In navolging van de CINEBAR 11 uit 2020 komt Teufel dit jaar met een vernieuwde versie van deze 2.1-set. Hoe verhoudt de CINEBAR 11 (2de generatie) zich met het oudere model en andere soundbars op de markt? Je leest het antwoord in onze Teufel CINEBAR 11 review.

De Teufel CINEBAR 11 is een upgrade van de gelijknamige soundbar van vorig jaar. Wat direct in het oog springt is dat het vernieuwde model over een andere subwoofer beschikt. Wat kan deze soundbar allemaal en wat zijn de voor- en nadelen van dit apparaat?

Uiterlijk

Een groot pluspunt is het ontwerp. De bar is slank, eveneens als de woofer. Beide onderdelen zijn hierdoor eenvoudig weg te werken in je woonkamer. De bar is bijna 95 centimeter lang. Hierdoor past de CINEBAR 11 prima bij een televisie rond de 43 inch of groter. De soundbar misstaat in deze testopstelling in ieder geval niet. Het apparaat is niet overdreven aanwezig. Fijn ook dat de bar niet zo heel erg diep is. De Cinebar is mooi afgewerkt. Dit testmodel kwam in de kleur zwart. Er is ook een witte variant te koop. Het zwart van de soundbar in combinatie met de witte bedieningsknoppen en het witte Teufel-logo oogt fraai.

©PXimport

De zwarte variant is wel gevoelig voor het vangen van stof. Zowel de bar als de woofer hebben hier last van. Vingervlekken zijn ook duidelijk zichtbaar. Als je de subwoofer verplaatst of de bar bedient via de knoppen aan de bovenkant, laat je duidelijk sporen achter. In veel gevallen is dit onvermijdelijk. Ook bij andere soundbars.

Ideale opstelling

De draadloze, slanke woofer kan liggen of staan. De woofer met de soundbar verbinden gaat heel eenvoudig door op de pairing knop achterop de woofer te drukken. Je zou ervoor kunnen kiezen om de woofer liggend onder je bank weg te werken of in de hoek van je kamer te plaatsen. Ergens naast de tv-meubel lijkt vooralsnog de ideale opstelling. De subwoofer beschikt over een Room-Placement-schakelaar. Deze schakelaar kun je op drie opties instellen. ‘free standing’, ‘corner’ en ‘underneath’ behoren tot de mogelijkheden. De keuze is afhankelijk van de plaatsing van de subwoofer. 

©PXimport

Een resonentiedemper is in de doos aanwezig. Deze dien je onder de woofer te plaatsen. Dit help je om een beetje je buren te proberen te ontzien. Er is nog een handige functie aan de soundbar toegevoegd om op gepaste momenten iets minder geluid te maken. Vooral ’s avond laat is het aan te raden om gebruik te maken van de nachtmodus. Deze is terug te vinden op de bijgeleverde afstandsbediening. Zodra je deze modus activeert wordt de basweergave iets teruggeschroefd.

Aansluiten

Je kunt de soundbar op een aantal verschillende manieren aansluiten op je audiobron. Als eerste heb je de wel bekende optische aansluiting. Daarnaast zit er een hdmi arc-aansluiting op. (op de soundbar is dit aangegeven als hdmi tv) en hdmi-ingang (hdmi in) op het apparaat. De arc-aansluiting maakt het mogelijk om via  jouw tv je volume te regelen. Je hoeft hiervoor dus niet apart de afstandsbediening van de soundbar te raadplegen. Via de hdmi-ingang kun je bijvoorbeeld nog je console tussen de tv en de soundbar hangen. Beide poorten ondersteunen 4k hdmi 2.0a.

Het aansluiten van de kabels kost de enige moeite. Door de hoek van de aansluitingen en de afwerking van de achterkant wordt er bij het aansluiten een vaste hand van je gevraagd. Vooral de optische aansluiting luistert nauw. Daarnaast kun je de soundbar nog via aux en bluetooth audio laten afspelen. De aux-ingang is aan de achterkant verwerkt. Dit werkt iets minder handig. Eigenlijk moet je nu altijd de aux-kabel in het apparaat laten zitten. De voorganger van deze soundbar had de aux-aansluiting op de bovenkant zitten. Dit is meer een esthetische verandering lijkt me.

De CINEBAR 11 ondersteund bluetooth 5.0 en kan gebruik maken van de aptX-codec. Dankzij aptX is het mogelijk om audio van cd-kwaliteit af te spelen en het ook nog eens bijna zo te laten klinken. Let wel, bijna. Er is nog altijd sprake van audiocompressie, maar deze compressie is wel beperkt. Jouw audiobron moet deze codec ook ondersteunen, anders heb je niets aan deze functie.

Tot slot is er nog een micro-usb-aansluiting aanwezig om eventuele software-updates mee uit te voeren. De soundbar is overigens op de muur te monteren. Voor wandmontage heb je twee pluggen en twee schroeven nodig die je zelf dient aan te schaffen. 

©PXimport

©Reshift Digital

©PXimport

Zoals eerder gezegd komt de soundbar geleverd met een afstandsbediening. Deze afstandsbediening oogt een tikkeltje goedkoop. Hij voelt erg licht aan. Toch is de remote zeer handig in gebruik. Op de afstandsbediening kun je wisselen tussen de verschillende outputmogelijkheden zoals aux, bluetooth, hdmi en optisch. Ook zijn de verschillende geluidsmodi op de afstandsbediening terug te vinden. Je kunt hiermee de focus van het geluid leggen op stemgeluid, muziek of de eerder genoemde nachtmodus. Daarnaast kun je de basweergave en de hoge tonen van de soundbar aanpassen. De basweergave van de subwoofer is ook naar smaak te wijzigen. Uiteraard kun je op de afstandsbediening ook het volumeniveau regelen en nummers skippen of pauzeren.

©PXimport

Aan de bovenkant van de bar zelf zijn ook bedieningsknoppen aanwezig. Dit zijn touchknoppen. Door op het juiste icoontje te drukken kun je de soundbar aan- of uitzetten, de bron veranderen en het volumeniveau wijzigen. Dit werkt erg handig als je bijvoorbeeld net langs de soundbar loopt. De onderste knop is om de Dynamore-functie in te schakelen. Hier kom ik twee alinea’s verder op terug.

Geluidskwaliteit

Ik ben aangenaam verrast door de geluidskwaliteit van de CINEBAR 11. Alles wat je op tv kijkt en luistert krijgt met de soundbar meer impact. Sportwedstrijden komen meer tot leven. Eveneens als games en films. De basweergave is dankzij, of misschien wel ondanks, de slanke soundbar verrassend goed. Het doffe geluid van iemand die tegen een bal trapt klinkt bijvoorbeeld al gelijk een stuk beter. De Cinebar 11 is een hele stap vooruit vergeleken met het standaard geluid dat uit je televisie komt. Op het gebied van muziek kan de soundbar met vrijwel alle genres overweg. Zowel hiphop, techno en metal klinken aangenaam. Je merkt dat de soundbar met muziek waar de lage tonen de boventoon voert ook goed kan uit de voeten kan.

Een extra toevoeging aan de soundbar is de Dynamore-functie. "Met Dynamore kun je het stereoparonama virtueel uitbreiden tot buiten de afmetingen van het apparaat", aldus Teufel. Het komt er op neer dat er een ruimtelijk geluid geproduceerd wordt wanneer je deze optie aanzet. Als je met Dynamore ingeschakeld een podcast kijkt en luistert komt het stemgeluid meer naar voren. Zo geïsoleerd van andere tonen weet ik niet of dit de juiste toepassing is. In het geval van content dat zich voornamelijk richt op stemgeluid, zet ik deze modus liever uit. Tijdens het kijken van een film is dit wel degelijk een leuke optie. De openingsscène van oorlogsfilm Saving Private Ryan wordt hierdoor, in hoeverre dat nog mogelijk is, nóg indrukwekkender. De kogels vliegen je om de oren, je kunt het opspatten van het water voelen en de explosies komen nog harder je woonkamer binnen. Al met al een leuke feature voor films en games. Al doet Dynamore in mijn beleving wel onder voor Dolby Atmos.

Conclusie

Met de Teufel CINEBAR 11 haal je een mooi ogende, slanke soundbar in huis die prima geluid kan produceren. Dankzij een krachtige bar mét woofer beleef je films, games en sport op een hoger niveau en dankzij bluetooth 5.0 met aptX-ondersteuning klinkt jouw online muziekbibliotheek voortaan een stuk aangenamer. De CINEBAR 11 is met deze prijsstelling een goede verbetering ten op zichte van het voorgaande model en een uitstekende soundbar in deze prijsklasse. Dit apparaat kan zich niet meten met de echte topmodellen op de markt. Daarvoor mist het kracht en enkele handige functies zoals wifi-ondersteuning. Maar voor de lanceerprijs van 400 euro is de CINEBAR 11 een vrij complete soundbar. Zeer zeker wanneer je het tegenover de JBL bar 5.0 Multibeam zet. Waar het ontbreken van een aparte subwoofer duidelijk een groot gemis is.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.