De Nederlandse regering heeft beslist dat vanaf 2026 bijna alle huiseigenaren bij vervanging van de cv-installatie moeten overstappen naar een duurzamer alternatief. Dat kan een autonome warmtepomp zijn of een aansluiting op het warmtenet, maar voor heel veel mensen zal het de hybride warmtepomp worden. Maar wat is een hybride warmtepomp eigenlijk precies?

Niet iedere woning kan zomaar ineens de overstap maken naar een all-electric warmtepomp. Soms is het dak wél, maar de gevel nog niet optimaal geïsoleerd. Of er is maar weinig plaats in de stookruimte. Of de gasketel is nog zo goed als nieuw.

In al deze gevallen kan een hybride warmtepomp wel een optie zijn. Je kunt hem ook al gebruiken als je huis matig geïsoleerd is (zie ook het kennisartikel Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?) en de afmetingen zijn relatief klein. Als je voor de hybride warmtepomp gaat, kun je de huidige gas- of stookolieketel bovendien gewoon behouden. Net zoals hybride auto’s draaien op elektriciteit en brandstof, haalt een hybride verwarmingssysteem zijn energie uit twee totaal verschillende energiebronnen. In de meeste gevallen is het een tandem van een aardgascondensatieketel en de elektrisch aangedreven warmtepomp.

Wanneer je hybride verwarmt, verbruik je niet alleen elektriciteit voor de warmtepomp, maar ook fossiele brandstof zoals aardgas of stookolie. Zo’n installatie heeft een slimme regeling die inschat welke warmtebron op dat moment het hoogste rendement geeft en dus het meest efficiënt is. Het is een weersafhankelijke regeling met een buitenvoeler en een internetmodule zodat je de verwarming van afstand kunt bedienen met de smartphone of tablet. In de regeling zit een functie die de voordeligste warmteopwekker van het moment selecteert. Bij sommige typen kun je in de thermostaat zelfs de energieprijzen ingeven, zodat het regelsysteem rekening houdt met de gas- en elektriciteitskosten. Het grootste deel van het jaar zorgt de warmtepomp voor verwarming van de woning. Alleen als het echt koud wordt, springt de cv-ketel bij. Zolang de warmtepomp het alleen redt, wordt er geen fossiele brandstof verbruikt. Je bent dus niet volledig van het aardgas af, maar je bespaart jaarlijks wel 70% zonder ingrijpend te moeten verbouwen.

Zo’n hybride-installatie is geschikt voor het merendeel van de bestaande woningen die nog niet optimaal zijn geïsoleerd of voor huizen waarbij de renovatieplannen nog niet helemaal zijn uitgevoerd. In dat geval kun je later rustig verder isoleren zodat de verwarming mettertijd steeds meer op de warmtepomp terugvalt. De hybride warmtepomp is dus een betaalbare oplossing voor het verduurzamen van woningen.

Een hybride warmtepomp bestaat uit een buiten-unit en een binnen-unit en werkt grotendeels hetzelfde als een volledig elektrische warmtepomp. Voor het plaatsen van de buiten-unit zijn verschillende opties mogelijk. Soms wordt die op het dak, aan de muur of op de grond geplaatst. De bestaande constructie en het leidingwerk spelen een belangrijke rol bij de keuze van plaatsing. Je installeert de buiten-unit ook bij voorkeur waar het geluid zo min mogelijk storend is voor jezelf en voor je buren.

De meeste hybride warmtepompen produceren geen warm water en laten dit over aan de cv-ketel. De cv-ketel zorgt dat de temperatuur van het sanitair water boven de 55 °C komt. Een bijkomend pluspunt is dat je dus nooit warm watertekort hebt, tenzij de cv-ketel defect is.

Hierboven hebben we het vooral gehad over een hybride warmtepomp die wordt aangesloten op de bestaande gas- of stookolieketel van de woning. Er bestaan ook hybride systemen die de elektrische warmtepomp combineren met een slimme cv-ketel en geïntegreerd buffervat. De Solvis Lea Eco van Climaways is een elektrische warmtepomp die wordt aangesloten aan de Solvis Ben. Die laatste is zelf een combinatie van een condensatieketel en een gelaagd buffervat dat warm water levert van ongeveer 50 graden Celsius. Ook hier schakelt het systeem op een bepaald punt automatisch over op de geïntegreerde condensatieketel op gas. Dat omschakelpunt, ook wel het bivalentiepunt genoemd, ligt tussen +1 en -4 graden Celsius buitentemperatuur, afhankelijk van het gebouw. Dit is dus een hybride opstelling waar zowel de warmtepomp als het buffervat met geïntegreerde condensatieketel wordt geïnstalleerd.

Op dit ogenblik zijn er twee typen hybride warmtepompen op de markt. Er is de monoblock waar de componenten samen in één behuizing in het buitendeel zitten. In een splitsysteem of duoblock staat de warmtepomp los van de condensatieketel. Omdat de warmtepomp via het principe lucht-water de warmte uit de buitenlucht onttrekt (zie ook het kennisartikel ‘Wat voor typen warmtepompen zijn er?’), staat de verdamper met zijn ventilator buiten, terwijl de andere elementen van de warmtepomp binnen zijn opgesteld.

De installateur zal de hybride warmtepomp logischerwijs zo dicht mogelijk bij de cv-ketel plaatsen. De buiten-unit kan op de grond of op het dak staan of aan de gevel hangen en moet minimaal 0,5 meter van de grens met de buren af staan. Bij de pluspunten van de hybride warmtepomp heeft men het vaak over de bescheiden afmetingen.

Dat is echter relatief: afhankelijk van het merk kan de binnen-unit ook fors zijn. Maar de gemiddelde hybride warmtepomp is inderdaad kleiner dan of even groot als de huidige cv-ketel. Men heeft het dan over de afmetingen van de binnen-unit die in de stookruimte wordt geplaatst.

Er zijn hybride warmtepompen waarvan de binnen-unit bijzonder compact is en die samenwerken met ieder merk cv-ketel, zoals de Elga Ace H van Remeha 4 kW. De binnen-unit is slechts 64 cm hoog, 27 cm breed en 22 cm diep. Zo’n toestel wordt in één dag geplaatst zonder dat er allerlei grote ingrepen nodig zijn.

Nederland telt vandaag zo’n zeven miljoen cv-ketels. In de meeste gevallen kun je die laten samenwerken met een hybride warmtepomp. Dit levert een gasbesparing van 70% op en tegelijk een enorme reductie in CO2-uitstoot. Bovendien helpt hybride om een overbelasting op het stroomnet te voorkomen. Op een koude winterdag pieken de all-electric warmtepompen, terwijl de aardgasketels het verwarmen van de hybride-warmtepompen overnemen. Met een hybride warmtepomp spaar je dus niet alleen geld in verbruik, maar je spaart ook op de infrastructuur.

YouTube staat vol met uitstekende cursussen, maar zonder plan van aanpak raak je al snel verdwaald in het woud aan losse video's, autoplay en aanbevelingen. De oplossing is leren aanpakken als project. Maakt eigen afspeellijsten, plan kijktijd alsof het lesuren zijn en combineer video's met slimme notities. Met onze tips wordt YouTube je ideale onlinedocent.

Gestructureerd leren betekent dat je YouTube gebruikt als lesomgeving met duidelijke doelen en vaste leerroutes, in plaats van willekeurig te klikken van video naar video. Je bouwt aan één doorlopend cursustraject per onderwerp, zodat je elke sessie precies weet wat je gaat kijken, waarom dat relevant is en hoe je de informatie onthoudt.

YouTube kent naast losse instructiefilmpjes ook complete series met hoofdstukken, tijdcodes en zelfs volwaardige cursussen. Via YouTube Studio kunnen mensen hele cursussen publiceren. Als kijker is dat fijn, want ze bestaan uit overzichtelijke reeksen met duidelijke titels en een logische volgorde. Zoek je bijvoorbeeld naar 'Python course' of 'Excel cursus', dan kun je selectief kiezen voor kanalen die een complete serie aanbieden. Als een video verdeeld is in losse hoofdstukken, zie je die als markeringen in de voortgangsbalk en kun je gericht naar andere onderdelen springen. Dat maakt een lange les behapbaar en navigeerbaar.

Wat wil je leren?

Log in op YouTube en begin met een concreet leerdoel. Denk aan iets als formules in Excel toepassen of websites leren maken. Noteer het resultaat dat je wilt bereiken en de tijd die je per week eraan kunt besteden. Open daarna YouTube en zoek op het onderwerp in combinatie met woorden als cursus, beginner of playlist. Klik bij een veelbelovend resultaat op de pagina en controleer of er afspeellijsten zijn die logisch geordend zijn. Kijk of er recente uploads zijn, of de beschrijving bronnen bevat en of er ondertiteling of transcripts (uitgeschreven teksten) beschikbaar zijn.

Zet eventueel ondertiteling aan door linksboven te klikken op de drie streepjes, en klik dan op Instellingen / Afspelen en prestaties / Altijd ondertiteling tonen; zo kun je meelezen en lastige termen terugzoeken. Je opent de beschrijving van de video door in de grijze balk eronder te klikken op Meer. Klik op Transcript tonen in de beschrijving om de volledige tekst met tijdcodes te zien; met de zoekbalk boven het transcript spoor je trefwoorden snel op en spring je naar het juiste moment in de video. Deze functie werkt overigens bij lang niet alle video's.

Tot slot controleer je of de video hoofdstukken heeft; zie je horizontale streepjes in de voortgangsbalk onder de video, dan kun je per onderdeel navigeren.

Maak lijsten

Je hebt nu je cursus gekozen; tijd om je leeromgeving te bouwen. Open de eerste les en klik onder de video op de drie puntjes, dan op Opslaan/Nieuwe playlist. Geef je playlist een duidelijke naam, en kies de zichtbaarheid. Open de playlist via een klik op het rondje rechtsboven (waar je foto wellicht in staat) en Je kanaal bekijken. Dan klik je op Playlists en de betreffende aangemaakt afspeellijst om nieuwe video's toe te voegen en de volgorde aan te passen door video's te verslepen; zo bewaak je de opbouw.

Alles wat je wel interessant lijkt, maar nog niet op de hoofdlijn past, parkeer je in Later bekijken. Dat is de plek met materiaal om later te sorteren. Je voegt nieuwe video's eraan toe tijdens het kijken door te klikken op Opslaan / Later bekijken.

Werk dit onderdeel wekelijks bij: wat echt bij de cursus hoort, verplaats je naar je leerplaylist, de rest gaat weg. Zo blijft je cursus schoon en maak je het jezelf eenvoudig om snel te bekijken video's te scheiden van video's die misschien voor later interessant zijn.

Je kunt ook video's markeren om achter elkaar te worden afgespeeld. Dat doe je door in het overzicht van video's te klikken op de drie puntjes rechts van de video. Kies dan voor je Toevoegen aan wachtrij.

Lees ook: Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen

Van kijktijd naar studieblokken

Nu je playlist er staat, maak je een realistisch studierooster. Behandel de totale kijktijd als lesuren en plan daarnaast verwerkingstijd voor pauzes, aantekeningen en oefeningen. Open je playlist en bekijk hoelang de video's duren. Bepaal per sessie een doel, zoals de eerste twee video's bekijken en samenvatten. Streef naar blokken van 25 tot 45 minuten, gevolgd door een korte pauze.

Op de computer kunt je met de eerdergenoemde optie Toevoegen aan wachtrij een reeks video's klaarzetten. Je slaat deze tijdelijke playlist op via een klik op de drie puntjes naast de video in het overzicht en dan op Opslaan in playlist. Zo heb je voor elk moment een 'pakket' klaarstaan.

Slaat YouTube je rij niet op, dan gebruik je Opslaan in Later bekijken als wachtkamer en sleep je de selectie daarna in je leerplaylist. Houd rekening met herhaling: plan per twee of drie kijkblokken één blok om terug te spoelen, lastige stukken in lagere snelheid te herbekijken en je notities bij te werken.

Slimmer kijken

Tijdens het kijken wil je ook echt begrijpen wat je ziet en hoort. Klik rechtsonder in de speler op afbeelding van een tandwiel en dan op Ondertiteling om ondertitels in te schakelen; kies eventueel een andere stijl of grotere letters in de ondertitelingsopties. Past het tempo niet, kies dan Instellingen / Afspeelsnelheid en schakel bijvoorbeeld naar 1.25x voor bekende stof of 0.75x bij complexe uitleg.

Heeft de video hoofdstukken, dan zie je streepjes in de voortgangsbalk; beweeg de muis over de balk om titels te lezen en spring gericht naar het juiste onderdeel. Op een mobiel apparaat kun je met 'precies zoeken' nauwkeurige miniatuurbeelden oproepen door vanaf de voortgangsbalk iets omhoog te vegen; dat helpt bij het exact terugvinden van een stuk.

Verwerken van de lesstof

Wat je onthoudt, hangt af van wat je met de informatie doet. Gebruik tijdstempels in je notities, zodat je altijd terug kunt naar het juiste moment. Pauzeer op een belangrijk moment, klik met de rechtermuisknop in de speler en kies Video-URL kopiëren vanaf huidig tijdstip en plak die link in je notities; veel apps maken er automatisch een klikbare link van. Zet boven elk kopje je leerdoel van dat fragment in één zin en noteer daarna in je eigen woorden wat je ervan begrepen hebt.

Tijdens het terugkijken helpt het toetsenbord: pauzeer met de spatiebalk of een druk op K, spoel 10 seconden terug met J of vooruit met I, ga sneller met / en langzamer met <, ga naar de volgende hoofdstukken met Ctrl+PijltjeRechts (Windows) of Option+PijltjeRechts (Mac) en open de sneltoetsenlijst met Shift+?. Zo wissel je razendsnel tussen kijken en noteren zonder je muis te hoeven gebruiken.

Blijf het algoritme de baas

YouTube geeft bij video's aanbevelingen voor andere filmpjes. Voer daarom gerichte zoekopdrachten uit en voeg alleen video's toe die je doel ondersteunen. Als je op de resultaatpagina staat, gebruik je de beschikbare filters en klik je pas daarna een video open; zo voorkom je dat je impulsief iets anders bekijkt.

Omdat YouTube regelmatig functies test en verplaatst, kan de exacte plek van knoppen of filters variëren; laat je daardoor niet uit het veld slaan en controleer de helpteksten wanneer iets ineens anders werkt.

Houd je startpagina schoon door doelbewust te kijken, ongepaste suggesties te markeren en vooral je Later bekijken-inbox te blijven opschonen. Blijkt een rij video's toch waardevol, sla die op als nieuwe afspeellijst via de drie puntjes en Opslaan in playlist. En als je echt de rust in je overzicht wilt bewaren, overweeg dan om een apart Google-account te gebruiken om in te loggen, zodat je 'studie-algoritme' niet wordt beïnvloed door de andere video's die je bekijkt.

Kennis onderhouden

Als je alle tips toepast, ontwikkel je een routine om optimaal te profiteren van de kennis die je opdoet tijdens het bekijken van de video, de stof samenvatten en herhalen en jezelf toetsen. Een logische vervolgstap is om één nieuw onderwerp te kiezen en de aanpak van dit artikel precies één maand vol te houden; evalueer daarna en schaaf je format bij. Zo groeit YouTube mee met jouw vaardigheden, in plaats van andersom.

Teufel komt met een nieuwe generatie van zijn Airy Sports TWS. Deze tweede versie is beschikbaar in meerdere kleuren en voorzien van een hogere IP-classificatie (IPx4). Een andere verbetering is dat je in een mobiele app naar eigen wens de audio-instellingen kunt aanpassen. Maar de opvallendste vernieuwing is de toevoeging van noise cancelling. Tijd voor een praktijktest.

De Berlijnse audiospecialist heeft aan het uiterlijk van de Teufel Airy Sports TWS 2 niet veel veranderd. Het door ons geteste zwarte model bevat aan de buitenzijde van elk oordopje een iets onopvallender Teufel-logo. Daarnaast zijn de oorhaken iets korter en zitten de magneetpunten op een andere plek. Via deze magneetpunten laden de ingebouwde accu's op. De opbergcase heeft zelf ook een accu met een capaciteit van 750 mAh. Die kun je met de inbegrepen usb-c-kabel bijladen. Helaas is dit snoertje met een lengte van nog geen dertig centimeter erg kort.

©Maikel Dijkhuizen

Draagcomfort

Elk oor is anders en dat begrijpt Teufel maar al te goed. Het merk levert maar liefst vijf setjes siliconen oordoppen mee. Je verwisselt ze eenvoudig, waardoor iedere persoon de juiste pasvorm kan kiezen. Nadat je de Airy Sports TWS 2 aan een bluetooth-bron hebt gekoppeld, haal je de in-ears uit de oplaadcase. Dankzij de flexibele oorhaken blijven de oordoppen prima op hun plek zitten. Ook tijdens het sporten zitten de luisterapparaatjes als gegoten, want de in-ears gaan bij lichamelijke inspanning niet wiebelen. Wegens de prettige pasvorm en het lichte gewicht voel je amper dat je ze in hebt.

©Maikel Dijkhuizen

Bediening

Voor de bediening beschikken beide in-ears aan de buitenzijde over een aanraakpaneeltje. De werking is even wennen, want de linker- en rechterkant herbergen verschillende functies. Tik bijvoorbeeld aan de rechterkant tweemaal om een liedje te skippen en tik links twee keer om naar het vorige liedje te gaan. Je drukt tijdelijk op de behuizing om het volume te wijzigen. Met driemaal tikken kun je de transparantiemodus (links) of noise cancelling (rechts) activeren. Tot slot neem je simpel inkomende gesprekken aan, waarna je handsfree kunt bellen. Zodra je alle functies eenmaal onder de knie hebt, voelt de bediening intuïtief aan. De bijgevoegde handleiding bevat voor alle beschikbare opties duidelijke instructies.

Geluidskwaliteit

De Airy Sports TWS 2 levert zowel op lage als hoge volumes een helder geluid. Muziek klinkt erg levendig waarbij luisteraars een duidelijk stereobeeld kunnen horen. Vrouwelijke en mannelijke stemmen zijn duidelijk te verstaan, waardoor je podcasts, audioboeken en radio-uitzendingen moeiteloos kunt volgen. De in-ears sluiten je oren namelijk goed af van de omgeving. Daarnaast kun je natuurlijk noise cancelling inschakelen, maar deze functie zorgt slechts voor een bescheiden demping van de lage tonen in jouw omgeving. Je hoort omringende geluiden hierdoor een fractie zachter.

Met de standaardinstellingen laten de bassen zich niet zo nadrukkelijk gelden. Vind je een diepere laagweergave prettig, dan loont het de moeite om de Teufel Go-app te installeren. Kies vervolgens de geluidsinstelling Bass Boost en ervaar een steviger geluid. Overigens zijn er nog meer audio-opties beschikbaar, namelijk Podcast, Techno, Pop, Treble boost, Rock en Klassiek. Bovendien pas je de equalizerinstellingen eventueel handmatig aan. Kortom, genoeg mogelijkheden om het geluid naar je hand te zetten.

Gebruikers kunnen in de app ook nog noise cancelling of de transparantiemodus activeren. Laatstgenoemde functie laat geluid van buitenaf door, zodat je tijdens het luisteren soepel een gesprek kunt voeren. Verder toont de app de resterende batterijcapaciteit van elk oordopje en de huidige firmware-versie. Als er een nieuwe software-update verschijnt, kun je die meteen installeren.

©Maikel Dijkhuizen

Teufel Airy Sports TWS 2 kopen?

Als je van de noise cancelling-functie geen wonderen verwacht, is de Teufel Airy Sports TWS 2 een interessant product voor actievelingen. Tijdens het wandelen, hardlopen, fitnessen en fietsen blijven de oordopjes goed zitten. Fijn is dat je tijdens al die activiteiten muziek, podcasts en luisterboeken makkelijk kunt bedienen via de aanraakpaneeltjes. Ten slotte is ook de audiokwaliteit dik in orde. Al met al vinden we de adviesprijs van 119,99 euro voor dit kwalitatieve setje in-ears gerechtvaardigd.