Smart speakers staan altijd aan. Ze luisteren constant naar het activeringswoord voor de ingebouwde virtuele assistent. Wij testten zes van de beste slimme speakers en hubs die werken met Google Assistent en/of Amazon Alexa. Hoe vlot reageren ze op je stem? En zijn het ook goede speakers?

Smart speakers of slimme luidsprekers zijn normale draadloze speakers met dezelfde geïntegreerde stemassistent die je wellicht al op je smartphone gebruikt. Voordeel is dat je de luidspreker overal kunt neerzetten en dat iedere huisgenoot er tegen kan spreken. Bovendien kun je de speaker natuurlijk ook gebruiken als draadloze muziek- en radiospeler. Door meerdere speakers te combineren, creëer je eenvoudig een stereo- of multiroom-muzieksysteem. Ook is de virtuele assistent dan overal in huis direct aanspreekbaar.

Je hebt dergelijke luidsprekers in alle maten en gewichten. Er zijn er zelfs met geïntegreerd scherm waarop allerlei informatie getoond wordt, zoals wat er wordt afgespeeld. Dan spreken we over een ‘smart hub’ of ‘smart display’. Vaak werkt deze smart hub ook als digitaal fotolijstje, als videofoon of als tablet. Sommige fabrikanten zijn nog creatiever en integreren een slimme speaker met een wifi-toegangspunt waarmee je eenvoudig het bereik van je draadloze netwerk uitbreidt.

In deze review komen al deze soorten smart speakers aan bod. Hoewel sommige van deze apparaten meerdere soorten virtuele assistenten ondersteunen, hebben we ze waar mogelijk vooral met Google Assistent getest. Speakers en hubs met Google Assistent zijn immers het meest verkrijgbaar en je spreekt er bovendien gewoon Nederlands mee.

©PXimport

Google Nest Mini

©PXimport

De Nest Mini, een goedkope, compacte smart speaker met monogeluid, is op een aantal vlakken verbeterd ten opzichte van voorganger Home Mini. Zo heeft de nieuwe versie een iets krachtiger bas. Dankzij de toevoeging van een derde microfoon werkt de stemherkenning beter. Ook is er achteraan een uitsparing geïntegreerd waarmee je de nieuwe versie eenvoudig kunt ophangen aan een haak of spijker. De installatieprocedure is erg gebruiksvriendelijk en duurt niet langer dan vijf minuten.

De tiptoetsen op de bovenkant van de speaker schakelen automatisch in als je in de buurt komt. Tik in het midden van de Nest Mini om muziek te starten of te pauzeren. Tik op de rechter- en linkerkanten om het volume aan te passen. Aan de zijkant is er een schuifschakelaar waarmee je de microfoons uitschakelt. Drie digitale microfoons vangen je stem 360 graden in het rond op en reageren vlot op stemopdrachten, ook in een lawaaiige omgeving of op meters afstand. De geluidskwaliteit is een stuk beter dan bij de vorige generatie en zeker bruikbaar in kleinere kamers. Verwacht alleen geen hifi-kwaliteit, ook niet als je twee van deze speakers in een stereopaar configureert.

Google Nest Mini

7Score70

Harman Kardon Citation 300

©PXimport

De Citation-serie luidsprekers van Harman Kardon (HK) ondersteunen bluetooth-streaming, Google Home, Google Assistent en Google Cast. Je kunt deze draadloze speakers op verschillende manier aan elkaar koppelen, bijvoorbeeld in een multiroom- en/of een surround-opstelling. De apparaten hebben een gelijkend design en zijn uitgerust met aanraakbediening en status-leds. Sommige grotere modellen zijn voorzien van een kleuren-lcd-touchscreen.

Bij de door ons geteste Citation 300 – een verplaatsbare stereospeaker met een totaal muziekvermogen van 100 Watt – bevindt het aanraakscherm op de bovenkant, geflankeerd door vier tiptoetsen. Behalve een kleine reset-knop aan de onderkant bevat deze speaker geen toetsen of aansluitingen. De stroomkabel verdwijnt onderaan in een uitsparing, zodat je het geheel netjes ergens kunt neerzetten. De Citation 300 ondersteunt Apple Airplay 2.

De speaker heeft geen aan-uitknop en start na aansluiting op een stopcontact. Je richt deze speaker in via Google Home. Eventuele firmware-updates worden automatisch via de Home-app op de speaker toegepast. Dit duurt een minuut of vier.

HK heeft geen eigen configuratie-app, een aparte HK-app met bijvoorbeeld equalizer-instellingen zou handig zijn geweest. Momenteel kun je bijvoorbeeld de vrij prominente bas niet afzwakken via een EQ-instelling. Zonder de Google Home-app functioneert de speaker als bluetooth- of Airplay-streamer, maar verdwijnen alle slimme functies en werkt Google Cast uiteraard ook niet.

Harman Kardon Citation 300

8Score80

Lenovo Yoga Smart Tab met Google Assistent

©PXimport

De Lenovo Yoga Smart Tab met Google Assistent is een combinatie van JBL-stereospeakers (2 Watt) met Dolby Atmos en een 10,1-inch (full hd) Android-tablet met geïntegreerde voet annex hanger. De Smart Tab kun je hierdoor op diverse manieren gebruiken: rechtopstaand, in een hoek op tafel liggend, aan een haak hangend of gewoon in je handen.

Als je de geïntegreerde voet opent, wordt automatisch de omgevingsmodus (‘Ambient Mode’) van Google Assistent geactiveerd. Het scherm toont in ruststand afgespeelde muziek, diavoorstellingen van foto’s uit je fotobibliotheek, een klok en/of Android-notificaties.

Als je direct de Nederlandse taal selecteert bij het installeren functioneren bepaalde onderdelen niet goed, maar als je installeert in het Engels en daarna Nederlands toevoegt gaat het wel goed en kun je bovendien de assistent zowel in het Nederlands als in het Engels toespreken. Drie digitale microfoons vangen je stem 360 graden in het rond op. De Yoga Smart Tab reageert vlot op stemopdrachten, ook bij achtergrondlawaai en op enkele meters afstand van het apparaat. Bovendien klinken de luidsprekers behoorlijk goed. Ook als stereoluidspreker is deze smart hub bruikbaar in niet al te grote ruimtes, zoals een keuken, badkamer, of een studeerkamer. Behalve als smart hub fungeert de Yoga ook als een goed presterende Android-tablet met lange batterijlevensduur.

Lenovo Yoga Smart Tab (YT-X705F)

7Score70

Netgear Orbi Voice

©PXimport

De Orbi Voice is een combinatie van een wifi-mesh-satelliet (ac2200 tri-band) met een Amazon Alexa-smart speaker. Hij wordt apart verkocht, of als kit samen met een Netgear Orbi mesh-router (ac3000 tri-band). Wij testten hem samen met de router. Het luidsprekergedeelte is afkomstig van Harman Kardon en muzikaal is er niets op aan te merken. Multiroom- en stereofuncties ontbreken momenteel helaas en het is onbekend of die functies in de toekomst alsnog via software-updates zullen worden toegevoegd.

De Netgear Orbi-app leid je stap voor stap door de installatieprocedure. De Orbi Voice wordt automatisch gedetecteerd en toegevoegd in het Orbi mesh-netwerk. Een eventuele firmware-update wordt automatisch toegepast, wat zo’n drie minuten duurt. Daarna wordt de Orbi Voice geprepareerd voor Alexa. De luidspreker kondigt dit aan via een gesproken boodschap, maar de installatie zelf verloopt verder via de app.

Je logt in bij Amazon (nadat je daar een account hebt aangemaakt) en geeft de Orbi Voice vervolgens toestemming om Alexa te gebruiken. Daarna werkt de Orbi Voice even vlot met Alexa als bijvoorbeeld de Sonos-speakers. De wifi-prestaties zijn die van een Orbi tri-bandsysteem: reken op maximale praktische doorvoersnelheden van rond de 550 Mbit/s maximaal. Met routers van andere merken dan Netgear kun je de Voice overigens niet gebruiken.

Netgear Orbi Voice

8Score80

Sonos One en Sonos Move

©PXimport

Sonos One en Move zijn draadloze speakers met alle functies van het Sonos-systeem. Je kunt ze individueel of als draadloos stereopaar gebruiken, Ze zijn ook – al dan niet met surround-geluid – te integreren in een bestaand Sonos Home Sound-systeem met onder andere een Amp (versterker), Port (draadloze streamer), Beam (draadloze soundbar) en Sub (draadloze subwoofer).

De Move is een wat uitgebreidere versie van de One, met als belangrijkste toevoeging een accu die tot tien uur zelfstandig vermogen weet te leveren. De One is bestand tegen het vocht van bijvoorbeeld een badkamer, maar de Move heeft zelfs een IP56-rating zodat je hem zelfs buiten in natte omstandigheden kunt gebruiken. De accu blijft trouwens ook gewoon werken bij erg lage of zeer hoge temperaturen. Nog een verschil tussen de One en de Move is dat je naar die laatste ook via bluetooth kunt streamen. De slimme functies en de multiroom-functies werken bij beide apparaten echter alleen via wifi.

Sonos heeft een open platform voor slimme functies, zodat je voor deze speakers de stemassistenten van Amazon, Apple én Google kunt gebruiken. Op één speaker kun je echter maar één soort stemassistent activeren via de Sonos Controller-app. Maar op een tweede Sonos-speaker kun je zonder enig probleem een andere stemassistent dan op de eerste activeren. Dit heeft geen nadelige gevolgen voor de multiroom- en stereofuncties, en de ondersteuning voor meer dan zestig verschillende streaming-muziekdiensten.

©PXimport

Tijdens deze test gebruikten we bijvoorbeeld probleemloos Alexa en Google Assistent door elkaar op twee Sonos One-speakers en één Move-speaker in zowel dezelfde als aparte ruimtes. Een en ander regel je via de uitgebreide Sonos-app, die ook toegang geeft tot firmware-updates, equalizer (in het geval van de Move) de accu-instellingen. De prominente bas van deze speakers kun je dus gelukkig ietwat temperen met behulp van de app.

Een aandachtspunt is dat je zowel de Move als de One als achterste luidsprekers in een draadloos surround-systeem met de Beam kunt gebruiken, maar dat je de Move in tegenstelling tot de One niet kunt koppelen aan de Sonos Sub. Dat is dus wel iets om rekening te houden als je van plan bent een uitgebreidere setup te bouwen. Heb je geen behoefte aan spraakbesturing dan kun je ook de Sonos One SL aanschaffen. Die is verder identiek aan de One en drie tientjes goedkoper.

Sonos One en Sonos Move

8Score80

Conclusie

Technisch en ook muzikaal de beste speakers zijn de beide Sonos-apparaten en de Harman Kardon Citation 300. Omdat de apparatuur van Sonos meerdere slimme assistenten ondersteunt en bovendien beschikt over een eigen app met onder andere EQ-configuratie, verdient die wat ons betreft de voorkeur, al is het verschil niet zo groot. Hoewel de Harman een stereo-speaker is en de Sonos mono-geluid produceert, roepen we de Sonos Move omwille van zijn allround kwaliteit en uitgebreide functionaliteit uit tot Best Geteste smart speaker.

Wil je zo min mogelijk uitgeven dan is onze Slimme Koop het overwegen waard: de Google Nest Mini is voor weinig geld aan bestaande slimme apparatuur toe te voegen. De spraakfuncties functioneren optimaal, maar muzikaal is de Nest Mini niet vergelijkbaar met de duurdere speakers.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.