Samsung brengt met deze QN85D-reeks de Neo QLED-technologie naar een mooi prijspunt. Maar met concurrenten zoals TCL en Hisense op de hielen blijft toch de vraag of dit toestel zich nog kan onderscheiden. Minileds, local dimming en quantum dots zorgen in elk geval voor mooi beeld.

Het ontwerp van de Samsung QE55QN85D is elegant met een vleugje minimalisme. Een subtiele zilveren rand omlijst het scherm, en van opzij bekeken is die net iets meer dan een centimeter breed. Het toestel zelf blijft met een diepte van nog geen 5 centimeter opvallend slank. De licht gebogen achterzijde heeft een verticale streeptextuur, aangevuld met praktische horizontale kabelgoten boven de voet. Die voet staat centraal onder het scherm. Dankzij de schroefloze voetconstructie is de montage eenvoudig, al zit er wat lichte speling tussen de nek en de voetplaat. Toch blijft de opstelling stevig en stabiel.

©Samsung

Aansluitingen

De tv beschikt over vier HDMI 2.1-aansluitingen (48Gbps bandbreedte). Dat is erg genereus (we zien dat helaas op te weinig toestellen), ook al is het vooral belangrijk voor fervente gamers. Die kunnen zo meerdere 4K120-bronnen aansluiten, zelfs als ze een soundbar gebruiken. De HDMI-poorten ondersteunen 4K120, ALLM en VRR (HDMI VRR, AMD FreeSync en NVIDIA G-Sync compatible), en op poort drie is ARC/eARC beschikbaar. Met een input-lag van 13,2ms bij 4K60 en 8,8ms bij 2K120 is een goede game-ervaring in ieder geval gegarandeerd. De tv beschikt verder over twee usb-poorten, ethernet, wifi, bluetooth en een optisch digitale audio-uitgang. Live tv bekijk je via een dubbele tv-tuner voor DVB-T2/C/S2 en een CI+-slot; wie wil opnemen en/of pauzeren moet externe usb-opslag aansluiten. 

©Eric Beeckmans | ID.nl

Smart Hub: gebruiksvriendelijk en uitgebreid

Samsung's Tizen Smart Hub blinkt uit in veelzijdigheid. Naast een enorm aanbod van apps, waaronder ook alle belangrijke streamingdiensten, zijn er functies zoals MultiView en Ambient Mode. Via Workspace gebruik je de tv als computerscherm door remote in te loggen op allerlei diensten, en met de SmartThings-hub kun je een overzicht krijgen van de slimme apparaten in je huis. Fitness-apps helpen je om in vorm te blijven.

Gelukkig maakt de interface een duidelijk onderscheid tussen alles wat met gewoon tv-kijken te maken heeft en alle andere zaken. Streamingdiensten en live tv vind je op de Home-pagina. Het onderdeel Ontdekken is de plaats waar je je favoriete apps en aanbevelingen vindt. De Live-tab beperkt zich jammer genoeg alleen tot Samsung TV Plus-streams; reguliere tv-kanalen worden daar niet getoond.

©Eric Beeckmans | ID.nl

Alle extra functies, zoals het SmartThings IoT-dashboard en Workspace, zijn nu gebundeld in de Daily+-sectie, bereikbaar via het navigatievenster aan de linkerzijde. Ook de Ambient Mode en zoekfunctie hebben een eigen plaats in die navigatiebalk. Onderaan in de balk krijg je toegang tot je aangesloten apparaten. Veelgebruikte aangesloten apparaten kun je ook in dezelfde lijst als je favoriete apps plaatsen. Tot slot vind je onderaan in de navigatiebalk de snelinstellingen en volledige instellingen van het toestel.

De Tizen Smart Hub werkt vlot, en navigeert bijzonder aangenaam. Er is bovendien ondersteuning voor Apple AirPlay2, maar helaas niet voor Google Cast. Dat zou het aanbod echt volledig maken. Je kunt wel je smartphone spiegelen, en YouTube en Netflix kun je wel casten.

Afstandsbediening

De Samsung afstandsbediening weerspiegelt de evolutie in ons kijkgedrag, met een focus op streaming in plaats van traditionele tv. Het compacte design beperkt zich tot de meest essentiële toetsen. Voor sommige gebruikers kan dat even wennen zijn, maar uiteindelijk blijkt het erg praktisch. Nummertoetsen en kleurtoetsen en de snel te bereiken instellingen zijn beschikbaar via een on-screen menu, toegankelijk via de knop links onder de power-toets. Alleen een directe ingang-toets ontbreekt in deze minimalistische opzet. De remote is licht, ligt erg goed in de hand, en heeft een duidelijke toetsaanslag. Hij is voorzien van een oplaadbare batterij die je kunt bijladen via het zonnepaneeltje op de achterzijde of – sneller – via usb-c. 

©Eric Beeckmans | ID.nl

Neo QLED voor prima contrast…

Een achtergrondverlichting die gebruikmaakt van minileds en quantum dots is op middenklasse toestellen erg populair. Bij Samsung heet dat Neo QLED. Maar in tegenstelling tot wat we bij TCL en Hisense zien, waar de achtergrondverlichting meer dan 500 zones telt, is die bij de Samsung QN85D beperkt tot 12x10 (120) zones. Het lcd-paneel biedt wel een uitstekend eigen ANSI-contrast van 6905:1 en met de dimming geactiveerd kan Samsung dat optrekken tot een respectabele 13.200:1 en zelfs substantieel hoger op eenvoudigere testpatronen

De aansturing activeert vaak veel omliggende zones, om zo zichtbare zonegrenzen zo goed mogelijk te vermijden. Kleine lichtaccenten zijn om dezelfde reden vaak ook wat minder intens. In onze donkere testscènes blijkt dat geen sterk nadelige gevolgen te hebben. Ondertitels in donkere scènes kunnen de zwarte balk onder een film lichtjes doen oplichten, maar je moet er echt op letten om het te zien. Sterrenhemels zijn mooi, ook al zijn ze niet perfect zwart zoals op een OLED-toestel, en er is bijzonder veel schaduwdetail. Kortom: de contrastprestaties zijn erg goed. De kijkhoek is eerder matig, van opzij bekeken kun je wel duidelijke halo's zien rond heldere voorwerpen op een donkere achtergrond.

©Samsung

… en goede helderheid

Naast prima contrast mag je ook een goede piekhelderheid verwachten. De QN85D laat 1238 nits zien op het 10% venster, en zelfs op het volledige witte scherm houd je nog 769 nits over. De quantum dot-achtergrondverlichting zorgt bovendien voor een kleurbereik van 95% P3. Daarmee zijn alle ingrediënten beschikbaar voor een mooie HDR-ervaring. Alleen jammer dat Samsung hardnekkig Dolby Vision-ondersteuning blijft weren. In de Filmmaker-mode blijken de HDR10-beelden echter al snel erg overtuigend. Er is veel witnuance, maar voor de zekerheid zet je het best HDR Toontoewijzing in de stand Actief stand. Dat zorgt ervoor dat zelfs zeer helder gemasterde content correct weergegeven wordt, al blijft er dan een minimaal verlies van witdetail. Ook de schaduwnuances toont deze tv bijzonder goed, zelfs in onze moeilijkste HDR-testscène waar alle schaduwtinten prima te zien zijn, inclusief die met wat kleur. De Filmmaker-mode is goed gekalibreerd, maar toonde een kleine afwijking in de grijsschaal. Daardoor zijn er in heldere wittinten soms kleine kleurverschillen waar te nemen. Of dat op alle toestellen zo is, valt onmogelijk te zeggen; vaak zijn dit soort kalibratiefouten eerder exemplarisch. De algemene resultaten van de Filmmaker-mode zijn uitstekend. Eenzelfde soort afwijking was zichtbaar in de SDR Filmmaker-mode, maar die komt daar eerder naar voren in de middentinten. 

Zeer goede beeldverwerking

De QN85D is uitgerust met dezelfde processor als het topmodel, de S95D, namelijk de Samsung NQ4 AI Gen 2 processor. Die levert bijzonder mooie resultaten. De upscaling is uitstekend en oudere beelden die wat last hebben van ruis kan hij erg goed opschonen, zelfs als je de laagste instelling ('standaard') selecteert. Enkel voor erg opvallende kleurstroken in kleurovergangen, zoals onze Game of Thrones-test, is de ruisonderdrukking niet sterk genoeg. De zachtere of subtielere varianten van dat probleem kan hij wel elimineren.

©Samsung

Het lcd-scherm heeft een goede bewegingsscherpte, enkel het fijnste detail in snel bewegende beelden blijft verborgen. Een object dat snel over het scherm zoeft, kan soms een klein sleepspoor tonen. Beide problemen kun je elimineren door LED Clear Motion te activeren, maar die techniek maakt het beeld wel donkerder. Meestal veroorzaakt dat ook zichtbare flikkeringen in het beeld, maar die bleken in dit geval nauwelijks zichtbaar. Wie er erg gevoelig voor is, laat LED Clear Motion daarom beter uit staan. De motion interpolation werkt snel en betrouwbaar. Snelle camerabewegingen in filmbeelden blijven zo vrij van hinderlijke gestotter. Activeer daarvoor Trilvermindering onder de beeldscherpte-instellingen, of zet de gehele sectie op auto.

Degelijke audioprestaties

De QN85D is dan wel slank, maar er is blijkbaar genoeg ruimte voor een 2.2-opstelling met 40W die goed klinkt. Dat was op de S95D met zijn hyperslanke profiel helaas niet het geval. We kregen behoorlijk wat volume uit deze tv, al is er wel wat vervorming merkbaar als je de volumeknop boven 60 zet. De bas is duidelijk hoorbaar, en de dialogen zijn klaar en helder. Samsung biedt geen verschillende audiopresets voor muziek of film, maar de algemene instellingen bleken goed voor beide types audio. In de Intelligente instellingen kun je ook AI sound-verbetering activeren. Dat gaf de klank wat meer surroundgevoel, en verbeterde de muziekervaring. De tv ondersteunt Dolby Atmos, maar geen DTS. Voor typisch woonkamergebruik zal dit ruim volstaan, maar wie bioscoopaudio wil ontkomt niet aan een soundbar.

©Samsung

Conclusie

De Samsung QE55QN85D levert erg mooie beelden. Ondanks het beperkt aantal zones levert hij goed contrast en prima schaduwnuances. De Neo QLED-achtergrondverlichting levert ook flink wat helderheid en een ruim kleurbereik. Mooie kleuren en uitstekende beeldverwerking maken het plaatje compleet. Hierdoor is hij geschikt voor films bij matige verlichting en voor sport of games bij meer omgevingslicht. De kalibratie van de Filmmaker-mode is zeer goed, maar ons testmodel vertoonde lichte verkleuring van de grijsschaal, wat in sommige beelden zichtbaar was.

Wie een QN85D in huis haalt, moet ook weten dat dit Samsung-model geen Dolby Vision of DTS ondersteunt, twee zaken die Samsung helaas al lang weigert. De Smart Hub-omgeving biedt volop functionaliteit en is, dankzij de heldere manier waarop alles georganiseerd is, makkelijk in gebruik. Gamers kunnen met vier HDMI 2.1-poorten ook zonder zorgen al hun bronnen aansluiten. Om de concurrentie van TCL en Hisense aan te kunnen, is de adviesprijs wat ons betreft wel te hoog, maar je vindt deze televisie al snel goedkoper online. En dan is deze Samsung zeker een uitstekende optie.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?