Samsung brengt met deze QN85D-reeks de Neo QLED-technologie naar een mooi prijspunt. Maar met concurrenten zoals TCL en Hisense op de hielen blijft toch de vraag of dit toestel zich nog kan onderscheiden. Minileds, local dimming en quantum dots zorgen in elk geval voor mooi beeld.

Het ontwerp van de Samsung QE55QN85D is elegant met een vleugje minimalisme. Een subtiele zilveren rand omlijst het scherm, en van opzij bekeken is die net iets meer dan een centimeter breed. Het toestel zelf blijft met een diepte van nog geen 5 centimeter opvallend slank. De licht gebogen achterzijde heeft een verticale streeptextuur, aangevuld met praktische horizontale kabelgoten boven de voet. Die voet staat centraal onder het scherm. Dankzij de schroefloze voetconstructie is de montage eenvoudig, al zit er wat lichte speling tussen de nek en de voetplaat. Toch blijft de opstelling stevig en stabiel.

©Samsung

Aansluitingen

De tv beschikt over vier HDMI 2.1-aansluitingen (48Gbps bandbreedte). Dat is erg genereus (we zien dat helaas op te weinig toestellen), ook al is het vooral belangrijk voor fervente gamers. Die kunnen zo meerdere 4K120-bronnen aansluiten, zelfs als ze een soundbar gebruiken. De HDMI-poorten ondersteunen 4K120, ALLM en VRR (HDMI VRR, AMD FreeSync en NVIDIA G-Sync compatible), en op poort drie is ARC/eARC beschikbaar. Met een input-lag van 13,2ms bij 4K60 en 8,8ms bij 2K120 is een goede game-ervaring in ieder geval gegarandeerd. De tv beschikt verder over twee usb-poorten, ethernet, wifi, bluetooth en een optisch digitale audio-uitgang. Live tv bekijk je via een dubbele tv-tuner voor DVB-T2/C/S2 en een CI+-slot; wie wil opnemen en/of pauzeren moet externe usb-opslag aansluiten. 

©Eric Beeckmans | ID.nl

Smart Hub: gebruiksvriendelijk en uitgebreid

Samsung's Tizen Smart Hub blinkt uit in veelzijdigheid. Naast een enorm aanbod van apps, waaronder ook alle belangrijke streamingdiensten, zijn er functies zoals MultiView en Ambient Mode. Via Workspace gebruik je de tv als computerscherm door remote in te loggen op allerlei diensten, en met de SmartThings-hub kun je een overzicht krijgen van de slimme apparaten in je huis. Fitness-apps helpen je om in vorm te blijven.

Gelukkig maakt de interface een duidelijk onderscheid tussen alles wat met gewoon tv-kijken te maken heeft en alle andere zaken. Streamingdiensten en live tv vind je op de Home-pagina. Het onderdeel Ontdekken is de plaats waar je je favoriete apps en aanbevelingen vindt. De Live-tab beperkt zich jammer genoeg alleen tot Samsung TV Plus-streams; reguliere tv-kanalen worden daar niet getoond.

©Eric Beeckmans | ID.nl

Alle extra functies, zoals het SmartThings IoT-dashboard en Workspace, zijn nu gebundeld in de Daily+-sectie, bereikbaar via het navigatievenster aan de linkerzijde. Ook de Ambient Mode en zoekfunctie hebben een eigen plaats in die navigatiebalk. Onderaan in de balk krijg je toegang tot je aangesloten apparaten. Veelgebruikte aangesloten apparaten kun je ook in dezelfde lijst als je favoriete apps plaatsen. Tot slot vind je onderaan in de navigatiebalk de snelinstellingen en volledige instellingen van het toestel.

De Tizen Smart Hub werkt vlot, en navigeert bijzonder aangenaam. Er is bovendien ondersteuning voor Apple AirPlay2, maar helaas niet voor Google Cast. Dat zou het aanbod echt volledig maken. Je kunt wel je smartphone spiegelen, en YouTube en Netflix kun je wel casten.

Afstandsbediening

De Samsung afstandsbediening weerspiegelt de evolutie in ons kijkgedrag, met een focus op streaming in plaats van traditionele tv. Het compacte design beperkt zich tot de meest essentiële toetsen. Voor sommige gebruikers kan dat even wennen zijn, maar uiteindelijk blijkt het erg praktisch. Nummertoetsen en kleurtoetsen en de snel te bereiken instellingen zijn beschikbaar via een on-screen menu, toegankelijk via de knop links onder de power-toets. Alleen een directe ingang-toets ontbreekt in deze minimalistische opzet. De remote is licht, ligt erg goed in de hand, en heeft een duidelijke toetsaanslag. Hij is voorzien van een oplaadbare batterij die je kunt bijladen via het zonnepaneeltje op de achterzijde of – sneller – via usb-c. 

©Eric Beeckmans | ID.nl

Neo QLED voor prima contrast…

Een achtergrondverlichting die gebruikmaakt van minileds en quantum dots is op middenklasse toestellen erg populair. Bij Samsung heet dat Neo QLED. Maar in tegenstelling tot wat we bij TCL en Hisense zien, waar de achtergrondverlichting meer dan 500 zones telt, is die bij de Samsung QN85D beperkt tot 12x10 (120) zones. Het lcd-paneel biedt wel een uitstekend eigen ANSI-contrast van 6905:1 en met de dimming geactiveerd kan Samsung dat optrekken tot een respectabele 13.200:1 en zelfs substantieel hoger op eenvoudigere testpatronen

De aansturing activeert vaak veel omliggende zones, om zo zichtbare zonegrenzen zo goed mogelijk te vermijden. Kleine lichtaccenten zijn om dezelfde reden vaak ook wat minder intens. In onze donkere testscènes blijkt dat geen sterk nadelige gevolgen te hebben. Ondertitels in donkere scènes kunnen de zwarte balk onder een film lichtjes doen oplichten, maar je moet er echt op letten om het te zien. Sterrenhemels zijn mooi, ook al zijn ze niet perfect zwart zoals op een OLED-toestel, en er is bijzonder veel schaduwdetail. Kortom: de contrastprestaties zijn erg goed. De kijkhoek is eerder matig, van opzij bekeken kun je wel duidelijke halo's zien rond heldere voorwerpen op een donkere achtergrond.

©Samsung

… en goede helderheid

Naast prima contrast mag je ook een goede piekhelderheid verwachten. De QN85D laat 1238 nits zien op het 10% venster, en zelfs op het volledige witte scherm houd je nog 769 nits over. De quantum dot-achtergrondverlichting zorgt bovendien voor een kleurbereik van 95% P3. Daarmee zijn alle ingrediënten beschikbaar voor een mooie HDR-ervaring. Alleen jammer dat Samsung hardnekkig Dolby Vision-ondersteuning blijft weren. In de Filmmaker-mode blijken de HDR10-beelden echter al snel erg overtuigend. Er is veel witnuance, maar voor de zekerheid zet je het best HDR Toontoewijzing in de stand Actief stand. Dat zorgt ervoor dat zelfs zeer helder gemasterde content correct weergegeven wordt, al blijft er dan een minimaal verlies van witdetail. Ook de schaduwnuances toont deze tv bijzonder goed, zelfs in onze moeilijkste HDR-testscène waar alle schaduwtinten prima te zien zijn, inclusief die met wat kleur. De Filmmaker-mode is goed gekalibreerd, maar toonde een kleine afwijking in de grijsschaal. Daardoor zijn er in heldere wittinten soms kleine kleurverschillen waar te nemen. Of dat op alle toestellen zo is, valt onmogelijk te zeggen; vaak zijn dit soort kalibratiefouten eerder exemplarisch. De algemene resultaten van de Filmmaker-mode zijn uitstekend. Eenzelfde soort afwijking was zichtbaar in de SDR Filmmaker-mode, maar die komt daar eerder naar voren in de middentinten. 

Zeer goede beeldverwerking

De QN85D is uitgerust met dezelfde processor als het topmodel, de S95D, namelijk de Samsung NQ4 AI Gen 2 processor. Die levert bijzonder mooie resultaten. De upscaling is uitstekend en oudere beelden die wat last hebben van ruis kan hij erg goed opschonen, zelfs als je de laagste instelling ('standaard') selecteert. Enkel voor erg opvallende kleurstroken in kleurovergangen, zoals onze Game of Thrones-test, is de ruisonderdrukking niet sterk genoeg. De zachtere of subtielere varianten van dat probleem kan hij wel elimineren.

©Samsung

Het lcd-scherm heeft een goede bewegingsscherpte, enkel het fijnste detail in snel bewegende beelden blijft verborgen. Een object dat snel over het scherm zoeft, kan soms een klein sleepspoor tonen. Beide problemen kun je elimineren door LED Clear Motion te activeren, maar die techniek maakt het beeld wel donkerder. Meestal veroorzaakt dat ook zichtbare flikkeringen in het beeld, maar die bleken in dit geval nauwelijks zichtbaar. Wie er erg gevoelig voor is, laat LED Clear Motion daarom beter uit staan. De motion interpolation werkt snel en betrouwbaar. Snelle camerabewegingen in filmbeelden blijven zo vrij van hinderlijke gestotter. Activeer daarvoor Trilvermindering onder de beeldscherpte-instellingen, of zet de gehele sectie op auto.

Degelijke audioprestaties

De QN85D is dan wel slank, maar er is blijkbaar genoeg ruimte voor een 2.2-opstelling met 40W die goed klinkt. Dat was op de S95D met zijn hyperslanke profiel helaas niet het geval. We kregen behoorlijk wat volume uit deze tv, al is er wel wat vervorming merkbaar als je de volumeknop boven 60 zet. De bas is duidelijk hoorbaar, en de dialogen zijn klaar en helder. Samsung biedt geen verschillende audiopresets voor muziek of film, maar de algemene instellingen bleken goed voor beide types audio. In de Intelligente instellingen kun je ook AI sound-verbetering activeren. Dat gaf de klank wat meer surroundgevoel, en verbeterde de muziekervaring. De tv ondersteunt Dolby Atmos, maar geen DTS. Voor typisch woonkamergebruik zal dit ruim volstaan, maar wie bioscoopaudio wil ontkomt niet aan een soundbar.

©Samsung

Conclusie

De Samsung QE55QN85D levert erg mooie beelden. Ondanks het beperkt aantal zones levert hij goed contrast en prima schaduwnuances. De Neo QLED-achtergrondverlichting levert ook flink wat helderheid en een ruim kleurbereik. Mooie kleuren en uitstekende beeldverwerking maken het plaatje compleet. Hierdoor is hij geschikt voor films bij matige verlichting en voor sport of games bij meer omgevingslicht. De kalibratie van de Filmmaker-mode is zeer goed, maar ons testmodel vertoonde lichte verkleuring van de grijsschaal, wat in sommige beelden zichtbaar was.

Wie een QN85D in huis haalt, moet ook weten dat dit Samsung-model geen Dolby Vision of DTS ondersteunt, twee zaken die Samsung helaas al lang weigert. De Smart Hub-omgeving biedt volop functionaliteit en is, dankzij de heldere manier waarop alles georganiseerd is, makkelijk in gebruik. Gamers kunnen met vier HDMI 2.1-poorten ook zonder zorgen al hun bronnen aansluiten. Om de concurrentie van TCL en Hisense aan te kunnen, is de adviesprijs wat ons betreft wel te hoog, maar je vindt deze televisie al snel goedkoper online. En dan is deze Samsung zeker een uitstekende optie.

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.