaring aangetast wordt. Bovendien leiden gesprekken van andere personen nogal af. Kies in dat geval altijd voor een over-ear-model. Hiermee sluit je het oor volledig af en bovendien zitten dergelijke hoofdtelefoons ook nog eens comfortabel. Kijk verder naar een exemplaar met actieve ruisonderdrukking. Het luisterapparaat beschikt dan over meetmicrofoons om omgevingsgeluid op te vangen. Een speciale chip analyseert alle bijgeluiden en produceert vervolgens tegenovergestelde audiofrequenties. De luisteraar ervaart dankzij deze technologie veel minder omgevingsgeluid. Nadelen zijn er overigens ook. Zo is er bij stille audiopassages soms wat achtergrondruis hoorbaar en gaat de accu sneller leeg. Fabrikanten gebruiken voor actieve ruisonderdrukking over het algemeen de Engelse term active noise cancelling (anc).

Bluetoothsmaken

De besproken bluetooth-hoofdtelefoons ondersteunen allemaal meerdere bluetoothprofielen. Fabrikanten schermen vooral met de ondersteuning voor aptx, omdat deze standaard een gunstige compressie biedt voor audiostreams. Onder ideale omstandigheden is de kwaliteit ongeveer vergelijkbaar met die van originele cd’s. Hoewel de meeste besproken hoofdtelefoons aptx ondersteunen, heeft dat alleen nut wanneer je hoogwaardige audiobestanden afspeelt. Luister je vooral naar gecomprimeerde audio, zoals mp3-bestande, streaming-diensten als Spotify en muziek via Youtube, dan heb je nauwelijks baat bij deze standaard. Een voorwaarde is bovendien dat ook het mobiele apparaat met aptx overweg kan. Staar je dus niet blind op deze specificatie.

Testverantwoording

Draagcomfort

Naast een goede audiokwaliteit is het draagcomfort een zeer belangrijke factor. Je hebt tenslotte niets aan een prachtig geluid wanneer de hoofdtelefoon voor geen meter zit. Om de kans op irritaties te verkleinen, geeft een over-ear-model het minste risico. Dit type sluit volledig om je oren, zodat de kussens niet op je oorschelpen rusten. Als een hoofdtelefoon onvoldoende ‘ademt’ krijg je misschien wel last van warmte, zeker indien je veel beweegt. Verder is de aanwezige klemdruk van de hoofdband zeer bepalend voor het draagcomfort. Zit de hoofdtelefoon te strak, dan kun je lange luistersessies wel vergeten. Daarentegen mag de hoofdtelefoon ook weer niet te losjes zitten, want anders schuift het luisterapparaat bij iedere beweging van je oren. Voor audiomerken is het een hele uitdaging om daar een middenweg in te vinden. Tot slot heeft het gebruikte materiaal van de oorkussens en hoofdband natuurlijk invloed op het draagcomfort.

Accessoires

Het ligt voor de hand dat je een bluetooth-hoofdtelefoon regelmatig onderweg gebruikt. Niet voor niets zit er bij alle tien besproken producten een opberghoesje. Een hardcover-doosje geniet de voorkeur, want hiermee verklein je de kans op beschadigingen tijdens het transport. Verder leveren fabrikanten altijd een 3,5mm-audiokabel mee om een toestel via een ouderwets snoertje te koppelen. Soms zit hierin ook een eenvoudige afstandsbediening verwerkt. Het opladen van de batterij gebeurt in alle gevallen met een usb-kabel. Sommige fabrikanten leveren ook een vliegtuig- en 6,3mm-adapter mee. Met laatstgenoemde plug gebruik je de hoofdtelefoon ook in combinatie met klassieke stereosystemen.

Beats Studio3 Wireless

Beats heeft een mooi design hoog in het vaandel staan en dat zien we aan de Studio3 Wireless duidelijk terug. Dit exemplaar is namelijk verkrijgbaar in maar liefst zes hippe kleurstellingen. Maar ondanks het fraaie uiterlijk hebben we niet het gevoel dat we een hoofdtelefoon van zo’n driehonderd euro in handen hebben. De volledig kunststof behuizing en het middelmatige schuifmechanisme van de verstelbare hoofdband dragen daaraan bij. Bovendien kunnen de oorschelpen niet draaien, waardoor de hoofdtelefoon tijdens het dragen ietwat statisch aanvoelt. Wel klemt hij behoorlijk stevig zonder te irriteren, dus je gebruikt hem met gemak een paar uur achtereen. Beats valt sinds 2014 onder de vleugels van Apple. Het is dan ook begrijpelijk dat de W1-chip van de Amerikaanse multinational is ingebouwd. Hierdoor kunnen gebruikers onder meer snel van Apple-toestel wisselen en gebruiken zij een Class 1-verbinding. Dit bluetoothtype heeft een bereik van maximaal honderd meter. Verder levert de fabrikant een zogeheten RemoteTalk-kabel mee voor een bekabelde aansluiting. Via de geïntegreerde afstandsbediening kun je de muziekinstellingen via een iPhone bedienen, al kun je bij een draadloze verbinding ook de drukknoppen op de linkeroorschelp gebruiken. De audiokwaliteit beoordelen we als gemiddeld, waarbij het hoog en met name het laag duidelijk naar voren komen. Het middengebied blijft bij bepaalde muziekstukken wat achter.

©PXimport

Beats Studio3 Wireless

Prijs
€ 299,-
Websitewww.beatsbydre.com7Score70

Focal Listen Wireless

Het Franse Focal heeft in de audiowereld een hoge reputatie, dus de Listen Wireless wekt hoge verwachtingen. Deze hoofdtelefoon oogt vanwege het forse ontwerp erg robuust, en heeft een kunststof schuifmechanisme waarmee je de hoofdband stelt. De oorschelpen zijn voorzien van een glanzende pianolakafwerking, dus helaas zijn vingerafdrukken onvermijdelijk. Via rubberen druktoetsen aan de zijkant van de rechteroorschelp bepaal je het volumeniveau, skip je nummers en koppel je apparaten via bluetooth. Al met al zijn het nogal veel toetsen, dus tijdens luistersessies blindelings bedienen gaat lastig. Opvallend is de afwezigheid van actieve ruisonderdrukking, waardoor de Listen Wireless zich op papier minder leent voor luidruchtige omgevingen. Vanwege het gesloten ontwerp weet de Listen Wireless desondanks veel omgevingsgeluid te blokkeren, al doet een exemplaar met actieve ruisonderdrukking dat toch net iets beter. Ondanks het relatief hoge gewicht van 300 gram zit deze hoofdtelefoon als gegoten. De dikke oorkussens van traagschuim en aangename klemdruk dragen daaraan bij. Het opladen van de accu duurt zo’n drie uur, waarna Focal een speeltijd belooft van zo’n twintig uur. Zoals we van Focal mogen verwachten, genereren de 40mm-audiodrivers een neutraal geluid. Zelfs de fijnste muziekdetails vloeien rijkelijk naar je oren zonder dat de hoofdtelefoon tonen overdrijft.

©PXimport

Focal Listen Wireless

Prijs
€ 249,-
Websitewww.focal.com8Score80

JBL UA Sport Wireless Train

De UA Sport Wireless Train is een buitenbeentje in dit deelnemersveld. Zoals de naam al doet vermoeden, betreft het hier een hoofdtelefoon die JBL speciaal voor sportdoeleinden ontwikkelde. Verder is het één van twee on-ear-hoofdtelefoons in deze test. Dat is dan ook meteen een minpunt, want niet iedereen ervaart een hoofdtelefoon bovenop het oor als prettig. Gelukkig voelen de oorkussens van zacht textiel in de praktijk aangenaam aan. Deze oorkussens kun je overigens afkoppelen en vervolgens wassen. Wel zo hygiënisch! De stevige en robuust ogende hoofdtelefoon kan best een stootje hebben, dus dat is voor actieve sporters geen overbodige luxe. Er is helaas geen ruisonderdrukking, waardoor er windruis hoorbaar is. Het voordeel daarvan voor sporters is wel dat tijdens intensieve activiteiten koele lucht je oren bereikt. De rechteroorschelp bevat diverse drukknoppen die je blind kunt herkennen. Handig is bovendien de zogeheten TalkThru-functie. Druk eenmaal op het logo aan de zijkant om het volume iets te dempen. Zo klets je gemakkelijk met trainingsmaatjes zonder dat je de hoofdtelefoon hoeft af te zetten. Ondanks de compacte oorschelpen gebruikt JBL evengoed speakers met een diameter van veertig millimeter. Helaas klinken de nummers wat oppervlakkig, waardoor luistermoeheid op de loer ligt. Vanwege het doordachte ontwerp voldoet dit product tijdens intensieve workouts prima, maar voor kritische audiofanaten zijn er betere modellen te koop.

©PXimport

JBL UA Sport Wireless Train

Prijs
€ 199,-
Websitewww.jbl.nl6Score60

JBL Everest Elite 750NC

Hoewel de Everest Elite 750NC tot de goedkopere modellen in dit deelnemersveld behoort, levert JBL dit product erg netjes af. De stijlvolle opberghoes heeft een zachte binnenkant, terwijl de buitenkant stevig is. Hierin zit nog een apart opbergdoosje met daarin een usb-oplaadkabel, hoofdtelefoonkabel en vliegtuigadapter. De hoofdtelefoon kent een sober ontwerp met draaibare oorschelpen. De oorkussens van traagschuim zorgen ervoor dat het luisterapparaat bij iedereen aangenaam zit. Nadelig zijn de vele drukknoppen op de rechteroorschelp, wat de bediening lastig maakt. Na het koppelen via bluetooth adviseert JBL om een app te installeren. Hiermee stel je onder meer het gewenste niveau voor actieve geluidsonderdrukking in en lees je de resterende accutijd af. Ook eventuele firmware-upgrades installeer je via deze app. Op een volle batterij houdt de Everest Elite 750NC het ongeveer vijftien uur vol. Zet je actieve geluidsonderdrukking uit, dan gaat de batterij langer mee. JBL integreerde in dit model twee 40mm-audiodrivers en die laten helaas een weinig sprankelend geluid horen. De tonen klinken vooral in het hoog wat dof. Als je actieve ruisonderdrukking inschakelt, vlakt de geluidskwaliteit nog iets verder af en is er tijdens stille passages een zachte brom te horen. Voor basfanaten is de Everest Elite 750NC overigens het overwegen waard, want het laag overheerst nogal.

©PXimport

JBL Everest Elite 750NC

Prijs
€ 204,-
Websitewww.jbl.nl

Sennheiser Momentum Wireless

De Momentum Wireless is alweer enige tijd verkrijgbaar, maar nog altijd bieden veel (web)winkels dit product aan. Dat is niet zonder reden, want deze telg uit de stal van Sennheiser biedt een uitstekende geluidskwaliteit. Alleen al op dit vlak houdt het product zich met gemak staande tussen het gros van de splinternieuwe bluetooth-hoofdtelefoons. De muziek is op een normaal volumeniveau vrij van vervormingen en de hoorbare details zijn talrijk. Ondanks dat bluetooth vanwege de beperkte bandbreedte audiobestanden ‘afknijpt’, biedt deze hoofdtelefoon een uiterst dynamische en gecontroleerde muziekweergave. Het gesloten ontwerp met actieve ruisonderdrukking houdt aan de hand van vier meetmicrofoons hinderlijke omgevingsgeluiden buiten de deur. Merkwaardig is dat je deze functie bij een draadloze verbinding niet kunt uitzetten. Naast een sprankelende geluidsweergave heeft de Duitse fabrikant ook over het ontwerp goed nagedacht. Zo weegt de Momentum Wireless maar 259 gram en zorgen de lederen oorkussens voor maximaal draagcomfort. De klemdruk van de hoofdband is vergeleken met andere hoofdtelefoons iets minder. Zolang je niet gaat rennen, blijft de Momentum Wireless desondanks keurig op z’n plek zitten. Sennheiser heeft gekozen voor een slank ontwerp, waarbij je de oorschelpen via een ijzeren inkeping laat zakken of stijgen. Vanwege dit slanke ontwerp is er wel wat bedrading zichtbaar. Via een schuifknop pas je eenvoudig het volume aan en pauzeer je de muziek. Het audiomerk belooft een maximale speeltijd van 22 uur.

©PXimport

Sennheiser Momentum Wireless

Prijs
€ 299,-
Websitewww.sennheiser.nl9Score90

Sennheiser PXC 550 Wireless

Vergeleken met de hiervoor besproken Momentum Wireless oogt de PXC 550 iets gewoner. Deze zwarte hoofdtelefoon bevat een zachte hoofdband en oorkussens, waardoor dit product zich goed leent voor lange luistersessies. Een groot voordeel is het zeer lage draaggewicht van 227 gram. Sennheiser voegde aan dit product allerlei slimmigheden toe. Bij het draaien van de oorschelpen schakelt het luisterapparaat bijvoorbeeld automatisch in of uit. Verder bevat de rechteroorschelp een aanraakpaneel om muziek te bedienen en inkomende oproepen te beantwoorden. Dat is wel even oefenen, want via deze weg zijn er nogal wat functies toegankelijk. Heb je alle veeg- en tik-combinaties eenmaal onder de knie, dan is dat onderweg ideaal. Een aanraakpaneel werkt namelijk een stuk intuïtiever dan kleine drukknopjes die je blindelings amper kunt bedienen. Via een kleine schakelaar doen luisteraars een beroep op actieve ruisonderdrukking. Over de geluidskwaliteit kunnen we kort zijn, want de PXC 550 klinkt prachtig. Of je nou van klassiek, rock of jazz houdt, deze hoofdtelefoon doet recht aan nagenoeg alle muziekstijlen. Standaard is het basniveau voor bepaalde genres iets aan de lage kant, zoals dance en hiphop. Gelukkig krik je het basniveau eenvoudig op door via een aparte toets een andere audiomodus te activeren. In het meegeleverde opberghoesje zijn een vliegtuig- en 6,3mm-adapter inbegrepen. Je kunt eventueel een mobiele app installeren voor onder andere het regelen van de geluidsonderdrukking.

©PXimport

Sennheiser PXC 550 Wireless

Prijs
€ 289,-
Websitewww.sennheiser.nl10Score100

Sony WH-1000XM2

Sony bracht onlangs de WH-1000XM3 uit (met een verbeterde anc-chip), maar voor een lagere prijs is de voorganger WH-1000XM2 ook nog verkrijgbaar. De Sony WH-1000XM2 is in de kleurstellingen zwart en goud te koop. Dankzij een eenvoudig schuifmechanisme van de hoofdband en de draaibare oorschelpen past deze hoofdtelefoon zich aan iedere schedel aan. De oorkussens van traagschuim en de aangename klemdruk maken dit product prima geschikt voor langdurig gebruik. Sony belooft een accuduur van dertig uur wanneer actieve ruisonderdrukking is ingeschakeld. In tegenstelling tot veel andere hoofdtelefoons bevat dit model slechts twee fysieke knoppen op de linkeroorschelp, namelijk een aan/uit-schakelaar en een functietoets voor active noise control. De rechteroorschelp heeft een aanraakpaneel om muziek te bedienen en inkomende oproepen af te handelen, wat na enige gewenning prima werkt. Hoewel de nieuwe WH-1000XM3 meer omgevingsgeluid opvangt, werkt de actieve ruisonderdrukking ook bij dit model naar behoren. Geniet bijvoorbeeld in een drukke trein van muziek, zonder dat je wordt afgeleid door kletsende mensen om je heen. Audiopuristen gebruiken een mobiele app om de intensiteit van de ruisonderdrukking in te stellen. In iedere oorschelp bevindt zich een 40mm-Neodymium-magneet. Die klinkt in het hoog opvallend helder, maar ook in het laag staat deze audiodriver zijn mannetje. Op de audiokwaliteit valt dus niets aan te merken, want de WH-1000XM2 ligt zeer prettig in het gehoor. Zelfs bij sterk gecomprimeerde Spotify-streams laat deze hoofdtelefoon subtiele details horen.

©PXimport

Sony WH-1000XM2

Prijs
€ 299,-
Websitewww.sony.nl10Score100

Sony WH-H900N h.ear on 2

Met de h.ear-serie richt Sony zich op luisteraars die een hip design belangrijk vinden. De WH-H900N is namelijk te koop in vijf modieuze kleuren, waarbij de hoofdband, oorschelpen, oorkussens en zelfs het reishoesje volledig in deze kleur zijn gegoten. De behuizing oogt behoorlijk fors, wat het bovengemiddelde gewicht van 290 gram verklaart. Vergeleken met de eerder besproken WH-1000XM2 voelt dit exemplaar wat goedkoop aan. Dat zegt gelukkig nog niks over de geluidskwaliteit. Zoals we van Sony gewend zijn, is de balans tussen het hoog, midden en laag prima verzorgd. Naast de uitstekende audiokwaliteit komen er nog meer functies met de WH-1000XM2 overeen. Zo gebruik je het aanraakpaneel op de rechteroorschelp om het luisterapparaat te bedienen en stel je met een mobiele app diverse geluidsinstellingen in. Verder houdt de accu het zo’n 28 uur vol wanneer actieve ruisonderdrukking staat ingeschakeld. Een minpunt is dat Sony een nogal slap reishoesje meelevert zonder apart vak voor alle accessoires. Hoewel deze hoofdtelefoon een jaar geleden voor driehonderd euro in de schappen lag, is het product inmiddels ruim honderd euro goedkoper. Hierdoor is het luisterapparaat zeer interessant voor muziekfanaten die tegen een scherpe prijs een uitstekende geluidskwaliteit wensen, al zal het trendy design niet iedereen aanspreken.

©CIDimport

Sony WH-H900N h.ear on 2

Prijs
€ 199,-
Websitewww.sony.nl9Score90

Marshall MID A.N.C.

Marshall werd bekend als fabrikant van gitaarversterkers, maar tegenwoordig maakt het Engelse merk ook diverse hoofdtelefoons. De MID A.N.C. is een nieuw model met actieve ruisonderdrukking. Voor wie weleens een Marshall-hoofdtelefoon in handen heeft gehad, kent het design weinig verrassingen. Traditiegetrouw hebben de hoofdband en oorschelpen een zwart geribbelde afwerking, zodat het net lijkt of de behuizing bestaat uit leer. Het logo staat in gouden letters op iedere oorschelp, waardoor de behuizing een chique uitstraling heeft. De fabrikant levert ook een bijpassend opberghoesje mee. De oorkussens zijn wat compacter dan we van de overige hoofdtelefoons gewend zijn. Het betreft dan ook een on-ear-exemplaar met schelpen die dus bovenop je oren zitten. De oorkussens voelen prettig aan, maar helaas is de klemdruk best pittig. De kans op irritaties neemt hierdoor flink toe, zeker wanneer je een bril draagt. De hoofdtelefoon heeft een originele bediening die bestaat uit een goudkleurig joystickje op de linkeroorschelp. Na even oefenen wijzig je gemakkelijk het volume, skip je nummers en neem je inkomende oproepen aan. Actieve ruisonderdrukking (de)activeer je eenvoudig met een schakelaar. Omdat een on-ear-hoofdtelefoon het oor niet volledig afsluit, zijn omgevingsgeluiden beter te horen. De actieve ruisonderdrukking vangt weliswaar bijgeluiden op, maar de techniek is minder effectief vergeleken bij over-ear-hoofdtelefoons. De MID A.N.C. focust zich vooral op het hoog en laag, waardoor het middengebied wat achter blijft.

©PXimport

Marshall MID A.N.C.

Prijs
€ 269,-
Websitewww.marshallheadphones.com5Score50

Teufel Real Blue NC

Teufel heeft diverse hoofdtelefoons in zijn gamma, al verkoopt het Duitse merk momenteel slechts één exemplaar met actieve ruisonderdrukking. De Real Blue NC heeft op de linkeroorschelp een knopje waarmee je de functie in- of uitschakelt. Op de rechteroorschelp zien we een aan/uit-schakelaar, bluetoothknop en aanraakpaneel om muziek te reguleren. Het product is alleen in een zwarte uitvoering verkrijgbaar, dus de vormgeving oogt vrij sober. Verbinden via bluetooth gaat soepel, waarna de luistersessie kan beginnen. De hoofdtelefoon heeft een warme sound en ligt daardoor prettig in het gehoor. Wat betreft de dynamiek mag er wel een schepje bovenop, want de betere bluetooth-hoofdtelefoons in deze test klinken iets levendiger. Het basniveau is wel voldoende op peil. Verder vinden we de actieve ruisonderdrukking bij dit model niet zo effectief, want we horen nog best veel herrie op de achtergrond. Bovendien laat deze functie tijdens stille passages een merkwaardig ratelend geluid horen. Wellicht is het een defect, maar dat weten we niet helemaal zeker. De accu houdt het maximaal dertig uur uit wanneer je zowel bluetooth als actieve ruisonderdrukking hebt ingeschakeld. Teufel levert een stevig opberghoesje mee met daarin een apart etuitje voor alle accessoires.

©CIDimport

Teufel Real Blue NC

Prijs
€ 230,-
Websitewww.teufelaudio.nl5Score50

Conclusie

Zowel Sennheiser, Sony als Focal ontwikkelen bluetooth-hoofdtelefoons met een sublieme geluidskwaliteit. Het komt in deze test dan ook aan op kleine details, waarbij de Sennheiser PXC 550 Wireless en Sony WH-1000XM2 ons het beste bevallen. De PXC 550 klinkt fantastisch en is met een gewicht van 227 gram bovendien ook nog eens vederlicht. Bovendien levert Sennheiser dit product zeer compleet af, met onder meer een stevig opbergdoosje en een vliegtuig- en 6,3mm-adapter. De Sony WH-1000XM2 krijgt eveneens de maximale score, want naast een uitstekend geluid biedt dit product ook nog eens een zeer lange accuduur. Als redactietip bevelen we de Sony WH-H900N h.ear on 2 aan. Hoewel de Japanse fabrikant koos voor een ietwat goedkoop ogende vormgeving, klinkt deze hoofdtelefoon gewoon prima. Bovendien is dit product momenteel gunstig geprijsd.

©CIDimport

De baas van HBO Max lijkt te suggereren dat het aankomende derde seizoen van de serie The Last of Us de laatste wordt.

In een interview met Deadline werd HBO-baas Casey Bloys gevraagd naar de mogelijkheid dat het derde seizoen van de live-action verfilming van de gamereeks de laatste wordt. Daarop antwoordde hij dat "het er wel op lijkt". Hij voegde echter wel toe dat de showrunners dit uiteindelijk beslissen.

Mogelijk toch een vierde seizoen?

Eerder suggereerde showrunner Craig Mazin al dat de serie mogelijk vier seizoenen zou tellen, en dat er geen manier was om het verhaal uit de tweede game in een derde seizoen te concluderen. Het is niet duidelijk of dat nog steeds het geval is, of dat de plannen misschien zijn gewijzigd.

Wel heeft Mazin altijd gezegd dat hij alleen het verhaal uit de games zou verfilmen, en dat er niet meer bij verzonnen zou worden om de serie langer te laten lopen. Het eerste seizoen van de serie behandelt de gebeurtenissen uit de eerste game, en het vorig jaar verschenen tweede seizoen een gedeelte van de gebeurtenissen uit de tweede game.

Over The Last of Us

De The Last of Us-reeks draait om een wereld waarin een schimmel zich via mensen verspreid, en waardoor de geïnfecteerde mensen zich als een soort gewelddadige zombies op nog gezonde mensen storten. In deze wereld volgen gamers en kijkers Joel, een man die zijn kind heeft verloren en het meisje Ellie door de Verenigde Staten moet vervoeren.

Fans hopen al geruime tijd dat ontwikkelaar Naughty Dog een derde game binnen de reeks maakt, maar dat is vooralsnog niet bevestigd. Wel was er een multiplayergame gesitueerd in de The Last of Us-wereld in ontwikkeling, maar die game werd geannuleerd.

Een NAS is voor de meeste gebruikers veel meer dan een netwerkschijf. Je kunt er eenvoudig extra toepassingen op draaien, bijvoorbeeld voor extra back-upmogelijkheden, productiviteit, multimedia en thuisautomatisering. Daarvoor is het vaak ook krachtig genoeg. Toepassingen kunnen bovendien bestanden op je NAS benutten. De makkelijkste manier om toepassingen te installeren en beheren is via Docker. We laten zien hoe je hiermee werkt op een NAS van Synology of QNAP.

Je hebt meestal geen zware server nodig voor toepassingen als Plex, Jellyfin, SABnzbd of Home Assistant. Een NAS is meestal krachtig genoeg. Soms is hooguit wat extra geheugen wenselijk. Zo heb je behalve je opslag ook al je toepassingen centraal. Mis je softwareopties op je NAS, bijvoorbeeld voor back-up of synchronisatie, dan is dat óók eenvoudig op te lossen met extra software. Maar hoe installeer je zulke toepassingen? Soms kun je een pakket installeren, bijvoorbeeld van SynoCommunity. Maar je moet dan precies de juiste variant vinden en er kunnen afhankelijkheden zijn, zoals php of Apache. Met Docker ben je veel flexibeler. Toepassingen zijn niet meer afhankelijk van de inrichting van je NAS en worden bovendien sneller bijgewerkt. Maar hoe werk je hier in de praktijk mee op een NAS? In dit artikel laten we dat zien. We beginnen met algemene uitleg over het werken met Docker op een NAS. Daarna behandelen we het downloaden van images en het maken en configureren van containers. We richten ons daarbij voornamelijk op Synology en QNAP. Heb je een NAS van een ander merk, dan zul je merken dat veel principes hetzelfde zijn. Bij het merk Ugreen lijkt de software bovendien sterk op die van Synology.

Wat heb je nodig?

Niet alle modellen van Synology en QNAP ondersteunen Docker. Synology vereist een model met x86-cpu van Intel of AMD. Bij ARM-modellen kun je het soms via een omweg installeren, maar dat is niet officieel en ook niet zonder risico's. Verder hangt het van het model af. Vooral de Plus-series (zoals de DS224+ en DS923+) en hogere modellen ondersteunen Docker. Je kunt het eenvoudig controleren door in Synology Package Center te zoeken naar Container Manager (DSM 7.2 of hoger) of (als je een oudere DSM-versie hebt) naar Docker. Bij QNAP is de toepassing, onder de naam Container Station, beschikbaar via App Center. Het is geschikt voor de meeste niet al te oude modellen. Zowel bij Synology als QNAP is 2 GB werkgeheugen aanbevolen, maar we raden minimaal 4 GB RAM aan. Voor dit artikel gebruiken we een wat oudere Synology DS918+ en QNAP TS-453Be. Beide komen nog goed mee en beschikken over recente software.

Opslag bij Docker

Belangrijke gegevens zoals configuratiebestanden, databases en cachebestanden worden in principe buiten een container bewaard. Dat kan op twee manieren. Normaal zal Docker voor de paden in de container die persistent moeten zijn een anoniem volume gebruiken. Dat krijgt een lange hash als naam. Je kunt ook zelf een naam toewijzen. We noemen dat dan een named volume. Die kun je makkelijker herkennen of hergebruiken in andere containers. De tweede optie is een zogeheten bind mount. Je koppelt dan de persistente paden in de container aan mappen op de host (het systeem waarop Docker draait), zoals je NAS. Zeker bij een NAS van Synology is dat het meest praktisch. Synology verbergt in de webinterface namelijk volumes, ook al zijn ze er wel! Bij een bind mount zie je de bestanden altijd netjes in de gedeelde mappen, zodat jij ze zelf kunt raadplegen of back-uppen.

Opslag bij een NAS

Voor het organiseren van je bestanden op een NAS gebruik je standaard al gedeelde mappen. Ga je met Docker werken, dan zul je óók zo'n map gebruiken voor de opslag voor je containers. Synology maakt die map standaard onder /docker. Bij QNAP is dat (meestal) /Container. Stel dat je WordPress wilt installeren. Het persistente pad in de container is in dit geval /var/www/html. Daar worden alle websitebestanden opgeslagen. Bij Synology zul je dan een map zoals /docker/wordpress maken die je bij de configuratie koppelt aan het container-pad /var/www/html. Er kunnen ook meerdere paden zijn. SearXNG gebruikt in de container bijvoorbeeld /etc/searxng voor de configuratie (zoals settings.yml) en /var/cache/searxng voor data en cachebestanden. Beide kun je dan koppelen met de NAS, bijvoorbeeld onder /docker/searxng/config en /docker/searxng/cache. Gebruik eventueel de bestandsbeheerder (zoals File Station) om de mappen vooraf aan te maken of aangemaakte bestanden te bekijken!

Bestanden op je NAS gebruiken

Het mooie van Docker op een NAS is dat je een container toegang kunt geven tot bestanden op die NAS, zoals foto's, video's, documenten en back-ups. Je koppelt daarvoor gewoon de gewenste gedeelde mappen of submappen. Op die manier kun je bijvoorbeeld de muziekspeler NaviDrome direct toegang tot de muziek op de NAS geven. De muziek kun je daarna netjes georganiseerd bekijken en afspelen via de vlotte webinterface. Het werkt ook samen met verschillende bekende apps. Ook bijvoorbeeld voor video's zijn goede toepassingen beschikbaar, zoals Plex en Jellyfin. Of probeer eens een toepassing als Immich of Photoprism voor je fotobibliotheek.

Met NaviDrome kun je heel handig de muziek op je NAS beluisteren.

Werken met poorten

Containers gebruiken vaak één of meerdere poorten voor bijvoorbeeld een webinterface. Een voorbeeld is de webserver nginx met http-poort 80. Bij de configuratie koppel je die interne poort 80 aan een poort op de host en daarmee je lokale netwerk. Je kunt soms hetzelfde poortnummer (in dit voorbeeld 80) kiezen, maar dat hoeft niet. In dit geval is dat ook af te raden. Liever gebruik je een hogere, vrije poort. Let goed op de bezette poorten van de NAS zelf. Dat zijn er vaak best veel. Een voorbeeld is de veelgebruikte poort 8080 die QNAP voor de webinterface gebruikt. Bij Synology zie je een overzicht van gebruikte poorten in Configuratiescherm / Infocenter op het tabje Service. Bij QNAP ga je naar Systeem / Systeemstatus / Systeemdiensten. Een blok als 6000-6999 is bij beide merken een goede optie. Heb je een container gestart, dan moet je deze vaak even de tijd geven om te starten voordat je de webinterface kunt benaderen via de ingestelde poort.

Docker Compose

Bij een NAS kun je een container relatief makkelijk via een wizard starten. Maar de details die je opgeeft, zoals poorten en volumes, kun je naderhand niet aanpassen. Wil je iets veranderen, dan zul je een nieuwe container moeten maken met de juiste instellingen. Bij zowel Synology als QNAP kun je ook werken met Docker Compose. Bij Synology heet dit een project, QNAP noemt het een toepassing. Je kunt dan de instellingen voor één of meerdere containers beheren in één yaml-bestand, meestal met de naam docker-compose.yml. Een groot voordeel is dat je dan eenvoudiger achteraf de configuratie kunt aanpassen. Het werken met meerdere containers is bovendien veel overzichtelijker. Je groepeert ze samen in één bestand, ook wel 'stack' genoemd. En je kunt alle containers in één handeling starten, stoppen of verwijderen. Bij problemen zul je overigens wel nog steeds de individuele containers moeten inspecteren (zie kader 'Problemen oplossen').

Synology: Docker installeren

Docker is meestal niet standaard geïnstalleerd. Je logt eerst in bij DSM, het besturingssysteem van je NAS. Vervolgens installeer je de toepassing via

Package Center. De toepassing heet Container Manager (sinds DSM 7.2) of (bij een eerdere versie) Docker. Bij de installatie wordt gevraagd om een brugnetwerk te configureren. Dat is het netwerk waarop containers intern communiceren. Je hoeft dit subnet (172.17.0.0/16) niet te veranderen, tenzij dit conflicteert met jouw eigen netwerk (wat heel zeldzaam is).

Synology: images downloaden

Om een container met een bepaalde toepassing te starten, heb je een image nodig. Open daarvoor Container Manager en ga naar Register. Hier kun je images op naam opzoeken. Dubbelklik dan op een image om deze te downloaden. Vaak zul je de officiële of populairste optie kiezen. De images van LinuxServer.io zijn ook altijd goed. Omdat ze dezelfde opbouw en documentatie volgen, zijn ze herkenbaar en makkelijk te gebruiken. Je kunt bij het downloaden een tag kiezen. Vaak kies je latest voor de laatste stabiele versie. Alle images die je hebt gedownload, vind je terug onder Image. Als er updates zijn, kun je die daar ook downloaden. Je containers blijven overigens draaien op de versie waarmee ze zijn gemaakt. Pas als je een nieuwe container start, wordt de nieuwe image gebruikt.

Synology: container maken

We gaan als voorbeeld een container voor SearXNG maken, een privacyvriendelijke zoekmachine die live resultaten bij andere zoekmachines ophaalt. Ga hiervoor naar Container en kies Maken. We gebruiken de image searxng/searxng. Bij het maken van de container hoef je bij Algemene instellingen niet veel te veranderen. Wel handig is de optie Automatisch opnieuw starten inschakelen, voor hogere beschikbaarheid. Op het tweede scherm, bij Geavanceerde instellingen, zie je onder het kopje Poortinstellingen dat deze toepassing in de container poort 8080 gebruikt. Bij Lokale poort kies je de lokale poort (op de host), zoals 8080 (of iets anders, als deze al in gebruik is). Na het maken van de container kun je de zoekmachine bereiken via de gekozen lokale poort, zoals http://ip-NAS:8080. Onder het kopje Volume-instellingen maak je zoals eerder toegelicht een bind mount. Koppel /docker/searxng/config met /etc/searxng en koppel /docker/searxng/cache met /var/cache/searxng. Via het venster kun je naar de map op de NAS bladeren om deze aan te wijzen (en eventueel ook aan te maken).

Synology: lokale bestanden gebruiken

Een van de voordelen is dat toepassingen bestanden op de NAS kunnen gebruiken. We noemden NaviDrome al, een populaire muziekspeler. Bij het maken van deze container koppel je poort 4533 aan de lokale poort, zoals 4533. Bij de volumes moet je opletten. NaviDrome gebruikt /data voor gegevensopslag en /music voor muziek. Koppel bij Volume-instellingen daarom bijvoorbeeld /docker/navidrome/data aan /data. Staat je muziek op de NAS onder /music/albums, dan koppel je precies die map aan /music in de container. Kies hier eventueel voor alleen leestoegang, omdat deze toepassing geen bestanden hoeft te wijzigen. Na het starten van de container zul je het programma even de tijd moeten geven om alle muziek te indexeren.

Synology: project maken

Wil je bij Synology met Docker Compose werken dan ga je naar Project en kies je Maken. Je kunt bij Bron kiezen om zelf een docker-compose.yml te uploaden, maar ook een nieuw bestand maken. Dat laatste heeft meestal de voorkeur. Je kunt de configuratie dan in het venster plakken en meteen nog wat persoonlijke aanpassingen maken. We nemen WordPress als voorbeeld dat twee containers heeft: één voor WordPress zelf en één voor een database (zoals MySQL of MariaDB). Je zet ze samen in één project en beheert ze daarna als geheel, in plaats van als twee losse containers. Bij Naam van project vullen we in wordpress (alleen kleine letters). Bij Pad kiezen we een gedeelde map op de NAS, zoals /docker/wordpress. Bij Bron kiezen we voor het maken van een docker-compose.yml. Hieronder zie je het voorbeeld voor de officiële image voor WordPress, waar we wat aanpassingen in gaan maken voor de NAS:

services:

  wordpress:

    image: wordpress

    restart: always

    ports:

      - 8080:80

    environment:

      WORDPRESS_DB_HOST: db

      WORDPRESS_DB_USER: exampleuser

      WORDPRESS_DB_PASSWORD: examplepass

      WORDPRESS_DB_NAME: exampledb

    volumes:

      - wordpress:/var/www/html

  db:

    image: mysql:8.0

    restart: always

    environment:

      MYSQL_DATABASE: exampledb

      MYSQL_USER: exampleuser

      MYSQL_PASSWORD: examplepass

      MYSQL_RANDOM_ROOT_PASSWORD: '1'

    volumes:

      - db:/var/lib/mysql

volumes:

  wordpress:

  db:

Synology: configuratie aanpassen

Hoewel de configuratie werkt, zijn enkele aanpassingen wel wenselijk. In het voorbeeld worden twee named volumes gebruikt, terwijl bind mounts handiger zijn, zeker bij Synology. Daarom halen we de onderste drie regels weg. We maken op de NAS de mappen /docker/wordpress/db en /docker/wordpress/html aan. Ten slotte passen we het volume aan voor de twee containers. Voor WordPress wordt dit als volgt:

- /volume1/docker/wordpress/html:/var/www/html

Voor de database passen we het aan naar:

- /volume1/docker/wordpress/db:/var/lib/mysql

Controleer op jouw NAS of de volumenaam volume1 klopt. Kies ook een betere gebruikersnaam en een sterker wachtwoord voor de database. Let wel op: wat je bij WORDPRESS_DB_USER en WORDPRESS_DB_PASSWORD invult, moet hetzelfde zijn als bij MYSQL_USER en MYSQL_PASSWORD. MySQL maakt met die toegangsgegevens de database, terwijl WordPress ze gebruikt om daar toegang toe te krijgen.

Nieuwe NAS? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

QNAP: Docker installeren

Om Docker te installeren op je NAS van QNAP log je eerst in bij het besturingssysteem QTS. Daarna installeer je de toepassing via App Center. Je vindt het onder de naam Container Station. De installatie wijst zichzelf. Als je de toepassing de eerste keer start, wordt gevraagd waar je gegevens van containers op wilt slaan. Je kunt de standaardmap /Container accepteren.

QNAP: image zoeken en gebruiken

Voor het zoeken van een image open je Container Station en klik je op Verkennen. Hier kun je images op naam opzoeken. Voor Docker gebruik je de resultaten van Docker Hub, de centrale verzamelplek voor Docker-images. Kies bij de gewenste image de optie Implementeer. Je kunt dan een tag kiezen (zoals latest). Vervolgens kun je direct de container configureren. Dit behandelen we in de volgende stap. Voor een overzicht van alle gedownloade images kun je naar Installatiekopieën. Wij installeren ook in dit voorbeeld een container voor SearXNG.

QNAP: container configureren

Bij de configuratie van de container kan de optie Standaardpoort voor web-URL wat verwarrend zijn. In feite maakt Container Station op basis van die poort een klikbare link die je in de webinterface ziet om de container te openen in je browser. Je kunt het dus zien als een soort shortcut. Je moet daaronder dus nog steeds de benodigde poorten openstellen. In dit voorbeeld vul je dus achter Host een poortnummer in, zoals 8000 (8080 is bij QNAP bezet!). Verander de poort bij Container (8080) niet. Vul bij Standaardpoort voor web-URL ook 8000 in, zodat de shortcut ook werkt.

Om andere opties in te kunnen stellen, zoals opslag, klik je op Uitgebreide instellingen.

QNAP: opslag configureren

SearXNG heeft in de container de persistente paden /etc/searxng en /var/cache/searxng. Bij QNAP kun je prima met (anonieme of named) volumes werken. In dit voorbeeld zullen we dat doen voor de wegwerpbare cachebestanden. Voor de configuratiebestanden maken we via File Station vooraf een map aan onder /Container/searxng/config. Achter Volume vullen we nu de naam searxngcache in, in het deel waar bij Container het pad /var/cache/searxng staat. Hier wordt dan een named volume voor gemaakt. We verwijderen de andere optie (met het pad /etc/searxng). Via het pijltje achter Voeg volume toe kiezen we Gekoppelde hostlocatie binden. Blader dan achter Host naar de zojuist gemaakte map (/Container/searxng/config). Achter Container vul je het pad /etc/searxng in. SearXNG zal zijn configuratie nu in de gekozen map bewaren en de cache in een named volume. Rond het maken van de container af. Die zal daarna worden gestart. Onder Volumes zie je alle volumes die zijn gemaakt, zoals searxngcache. Merk op dat In gebruik hier betekent dat het volume is gekoppeld aan een container, en dus niets over de status van de container zegt! Je kunt ongebruikte volumes eventueel verwijderen.

QNAP: toepassingen

QNAP ondersteunt het werken met Docker Compose. Hiervoor ga je naar Toepassing en kies je Maken. Bij Naam van de toepassing vul je een herkenbare naam in. Daaronder kun je de yaml-code invullen. Voor SearXNG, ingesteld zoals hiervoor met een bind mount voor de configuratiebestanden en een named volume voor cache, vul je het in zoals hieronder. Let op het absolute pad /share/Container/searxng/config. Dat is hoe je naar die map moet verwijzen. De code is als volgt:

services:

  searxng:

    image: searxng/searxng

    container_name: searxng

    restart: unless-stopped

    ports:

      - "8000:8080"

    volumes:

      - /share/Container/searxng/config:/etc/searxng

      - searxngcache:/var/cache/searxng

volumes:

  searxngcache:

Het maken van eventuele aanpassingen is niet heel intuïtief. Je gaat hiervoor naar Toepassingen en klikt achter de toepassing op het instellingenicoontje. Kies dan de optie Opnieuw maken. Je kunt nu de yaml-code bewerken. Na het maken van de aanpassingen zal een nieuwe container worden opgebouwd met deze nieuwe configuratie.

Beheer containers op je NAS met Portainer

Het kan om meerdere redenen praktisch zijn om Portainer te installeren op je NAS, een grafische webinterface voor het beheer van je containers. Het is wat overzichtelijker en er blijft, zeker in vergelijking met Container Manager van Synology, minder verborgen. Je kunt Portainer gewoon via Docker installeren. Het is handig eerst een map te maken voor Portainer, waar het zijn configuratie persistent kan bewaren. Maak dan een project in Container Manager met de onderstaande configuratie:

services:

  portainer:

    image: portainer/portainer-ce:latest

    container_name: portainer

    restart: always

    ports:

      - "9443:9443"   # HTTPS toegang

      - "9000:9000"   # (optioneel, oudere HTTP-poort)

    volumes:

      - /var/run/docker.sock:/var/run/docker.sock

      - /volume1/docker/portainer:/data

Bij QNAP kun je dezelfde configuratie gebruiken, maar vervang dan /volume1/docker/portainer:/data door /share/Container/portainer:/data. Na het starten zie je op https://ip-NAS:9443 (of http://ip-NAS:9000) de webinterface van Portainer. De eerste keer wordt gevraagd om een wachtwoord aan te maken. Portainer heeft (ook) een kleine leercurve, maar het geeft je veel opties, en werkt op elk systeem hetzelfde.

Je kunt nu in Portainer alles rondom Docker beheren, zoals containers en images.