Onderzoeksinstituut TNO presenteerde vandaag in Limburg een nieuw type raam waarmee je flink wat energie kunt besparen. De ramen kunnen bij hogere temperaturen de warmte beter buitenhouden, maar die warmte ook juist weer naar binnen stralen als het kouder is.

Het slimme raam dat TNO presenteerde bij het Brightlands Materials Center op de campus in Sittard-Geleen in Limburg bevat een speciale tussenlaag dat fungeert als een coating. Deze coating kan aanvoelen wat de temperatuur buiten is. Als het binnen warm is, dan kan het slimme raam de zonnestralen van buitenaf tegenhouden, zodat het binnen niet warmer wordt. Maar het slimme raam kan ook andersom werken: als het binnen juist koud is laat het raam meer warmte van de zon door, waardoor het huis binnen sneller opwarmt en er minder snel hoeft te worden bijgestookt.

Speciale coating

Het slimme raam is in feite een dubbelglas-venster met tussen de glaspanelen een coating. Deze coating kan bij bepaalde temperaturen veranderen van vorm. Deze zogeheten kristalstructuur wordt dichter als het kouder is en gaat juist weer verder uit elkaar als het warm is. Hierdoor wordt het raam in theorie een halfgeleider die zonnestralen binnenlaat, maar bij warmer weer juist weer zorgt dat de straling wordt geweerd. Dergelijke materialen bestaan al langer, maar het was eerder nog niet mogelijk om dit op deze manier toe te passen. Een probleem is wel dat deze coating pas goed werkt als de temperatuur 70 graden is. TNO moest dus het materiaal zodanig bewerken dat het bij de juiste temperatuur omschakelt, en dat is dus gelukt.

©TNO

Vooralsnog alleen prototypes

De berekende energiebesparing - volgens TNO is dit 500 euro op jaarbasis - zijn nog niet op basis van praktijkvoorbeelden, maar komen uit een computerrekenmodel. Exacte besparingen kunnen dus nog niet gegeven of bewezen worden. TNO geeft verder ook aan dat de slimme ramen binnen ongeveer zeven jaar terugverdiend zouden zijn bij de gemiddelde huishoudens. TNO hoopt dat het concept van dit slimme raam in 2025 op de markt komt.

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time. 

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.